Κυριακή, 20 Αυγούστου 2017

Λιγκιάδες Ιωαννίνων: Ιστορικό κάδρο μοναδικής θέας

         
Με τους Λιγκιάδες Ιωαννίνων θα συναντηθούμε ανηφορίζοντας προς το όρος Μιτσικέλι κι έχοντας πάντα προς τα δεξιά μας θέα στη λίμνη και τα Ιωάννινα. Από δω και πάνω ο δρόμος σκαρφαλώνει στο όρος, ανεβαίνει αρκετά απότομα και ύστερα από λίγα λεπτά καταλήγει στους Λιγκιάδες. Εδώ το υψόμετρο φτάνει τα 950 μ. Ο οικισμός έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός, έχει περίπου 100 κατοίκους και απέχει συνολικά 12 χλμ. από τα Γιάννενα. Επίσης στις δυτικές πλαγιές του όρους Μιτσικέλι, τα μικρά χωριά, της Αμφιθέας, του Δρίσκου και της Μάζιας μοιράζονται κι εκείνα το μεγάλο προνόμιο της αμφιθεατρικής εικόνας της πόλης, από άκρη σ’ άκρη.
Μπαίνοντας στο χωριό θα διακρίνουμε τη μονή Αγίου Γεωργίου, σπουδαίο πνευματικό κέντρο της Ηπείρου τον 17ο αι. Ιδρυτής της θεωρείται ο λόγιος και κληρικός Βησσαρίων Μακρής.
Το χωριό θεωρείται μαρτυρικό διότι στις 3/10/1943 οι Γερμανοί κατακτητές εκτέλεσαν όποιους από τους κατοίκους του χωριού έβρισκαν μπροστά τους, τους υπόλοιπους τους έβγαλαν από τα σπίτια τους, τους μάζεψαν στην πλατεία, έκλεψαν από τα σπίτια ό,τι πιο πολύτιμο βρήκαν, μετά τους έβαλαν ξανά μέσα στα σπίτια τους και στη συνέχεια έβαλαν φωτιά και έκαψαν όλο το χωριό με αποτέλεσμα να καούν όλοι ζωντανοί. Εύκολα θα βρούμε το μνημείο με τα ονόματα των 86 νεκρών.


Το όρος Μιτσικέλι
Το Μιτσικέλι είναι βουνό της Ηπείρου με υψόμετρο 1.810 μέτρα. Το όνομα είναι σλάβικο και σημαίνει «φωλιά αρκούδας». Βρίσκεται στο Νομό Ιωαννίνων, στα βορειανατολικά της πόλης των Ιωαννίνων. Το Μιτσικέλι περικλείεται στα βόρεια από την Τύμφη, στα ανατολικά από τον Λάκμο, ενώ στα δυτικά καταλήγει στο οροπέδιο των Ιωαννίνων. Στους πρόποδές του βρίσκεται η λίμνη των Ιωαννίνων και το σπήλαιο του Περάματος. Πίσω από το Μιτσικέλι βρίσκονται τα Ζαγοροχώρια. Το βουνό συμπεριλαμβάνεται στο Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου. Είναι ενταγμένο επίσης στο δίκτυο Φύση 2000 με τον κωδικό GR2130008.


Η ασβεστολιθική του σύσταση και η χαμηλή βλάστηση δεν επιτρέπει την παρουσία παρά ελάχιστων πηγών στο νότιο τμήμα του. Υπάρχουν όμως μεγάλα υπόγεια ρεύματα κοντά στο χωριό Κρύα από τα οποία υδρεύεται η πόλη των Ιωαννίνων. Αντίθετα, στο βόρειο τμήμα του βουνού υπάρχουν πολλές πηγές και ρέματα.
Αυτό το γυμνό βουνό που βλέπουμε σήμερα, είναι ένα άριστο παράδειγμα των επιβαρυντικών συνεπειών της ανθρώπινης επέμβασης στη φύση. Έως τον 19ο αιώνα ήταν καταπράσινο, αλλά η ξύλευση, η υπερβόσκηση και οι πυρκαγιές (με τελευταία αυτήν του 2007) κατέστρεψαν το μεγαλύτερο μέρος της βλάστησης.

Το Ολοκαύτωμα

Στις 3 Οκτωβρίου του 1943 έξι καμιόνια με Γερμανούς καταδρομείς της μεραρχίας «Εντελβάις» εισέβαλαν στο χωριό Λιγκιάδες Ιωαννίνων και διέπραξαν ένα φριχτό έγκλημα. Πυρπόλησαν τα σπίτια του χωριού, σκότωσαν και έκαψαν, όσους κατοίκους δεν είχαν διαφύγει. Οι ναζί δεν έκαναν διακρίσεις. Σκότωναν αδιακρίτως γυναίκες, μικρά παιδιά και βρέφη. Από τα 82 θύματα του ολοκαυτώματος των Λιγκιάδων, τα 34 ήταν παιδιά και μωρά, οι 37 ήταν γυναίκες και οι 11 ηλικιωμένοι.
Από τη «μαύρη» λίστα των εκτελεσθέντων απουσιάζουν οι νέοι άντρες, εξαιτίας ενός τυχαίου περιστατικού. Αν και ήταν Κυριακή, δηλαδή αργία και ημέρα εκκλησιασμού, ο παπάς της περιοχής λειτουργούσε σε ένα διπλανό χωριό και έτσι οι περισσότεροι άντρες αποφάσισαν να πάνε στα χωράφια τους για να δουλέψουν. Όταν επέστρεψαν, αντίκρισαν εικόνες φρίκης. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική. Οι Γερμανοί εκτός από τα σπίτια είχαν κάψει ζωντανούς και αρκετούς κατοίκους, ενώ άλλους τους πυροβόλησαν εν ψυχρώ, αφού τους κατέβασαν στα υπόγεια των σπιτιών τους. Μητέρες με τα νεκρά παιδιά τους στην αγκαλιά, ηλικιωμένοι πνιγμένοι στο αίμα και σωροί από πτώματα στην πλατεία του χωριού, συνέθεταν το αποτρόπαιο σκηνικό στους Λιγκιάδες μετά το πέρασμα των Γερμανών.

Συγκλονιστικές μαρτυρίες

Από την ομαδική σφαγή επέζησαν ελάχιστοι. Ανάμεσά τους και ένα βρέφος 15 μηνών, ο Παναγιώτης Μπαμπούσκας. Η μητέρα του δολοφονήθηκε εν ψυχρώ από έναν Γερμανό, την ώρα που κρατούσε στην αγκαλιά το μωρό της. Την ώρα που ξεψυχούσε, το βρέφος έπεσε από την αγκαλιά της και ο Γερμανός εκτελεστής το πλησίαζε και του κάρφωσε μια ξιφολόγχη στην πλάτη. Το 15 μηνών βρέφος που επέζησε, βρέθηκε να θηλάζει από τη νεκρή μητέρα του. Κι όμως, το βρέφος κατάφερε να επιζήσει και βρέθηκε αρκετές ώρες αργότερα να θηλάζει τη νεκρή μητέρα του. Οι κάτοικοι που το βρήκαν το μετέφεραν αμέσως στο νοσοκομείο του ΕΛΑΣ. Κανείς δεν μπορούσε να πιστέψει στο θαύμα. Το μικροσκοπικό πλάσμα είχε καταφέρει να κρατηθεί στη ζωή παρά το ισχυρό τραύμα από την ξιφολόγχη.


Ο Παναγιώτης Μπαμπούσκας είναι σήμερα ο μοναδικός επιζών της γερμανικής θηριωδίας. Ζει στην Ελευσίνα, έχει δημιουργήσει οικογένεια και στην πλάτη του έχει ακόμα το σημάδι από την ξιφολόγχη του Γερμανού. Οι υπόλοιποι επιζώντες δεν βρίσκονται πια στη ζωή, αλλά οι μαρτυρίες τους έχουν καταγραφεί από τον Γερμανό ιστορικό Κριστόφ Σμινκ–Γουστάβους και συγκλονίζουν.

Ελένη Χολέβα:
«εμένα μια σφαίρα βρήκε το παιδί μου τον Αλέξη στο κεφάλι. Του τίναξε τα μυαλά που μου γέμισαν το πρόσωπο και τα στήθια. Έπεσα και εγώ σαν χαμένη σφίγγοντας στην αγκαλιά μου κουτσοκεφαλιασμένο μου παιδί. Ήμουν πνιγμένη στα αίματα».
Χαράλαμπος Λιούρης:
«Μες στην πόρτα στάθηκε ένας Γερμανός. Άρχισε να μας πυροβολεί με το αυτόματο. Εκεί που λες, αφού τον είχα αγκαλιά, ο Νικήτας πήρε ολάκερη τη ριπή. Εδώ στο λαιμό την πήρε και κρέμασε το κεφάλι του σαν το κατσίκι που σφάζεις. Το αίμα του Νικήτα χύθηκε απάνω μου».
Ο δάσκαλος Χρήστος Παππάς, έχασε και τα τέσσερα παιδιά του από τα πυρά των Γερμανών και ένα μήνα μετά έζησε ξανά την τραγωδία, όταν οι εκτελεστές τον υποχρέωσαν να σκάψει στο ρημαγμένο χωριό για να δουν αν πράγματι είχαν εκτελεστεί άμαχοι.
«Πήγαμαν λοιπόν σ’ αυτά τα σπίτια και σκάψαμαν στα συντρίμματα. Βρήκαμαν μικρά κεφαλάκια… Μπροστά από διάφορα σπίτια κείτονταν ακόμη ανθρώπινα υπολείμματα…».

Η «αιτία» της σφαγής

Αφορμή για το μακελειό ήταν ο θάνατος ενός Γερμανού αξιωματικού, του Γιόζεφ Ζάλμινγκερ από τους αντάρτες. Ο Ζάλμινγκερ ήταν παλιός αγωνιστής του Γ’ Ράιχ και συνοδοιπόρος του Αδόλφου Χίτλερ. Περιγράφεται σαν ένας από τους πιο απάνθρωπους Ναζί που πέρασαν από την Ήπειρο. Τα ξημερώματα της 1η Οκτωβρίου, επέστρεφε από ένα γλέντι στην Πρέβεζα, όταν το αυτοκίνητό του έπεσε σε ένα οδόφραγμα που είχαν στήσει οι αντάρτες, οι οποίοι τον σκότωσαν. Η απώλεια ήταν μεγάλη για τους Γερμανούς που αποφάσισαν να εκδικηθούν άμεσα. Η εντολή του στρατιωτικού διοικητή ήταν σαφής: «Εκδικηθείτε την ειδεχθή δολοφονία με μια αμείλικτη επιχείρηση αντεκδίκησης σε ακτίνα 20 χιλιομέτρων από το σημείο τέλεσής της». Η μεραρχία «Εντελβάις» έκανε πράξη την εντολή και έσφαξε το χωριό. Οι κάτοικοι που επέζησαν, χρειάστηκαν αρκετό καιρό και πολύ πείσμα για να καταφέρουν να ξαναζωντανέψουν τον τόπο τους. Φιλοξενήθηκαν σε διπλανά χωριά και σιγά- σιγά έφτιαξαν από την αρχή το χωριό τους. Κατά καιρούς οι απόγονοι των θυμάτων υπέβαλαν αιτήματα για αποζημιώσεις, αλλά κανένα δεν έχει γίνει δεκτό. Οι Γερμανοί εκτελεστές της σφαγής στους Λιγκιάδες καταδικάστηκαν στη δίκη της Νυρεμβέργης, όμως λίγο αργότερα αφέθηκαν ελεύθεροι.

Δείτε τα video








Ηπειρώτες μαστόροι στην Πελοπόννησο τον 19ο αιώνα

Ναός του Αγ. Γεωργίου χωρίου Δεσινό Καλαβρύτων              
Ή ήπειρωτική έπαγγελματική άποδημία εφθανε κατά τον περασμένο αιώνα ώς τή Μικρασία, τή Συρία, τήν Αίθοπία. Χτίστες, βαρελάδες (βαγενάδες) γανωτζήδες (αλειφιάτες) όργωναν τή Βαλκα­νική καί πέρα άπό τή Μεσόγειο. 

Έτσι δέν κάνει εντύπωση πώς Ήπειρώτες χτίστες βρίσκονται καί στήν Πελοπόννησο. Εκεί­νο όμως, πού κάνει εντύπωση είναι ή προ­τίμηση πρός τούς Ήπειρώτες μαστόρους (κουδαραίους) των Πελοποννησίων καί μάλιστα του διαμερίσματος κοντά στά Λαγ­κάδια, πού ήταν επίσης όνομαστό μαστοροχώρι, καί πού οί κάτοικοί του καυχιόταν, ακριβώς, όπως οί Πυρσογιαννίτες, πώς έχτισαν τον κόσμο...

Καί θά θυμηθώ εδώ κάτι, πού μου βε­βαίωσε ό μακαρίτης Θ. Τουρκοβασίλης, σέ παλιά ομιλία μου στήν Αρχαιολογική Ε­ταιρεία μέ θέμα : "Λαϊκή αρχιτεκτονική. Ήπειρώτες μαστόροι καί γεφύρια". Μετά το τέλος τής ομιλίας καί σέ αναφορά μου πρός τούς Λαγκαδινούς, μου είπε:
- Καί οί Λαγκαδινοί δικοί σας είναι!
Δέν ξέρω, πού έβάσιζε τήν παρατήρησή του εκείνη. Είναι όμως πιθανώτατο εξ αι­τίας τών πολλών ηπειρωτικών εποικίσεων στήν Πελοπόννησο.
Γραπτή μαρτυρία τής διαβάσεως Ηπειρωτών Μαστόρων από τήν Πελοπόννησο καί μάλιστα κατά προτίμηση έναντι τών συντοπιτών Λαγκαδινών Μαστόρων είχε τήν ευγένεια νά μου στείλει ο Πρωθιερέας του 'Αγίου Γεωργίου Καρύτση κ. Νικολ. Παπαδοπούλας, ιστορικός συγγραφέας.
Είναι ενα εργολαβικό συμφωνητικό πού υπογράφουν οί πρωτοκάτοικαι του Καλα­βρυτινού χωριού Δεσινό μέ ενα τακίμι. Κονιτσιωτών μαστόρων τό 1885 γιά τό χτίσιμο τής Κοινοτικής Εκκλησίας. Ευ­χαριστώ κι άπό τή στήλη αυτή τόν ευ­γενικό αποστολέα.

Αποτέλεσμα εικόνας για ηπειρώτες μάστοροι τον 19ο αιώνα
Ενα ανέκδοτο εργολαβικό συμφωνητικό. Αριθμός 9855,  συμφωνητικό αξίας δραχμές. 2.400

Έν τω χωρίω Δεσνώ του Δήμου Άροανείας. 
Σήμερον τήν δεκάτην έννάτην του μηνός Μαίου του έτους χιλιοστού οκτακοσιοστού όγδοηκοστού πέμπτου (1885) ημέραν τής έβδομάδος Κυριακήν μετά μεσημβρίαν καί εν τή οικία του κυρίου Νικολάου Μπακάλη τή άγομένη ένταύθα ενθα προσκληθείς μετέβην διά τήν συνταξιν του παρόντος, ενώπιον έμού του Συμβολαιογράφου Άροανείας ’Ανδρέου Β. Σοφιανοπούλου κατοικοεδρεύοντος είς Σοπωτόν καί τών μαρτύρων κυρίων Άνδρέου Παρασκευοπούλου κάτοικοκτηματίου Δροβολοβού, καί Γεωργίου Β. Γιαννοπούλου γεωργού κατοίκου Καμενιάνων γνωστών μοι πολιτών Ελλήνων ενηλίκων καί εξαιρέσεως άνεπιδέκτων, ένεφανίσθησαν οί έπίσης γνωστοί μοι ενήλικοι καί άσχετοι πάσης συγγένειας έμοί τε καί τοις μάρτυσι κύριος Γεώργιος Γαλάνης, Χαράλαμπος Παπά Χριστοδούλου, Δημήτριος Σιέτας, Ιωάννης Κυριακόπουλος, Αναγνώστης Δημητρόπουλος, Γεώργιος I. Ζαγαρέλος, Άνδρέας Καρής, Νικόλαος Σιμιντζής, γεωργοκτηματίαι άπαντες, καί Νικόλαος Μπακάλης παντοπώλης, κάτοικοι άπαντες Δεσινού άφ’ ενός,

καί άφ’ ετέρου
οί Χρήστος Αθανασίου κτίστης, κάτοικος Κόνιτζας καί Ιωάννης Νικολάου, καί Κων­σταντίνος Ίωάννου κτίστες, άμφότεροι καί κάτοικοι Πυρσόγιαννης, οίτινες έζήτησαν την σύνταξιν του παρόντος δι’ ού συνωμολόγησαν καί παρεδέχθησαν τά έ­ξης:
“Οτι οί πρώτοι τών συμβαλλομένων κάτοικοι χωρίου Δεσινού προκειμένου νά έγείρωσαν έκ θεμελίων τον ένταύθα ένοριακόν ναόν των ό "Αγιος Γεώργιος, συνεφώνησαν μετά τών τριών τελευταίων συμβαλλομένων ώς έξης: 
"Οτι οί συμβαλ­λόμενοι Χρίστος Αθανασίου, Ιωάννης Νι­κολάου καί Κωνσταντίνος Ίωάννου, ύπόσχονται άπό σήμερον μέχρι τέλους Ιουλίου τρέχοντος έτους νά οικοδομήσουν δι’ ιδίων των εξόδων έκ θεμελίων τήν ένταύθα Εκ­κλησίαν ό "Αγιος Γεώργιος, ή δέ οίκοδομή τής έκκλησίας ταύτης θέλει είσθαι τό μέν μήκος πήχεις τεκτονικούς είκοσι, τό πλάτος πήχεων δώδεκα καί τό υψος πή­χεων οκτώ καί έν γένει ή οικοδομή ομοιό­μορφος καί άνευ της ελάχιστης έλλείψεως μετά τής κορνίζης μέ εκείνην τής έν Καστελίω του Δήμου Κλειτωρίας Εκκλησίας, -οτι οί κτισται είναι υπόχρεοι νά βάλουν τετρακοσίας στατήρας (καντάρια) άσβεστον διά τήν οικοδομήν τής Έκκλησίας μεταφέροντες καί δι’ έξόδων των άμμον καθαράν πρός χρήσιν τής οίκοδομής καί όσους λίθους ήθελον χρησιμεύσει διά τήν περαίωσιν του έργου, εκτός μόνον οί πρώτοι τών συμβαλλομένων είναι υπόχρεοι νά φέρουσι είς τον τόπον τής οικοδομής εκατόν πεντήκοντα άγκονάρια (λίθους μεγάλους) εξα­γόμενα έκ τών κτιστών, οτι όση άσβεστος ήθελεν περισσεύσει άπό τήν οικοδομήν τής Έκκλησίας θέλει παραδοθή είς τούς πρώτους τους τών συμβαλλομένων είς τόν τόπον τής καμίνου, αφού προηγουμένως ούτοι πληρώσωσι δραχμήν μίαν δι’ έκαστον καντάρι άσβέστου, οτι οί πρώτοι συμβαλλόμενοι εί­ναι υπόχρεοι νά δίδωσιν έκ διαλειμμάτων πρός τούς κτίστας τεσσαράκοντα οκάδας ρακί καλόν, οτι μετά τό πέρας τής οικοδο­μής του ναου θέλει καταμετρείσθε καί πληρώνουσι πρός τούς κτίστας παρά τών πρώ­των συμβαλλομένων πέντε δραχμάς παλαιάς έκαστος πήχυς, οτι οί πρώτοι συμ­βαλλόμενοι είναι υπόχρεοι νά δίδωσι μό­νον τροφήν, οση ήθελον χρησιμεύσει πρός τούς κτίστας διά τήν περαίωσιν τής άσβεστοκαμίνου. 
Οτι πρός τόν σκοπόν αύτόν τής οικοδομής οί δύο πρώτοι συμβαλλόμε­νοι έπλήρωσαν ήδη πρός τούς κτίστας καί τελευταίους συμβαλλόμενους δραχμάς παλαιάς τριακοσίας (300) υπόσχονται δέ νά πληρώσουν πρός τούς ίδιους κτίστας άτομικώς δραχμάς εισέτι τριακοσίας παλαιάς κατά τά τέλη Ιουλίου τρέχοντος έτους τάς δέ υπολοίπους, ήτοι τό υπόλοιπον του αντι­τίμου τής όλης οικοδομής μετά τήν καταμέτρησιν αύτής, γενομένης κατά τήν περαίωσιν του έργου κατά τά τέλη Αύγου­στου τρέχοντος έτους δυνάμει του παρόν­τος κηρυσσομένου εκτελεστού καί άνευ τό­κου καί εν υπερημερία έντόκως μέχρις έξοφλήσεως.


Οτι μετά τήν περαίωσιν του έργου οί κτίσται είναι ύπόχρεοι νά κτίσωσιν άνεξόδως καί τήν μάνδρα του προαυ­λίου τής Έκκλησίας μέ άσβεστον τών κα­τοίκων, ήτοι τών πρώτων συμβαλλομένων, πληρωνόμενοι παρ’ αυτών διά μέν τήν ασβεστον δραχμήν μίαν τό καντάρι καί τόν τοίχον τής μάνδρας πρός δραχμάς δύο καί λεπτά τριάκοντα τής παλαιας καί ταύτας κατά τά τέλη Αύγουστου τρέχοντος έτους, οτι τό πλάτος του τοίχου τής μάνδρας προ­σδιορίζεται πρός μίαν πήχυν, υπόχρεοι ουτοι τών πρώτων συμβαλλόμενων νά μεταφέρωσι μόνον τεσσαράκοντα φορτία λίθους διά τά καπάκια της μάνδρας. 
Είς ταύτα έμειναν σύμφωνοι καθ’ ολοκληρίαν τά συμ­βαλλόμενα μέρη ή δέ άξία του παρόντος ύπελογίσθη διά τό χαρτόσημον είς Δραχ­μάς νέας δύο χιλιάδας τετρακοσίας άριθμ. 2400. 
Οθεν κατ’ αίτησίν των συνετάχθη τό παρόν, όπερ άναγνωσθέν προσηκάντως εις έπήκοον πάντων υπογράφεται παρ’ ό­λων καί έμού, έκτος τού Νικολάου Μπακά­λη, Γεωργίου I. Ζαγαρέλου, Ίωάννου Κυ­ριακοπούλου καί Νικολάου Σιμιντζή καί Κωνσταντίνου Ίωάννου ομολογησάντων ά­γνοιαν γραμμάτων.
Οι συμβαλλόμενοι
Γ. Γαλάνης
X. Παπαχριστοδούλου
Δ. Σιέτας
Α. Δημητρόπουλος
Α. Καρης
Ίω. Νικολάου
Χρ. Αθανασίου
Οί Μάρτυρες
 ’Ανδρέας Παρχσκευόπουλος Γεώργιος Γιαννόπουλος
Ό Συμβολαιογράφος 
(Τ.Σ.) Α. Β. Σοφιανόπουλος
Ο,τι άκριιβές άντίγραφον.
Δεσινόν τή 1η Αύγούστου 1951 Νικόλαος Χρυσ. Μπακάλης Εφημέριος Ροδοδάφνης - Αίγιου.

Δελτίον "Ηπειρωτική Εταιρεία" Τ-43-Απρίλιος 1980



www.adelfotitavissanis.blogspot.gr

Άγιος Αναστάσιος ο Νεομάρτυρας από την Παραμυθιά της Ηπείρου. Δείτε τα video με τον Βίο του Αγίου


Δείτε τα video για τον βίο του Αγίου Νεομάρτυρα Αναστασίου



Ο Άγιος Μάρτυς Αναστάσιος γεννήθηκε στην Παραμυθιά της Θεσπρωτίας περί το έτος 1730. Ήταν τα χρόνια της σκληρής τουρκικής σκλαβιάς, και οι Έλληνες χριστιανοί υπέφεραν τα πάνδεινα. Εστερούντο την προσωπική τους ελευθερία και δεν όριζαν τίποτε, ούτε τα σπίτια τους, ούτε την περιουσία τους, ακόμη ούτε και τα αγαπημένα τους πρόσωπα, τις συζύγους, τις αδελφές και τα παιδιά τους.
Η ψυχή του Αγίου ήταν γεμάτη από την φλόγα της πίστεως του Χριστού και την αγάπη προς την σκλαβωμένη πατρίδα. Έλπιζε βάσιμα ότι κάποτε ο Πανάγαθος Θεός, θα έβλεπε τον πόνο και θα άκουγε τις θερμές προσευχές των ραγιάδων και θα τους χάριζε την πολυπόθητη ελευθερία.  Ακόμη, κρατούσε μέσα στην ψυχή του, σαν ιερά εικονίσματα, τις μορφές των γονέων του και των αδελφών του, που προστάτευε από κάθε βεβήλωση των απίστων.
Μια μέρα, καθώς βγήκε έξω στα χωράφια με την αδελφή του και άλλους χριστιανούς, για να εργασθούν, βρέθηκαν ξαφνικά μπροστά σε μια ομάδα νέων μουσουλμάνων με επικεφαλής τον γιο του πασά, Μουσά. Όταν είδαν την ωραιότατη αδελφή του Αναστασίου κατελήφθησαν από μεγάλο πειρασμό και όρμησαν να την αρπάξουν με την βία και να την κακοποιήσουν. Μόλις ο Άγιος είδε τις κινήσεις τους και διέγνωσε τις προθέσεις τους, όρμησε εναντίον τους, συνεπλάκη μαζύ τους και με την μεγάλη δύναμη που είχε, τους εμπόδισε και έδωσε την ευκαιρία στην αδελφή του να απομακρυνθή και να διαφύγη τον κίνδυνο. Την ενέργεια αυτή, την θεώρησαν πολύ προσβλητική οι Τούρκοι και γι’ αυτό κατέφυγαν στον πασά και του κατήγγειλαν το γεγονός τελείως παραποιημένο, ότι, δηλαδή, ο Αναστάσιος χωρίς αιτία τους επετέθη, τους εξύβρισε και τους εκτύπησε. Ακόμη, είπαν ψευδόμενοι, ότι σε κάποια στιγμή ο Αναστάσιος τους υποσχέθηκε να αλλάξη πίστη και να γίνη μωαμεθανός.
Ο πασάς, πατέρας του Μουσά, διατάζει αμέσως να συλλάβουν τον Αναστάσιο και να τον οδηγήσουν μπροστά του. Βλέποντας ένα λεβεντόκορμο και πανέξυπνο παλικάρι, το λυπήθηκε και δεν θέλησε να το βασανίση και να το θανάτωση, ελπίζοντας ότι μπορούσε να του αλλάξη την πίστη με διάφορα δελεάσματα και υποσχέσεις.Τον φυλακίζει λοιπόν προσωρινά και την άλλη μέρα διατάζει, να τον φέρουν μπροστά του για να τον ανακρίνη.
Με προσποιητή ηρεμία και ευγένεια προσπάθησε να κερδίση την εμπιστοσύνη του. «Κρίμα μπρε Αναστάση, εσύ ένα τέτοιο παλικάρι με δύναμη, εξυπνάδα και ομορφιά, να μένης στη θέση του ραγιά. Εσύ θα μπορούσες να γίνης μεγάλος άρχοντας, με μεγάλα αξιώματα, μὲ χρήματα καὶ απολαύσεις στο Σαράϊ. Ἐγώ, δεν στο κρύβω, σε συμπάθησα πολύ και θέλω να σε βοηθήσω και να σε αναδείξω τρανό πασά μιάν ημέρα.  Αρκεί και συ να το θέλης και να αλλάξης αυτές τις παλιὲς και καθυστερημένες ιδέες που έχεις. Να αφήσης την πίστη του Χριστού καὶ να ακολουθήσης την θρησκεία του μεγάλου μας προφήτη Μωάμεθ. Τότε θα σε ντύσω με μετάξια και θα σε στολίσω με χρυσαφικά. Και ο,τι ζητήσης στη ζωή σου, θα το έχης με το παραπάνω».
Αυτά και άλλα πολλά έλεγε και υποσχόταν ο πασάς στον Άγιο. Εκείνου όμως ο νους και η ψυχή ήταν ανεβασμένα στον ουρανό.  Και όσο ο πασάς του μιλούσε και του έταζε διάφορα, αυτός παρακαλούσε τον Χριστό να τον στήριξη και να τον αξιώση μέχρι το τέλος να ομολογήση την αγία χριστιανική πίστη μπροστά στον πασά και τους αλλόθρησκους.
Όταν ο πασάς τελείωσε τα ταξίματα και τις υποσχέσεις του, ο άγιος με θάρρος και γενναιότητα του απάντησε:  «Σε ευχαριστώ πασά μου για την καλή σου διάθεση και για όλα τα αγαθά, που υπόσχεσαι να μου δώσης. Εγώ όμως χριστιανός γεννήθηκα και χριστιανός θα πεθάνω. Και δεν αλλάζω την αγία πίστη του Χριστού μου με όλα τα αγαθά και τους θησαυρούς της γης».
Βλέποντας την γενναία και άκαμπτη στάση του μάρτυρα ο πασάς, διέταξε να τον φυλακίσουν και να τον βασανίζουν κάθε μέρα, μέχρι να αλλάξη γνώμη και να αρνηθή τον Χριστό. Ο μάρτυρας μέσα στην υγρή  και σκοτεινή φυλακή, αιμόφυρτος και καταπληγωμένος στο σώμα, προσευχόταν διαρκώς στον Κύριο, να τον ενισχύη στο μαρτύριό του μέχρι το τέλος, και ο Κύριος του έστελνε ενίσχυση και παρηγοριά με τους αγγέλους Του.
Ο γιος του πασά, ο Μουσάς, ήταν στο βάθος καλοπροαίρετος άνθρωπος και πολύ μετάνοιωσε, που έγινε αιτία να φθάση ο Άγιος στα χέρια του σκληρού πατέρα του. Ζητώντας κάποια εξιλέωση και ανακούφιση για την ψυχή του, απεφάσισε να πάη κρυφά μια μέρα στην φυλακή και να επισκεφθή τον Άγιο. Μπαίνοντας μέσα κρυφά και πολύ προσεκτικά για να μη τον δη και τον ακούση κανείς, βρέθηκε μπροστά σε ένα εξαίσιο θέαμα, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο για την συνέχεια της ζωής του. Βλέπει δυό ολόφωτους αγγέλους να στέκωνται κοντά στον μάρτυρα, να τον ενισχύουν και να τον παρηγορούν, και το πρόσωπο του Αγίου να λάμπη ολόφωτο.  Αυτή η οπτασία τον έκανε να καταλάβη, ότι κάτι πολύ σπουδαίο συμβαίνει με τους χριστιανούς, και ζήτησε από τον μάρτυρα να του εξηγήση. Ο Άγιος του εξήγησε την οπτασία. Του είπε ότι οι άγγελοι του Θεού συνοδεύουν πάντοτε και σε κάθε βήμα τους χριστιανούς και τους προστατεύουν. Ο Μουσάς εθαύμασε και εζήτησε από τον Αναστάσιο να του διδάξη την χριστιανική πίστη, και αυτός τον κατήχησε
Όταν, μετά από αρκετή αναμονή μέσα σε πολλά μαρτύρια, είδε ο πασάς, ότι ο Άγιος δεν πείθεται και δεν αλλάζει γνώμη, διέταξε την εκτέλεσή του με αποκεφαλισμό. Στέλνει λοιπόν ένα δήμιο στην φυλακή και αποκεφαλίζει τον άγιο μάρτυρα Αναστάσιο την 18ην Νοεμβρίου του έτους 1850, και εκθέτει το άγιο λείψανό του, απαγορεύοντας με ποινή θανάτου τον ενταφιασμό του. Οι χριστιανοί έβλεπαν το σώμα του μάρτυρα να μένη άσηπτο και φως από τον ουρανό να το λούζη την νύχτα.  Μια μέρα όμως εμφανίζεται ο Άγιος στον ύπνο του πασά και τον διατάσση να επιτρέψη τον ενταφιασμό του αγίου λειψάνου. Ο πασάς φοβήθηκε και διέταξε την ταφή του μαρτυρικού σώματος του Αγίου.  Τότε παραλαμβάνουν το άγιο σώμα οι μοναχοί και το ενταφιάζουν σε μοναστήρι κοντά στην πόλη.
Το μαρτύριο και ο θάνατος του Αγίου, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην συνέχεια της ζωής του Μουσά.  Ο ίδιος πηγαίνει στον τάφο του Αγίου και του ζητεί συγγνώμη. Και ο Άγιος, σε ενύπνιο, του αποκαλύπτει, ότι ο Θεός θα τον βοηθήση. Στην συνέχεια, λοιπόν, της ζωής του, μετανοεί, βαπτίζεται στην Βενετία και παίρνει το όνομα Δημήτριος. Ακολούθως γίνεται μοναχός στην Κέρκυρα και παίρνει το όνομα Δανιήλ, μεταβαίνει για υποθέσεις του στην Κωνσταντινούπολη, κατόπιν επιστρέφει στην Κέρκυρα, όπου και εκοιμήθη εν ειρήνη.
Η φωτεινή ζωή και η θυσία του αγίου Αναστασίου, οδήγησε τον Μουσά και πολλούς αλλόθρησκους στον Χριστό.  Και στήριξε την πίστη των ορθοδόξων ραγιάδων. Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη του Αγίου ενδόξου μάρτυρος Αναστασίου του εκ Παραμυθίας την 18ην Νοεμβρίου. Στην Παραμυθιά έχει οικοδομηθή προς τιμήν του μεγαλοπρεπής Ναός.


Ἀπολυτίκιον

Τήν πλάνην κατήσχυνας τῶν δυσεβῶν ἀνδρικῶς ἐκχύσει τοῦ αἵματος ὑπέρ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, καί πόνοις ἀθλήσεως. Ὅθεν της ἀφθαρσίας δεδεγμένος τό στέφος, πρέσβευε τῷ Κυρίω, Ἀναστάσιε, Μάρτυς, λυτροῦσθαι πολυτρόπων ἠμᾶς περιστάσεων.


Κοντάκιον

Ὑπέρ Χριστοῦ μαρτυρικῶς ἐναθλήσας, τῆς τῶν Μαρτύρων ἠξιώθης εὔκλειας, ἐν τοῖς ἐσχάτοις χρόνοις, Ἀναστάσιε, ἄνθος γάρ νεότητος περιδών θεοφρόνως ἀνδρικῶς ὑπέμεινας τήν τομήν τοῦ αὐχένος. Δί’ ὁ καί αἰωνίου δόξης μετασχῶν, Χριστόν δυσώπει, ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἠμῶν.


Μεγαλυνάριον

Τῆς Παραμυθίας τερπνός βλαστός, καί πάσης Ἠπείρου, νέον κλέος ὤφθης σοφέ, ὅθεν σου τήν μνήνην, τελοῦμεν τήν Ἁγίαν, χαρμονικῶς τιμῶντες, Σέ, Ἀναστάσιε.


































Μονή Παναγίας Καστρί Ριζοβουνίου. Πλήθος κόσμου και μεγάλο κέφι στο πανηγύρι στις 14 Αυγούστου το βράδυ.




Μετά το τέλος του εσπερινού που τελέστηκε με μεγάλη ευλάβεια και παρουσία πολλών πιστών στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου ( Μονή Καστρί ), πλήθος κόσμου γέμισε τον κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο. Μέσα σε λίγη ώρα δεν υπήρχε καρέκλα κενή και η ορχήστρα του έξοχου κλαρινίστα Κώστα Κάκου άρχισε να παίζει μελωδικά χορευτικά δημοτικά τραγούδια.

Η ψητή προβατίνα που προσφερότανε ήταν καλοψημένη και το κέφι άναψε για τα καλά τις πρώτες πρωϊνές ώρες. 

Αξίζει ένα μεγάλο μπράβο στα παιδιά του Συλλόγου για την όμορφη βραδιά που μας πρόσφεραν





















































































Φωτο: Χριστόφορος Ευθυμίου