Ο Μήτσος ο Μπατζής

 Γράφει ο Γιώργος Γιαννάκης

Σε κάθε εθνική γιορτή και κυρίως την 28η Οκτωβρίου όλους μας διακρίνει μια εθνική έξαρση καθώς έστω και κείνες τις μέρες τα κρατικά κανάλια ασχολούνται με αυτούς τους ανθρώπους που με το μεράκι και την αγάπη τους δώσαν ότι μπορούσαν σε εκείνον τον μεγάλο αγώνα. Έτσι ακούγοντας την μεγάλη και αξέχαστη Σοφία Βέμπο σε εκείνο [Παιδιά της Ελλάδος Παιδιά ] Πώς να μην σου σηκωθεί η τρίχα την λαϊκή ορχήστρα του μπάρμπα Τάσου Χαλκιά με τα αδέρφια του στο [βγήκα ψηλά και πλάγιασα][και τον μπάρμπα Μάνθο τον Σταυρόπουλο με τον ντέφι ] εκεί στην πρώτη γραμμή να δίνουν κουράγιο στους συναγωνιστές τους.

     Θα αναφερθώ για την επιστράτευση το 1974 όσοι είσαστε σε κάποια ηλικία ίσως να έχετε κάποια εμπειρία. Όταν λοιπόν μας κάλεσε η πατρίδα να την υπηρετήσουμε δεν σκεφτήκαμε τίποτα. Θυμάμαι που είχαμε ένα παιδί από το Μεσολόγγι. Αυτός έπαιζε κλαρίνο, ο Θεσπρωτός ο Θωμάς ντέφι και ο τρελοκερκυραίος ο Σπυρέτος κιθάρα και η αφεντιά μου τραγούδι. Καθώς μας βάλανε στο καράβι μετά από πέντε μέρες που παρουσιαστήκαμε και δεν ξέραμε που μας πηγαίνανε με την συντροφιά του κλαρίνου το ηθικό είχε φτάσει στα ουράνια και ας ψάχναμε το κυνητό ορέο για να μπορέσουμε να συναρμολογήσουμε ένα Μ- 1.

 Γυρνώντας πίσω στο Έπος του Σαράντα θα αναφερθώ σε ένα μεγάλο ήρωα τον Μήτσο τον Μπατζή που αυτόν τον γνώρισα από ένα βιβλίο του Δημοτικού. Ο Μήτσος ο Μπατζής γεννημένος στο Βασιλικό Πωγωνίου, το έτος 1911, ένας λαϊκός καλλιτέχνης του κλαρίνου που η φήμη του ξέφυγε από τα ελληνικά σύνορα φτάνοντας στη Γερμανία στο Βερολίνο στους Ολυμπιακούς αγώνες του 1936 παίζοντας κλαρίνο μπροστά στον έκθαμβο Χίτλερ να του δίνει θερμά συγχαρητήρια. Όταν οι Ιταλοί μας κήρυξαν το πόλεμο ο Μπατζής κατατάχτηκε στο Σώμα Πωγωνίσιων εθελοντών. Ο Μπατζής στο μέτωπο βγάζει το κλαρίνο του και εμψυχώνει τούς συντρόφους του με ηπειρώτικα μοιρολόγια αλλά και αντρειωμένοι σκοποί που γλιστράνε σε βουνά και σε λαγκάδια για να ακουστεί στα πέρατα της Ρωμιοσύνης. Αλλά η βόμβα που δεν ήξερε από τον ήχο του Μπατζή λες και είχε μαζί του ραντεβού έσκασε εκεί κοντά και του πήρε το κεφάλι. Οι σύντροφοί του πρόσωπα σκληρά που ξέρουν από θάνατο τον συνόδευσαν στο δικό του τόπο του βάζουν στην αγκαλιά του το κλαρίνο να του κρατάει παρέα στο ταξίδι του εκεί στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία για να αγναντεύει από εκεί τα ελεύτερα τα Πωγώνια του.

Γιώργος Γιαννάκης

Απόδημος Κραψίτης

Τα πιστρόφια..........

Γράφει ο Χρήστος Α.Τούμπουρος

Τα πιστρόφια στην ουσία ήταν το πρώτο επίσημο τραπέζι των νεόνυμφων, των συγγενών και των φίλων τού γαμπρού στο σπίτι της νύφης μετά τον γάμο. Ήταν, ας πούμε, και μια ευκαιρία για να γνωριστούν καλύτερα τα συμπεθέρια. Σηματοδοτούσαν στην ουσία το τέλος της γαμήλιας τελετής. Μετά τα πιστρόφια, τέλος οι απαιτήσεις, τέλος και οι εντολές… Εδώ ακριβώς ίσχυε η ρήση «κατούρ’σε η νύφ’ σχόλασε ο γάμος.» Τα είπαμε; Έγιναν και τα πιστρόφια, ο καθένας στο σπίτι του. Τα πιστρόφια ή αντίχαρα ή γυρίσματα ή αντίγαμος (κάθε τόπος κι η ονομασία του) είναι το πρώτο μετά τον γάμο τραπέζι που προσφέρουν τα γονικά της νύφης, σπίτι τους, στο συγγενολόι του γαμπρού.

Την πρώτη Κυριακή, λοιπόν, μετά τον γάμο οι νιόπαντροι και οι συγγενείς τους πήγαιναν ομαδικά στην εκκλησία. Εκεί πραγματικά γινόταν μια παράσταση εκθέματος του ζεύγους, μια αιτία και αφορμή να οργιάσουν οι κουτσομπόλες και να σχολιάσουν ποικιλοτρόπως οι μεν το γαμπρό, οι δε τη νύφη. Άκουγες και τι δεν άκουγες! «Άβρακος βρακί δεν είδε, κι είδε το βρακί και χέστ’κε», για το γαμπρό. Τη νύφη την περιέλουζαν αρμοδίως. «Πήρε το χλιάρ’ νερό» ή «πάτ(η)σι τ’ αυγό κι έφτασε τουν ουρανό.» Κι άλλα, κι άλλα πολλά. 

Το ζευγάρι δηλαδή λειτουργούσε ως πρωταγωνιστές μιας διαφημιστικής –ενημερωτικής καμπάνιας. (Καλά ή κακά λόγια δεν έχει σημασία. Αυτοί έπρεπε να τα ακούν….) Και το βράδυ της Κυριακής σμίγονταν τα δυο σόγια στο σπίτι του πατέρα της νύφης. Αυτή η επιστροφή ονομάστηκε Πιστρόφια. Στα πιστρόφια ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν πάντα μονός και φυσικά όχι περισσότεροι από όσους ακολουθούσουν τη νύφη, δηλαδή τους μπεκτσήδες. (Είχαμε και τις προκαταλήψεις).

Το πρωί της Δευτέρας το ζευγάρι επανέκαμπτε στο σπίτι του γαμπρού, «παίρνοντας μαζί του και τα ‘ζωντανά’ (γιδοπρόβατα ή χοντρικά), όταν αυτά αποτελούσαν τμήμα της προίκας που είχαν τάξει στο γαμπρό». Ο γαμπρός ανάλογα, αν ήταν και λίγο γκουβαρντάς, σε ένδειξη απλοχεριάς και φυσικά «καλής θελήσεως» άφηνε κάτι στα πεθερικά του (μια γίδα ή μια προβατίνα, συνήθως τη στέρφα). Δεν έπρεπε να πάρει όλο το γούρι μαζί του, αλλά να αφήσει και κάτι για φώλι. Αν ήτανε όμως «φραγκοφονιάς» δεν άφηνε τίποτε ούτε το φώλ’ ούτε ίχνος από το φώλ’. «Έπεσε νηστ(ι)κός στο μαντρί και τα ‘φαε ούλα!» ...

Πολλά μολογούνται πως έγιναν στα Πιστρόφια. Άλλοι δεν πήγαιναν γιατί δεν δόθηκε επακριβώς το ποσόν της προίκας και υπολείπονταν το κατιτίς, άλλοι λένε πως δεν πήγαν γιατί ο γαμπρός δεν βρήκε αμόλυντη την νύφη και αντί για πιστρόφια άρχισε η διαδικασία για να καθορίσουν το πανωπροίκι και χίλια δυο…

Εκεί λοιπόν στο γλέντι στα πιστρόφια λέγεται πως κάποια νύφη ξεθάρρεψε κι άρχισε κι αυτή και τραγουδούσε. «Ας πάν’ να δουν τα μάτια μου/ πώς τα περνάει η αγάπη μου./Μην ήβρε αλλού κι αγάπησε/ και μένα με απαράτησε.» Το συμπεθεριό στραβοκοίταξε αλλά περισσότερο η πεθερά. Φουρλάτησε για τα καλά. «Τι εινι αυτά τα πράγματα. Ντροπής. Τι οικογένεια θα κάνουν; Θα τον φουσκώσ’ στο κέρατο! Ακούς χαιρετίσματα στον άλλον;» Και να, κάτι μούτρα ίσαμε το πάτωμα. Ο πατέρας της νύφης που ήταν και λίγο αψύς, είχε πιει και κάμποσο κρασί σηκώθηκε και άρχισε τα ερωτήματα. «Δε μού λες συμπεθέρα. Τι έπαθες κι έχ’ς κάτι μούτρα σαν του ζουρλού τον κώλο; Ποιος σε μάλωσε;» Και τότε έγινε ο τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος. «Το δ’κό μας το κούτελο είναι πεντακάθαρο. Βαλθήκατε να μας το μαγαρίσετε;» «Τι να σας μαγαρίσουμε; Μαγάρισμα δεν παιρνει παραπάνω. Τι φοβάστε εσείς; Μήπως υπάρχει άλλος; Άμα είναι έτσ’ την κρατάω εδώ. Σιγά μη χάσ’ το δ’κό σου το κελεπούρ’.» «Συμπέθερε και με το μυαλό να τον κ’τάει κακό είναι. Πού ξερ’ες πώς θα γιν’ συμπέθερε αργότερα. Πες ο ένας, πες η άλλη μπορεί να τα αναπιάσουν τα προζύμια. Άμα φουρνίσουν και το καρβέλ’, τότε σιούρα τα Ρίνα σιούρα τα κατά το Καρπενήσι.»

Δεν ξερω αν το αντρόγυνο έκανε λαμπόγυαλο το γάμο τους και τα σιούριξαν κατά το Καρπενήσι. Τότε, γιατί τώρα πάνε αυτά. Αμούντ…

Χρήστος Α.Τούμπουρος

Ήπειρος. Ο Ιερέας Κτηνοτρόφος | Πίστη και Παράδοση στα Ερημωμένα Χωριά

Πάντα δίπλα στον άνθρωπο και τα ζώα του: Η συγκινητική ιστορία του παπαΓιάννη

Στο χωριό Αρτοπούλα Ιωαννίνων, συναντήσαμε τον πατέρα Ιωάννη, έναν άνθρωπο με πολλές ιδιότητες και μια ζωή γεμάτη προσφορά.

Γεννημένος το 1952, ο πατήρ Ιωάννης μεγάλωσε σε μια φτωχή οικογένεια, όπου η εκτροφή προβάτων και οι λιγοστές καλλιέργειες ήταν ο μοναδικός τρόπος επιβίωσης. Από μικρός, βοηθούσε τον πατέρα του στις δουλειές, αποκτώντας έτσι μια πληθώρα δεξιοτήτων. Σήμερα, συνταξιούχος ιερέας, ασχολείται με τα χωράφια του, τα ζώα του, ακόμα και με μηχανολογικά θέματα βοηθώντας τους χωριανούς του.

Η αγάπη του για την εκκλησία τον οδήγησε να ακολουθήσει το ιερατικό λειτούργημα, πάντα δίπλα στους ενορίτες του, στηρίζοντάς τους στις χαρές και στις λύπες. Πλέον συνταξιούχος, ο παπαΓιάννης, αφιερώνει τον χρόνο του στα πρόβατά του και στην βοήθεια των συγχωριανών του, όπου τον χρειάζονται.

Σε αυτό το βίντεο, θα γνωρίσουμε τον πατέρα Γιάννη, θα ακούσουμε την ιστορία του και θα δούμε πως η ζωή του είναι ένα παράδειγμα αφοσίωσης, πίστης και προσφοράς στον συνάνθρωπο.

Παραγωγή: Greek Village Life

Μέρη στην Ελλάδα που θυμίζουν παραμύθι τον Χειμώνα

 Ελλάδα δεν είναι μόνο νησιά, ήλιος και θάλασσα..

Τον χειμώνα τα ορεινά χωριά και οι μεγαλύτερες πόλεις σας περιμένουν να τις ανακαλύψετε.

Γεμίστε τη βαλίτσα με ζεστά ρούχα, επιλέξτε τον προορισμό σας και αφεθείτε στη μαγεία αυτής της μικρής αλλά πανέμορφης χώρας.

Θέλετε απόδειξη για την ομορφιά της; Δείτε τις φωτογραφίες..

 Περτούλι

Βόρας-Καϊμάκτσαλαν στον νομό Πέλλας

Βάλια Κάλντα

Έδεσσα

Λίμνη Δόξα

Λιτόχωρο Πιερίας

Φλώρινα

Μετέωρα

Λευκή Νεράιδα Κοζάνης

Άγιος Λαυρέντιος

Ανήλιο

Αρίστη

Βυτίνα

Δημητσάνα

Δρακολίμνη Τύμφης

Γιάννενα

Γιάννενα

Ελάτη

Γράμμος

Γρεβενά

Καρδίτσα

Καστοριά

Μέτσοβο

Πάπιγκο

Πάργα

Πάρνηθα

Πήλιο

Λίμνη Πλαστήρα

Στεμνίτσα

Θεσσαλονίκη

Τρίκαλα Κορινθίας

Τσεπέλοβο

Βοιδομάτης

https://www.dinfo.gr

 https://fanpage.gr

Αφιερωμένο σε όσους πηγαίνουν να μαζέψουν ελιές και τους "βγαίνει το λάδι"..

Φίλοι μου σήμερα θα σας αποδείξω ότι η ελιά δεν είναι "ευλογημένο δέντρο" για όλους.

Ξεκίνησα από την Αθήνα με τον γιό και  αδελφό μου για την Φιλιππιάδα για να μαζέψουμε τις ελιές . 

Βενζίνες και διόδια τουλάχιστον 225 ευρώ πήγαινε - έλα. Για λάδια και βενζίνη ξυλοκοπτικού, κονταροπρίονου και για το μηχάνημα που τινάζει τις ελιές από τις κλάρες 65 ευρώ.  Για φαγητό και καφέδες τουλάχιστον 300 ευρώ (100 ευρώ ο καθένας.)

Για αλεστικά στο ελαιοτριβείο 191 ευρώ. ( μαζί με αγορά  κενών τενεκέδων)

Στο χωριό μένει η οικογένεια της αδελφής μου και έτσι δουλεύαμε 5 άτομα από τις 9:00 π.μ. έως τις 5:00 μμ., συνολικά είκοσι πέντε μεροκάματα.

Τις 4 πρώτες ημέρες δουλεύαμε 2-3 ώρες και μετά ερχόταν η βροχή με αποτέλεσμα κάθε μέρα να γινόμαστε "παπί". Άντε να ξεκινήσεις με όρεξη την επόμενη ημέρα όταν βλέπεις τον ουρανό συννεφιασμένο.

Γυρίζαμε κατάκοποι και δεν είχαμε όρεξη ούτε τους αγώνες της Euroleague  να παρακολουθήσουμε.

Μαζέψαμε 1280 κιλά καρπό, (μένουν ακόμη 35 δέντρα αμάζευτα) και πήραμε 162 κιλά λάδι.

Πήραμε δηλαδή από 54 κιλά λάδι η κάθε οικογένεια και μας "βγήκε η πίστη".

Δεν γνωρίζω και ποιά κατάρα κουβαλάω πάνω μου γιατί όποτε πάω στο χωριό:

το καλοκαίρι καιγόμαστε
το χειμώνα πνιγόμαστε

Ευλογημένο δέντρο και καρπός είναι η ελιά για αυτούς που είναι επιστάτες και τις μαζεύουν εργάτες και βγάζουν 3 έως και 4 τόννους λάδι.

Όσο ζούσανε οι γονείς μας πηγαίναμε για να περάσουμε μαζί τους 8-10 ημέρες, να τους βοηθήσουμε γιατί θα παιδεύονταν να τις μαζέψουν, για να κόψουμε και να τους κουβαλήσουμε ξύλα για το τζάκι. Τώρα που "χάθηκαν" αν δεν πάμε να τις μαζέψουμε θα μας σχολιάζει όλο το χωριό: "Μμμ , δεν τους αρέσει το λάδι από το χωριό", θέλουν να το αγοράσουν, ή "τι πάλευε και κουράζονταν ο ...συγχωρεμένος ...τρίζουν τα κόκκαλά του" αφού τα παιδιά του τώρα μεγαλοπιάνονται, έχουν αφήσει το σπίτι κλειστό. 

Όχι πέστε μου πόσοι από εσάς έχετε κάνει αυτές τις σκέψεις αλλά δεν τις εκφράζετε σε κανέναν για να μην γίνετε "σουργούνι" στο χωριό.

Σημείωση: Πηγαίνω εδώ και πολλά χρόνια και θα ξαναπάω να μαζέψω τις ελιές, γιατί τόσα έξοδα και τόσος κόπος εξαργυρώνονται με δέκα ημέρες μόνοι, (χωρίς της γυναίκες μας ),να "τσιπουριάζεσαι" κάθε βράδυ με τους φίλους και συγχωριανούς σου.

Τα είπα και ξαλάφρωσα

Και του χρόνου με υγεία

Χριστόφορος Ευθυμίου
romiazirou.blogspot.gr

Οι τηγανίτες :To νόστιμο πρωινό των παιδικών μας χρόνων!!!

Δεν υπάρχει πιο όμορφο πράγμα να ξυπνάς το πρωί στο χωριό,ειδικά χειμωνιάτικες ημέρες,να ανάβεις το τζάκι με ιεροτελεστία, να ψήνεις στη χόβολη τον ελληνικό καφέ ,να μοσχοβολάει το σπίτι και να απολαμβάνεις ζεστές τηγανίτες. Ήταν το πιο νόστιμο πρωινό εκείνα τα χρόνια του ‘70 και του ‘80 που μεγαλώσαμε στο χωριό, ετσι και αλλιώς δεν είχαμε πολλές επιλογές.

Της έτρωγες με ζάχαρη η με μέλι η ακόμα και σκέτες ήταν πεντανόστιμες. Ακόμα και σήμερα στα χωριά μας φτιάχνονται οι παραδοσιακές τηγανίτες και της αναζητούμε στην κουζίνα της μάνας όταν πηγαίνουμε στο πατρικό μας σπίτι στο χωριό. 

Τελικά μερικές γενιές υπήρξαν πολύ τυχερές.

https://xiromeropress.gr

Έτσι ήταν το νοικοκυριό του σπιτιού στην Ελλάδα τα χρόνια τα παλιά..

Τα χρόνια πέρασαν και ίσως λίγοι γνώρισαν ή θυμούνται τον οικιακό εξοπλισμό του (όχι και τόσο μακρυνού) παρελθόντος. Πάντως καλό είναι να γνωρίζουμε πώς ζούσαν οι παλιότερες γενιές και να είμαστε και λίγο ευχαριστημένοι που έχουμε, τουλάχιστον, τις στοιχειώδεις ανέσεις. 

Βέβαια ας θυμόμαστε ότι σε πολλά μέρη του κόσμου δεν έχουν ούτε αυτά που βλέπετε στις φωτογραφίες…

Βρυσούλα

Εγκατάσταση παροχής…τρεχούμενου νερού. Πλύσιμο πιάτων, χεριών, προσώπου, κλπ. με τη βρυσούλα γινόταν, που όμως χρειαζόταν συνεχώς να γεμίζει από τη στάμνα ή άλλο σκεύος.

Σκάφη

Το “πλυντήριο” της γιαγιάς. Ξύλινη ή από λαμαρίνα. Μέσα, διάφορα βοηθητικά εργαλεία. Μπουγάδα με το χέρι και πράσινο ή άσπρο σαπούνι (δεν υπήρχαν άλλα απορρυπαντικά).

Από τις σκληρότερες δουλειές της νοικοκυράς που δεν είχε “δούλες” (έτσι έλεγαν τις οικιακές βοηθούς) ούτε “παραδουλεύτρες”. Συχνά η σκάφη χρησίμευε και ως μπανιέρα, μιά και τα περισσότερα σπίτια δεν διέθεταν τις σημερινές λουτρικές εγκαταστάσεις και το μπάνιο δεν ήταν και καθημερινή συνήθεια. Κάθε Σάββατο και αν…

Το βαποράκι

Σίδερο με κάρβουνα. Πριν αποκτήσουν σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο (πολλές περιοχές συνδέθηκαν τη δεκαετία του 1970) δεν είχαν άλλο τρόπο να σιδερώνουν τα ρούχα οι νοικοκυρές, από το βαποράκι. Τα ξυλοκάρβουνα “χώνευαν” στο εσωτερικό του σκεύους και θέρμαιναν την πλάκα.

Το φανάρι

Ο πρόγονος του ψυγείου πάγου, το φανάρι έμοιαζε με το φανάρι που χρησιμοποιούσαν στα καΐκια, και όχι μόνο. Οι σίτες εμπόδιζαν τα έντομα να πλησιάσουν τα φαγητά και ο διερχόμενος αέρας δημιουργούσε κάπως καλύτερες συνθήκες διατήρησης, από τον στάσιμο αέρα του ντουλαπιού. Ο χρόνος διατήρησης δεν πρέπει να ξεπερνούσε τις μερικές ώρες, άντε ένα 24ωρο!

Ψυγείο πάγου

Το ψυγείο πάγου ήταν η επανάσταση! Παγοποιεία υπήρχαν πολλά (λίγα υπάρχουν ακόμη, αλλά για άλλους σκοπούς) σε όλη τη χώρα. Οι διανομείς γύριζαν με ένα φορτηγάκι ή καροτσάκι που έσπρωχναν με τα χέρια και άφηναν συνήθως ένα τέταρτο της κολώνας (τόσο χωρούσε). Το νερό έβγαινε παγωμένο από το ντεποζιτάκι που υπήρχε στο εσωτερικό τους, αλλά η θερμοκρασία στο θάλαμο δεν πρέπει να ήταν χαμηλότερη από 10-12 βαθμούς C, στη καλύτερη περίπτωση.

Αιγινήτικο κανάτι

Εναλλακτικός τρόπος ψύξης του νερού. Πριν ακόμη την εμφάνιση του ψυγείου πάγου (αλλά και μετά) ήταν σε χρήση το Αιγινήτικο κανάτι, για να δίνει δροσερό νερό. Η μέθοδος βασίζεται στην αρχή της φυσικής, ότι όταν ένα υγρό εξατμίζεται, απορροφά θερμότητα.

Τα κανάτια ήταν από πορώδες υλικό (πηλό) που επέτρεπε μια μικρή ποσότητα νερού να βγαίνει στην εξωτερική επιφάνεια του κανατιού. Ετσι, το κανάτι “ίδρωνε” και το τοποθετούσαν σε σημεία με ρεύμα αέρα (συνήθως στα πρεβάζια των παραθύρων). Ο αέρας προκαλούσε εξάτμιση και η εξάτμιση έριχνε τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του και το νερό απλώς δρόσιζε κάπως, ώστε να πίνεται.

Λάμπα πετρελαίου

Οπου δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα, υπήρχαν οι λάμπες πετρελαίου. Σε μερικές ταβέρνες χρησιμοποιούσαν και λάμπες “Λουξ” που λειτουργούσαν με υγραέριο και έβγαζαν ένα πολύ λαμπρό φως (σήμερα τις χρησιμοποιούν στις ψαρόβαρκες γρι-γρι για να προσελκύουν τα ψάρια). Η λάμπα είχε το φυτίλι, του οποίου η μία άκρη ήταν βυθισμένη στο πετρέλαιο που βρισκόταν μέσα στο δοχείο.

Σηκώνοντας το φυτίλι με το χειρισμό μιάς ροδέλλας δυνάμωνε η ένταση του φωτός, αλλά υπήρχε ο κίνδυνος να σπάσει το γυαλί από τη υψηλή θερμοκρασία. Πολλοί διαπρεπείς επιστήμονες των περασμένων γενιών διάβαζαν στο φως του πετρελαίου ή του κεριού, που τότε δεν ήταν αξεσουάρ πολυτελών εστιατορίων, αλλά αναγκαίο για το φωτισμό, είδος.

Γκαζιέρες και καμινέτα

Το μαγείρεμα γινόταν με γκαζιέρες που έκαιγαν πετρέλαιο ή βενζίνη (σπανιότερα). Ηταν πολύπλοκα εργαλεία που οι νοικοκυρές ήταν απόλυτα εξοικειωμένες μαζί τους. Τρομπάριζαν αέρα μέσα στο δοχείο του καυσίμου, ώστε αυτό να ανεβαίνει στον καυστήρα. Συχνά βούλωναν και υπήρχαν ειδικά βελονάκια για το ξεβούλωμά τους.

Υπήρχαν και οι φουφούδες, μιά κατασκευή παρόμοια με το μαγκάλι, αλλά με σχάρα, για να τοποθετείται η κατσαρόλα. Ο καφές ή τα αφεψήματα ψήνονταν στα καμινέτα που έκαιγαν μπλε οινόπνευμα. Το γκαζάκι δεν υπήρχε τότε και μόνο τα σχετικά πλούσια νοικοκυριά είχαν σύνδεση με το φωταέριο. Πολυτέλεια ήταν και οι στόφες, οι κουζίνες με ξύλα που διέθεταν και φούρνο. Τα φουρνιστά τα έστελναν στο γειτονικό φούρνο που δούλευε σε φοβερούς ρυθμούς τις Κυριακές, που ο κόσμος έτρωγε κρέας ψητό, με μακαρόνια, κριθαράκι ή πατάτες.

Μαγκάλι

Η θέρμανση του φτωχού…Μη φανταστείτε πως το μέσο σπίτι διέθετε κεντρική θέρμανση. Βέβαια και στα σημερινά που τη διαθέτουν, διακοσμητική είναι, αφού το πετρέλαιο έχει γίνει χρυσάφι! Πάντως η θέρμανση με μαγκάλι ήταν φτηνή, αλλά χωρίς μεγάλη εμβέλεια. Στη μέση του δωματίου έμπαινε το μαγκάλι με τα ξυλοκάρβουνα για αρχή και τον “πυρήνα” (μιά σκόνη από τα κουκούτσια της ελιάς). Δημιουργούσε χόβολη μέσα στην οποία έψηναν καφέ και επάνω από το μαγκάλι έψηναν κανά κοψίδι ή φέτες ψωμί.

Συχνά τα “αχώνευτα” ξυλοκάρβουνα καίγονταν ελλιπώς, με αποτέλεσμα την έκλυση CO (μονοξειδίου του άνθρακα) που σκότωνε ολόκληρες οικογένειες! Βέβαια υπήρχαν και οι ξυλόσομπες, οι σόμπες με κάρβουνα, καθώς και οι σόμπες πετρελαίου, αργότερα αυτές. Κεντρική θέρμανση διέθεταν τα πλουσιόσπιτα, αλλά καύσιμη ύλη ήταν το ξύλο ή το κάρβουνο και κάποιος (συνήθως το υπηρετικό προσωπικό) έπρεπε να κατεβαίνει κάθε τόσο στο υπόγειο, να τροφοδοτεί τη φωτιά.

Υπήρχαν κι άλλες διαφορές στις ευκολίες, αλλά δεν έχει νόημα να μιλάμε π.χ. για ηλεκτρονικά και μέσα διασκέδασης, γιατί αυτά ήταν πολυτέλειες

http://www.tampouloukia.gr