Τρίτη, 22 Αυγούστου 2017

Έπος: Τα ελληνικά πανηγύρια τα έχουν όλα flat! Ακόμη και την… «Μάντισσα» της Μαρίνας Σάττι. Έτσι θα σωθεί η παράδοση;

Αποτέλεσμα εικόνας για καψαλης γριβα τσικος
Αποτέλεσμα εικόνας για καψαλης γριβα τσικος
Αποτέλεσμα εικόνας για Έπος: Τα ελληνικά πανηγύρια τα έχουν όλα! Ακόμη και την… «Μάντισσα» της Μαρίνας Σάττι
Αποτέλεσμα εικόνας για Έπος: Τα ελληνικά πανηγύρια τα έχουν όλα! Ακόμη και την… «Μάντισσα» της Μαρίνας Σάττι


Ο Αύγουστος αδιαμφισβήτητα ο είναι ο μήνας των ελληνικών πανηγυριών, που δυστυχώς εξελίσσονται τα περισσότερα,  σε βιαστές της ελληνικής μουσικής παράδοσης.

Σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας γίνονται κάθε λογής πανηγύρια, λίγα με την παραδοσιακή μουσική και χορό να πρωταγωνιστούν και τα περισσότερα δυστυχώς σε μιά επίπεδη (flat) αντίληψη, λογική και παίξιμο, έτσι που τα Ηπειρώτικα, να μην διαφέρουν από τα Θρακιώτικα, τα Νησιώτικα, ακόμη και τα Ποντιακά
Σε πανηγύρι του Ναυπλίου, βέβαια, η μουσική ορχήστρα του Μάκη Τσίκου, με τον Γιαννάκη Καψάλη και τη Γιώτα Γρίβα στο τραγούδι, αφού τραγούδησε διάφορα flat, που δεν έχουν καμμιά σχέση με την παράδοση, όπως, το ''ραβασάκι'', το ''άσε το τηλέφωνο σου, το όνομα, το επίθετο σου'', το ''εσύ με κυβερνάς'' και άλλα,  είπε να κάνει την διαφορά και να παίξει μεταξύ άλλων… το χιτ του καλοκαιριού! Ο λόγος για την «Μάντισσα» της Μαρίνας Σάττι.

Δείτε το σχετικό video και αναρωτηθείτε, το τι πρέπει να γίνει για να σωθεί η μουσική παράδοση των Ελλήνων :



Τα Τζουμέρκα δεν αξίζουν τόση προχειρότητα κ. Καχριμάνη


Γράφει ο Σπύρος Ριζόπουλος

Αυτές τις ημέρες όλο το κέντρο βάρους της Ηπείρου αφορά σε ημερίδες που ως μόνο στόχο έχουν την συσπείρωση των μετακινούμενων κτηνοτρόφων, οι οποίοι αποτελούν άλλωστε και την πολιτική πελατεία του Αλέκου Καχριμάνη αφού είναι αιχμάλωτοι της υπογραφής του.
Όπως καταλαβαίνετε αυτό περιλαμβάνει «δεκάρικους» πανηγυρικούς λόγους «για τον Περιφερειάρχη μας», δημάρχους και υπηρεσιακούς παράγοντες που πρέπει να είναι στην πρώτη γραμμή (τι να κάνουν οι άνθρωποι, έτσι προβλέπεται σε μονοπρόσωπα καθεστώτα τύπου Κιμ) και έναν απίστευτο πανικό επειδή κάτι δεν πάει καλά, συνεπώς πρέπει να τονισθεί η αυτοεπιβεβαίωση και να δείξουμε οτι ελέγχουμε την κατάσταση.
Έτσι λοιπόν, πάνω στον πυρετό διοργάνωσης των ημερίδων χάθηκε μια πολύ σημαντική ημερομηνία.
Θύμα αυτή τη φορά ήταν τα Τζουμέρκα και ο περίφημος οδικός άξονας που θα τα συνδέει με την Ιόνια Οδό. Ένα έργο που ήταν αίτημα δεκαετιών, με προϋπολογισμό 25 εκατ. ευρώ, που τον περασμένο Μάιο έκλεισε και με τον πλέον τυπικό τρόπο τις εκκρεμότητες των απαλλοτριώσεων ήταν πλέον έτοιμο για δημοπράτηση.
Το έργο δημοπρατήθηκε στις 25 Ιουλίου και έγινε… μισό, διότι την ημέρα της προκήρυξης έμπαινε σε εφαρμογή ο νέος Νόμος του Υπουργείου Υποδομών που επιτάσσει όλα τα έργα να γίνονται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και με ψηφιακά πιστοποιητικά. Έτσι λοιπόν το έργο πρέπει να επαναπροκηρυχθεί. Τόση τσαπατσουλία.

Δεν μπορεί μετά από ένα χρόνο να σου ξεφεύγουν οι ημερομηνίες.
Διότι εδώ υπάρχουν δύο εξηγήσεις, οι οποίες είναι δυστυχώς η μία χειρότερη από την άλλη.
Είτε η διοίκηση Καχριμάνη και οι αρμόδιοι αντιπεριφερειάρχες δεν έχουν εμπειρία μετά από 10 χρόνια να παρακολουθούν ημερομηνίες και διαγωνισμούς, είτε η προκήρυξη του διαγωνισμού για τις 25 Ιουλίου ενείχε στοιχεία «κουτοπονηριάς» προκειμένου να εκτελεστεί σύμφωνα με τις διατάξεις του προηγούμενου νόμου ή για να προσκρούσει και να καθυστερήσει. Στη δεύτερη περίπτωση αυτό θα πρέπει να έχει γίνει με την ανοχή των μανδαρίνων της Περιφέρειας.
Όποια και να είναι η εξήγηση, δυστυχώς δεν υπάρχει δικαιολογία  για αυτό το φιάσκο. Διότι μπορεί μεν το Δημόσιο να κατηγορείται συχνά – και δικαίως- για τους αργούς ρυθμούς λειτουργίας του, ωστόσο όποιος έχει κάνει έστω μια μέρα διοίκησης γνωρίζει πως υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες που πρέπει να τηρούνται. Ο νέος νόμος Σκουρλέτη για τις δημόσιες συμβάσεις όμως ήταν γνωστός εδώ και σχεδόν ένα χρόνο – έχει ψηφιστεί από το 2016 και η ΚΕΔΕ ζητούσε επιμόνως την αναστολή εφαρμογής για κάποιους μήνες προκειμένου να προσαρμοστούν οι διοικητικοί μηχανισμοί.
Σε ότι αφορά το ίδιο το έργο οι «πιρουέτες» Καχριμάνη μεταφράζονται σε καθυστέρηση κάποιων μηνών, καθώς μόλις δημοσιευθούν τα τεύχη δημοπράτησης, θα πρέπει να συνταχθούν με τη νέα τους μορφή και ακολούθως να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός από την αρχή. Για καλή τύχη των Τζουμέρκων το νέο σύστημα δημοπρατήσεων είναι ηλεκτρονικό, κάτι που σημαίνει πως τα απαιτούμενα έγγραφα είναι ψηφιακά και αυτό ίσως επανορθώσει σε χρόνο τη ζημιά που έγινε.
Το ερώτημα είναι γιατί το μέλλον των Ηπειρωτών πρέπει να εξαρτάται από ανθρώπους που δεν καταλαβαίνουν πόσο σημαντικό είνα αυτό που πρέπει να διαχειριστούν.

ΥΓ. Μου είναι αδιανόητο πως με αυτούς τόσα χρόνια στη δημόσια διοίκηση η Ήπειρος κρατήθηκε όρθια με τόσους ερασιτεχνισμούς.

Την Τετάρτη 23 Αυγούστου 2017, πανηγυρίζει η Ιερά Μονή Αβάσσου στο Κοτσανόπουλο Πρέβεζας


Την μεγάλη γιορτή της Χριστιανοσύνης, γνωστή ως "εννιάμερα" της Παναγίας τιμά η Μητρόπολη της Πρέβεζας αύριο Τετάρτη 23 Αυγούστου 2017.


Η λειτουργία θα τελεστεί στην Ιερά Μονή Αβάσσου από τις 7.30 έως τις 9.30 το πρωί χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πρεβέζης κκ. Χρυσοστόμου. 


Κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου γιορτάζεται η Απόδοση της Κοίμησης της Θεοτόκου και η Εκκλησία κλείνει με την ίδια πανηγυρική διάθεση την Κοίμηση και τη Μετάσταση της Παναγίας, που τιμάται την 15η Αυγούστου. 

Με την ευκαιρία αυτή, κάποιες εκκλησίες ή μοναστήρια επιλέγουν να πανηγυρίζουν την Κοίμηση της Θεοτόκου στις 23 Αυγούστου και όχι στις 15 Αυγούστου, που οι γιορτές είναι πάμπολλες σε όλη την Ελλάδα.

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Αβάσσου


Σε απόσταση μόλις 17χλμ. από τον Λούρο και 4 χλμ. μετά το Κάτω Κοτσανόπουλο προς Βρυσούλα, αριστερά του δρόμου ανάμεσα σε φτέρες, ελιές και πλατάνια βρίσκεται ένα από τα παλαιότερα μοναστήρια της Ηπείρου, ἡ Μονή Αβάσσου.


Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και έλαβε το όνομα της πιθανώς από τον ιδιοκτήτη της Αβασσιώτη, έμπορα στην Ρωσία του 19ου αι. Άλλη εκδοχή θέλει την Μονή να ονομάζεται Αρασσός (Arassus – αρχαίο όνομα), κτισμένη σε ελληνιστική θέση με ύπαρξη αρχαίων τάφων στην γύρω περιοχή. Ἡ παρουσία πάντως πολλών μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών, τμημάτων τέμπλου και αμφικιονίσκων παραθύρων, εντοιχισμένων στον σημερινό ναό, ενισχύουν την άποψη πιθανής αναγωγής της Μονής στον 13ο αιώνα. Από το κτιριακό συγκρότημα της



Μονής σήμερα σώζεται μόνο το Καθολικό κτισμένο στα 1853 από τον ηγούμενο της ιερομόναχο Κυπριανό πάνω στα θεμέλια παλαιοτέρου ναού, κτίσμα του 1746. Πρόκειται για τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική με πρόναο, κυρίως ναό και ιερό Βήμα. Στο κεντρικό κλίτος, που χωρίζεται από τα πλάγια με 4 κολόνες (2 σε κάθε πλευρά), υπάρχουν 3 εσωτερικοί τρούλοι (φουρνικά), ενώ στα πλάγια κλίτη από 3 μικρές καμάρες. Ολόκληρος ὁ κυρίως ναός και το ιερό Βήμα είναι κατάγραφα από αγιογραφίες της ιδίας περιόδου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού με αρκετές σκαλιστές παραστάσεις από την Αγία Γραφή.



Σε απόσταση αναπνοής από την Μονή υπάρχει αναστηλωμένος ένας από τούς παλαιότερους νερόμυλους της περιοχής. Προσφάτως αναστηλώθηκε και ὁ πλίνθινος μαντρότοιχος της Μονής. Ἡ Μονή θα είχε αρκετή περιουσία, αφού διέθετε 1.000 γρόσια τον χρόνο για τα σχολειά των γειτονικών χωριών. Μετά την απελευθέρωση της Ηπείρου η Μονή διαλύθηκε και η περιουσία της απαλλοτριώθηκε. Η Μονή Αβάσσου είναι ιστορικό διατηρητέο μνημείο.


Πρόσφατα η Ιερά Μητρόπολη Νικοπόλεως και Πρεβέζης, η Περιφέρεια Ηπείρου και ο Δήμος Πρέβεζας εκπόνησαν έργο για την αναστήλωση των κελιών της Μονής και για την επισκευή, τόσο του κυρίως ναού, όσο και του περιαύλιου χώρου. Σε λίγο καιρό η Μονή θα έχει ανακαινιστεί πλήρως και θα μπορεί να είναι ανοιχτή για κάθε πιστό.

Δείτε ένα video, από την γύρω από τη Μονή Αβάσσου περιοχή

Σύλλογος Ηπειρωτών Γλυφάδας. Ηπειρώτικο πανηγύρι 2017, το Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου 2017, ώρα 21.00', στη θέση Πατητήρι, στην Άνω Γλυφάδα.




Εκδήλωση μνήμης για τα θύματα των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής το 1944 στην Ελεούσα Iωαννίνων, τη Κυριακή 20 Αυγούστου 2017.


Τη μνήμη των έξι νεαρών ανδρών που τον Αύγουστο του 1944 εκτελέσθηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στα «Αμπέλια»  της Δ.Κ. Ελεούσας, τίμησαν με εκδήλωση που διοργάνωσαν ο Δήμος Ζίτσας και η Δημοτική Κοινότητα Ελεούσας, το πρωί της Κυριακής 20 Αυγούστου 2017.



 73 χρόνια μετά την αποφράδα ημέρα Αντιδήμαρχοι, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ζίτσας, Δημοτικοί Σύμβουλοι, ο Πρόεδρος της Δ. Κ. Ελεούσας, εκπρόσωποι πολιτικών και πολιτειακών φορέων, αντιστασιακών οργανώσεων, πολιτιστικών και αθλητικών συλλόγων, μαζί με συγγενείς και συγχωριανούς των θυμάτων,  απέτιναν φόρο τιμής, με επιμνημόσυνη δέηση και  κατάθεση στεφάνων  στο μνημείο που έχει στηθεί στον τόπο της εκτέλεσης, «τα Αμπέλια».

Στα διαχρονικά μηνύματα της θυσίας των έξι αναφέρθηκε μεταξύ άλλων, στην ομιλία της η αντιδήμαρχος  Γιαννούλα Γεωργούλη. «Είμαστε εδώ, είπε, όπως κάνουμε πολλά χρόνια τώρα, για να δηλώσουμε ότι ο αγώνας για τις ανθρώπινες αξίες, για σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, για Δημοκρατία και Εθνική κυριαρχία δεν πάει ποτέ χαμένος. Φωτίζει τις καρδιές όλων μας, και εμπνέει μεταγενέστερες γενιές Ελλήνων που δίνουν τη δική τους μάχη και κρατάνε το κεφάλι ψηλά υπό άλλους όρους και συνθήκες. Είμαστε εδώ και δίνουμε υπόσχεση στους αδικοχαμένους χωριανούς μας ότι κρατάμε άσβεστη τη μνήμη τους και μαζί με αυτή τα όνειρά τους για έναν κόσμο με λιγότερη αδικία-φτώχεια και τρομοκρατία»

Τα θύματα των  γερμανικών στρατευμάτων κατοχής τον Αύγουστο του 1944 στην Ελεούσα ήταν οι: Πανταζής Δήμος ετών 39, Καρβούνης Χριστόδουλος ετών 37, Σιάπκας Σωτήριος ετών 29, Παππάς Μιχαήλ ετών 21, Κούργιας Θωμάς ετών 21 και Μπότσιος Βασίλειος ετών 18 .

Συναυλία Πρεβεζάνων καλλιτεχνών για το νοσοκομείο Πρέβεζας, τη Πέμπτη 24 Αυγούστου 2017, ώρα 21.00', στο Δημοτικό Κηποθέατρο Πρέβεζας


Εθελοντική συναυλία Πρεβεζάνων καλλιτεχνών για το νοσοκομείο Πρέβεζας θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 24 Αυγούστου 2017 και ώρα 9 το βράδυ, στο Δημοτικό Κηποθέατρο Πρέβεζας "Γιάννης Ρίτσος".
Καλλιτεχνική επιμέλεια Αποστόλης Βαγγελάκης.
Τιμή εισόδου 5 ευρώ

Oι καλλιτέχνες που έχουν δηλώσει συμμετοχή μέχρι στιγμής είναι:

Αποστόλης Βαγγελάκης
Κώστας Αντύπας 
Αποστόλης Σόφης 
Αποστόλης Παπουτσάκης 
Κατερίνα Ζώη 
Τάσος Πολίτης
Σοφία Κυριάκη 
Νίκος Λιόντος
Γιώργος Ρούγκας
Κατερίνα Μυρτώ Φατούρου
Ιάσωνας Ρώσσος
Μιχάλης Κριτσωτάκης 
Ντίνος Γιαννακός 
Βάλια Δημητρίου
Αρης Παπαδόπουλος 
Δάμωνας Ρουτσάκος
Βαγγέλης Κώστας 
Δημήτριος Κώστας
Φάνης Κατηφόρης
Στέλιος Ποϊκλής
Σπύρος Βάσης 
Ειρήνη Μαυρομμάτη
Παναγιώτης Νούσιας 

Με καλά και... άσχημα για Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και ΤΕΙ Ηπείρου. Τι λέει η έκθεση της ΑΔΙΠ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ήπειρο.

Αποτέλεσμα εικόνας για πανεπιστήμιο ιωαννίνων


Αποτέλεσμα εικόνας για πανεπιστήμιο ιωαννίνων

Αποτέλεσμα εικόνας για τει ηπειρου



Τα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης, που δεν θα προχωρήσουν σε πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών τους, αναμένεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες σχετικά με την αναγνώριση των τίτλων σπουδών που χορηγούν, από εκπαιδευτικά ιδρύματα του εξωτερικού, διεθνείς οργανισμούς (π.χ. ΟΗΕ, ΕΕ) και μελλοντικούς εργοδότες.
Αυτό τονίζει η ΑΔΙΠ στην ετήσια έκθεσή της.
Δυσκoλίες αναμένεται να υπάρξουν και κατά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Μεταφοράς και Συσσώρευσης Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) ή τη χορήγηση άδειας εργασίας για ορισμένες κατηγορίες προσωπικού, καθώς σε ορισμένες χώρες του εξωτερικού η κατοχή πιστοποιημένου τίτλου σπουδών αποτελεί προαπαιτούμενο για τη χορήγηση της σχετικής άδειας.
Με χρονικό ορίζοντα το 2020, όπου, σύμφωνα με το ανακοινωθέν του Ερεβάν, οι ακαδημαϊκοί τίτλοι των αποφοίτων των ευρωπαϊκών ΑΕΙ θα αναγνωρίζονται αυτόματα, η ΑΔΙΠ σημειώνει πως θα υποστηρίζει διαρκώς τα Ιδρύματα της χώρας, παρέχοντάς τους, μέσω της πιστοποίησης, όλα τα αναγκαία εφόδια, ώστε οι απόφοιτοί τους να ανταγωνίζονται ισότιμα στον διεθνή και ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό και εργασιακό χώρο.
Επιπλέον, η Αρχή υπογραμμίζει, θα υποστηρίξει τα Ιδρύματα για να ενδυναμώσουν τη στρατηγική τους, ώστε, αφενός μεν να αντιμετωπίσουν επιτυχώς τα δύο σημαντικά προβλήματα που στέκονται ως εμπόδια στην ανάπτυξή τους, δηλαδή την περιορισμένη αυτονομία και την οικονομική δυσπραγία, αφετέρου δε να αυξήσουν τις ακαδημαϊκές και ερευνητικές τους επιδόσεις.
Από τη διεθνή επισκόπηση για τη θέση της Ελλάδας προκύπτει ότι:
1. Η Ελλάδα πρέπει να βελτιώσει:
α) την αναλογία φοιτητών/διδασκόντων
β) τους ρυθμούς αποφοίτησης (σε κανονικό χρόνο σπουδών)
γ) τον βαθμό απασχολησιμότητας των αποφοίτων
δ) το ποσό της δημόσιας χρηματοδότησης
ε) τους θεσμούς αυτοδιοίκησης των ιδρυμάτων
Από τη μελέτη των εκθέσεων εξωτερικής αξιολόγησης, προκύπτει ότι τα ΑΕΙ πρέπει να επιδιώξουν:
1. Την ενίσχυση των μηχανισμών διεθνοποίησης και εξωστρέφειας, μέσω:
Α) της παροχής προγραμμάτων σπουδών στην αγγλική γλώσσα
Β) της ανάπτυξης θεσμών αριστείας
Γ) της ενίσχυσης της κινητικότητας του ανθρώπινου δυναμικού (φοιτητών/τριών και διδασκόντων/ουσών) προς και από αλλοδαπά ΑΕΙ (προσέλκυση αλλοδαπών)
2. Τη βελτίωση των επιδόσεων των φοιτητών, μέσω
Α) της αναθεώρησης των Προγραμμάτων Προπτυχιακώα Σπουδών (ΠΠΣ), με εστίαση στα μαθησιακά αποτελέσματα
Β) της συστηματικής παρακολούθησης της προόδου των φοιτητών
Γ) τον εμπλουτισμό της μαθησιακής διαδικασίας και του μαθησιακού περιβάλλοντος, με νέες μεθόδους ( όχι ΑΕΙ- εξεταστικά κέντρα)
3. Την εφαρμογή στρατηγικής διοίκησης στα ΑΕΙ, με καθορισμένους στόχους επιδόσεων (KPIs)και χρονοδιαγράμματα, καθώς και την παρακολούθηση της εφαρμογής τους
Π. χ , Ακαδημαϊκή στρατηγική: αναδιοργάνωση ΑΕΙ και Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ)
Οικονομική στρατηγική: εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης
Στρατηγική ανθρώπινου δυναμικού: κριτήρια, αξιολόγηση, επιμόρφωση, αριστεία.

Αποτέλεσμα εικόνας για τει ηπειρου

Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το ΤΕΙ Ηπείρου
Η ΑΔΙΠ βάζει δύο «άριστα» στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων: φοιτητική μέριμνα και στη «στρατηγική κτιριακών και χωροταξικών υποδομών». Βαθμολογεί «μερικώς καλά» τη στρατηγική οργανωτικής ανάπτυξης και καλώς σε όλα τα υπόλοιπα.
Το ΤΕΙ Ηπείρου παίρνει άριστα στην αξιολόγηση της... αξιολόγησης, «μερικώς» καλά στις κτιριακές υποδομές, άριστα στην «κοινωνική στρατηγική», «μερικώς καλά» στη στρατηγική διεθνοποίησης.



Η ξυλογλυπτική τέχνη στο Μέτσοβο και οι Μετσοβίτες ταλιαδόροι






Η λαϊκή τέχνη σ’ όλες της τις μορφές ασκούσε και ασκεί ιδιαίτερη γοητεία για την πρωτοτυπία της και την πηγαία έμπνευσή της. Περιζήτητοι ήταν οι κάτοικοι ορισμένων περιοχών της Ηπείρου, οι οποίοι είχαν αποκτήσει ειδικότητα σε ορισμένες μορφές της. Αναφέρουμε για παράδειγμα τους Χιονιάδες της επαρχίας Κόνιτσας στην εικονογραφία, το Τουρνόβου και το Μετσόβου για τους ξυλογλύπτες «ταγιαδόρους» (αντί του σωστού ταλιαδόρους από το taliu = κόβω και κατ’ επέκταση σκαλίζω σε ξύλο), την Πυρσόγιαννη και τη Βούρμπιανη για τους κτίστες, τους κουδαρέους, τους Καλαρύτες για τους ξακουστούς ασημιτζήδες και χρυσοκεντητάδες.

Μάλιστα οι Ηπειρώτες τεχνίτες, επειδή οι συνθήκες της ζωής τους ανάγκαζαν να ξενιτευτούν, μετέβαιναν στην υπόλοιπη Ελλάδα, την Βαλκανική και στην Ευρώπη ακόμη, είτε για να εργασθούν για όσο καιρό χρειαστεί σ’ έναν τόπο, είτε και για να εγκατασταθούν ακόμη. Κατ’ αυτόν τον τρόπο συνετέλεσαν στο να μεταδοθεί η τέχνη τους σ’ όλο τον Ελλαδικό και Βαλκανικό χώρο κ.ά.

Μια κατεξοχήν λαϊκή μορφή τέχνης αποτέλεσε η ξυλογλυπτική, η οποία χρησιμοποιήθηκε για την διακόσμηση σπιτιών και εκκλησιών. Κυρίως ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος έφτασε να αποτελεί απαραίτητο και αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργικής ζωής της εκκλησίας, ιδίως κατά τη διάρκεια της μεταβυζαντινής περιόδου.


Στο Μέτσοβο η ξυλογλυπτική τέχνη ξεκίνησε από πολύ παλιά. «Η μεγάλη ακμή και το άνθισμα της Μετσοβίτικης λαϊκής τέχνης άρχισε μετά το 1659, με τα εξαιρετικά πολιτικά και εκκλησιαστικά προνόμια, που απέσπασε απ' την Πύλη ο Μετσοβίτης αρχιτσέλιγκας Κύργος Φλόκας και καθιστούσαν το Μέτσοβο αυτόνομη δημοκρατία. Τότε και η ξυλογλυπτική ξέφυγε απ' τη χειροτεχνία κι ανέβηκε στο χώρο της τέχνης με τα τέμπλα, τους δεσποτικούς θρόνους, τους άμβωνες, τα προσκυνητάρια, τα κουβούκλια των επιταφίων, τ' αναλόγια, τα μανουάλια, τα μπαγκάρια και τα τόσα άλλα "ειδίσματα" των εκκλησιών, συνεχίστηκε απ' τον 17ο αιώνα ως τα σήμερα, κι έφτασε από γενιά σε γενιά στα χέρια των σημερινών ταλιαδόρων. Οι "κομπανίες" των ταλιαδόρων του Μετσόβου φτάνανε στις πιο αλαργινές πόλεις, για ν' αναλάβουν τα σπουδαιότερα έργα της ξυλογλυπτικής και να μεταλαμπαδεύσουν έτσι την τέχνη τους... Απ' τα "τεφτέρια" που κρατούσαν φαίνεται πως είχαν θαυμαστή συντεχνιακή οργάνωση, ενώ απ' τα άλλα βιβλία που κουβαλούσαν συμπεραίνουμε, πως είχαν και μια εκκλησιαστική παιδεία μαζί με τη λαχτάρα στην καρδιά, σαν εκείνους τους κραδασμούς των αγιογράφων, που στον τρουβά τους υπήρχε πάντοτε κάποια "Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης", αλλά και τα "συναξάρια" των αγίων».


Η οργάνωσή τους είχε χαρακτηριστικά γνωρίσματα περισσότερο οικογενειακής επιχείρησης. Το επάγγελμα πήγαινε από πατέρα σε γιο και όλα τα μέλη της οικογένειας παρέμεναν προσκολλημένα στην επαγγελματική παράδοση. Πολλές φορές έπαιρναν και το επίθετό τους από τη δουλειά τους, όπως συνέβη για παράδειγμα με την αρχαιότατη οικογένεια των Σκαλιστάδων από το Τούρνοβο.

Συγκροτούσαν ολιγομελείς ομάδες ή συντροφιές, τα λεγόμενα μπουλούκια ή κομπανίες και ήσαν πλανόδιοι τεχνίτες. Εργάζονταν κυρίως στο χώρο παράδοσης της παραγγελίας, αφού η μεταφορά μεγάλων έργων υπήρξε δύσκολη έως αδύνατη. Φυσικά υπήρξε μια ιεράρχηση στην οργανωτική δομή με τον αρχιτεχνίτη, τους βοηθούς του και τα τσιράκια. Όλοι δούλευαν με μεράκι και έχοντας το ίδιο πάθος για την δουλειά.

«Κατά ομάδες τα ‘μπ’λούκια’, ξεκινούσαν αρχές της άνοιξης για να επιστρέψουν με το τέλος του φθινοπώρου. Βασικά χρονικά ορόσημα ήταν οι γιορτές των δύο καβαλλαρέων αγίων, του Άη Γιώργη την άνοιξη και του Άη Δημήτρη το φθινόπωρο. Η αναχώρηση των μπουλουκιών συνοδευόταν από μικρές αποχαιρετιστήριες γιορτές. Το είδος της προσυμφωνημένης εργασίας καθόριζε και τη σύνθεση, σε αριθμό ειδικότητας, του κάθε μπουλουκιού. Πολυάριθμα των χτιστάδων, μικρότερα των ξυλογλύφων και μέχρι πενταμελή των ζωγράφων. Το γενικό σχέδιο και η επίβλεψη της όλης δουλειάς ανήκει στον πρωτομάστορα. …. Η επαγγελματική συσσωμάτωση των χτιστάδων και των ξυλογλύφων ακολουθεί το πανελλήνιο τύπο του ρουφετιού ή ισναφιού. Έτσι είναι οργανωμένοι οι «κουδαρέοι» (χτιστάδες) της Πυρσόγιαννης και της Βούρμπιανης και οι ‘‘ταγιαδόροι’’ (ξυλογλύπτες) του Γοργοπόταμου, που παλιότερα λεγότανε Τούρνοβο» (Κίτσος Μακρής).

Η Μετσοβίτικη ξυλογλυπτική «μπορεί να θεωρηθεί και σαν σπιτίσια τέχνη, που έμεινε πάντα στο πλαίσιο της καλλιτεχνικής δουλειάς, για έργα που γίνανε με τη γνησιώτερη αγάπη και τιμιότητα» και αλλού πως «Το ‘‘ισνάφι’’ των ταγιαδόρων του Μετσόβου πήγαινε στις πιο αλλαργινές πόλεις για ν’ αναλάβει τα σπουδαιότερα έργα της ξυλογλυπτικής. Γι’ αυτό βλέπουμε, ότι όλες σχεδόν οι ρουμανικές, βουλγαρικές και σερβικές εκκλησίες, έχουνε να δείξουνε αριστουργήματα ελληνικής ξυλογλυπτικής, δουλεμένα από ταγιαδόρους του Μετσόβου κι από τα μαστοροχώρια της Ηπείρου, με τα περίφημα τέμπλα, άμβωνες, αρχιερατικούς θρόνους, βημόθυρα κ.λ.π. Τούτα γίνανε στα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας και πιότερο κατά το 18ο αιώνα …» (Βασίλης Πλάτανος).


«Τα έργα τους είχαν μια ειδική αξία, που δεν μπορούσε να τιμολογηθεί … Στην απλότητά τους, στην αγαθότητά τους οι ταλιαδόροι είχαν μια ψυχή και μια καλλιτεχνική συνείδηση και είχαν επίγνωση της αποστολής τους. Ο ταλιαδόρος εργάζεται για το ιδανικό του, για να ικανοποιήσει την καλλιτεχνική του αίσθηση και να εκφράσει στα έργα του αυτό που έχει μέσα του με την απλότητα και την αξιοπρέπεια, που έχουν τα αληθινά πράγματα». Και συνεχίζει: « … ήταν πολύ περήφανοι για την τέχνη τους και θεωρούσαν τους εαυτούς τους πολύ ανώτερους των μαραγκών, των ζωγράφων και των χρυσοχόων ακόμη, γιατί έβλεπαν αυτούς τους τελευταίους πολύ μικρότερους και τους ονόμαζαν ‘‘πραγματευτάδες’’ γιατί κατασκεύαζαν στολίδια για τις γυναίκες και μερικοί από αυτούς πήγαιναν να πουλήσουν το εμπόρευμά τους στα παζάρια ή στα πανηγύρια. Όσο για τους μαραγκούς, τους αποκαλούσαν ειρωνικά ‘‘λασπάδες’’ όχι μόνο γιατί θεωρούσαν το επάγγελμά τους κατώτερο, αλλά και γιατί αυτήν την περίοδο οι μαραγκοί ήταν ταυτόχρονα και μπογιατζήδες σπιτιών και έβαζαν τα χέρια τους στη λάσπη και στα χρώματα. Όσο για τους ταγιαδόρους δεν ασχολούνταν ποτέ και με τίποτε άλλο, παρά με την ξυλογλυπτική» (Αγγελική Χατζημιχάλη).


Γύρω από την τέχνη τους αλλά και τους φημισμένους ξυλογλύπτες δημιουργήθηκαν και έχουν διασωθεί και διάφοροι θρύλοι. Για το τέμπλο του καθολικού της μονής Προφήτη Ηλία Παρνασσίδος (1834-1836) και τον τεχνίτη του διασώζεται η εξής παράδοση: «Όταν ο τεχνίτης του τέμπλου ήλθε στο μοναστήρι για να το κατασκευάσει διαφώνησε με το ηγουμενοσυμβούλιο για την αμοιβή του και αναχώρησε. Φεύγοντας από το μοναστήρι εμφανίστηκε μπροστά του σεβάσμιος γέρων με λευκά γένια (ο Προφήτης Ηλίας) που τον ρώτησε γιατί δεν ανέλαβε την εργασία. Όταν ο τεχνίτης του είπε το λόγο ο γέρων τον προέτρεψε να επιστρέψει στο μοναστήρι και να αναλάβει το έργο, αμέσως δε εξαφανίστηκε. Πράγματι ο τεχνίτης ακολούθησε την συμβουλή του και κατασκεύασε το αριστούργημά του» (Τριαντάφυλλος Παπαζήσης).

Ανάλογος θρύλος έχει δημιουργηθεί και γύρω από τη μορφή του φημισμένου Μετσοβίτη ξυλογλύπτη Αναστάσιου Μόσχου και το τέμπλο του ναού του Αγίου Νικολάου που φιλοτέχνησε στο Γαλαξείδι, το 1848. «Λέει η τοπική παράδοση για τον τεχνίτη του τέμπλου: …. Ώρες, μέρες, μήνες, χρόνια ολάκερα πελεκούσε το καρυδόξυλο για το τέμπλο από το πρωί ως το βράδυ, φκιάχνοντας σκηνές από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη. Σαν έφτανε το σκοτάδι κι άναβαν τα καντήλια της εκκλησιάς, καθόταν για λίγο στο στασίδι ή στο πέτρινο πεζούλι και συλλογιόταν. Έμοιαζε τότε σαν νάναι βυθισμένος σ’ όνειρο. Ύστερα κατέβαινε σε μια ταβέρνα να φάει και να πιει το κατοστάρι του το ντόπιο κρασί. … Τα τελευταία χρόνια – έκανε λένε κάπου δέκα χρόνια να το τελειώσει – άρχισε να φοβάται πως δεν θα προλάβει να ολοκληρώσει το έργο. 
























Η πολλή δουλειά θόλωσε τα μάτια του. ‘‘Να προλάβω να τελειώσω το τέμπλο, έλεγε συχνά. Ετούτο μονάχα συλλογιέμαι. Αυτό μονάχα έχω στο νου μου και τίποτ’ άλλο. Ν’ αφήσουν ο Θεός κι ο Άη Νικόλας να τελέψω κι απέ ας κλείσω τα μάτια μου’’…. ‘‘Δοξασμένος ο Θεός που μου δίνει κουράγιο ακόμα. Αποξεχνιέμαι πελεκώντας. Έτσι καθώς σκαλίζω το πρόσωπο του Χριστού και των Αγίων, μυρμηγκιάζει από τη συγκίνηση το κορμί μου. Αισθάνομαι σα να μιλάω με το Θεό κι αναπαύεται η ψυχή μου. Αν δεν είχα την πίστη και την τέχνη θάμουνα ένας ξοφλημένος άνθρωπος. Μα τώρα ξέρω καλά πως δεν είμαι’’. … Τις τελευταίες μέρες πούφκιανε κάτι μικροσυμπληρώματα, κλείστηκε περισσότερο στον εαυτό του. Άρχισε να μην κατεβαίνει ούτε στο μαγαζί. Οι πιο πολλοί ανησύχησαν, μα νόμιζαν πως θα περάσει η κακοκεφιά του. Κι όταν μια μέρα βρέθηκε θανάσιμα τραυματισμένος στο πλακόστρωτο, κανένας δεν μπόρεσε να ξεδιαλύνει, μέσα του, αν έπεσε με τη θέλησή του από τη σκαλωσιά ή γλίστρησε. Μερικοί υποψιάστηκαν και το βοηθό του, πως εκείνος τάχα ζήλεψε την τέχνη του και τον έσπρωξε από τη σκαλωσιά. Μα δεν έδωσαν καμία συνέχεια στις υποψίες αυτές. Άλλοι έλεγαν πως αφού ολοκλήρωσε το έργο του, έτσι καθώς το κοίταζε, απολησμονήθηκε, παραπάτησε και σωριάστηκε άξαφνα στο δάπεδο» (Δημήτρης Σταμέλος).

Η φήμη ήταν από τους σπουδαιότερους παράγοντες στην ανεύρεση εργασίας. Πολλές φορές, οι κάτοικοι των κοινοτήτων όπου φιλοτεχνούνταν τέμπλα, έδιναν στους ξυλογλύπτες και ευχαριστήρια γράμματα, κάτι σαν συστατικές επιστολές, επιβεβαιωτικές της αξιοσύνης τους. Αυτές ήταν χρήσιμες για τη δουλειά τους, αφού τις έδειχναν και σε άλλες κοινότητες για να πείθουν και να αναλαμβάνουν και άλλα έργα.

Εκτός από τον εκκλησιαστικό διάκοσμο φιλοτεχνούσαν και ανάλογα έργα για οικίες όπως νταβάνια, ντουλάπες με διάφορα αραβουργήματα, σαρμανίτσες, τραπεζάκια, σκαμνιά, καναπέδες, πολυθρόνες, κασέλες και κασετίνες, τσιγαροθήκες, πιάτα τοίχου, εταζέρες τοίχου, γραφεία, καρέκλες, ροζέτες ταβανιού, πορτατίφ, χειρολαβές θυρών αλλά και γκλίτσες σε διάφορα σχέδια με το κριάρι και το φίδι ή τον Αη Γιώργη και τον Αη Δημήτρη.


Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ιερού ναού
 Αγίας Παρασκευής Μετσόβου





Εντυπωσιακά ήταν τα δρώμενα με την παράδοση ενός μεγάλου τέμπλου, παλιά έθιμα τα οποία τώρα έχουν εκλείψει. «Με το ξετέλεμα και το στήσιμο του τέμπλου, την πρώτη Κυριακή, γινότανε η παράδοσή του. Μαζεύονταν όλοι οι χωριανοί στην εκκλησία, άκουγαν την θεία λειτουργία και την καμάρωναν, αφού τώρα έμοιαζε εκκλησιά. Αληθινή και πραγματική εκκλησιά, σα νύφη στολισμένη. Μπροστά – μπροστά οι μουχταροδημογέροντες και οι επίτροποι των εκκλησιών, οι κεφαλές του χωριού. Δίπλα τους οι ταλιαδόροι καμάρωναν για τα έργα των χεριών τους. Όλοι ήξεραν πως τούτη την Κυριακή θα έβγαινε κι ο ‘‘δίσκος για τους ταλιαδόρους’’. Τον κρατούσε ο πρωτογέροντας του χωριού κι ακολουθούσε ένας επίτροπος. Ο δίσκος περνούσε απ’ όλους για το ‘‘μπαχτσίς’’ κι ότι είχε ευχαρίστηση έριχνε ο καθένας. Η χαρά και ο ενθουσιασμός, που φέρνουν αυτά τα έργα σαν βρεθείς μπροστά τους, κάνουν κουβαρντά τον άνθρωπο. Όλοι δίνανε απ’ την καρδιά τους. Κι ότι δίνει κανένας απ’ την καρδιά είναι πάντα πολύ. Κι οι ταλιαδόροι απ’ την καρδιά τους είχαν δώσει. Σ’ αυτόν τον δίσκο πάντα υπολόγιζαν οι ταλιαδόροι, γιατί πολλές φορές έφερνε όσα ένα κοντράτο. Γι’ αυτό συνήθιζαν να λένε: ‘‘Του παπά του μπρακάτς και του ταλιαδόρ’ του μπαχτσίς’’. Ότι όσα τυχερά μάζευε όλο το χρόνο ο παπάς στο κακάβι απ’ τους αγιασμούς, μάζευε κι ο ταλιαδόρος σε μια μέρα, στο ‘‘μπαχτσίς’’. Αυτό, όμως, δεν ήταν για όλους κανόνας. Σαν κανόνας έπρεπε να θεωρηθούν τούτα τα λόγια, που μας έλεγε ένας απ’ τους τελευταίους λαμπρούς σκαλιστάδες του Μετσόβου: ‘‘κατά τον ταλιαδόρο και το μπαχτσίς’’, που υποδηλώνει, πως ο λαός ξέρει να εκτιμάει την ευσυνείδητη δουλειά και το ωραίο. Για ‘‘μπαχτσίς’’ οι τσομπαναρέοι φέρνανε αρνιά, κατσίκια, μαλλιά, τυρί και οι αγρότες γεννήματα κρασί κι ότι της εποχής βρισκούμενο. Μετά την απόλυση της θείας λειτουργίας θα περνούσε όλος ο κόσμος από κοντά να δει το τέμπλο και να συγχαρεί τους ταλιαδόρους ‘‘χαρά στα χέρια σας’’, ‘‘γεια στα χέρια σας’’. Εκεί κι οι γέροντες και οι επίτροποι ακούγανε το «πάντα άξιοι» κι όλοι χαιρότανε. Ο παπάς έλαμπε κι αυτός φχαριστημένος από το ποίμνιό του. Εκείνη την ημέρα ο πρωτομάστορας, ο αρχιταλιαδόρος, έκαμε τραπέζι στον παπά, στους προεστούς και επιτρόπους κι απόκοντα ακλουθούσε γλέντι ‘‘μ’ αβιολιά και ταβλαμπούζι’’. Τελευταία, η παράδοση τέμπλων γινότανε πάλι στους επιτρόπους, παίρνοντας μαζί τους κι έναν εμπειροτέχνη, που η καθιέρωσή του σήμανε και το τέλος των παλιών εθίμων» (Γεώργιος Πλατάρης).
























Η τέχνη αυτή παρουσιάζει σήμερα ιδιαίτερη άνθηση στον Ηπειρωτικό χώρο. Σ’ αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο και η εύκολη προμήθεια πρώτης ύλης μέσω των ξυλεμπόρων που την εισάγουν κυρίως από το εξωτερικό (Σερβία, Σλοβενία, Αμερική κ.α.) με μικρότερο κόστος, αλλά και η δυνατότητα ευκολότερης πρόσβασης των πελατών στον τόπο παραγωγής και αντίθετα.

Ως προς την τεχνοτροπία, πλέον χρησιμοποιείται μόνο, ή καλύτερα κυρίως, το λεγόμενο βυζαντινό σχέδιο και λιγότερο το κλασσικό (ή νεοελληνικό μπαρόκ), δηλαδή αυτό των προηγούμενων αιώνων. Σ’ αυτό συνέτεινε και το γεγονός ότι το βυζαντινό (ή τρίγλυφο όπως το ονομάζουνε οι ξυλογλύπτες, διάτρητο ή με φόντο) είναι πιο εύκολο στην κατασκευή (απλή θεματογραφία, το διάτρητο με μονοκονδυλιά γίνεται πολύ εύκολα με τα σύγχρονα εργαλεία, σχηματοποίηση κ.λ.π.) και πιο φτηνό στην αξία του, σε αντίθεση με το κλασσικό ή νεοκλασικό (στον αέρα ή με βαθύ ανάγλυφο είτε διάτρητο με ποικιλία θεμάτων και σχεδίων, πιο ρεαλιστικό και φυσιοκρατικό κ.λ.π.), που είναι και πιο ακριβό, γιατί έχει περισσότερη δουλειά.

Τέλος να επισημάνουμε πως στην αναγέννηση αυτής της τέχνης, σημαντικότατο ρόλο έπαιξε και η ύπαρξη της Τεχνικής Σχολής του Γεωργίου Σταύρου, η οποία με το τμήμα της ξυλογλυπτικής και τους πολύ καλούς τεχνίτες δασκάλους, έδωσε νέα πνοή και ώθηση. Δάσκαλοι όπως οι Σταυρόπουλος, Κοράκης, Παπαγεωργίου και Ευάγγελος Μόσχος, έβγαλαν γενιές ολόκληρες ξυλογλυπτών, οι οποίοι στην αρχή τουλάχιστον, δούλευαν με μεράκι και σεβασμό στην παράδοση και στην ίδια την τέχνη. Με την πάροδο του χρόνου, επειδή ο ανταγωνισμός έγινε πολύ μεγάλος, έπεσε και το επίπεδο της τέχνης, αφού έχουμε δείγματα δουλειάς τα οποία χαρακτηρίζονται από ειδικούς επιεικώς απαράδεκτα.

Πιστεύω ακράδαντα, πως με οδηγό την παράδοση, και τις πανάρχαιες αξίες του μέτρου και της απλότητας, η τέχνη αυτή θα συνεχίσει να προσφέρει εξαιρετικά έργα. Το Μέτσοβο με τους Μετσοβίτες ταλιαδόρους, έχουν δείξει πως μπορούν και πρέπει να πρωτοστατήσουν στον τομέα αυτό.























Ενδεικτική Βιβλιογραφία              
Καλούσιος Γ. Δημήτριος, Μετσοβίτες ξυλογλύπτες στο νομό Τρικάλων (18ος, 19ος και 20ος αιώνας), Πρακτικά Α΄ Συν. Μετσοβίτικων Σπουδών, Μέτσοβο 28-30 Ιουνίου 1991, Αθήνα 1993, 217-290.
Κ. Μακρής, Ξυλογλυπτική, στον τόμο Νεοελληνική Χειροτεχνία, Αθήνα 1969.
Νικονάνος Νικόλαος, Ξυλόγλυπτα, Θησαυροί Αγίου Όρους, Θεσ/νικη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, 1997, σ.258-275.
Παπαγεωργίου Γ. Π., Οι συντεχνίες στα Γιάννενα κατά τον 19ο αι. και τις αρχές του 20ου αι., (Διατριβή), ΙΜΙΑΧ, Β' εκδ, Ιωάννινα 1988.
Παπαζήσης Τρ. Δημ., Μετσοβίτες ταλιαδόροι, Πρακτικά Β΄ Συνεδρίου Μετσοβίτικων Σπουδών, Μέτσοβο 9-11 Σεπτεμβρίου 1994, Εξωραϊστικός Σύλλογος Μετσόβου, Αθήνα 1997, σ. 41-154.
Πλάτανου Βασίλη, Η Μετσοβίτικη λαϊκή ξυλογλυπτική τέχνη, περ. «Ηώς», έτος 4, αρ. 51 (10),(1961).
Πλατάρη – Τζίμα Γ., Διορθώσεις στη Χατζημιχάλη, Πρακτικά Γ΄ Συνεδρίου Μετσοβίτικων Σπουδών, Μέτσοβο 29-31 Αυγούστου 1997, επιμέλεια Τριαντάφυλλος Δ. Παπαζήσης, Αθήνα 2000, σ.335- 443.
Πλατάρης – Τζίμας Γ., Τέμπλα Εκκλησιών της Ρούμελης του 19ου αιώνα φτιαγμένα από Μετσοβίτες Ταλιαδόρους, Εισηγήσεις Συνεδρίου, Ελληνικού Κέντρου Πολιτικών Ερευνών Παντείου Παν\μιου, Η Ευρυτανία κατά τους Επαναστατικούς και μετεπαναστατικούς χρόνους, 170 χρόνια από το θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη, Επιστημονική Βιβλιοθήκη ΕΚΠΕ, Αθήνα 1995.
Πλατάρης Γ., Το Σημειωματάρι ενός Μετσοβίτη 1871 – 1943, Αθήνα 1972.
Σαλαμάγκας Δημ., Τα ισνάφια και τα επαγγέλματα επι Τουρκοκρατίας στα Γιάννινα, ΗΕ, τ. Η΄, 1959.
Σιούλης Α. Τριαντάφυλλος, Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ιερού ναού Αγίας Παρασκευής Μετσόβου, ΗΧ, τόμος 32, Ιωάννινα 1997.
Σιούλης Τριαντάφυλλος, «Macedonian» wood-carving («Μακεδονική» ξυλογλυπτική) ή πώς η τέχνη υπηρετεί «εθνικούς» σκοπούς, ανακοίνωση στην Γ΄ Συνάντηση Βυζαντινολόγων Ελλάδος και Κύπρου που έγινε στο Ρέθυμνο 22-24 Σεπτεμβρίου 2000, αφιερωμένη στη μνήμη του Νίκου Οικονομίδη.























Σιούλης Απ. Τριαντάφυλλος, Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος των εκκλησιών στην Ήπειρο και οι τεχνίτες του ξύλου, Μεταβυζαντινή περίοδος, Εκδόσεις Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών, Ιωάννινα 2008
Σκαφιδάς Β., Ιστορία του Μετσόβου, Μέτσοβο, ΗΕ, έτος ΙΑ΄, τεύχος 117ον , Ιωάννινα, Ιανουάριος 1962.
Σταμέλος Δημήτρης, Το τέμπλο του Άη – Νικόλα στο Γαλαξείδι κι ο τεχνίτης του, Ιστορική και Αισθητική Μελέτη, Αθήνα 1973.
Τρίτος Γ. Μιχ., Η Πατριαρχική Εξαρχία Μετσόβου (1659 – 1924), Ιωάννινα 1991.
Τσαπαρλής Ευστρ., Ξυλόγλυπτα τέμπλα Ηπείρου 17ου- α΄ ημισ. 18ου αι., (Διατριβή), Αθήνα 1980.
Φαλτάιτς Κ., Λοτόμοι, Ταλιαδόροι, Βαγενάδες: Οι Πλανόδιοι τεχνίτες του Ξύλου, περ. «Ελληνικά Γράμματα», 16 Αυγούστου 1928γ΄, σ.181-84.
Χατζημιχάλη Αγγελική, La sculpture sur bois, Αθήνα 1950. Γαλλικός τίτλος: Collection de “L Hellenisme Contemporain” Serie L Art de la Grece, II, LA SCULPTURE SUR BOIS, par Angheliki Hadjimihali, ATHENES 1950.
Χατζημιχάλη Αγγελική, Οι συντεχνίες και τα ισνάφια, Ανάτυπον από την Επετηρίδα της Ανωτ. Σχολής Βιομηχ. Σπουδών, Τόμος Β΄1949-1950, Αθήνα 1950.
Χατζημιχάλη Αγγελική, Ελληνική Λαϊκή Τέχνη, Πυρσός Α.Ε., Αθήναι 1931.

Τριαντάφυλλος Σιούλης, Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας, Σχολικός Σύμβουλος ΔΕ

Σύλλογος Ηπειρωτών Κοζάνης. 23 και 24 Αυγούστου 2017, 2ήμερο θρησκευτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων







Ο Σύλλογος Ηπειρωτών Κοζάνης  το διήμερο 23 και 24 Αυγούστου 2017 θα πραγματοποιήσει για δέκατη συνεχή χρονιά διήμερο θρησκευτικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων στο Πάρκο των Ηπειρωτών στην Κοζάνη.

Οι εκδηλώσεις κατά σειρά είναι:

Τετάρτη 23 Αυγούστου 2017
 Πανηγυρικός Εσπερινός για την εορτή του Αγίου Κοαμά του Αιτωλού (7: 30μμ)
Ο  Σύλλογος  Ηπειρωτών Κοζάνης  θα  τελέσει  στο  εξωκλήσι που βρίσκεται  στο  Πάρκο  Ηπειρωτών Πανηγυρικό  Εσπερινό  με  Αρτοκλασία την  Τετάρτη 23  Αυγούστου  2017 κι ώρα 7:30 μ.μ. και  θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα τεμάχιο  αγίου λειψάνου του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ενώ την  Πέμπτη 24  Αυγούστου  2017  ( με ώρα  έναρξης  7:00 π.μ) θα τελεσθεί  Όρθρος  και  Θεία  Λειτουργία
Μετονομασία του Πάρκου Ηπειρωτών σε  «Πάρκο Ηπειρωτών-  Κωνσταντίνος Τσιάντας»   

Ο Σύλλογος Ηπειρωτών Κοζάνης έπειτα από ομόφωνη πρόταση των μελών του Διοικητικού του Συμβουλίου, που πάρθηκε στην με αρ. 4/18 -3-2016 συνεδρίαση
του, για την μετονομασία του Πάρκου Ηπειρωτών σε «Πάρκο Ηπειρωτών – Κωνσταντίνος Τσιάντας» η οποία έγινε αποδεκτή από το Δημοτικό  Συμβούλιο της πόλης της Κοζάνης σύμφωνα με την αρ. 509/2016 απόφασή του ανακοινώνει την μετονομασία του Πάρκου Ηπειρωτών σε «Πάρκο Ηπειρωτών – Κωνσταντίνος Τσιάντας». 
Η τελετή μετονομασίας θα γίνει το απόγευμα της Τετάρτης 23 Αυγούστου 2017, παραμονής της εορτής του αγίου Κοσμά του Αιτωλού μετά τον πανηγυρικό εσπερινό (ώρα 7: 30 μ.μ. ) στην μνήμη του οποίου τιμάται το εκκλησάκι που βρίσκεται στο Πάρκο των Ηπειρωτών.
Ως γνωστόν, πριν από ένα χρόνο περίπου έφυγε από την ζωή ο επί σειρά ετών Πρόεδρός του Συλλόγου μας, Κωνσταντίνος Τσιάντας. Υπόδειγμα οικογενειάρχη και  φίλου ο Κωνσταντίνος Τσιάντας συνέδεσε το όνομά του όχι μόνο την δράση του Συλλόγου Ηπειρωτών Κοζάνης αλλά με την ευρύτερη πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα στα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής μας. Αγαπήθηκε και εκτιμήθηκε από όλους τους συμπολίτες μας και η μετονομασία του Πάρκου έρχεται ως επισφράγισμα της δραστηριότητάς του αυτής.
Την ίδια ημέρα   θα γίνει και μετονομασία της αίθουσας που βρίσκεται στο Πάρκο Ηπειρωτών σε αίθουσα Κωνσταντίνου Παπαδημητρίου, ο οποίος έφυγε κι αυτός από κοντά μας λίγες ημέρες μετά τον Κωνσταντίνο Τσιάντα.
Ο Κωνσταντίνος Παπαδημητρίου, υπόδειγμα κι αυτός οικογενειάρχη και φίλου συνέδεσε το όνομά του με τις τεχνικές εργασίες για την διαμόρφωση του Πάρκου. Μαζί με τον Κώστα και άλλα αξιόλογα μέλη του Συλλόγου μας προσφέροντας κομμάτι από την ζωή τους συνέβαλλαν στην δημιουργία του υπέροχου αυτού χώρου πρασίνου, την ομορφιά του οποίου απολαμβάνουν σήμερα πλήθος συμπολιτών μας καθώς και η μαθητική νεολαία της Α΄πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της πόλης μας η οποία πραγματοποιεί κατά κανόνα τις εκδρομές της στο χώρο του Πάρκου.


Πέμπτη 24  Αυγούστου 2017
Όρθρο και θεία Λειτουργία (7:00 π.μ.)
Παραδοσιακό Ηπειρώτικο Πανηγύρι με τον Βασίλη Παπαγεωργίου (9:00 μ.μ.)
Ο Σύλλογος Ηπειρωτών Κοζάνης προσκαλεί τα μέλη και τους φίλους του καθώς και τους λάτρεις της καλής δημοτικής μουσικής,  στο Παραδοσιακό Πανηγύρι που διοργανώνει   την Πέμπτη 24 Αυγούστου 2017 ανήμερα της εορτής του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού  στο Πάρκο των Ηπειρωτών.
Το παραδοσιακό ηπειρώτικο πανηγύρι είναι ένας θεσμός που ο Σύλλογος Ηπειρωτών Κοζάνης δίνει ιδιαίτερη προσοχή κάθε χρόνο μια που η επιλογή της ορχήστρας συνδέεται άμεσα με την μορφή και υφή του πανηγυριού στην Ήπειρο.

Το μουσικό σχήμα που επιλέχθηκε εφέτος έχει στην κορυφή του τον Βασίλη Παπαγεωργίου στο κλαρίνο, έναν καλλιτέχνη με την δική του αξιόλογη μουσική διαδρομή στην Ήπειρο και όχι μόνο.  Στο τραγούδι θα τον συνοδεύει η γνωστή  φωνή του Νίκου Δάσκαλου, ενός από τους πιο έμπειρους τραγουδιστές της μουσικής μας παράδοσης, ενώ στο βιολί , στο λαούτο και στο ντέφι θα είναι οι αξιόλογοι και γνωστοί πλέον στο κοινό της πόλης μας Κώστας Καραπάνος, Φώτης Παπαζήκος και Τάσος Ντάφλος.