Nεκρός 60χρονος αγρότης που καταπλακώθηκε από τρακτέρ

Χωρίς τις αισθήσεις του μεταφέρθηκε από αγροτική περιοχή του Στείρωνα του Δήμου Μινώα Πεδιάδος Ηρακλείου Κρήτης, 60χρονος που φέρεται να καταπλακώθηκε από τρακτέρ.

Το περιστατικό σημειώθηκε σήμερα το πρωί και στο σημείο για τον απεγκλωβισμό του άτυχου άνδρα, έσπευσαν με δύο οχήματα, συνολικά επτά πυροσβέστες.

Ήδη από τις αρμόδιες αρχές, ερευνώνται τα αίτια πρόκλησης του δυστυχήματος.

https://www.thetoc.gr/

Εκδήλωση μνήμης της Πανηπειρωτικής για τους ΠΕΤΡΟΛΟΥΚΑ ΧΑΛΚΙΑ, ΓΡΗΓΟΡΗ ΚΑΨΑΛΗ, ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΔΑΜΟ

ΠΕΤΡΟΛΟΥΚΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ, ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΨΑΛΗΣ, ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΔΑΜΟΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ & ΤΙΜΗΣ
Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026, 20:30, Αττικό Άλσος

Συμμετέχουν:
ΝΙΚΟΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ, ΠΕΤΡΟΣ ΧΑΛΚΙΑΣ, ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΔΑΜΟΣ
ΠΑΓΩΝΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΥΡΙΤΣΗΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ, ΣΑΒΒΑΣ ΣΙΑΤΡΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΟΥΜΕΡΚΙΩΤΗΣ, ΛΕΥΚΟΘΕΑ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ

Διοργάνωση:
Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας
Με τη στήριξη της Περιφέρειας Αττικής
Με ελεύθερη είσοδο - στηρίζοντας την ΠΣΕ!

Η μπέσα, είναι στάση ζωής με υψηλό αντίτιμο διοδίων.

Ωραίο πράγμα η μπέσα άνθρωπε.
Σου δίνει λόγο να περπατάς με το κεφάλι ψηλά.
Να συνεχίζεις εκεί που όλοι σιωπούν και κοιτάνε άλλοι τον ουρανό μη και βρέξει κι άλλοι τη γη μπας και ανοίξει και μπουν μέσα και γλυτώσουν.
Δεν έχει φύλο η μπέσα. Μην γελιέσαι.
Άσε τους άντρες τους ξηγημένους και τις γυναίκες που έγιναν μάγκες, κι όλα αυτά τα τσιτάτα.
Ο άνθρωπος που έχει μπέσα, που η ψυχή του έχει τσίπα, δεν είναι ούτε βαρύ αρσενικό από εκείνα που μοστράρονται κατά δεκάδες, ούτε γυναίκα σπάνια και ακριβοθώρητη. Μην πας να βάλεις φύλο στην μπέσα. Δεν έχει φύλο, έχει ηθική και ντομπροσύνη.
Μπέσα έχει ο άνθρωπος ο ταπεινός. Εκείνος ο σπάνιος που τα καλά που κάνει δεν τα διατυμπανίζει.
Εκείνος που μπορεί να ν προδώθηκε, μπορεί να έζησε την αχαριστία και την ξιπασιά στο πετσί του, όμως επέλεξε να μην κάνει κακό.
Χάρισε ένα βλέμμα και μια ευχή και τράβηξε παρακάτω.
Ο άνθρωπος με μπέσα, έχει μια έμφυτη ευγένεια στην ψυχή του.
Ξέρει την δύναμή του. Ξέρει πόσο κακό μπορεί να κάνει. Ξέρει πώς να βλάψει.
Επιλέγει όμως να μην το κάνει.
Επιλέγει να κοιτάει στα μάτια όλα όσα θα μπορούσε να κάνει, και στο τέλος να κάνει εκείνα που δεν θα του στερήσουν τον ύπνο του και τη γαλήνη της ψυχής του.
Μην γελιέσαι, δεν είναι εύκολο να αντιμετωπίσεις έναν άνθρωπο με μπέσα.
Δεν είναι εύκολο να σταθείς απέναντί του.
Κι αυτό γιατί δεν έχει να απολογηθεί για πράξεις.
Για ότι έχει κάνει, είναι περήφανος.
Ακόμα και για τα λάθη του, ντόμπρα και περήφανα παίρνει την ευθύνη και τα χρεώνεται.
Μην μπερδεύεις τη μπέσα με τη μαγκιά. Μην μπερδεύεις την μπέσα με τίποτα από όλα εκείνα που είναι εύκολα και συνηθισμένα.
Η μπέσα, είναι στάση ζωής με υψηλό αντίτιμο διοδίων.
Όμως, στο τέλος του δρόμου, έχεις την πιο ωραία θέα.

Γράφει η Σοφία Παπαηλιάδου

http://www.tampouloukia.gr

Της ξενιτιάς τα ντέρτια.....

                           

 Γράφει ο Γιώργος Γιαννάκης

Θυμάμαι σαν να ήταν χτές οι ξενιτεμένοι συνήθως από την πρωτεύουσα που ερχόταν για το πανηγύρι του Αι Λιά το καλοκαίρι κοστούμι γραβάτα συνήθως κόκκινη, σκαρπίνι και ένα κλαπατσίκανο στην πλάτη 

Εμείς τα πιτσιρίκια ζηλεύαμε πότε θα τελειώσει το σχολείο να κάνουμε και εμείς τον καμπόσο και μην νομίζετε ότι ήταν και κάτι επιστήμονες, κουλουράδες ήταν φουρναραίοι και κάτι σερβιτόροι. Αλλά από φιγούρα άλλο τίποτε.  Πέρασε ο καιρός σχολάσαμε το σχολείο και γραμμή για την Αθήνα 

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα, μέναμε σε κάτι κακόφημες περιοχές, κάποια στιγμή χτυπάει το κουδούνι και πάω να ανοίξω. Μου λέει ένας βαρύμαγκας, ρε φιλαράκο πόσο πάει; 

- τι λες ρε χριστιανέ μου του λέω και μου απαντά, που είναι η κοπέλα; ρε τα έχασα, κατάλαβα είσαι βλαχαδερό μου λέει. Λοιπόν φεύγουμε απο εκεί οδός Πειραιώς κοντά στο ΙΚΑ, δεν προλαβαίνουμε να αφήσουμε κάτι έρμα σκουτιά που είχαμε και σιαίτε ο τόπος απο τα νοσοκομιακά. Φάγανε τον τροχονόμο εκεί στη διασταύρωση με την Μυλλιέρου στο κουβούκλιο στο βαρέλι που λέγαμε, έπεσε ένας μεθυσμένος πάνω του. Ούτε εδώ στεριώσαμε μετά βρήκαμε αλλού στέγη

Δουλειά ναι εκεί στην Δραγατσανίου στην πλατεία Κλαυθμώνος σε κουρείο ξεσκονίζοντας τρίχες για πέντε δεκάρες χαρτζιλίκι. Θυμάμαι ακόμη καλοκαίρι, στο μαγειριό ολίγα φασολάκια ή ολίγο μπριάμ. Κυριακές εκεί στην πλατέα Αβησσυνίας βλέπαμε αυτόν τον κοντό γίγαντα με τα κατορθωματά του και με τα φλογερά λόγια του να μας ανυψώνει το ηθικό τον Σαψών ναι. 

Κακά τα ψέματα, όσο πρέναγε ο καιρός τόσο νοσταλγούσαμε το χωριό αλλά πως να γυρίσεις πίσω, μας περίμενε το κοπάδι. Εγώ δεν το έκανα αυτό το επάγγελμα λυκοσκισμένα τα ανέβαζα να σας φάει κακός λύκος τα κατέβαζα

Ο καιρός περνούσε ο Μητράκης της Κώσταινας δεν μπόρεσε να ξεπεράσει την νοσταλγία του χωριού του. Άραζαν οι χωριανοί σε ένα καφενείο εκεί στην Πλάκα, αυτόν τον έβλεπα και τον λυπόμουνα ήταν σαν να του είχες σκοτώσει την μάνα, με μια μελαγχολία στο προσωπό με ένα κεφαλι σκυμένο. 

-Τι έπαθες ρε του λέω 

-Θέλω να ανέβω στην Ακρόπολη αλλά δεν με κάνει κανένας παρέα, θέλω να αγναντέψω πρός τα πάνω μπάς και δω την Φραγγοράσσα. Γύρισα απο εκεί με πιάσαν τα κλάματα γύρισα και του είπα, "μαζί θα πάμε ρε!!"

Ο Μητράκης ούτε Ακροπολη είδε, ούτε την κορυφή του Λάκμω.Να ένα μαύρο πρωί με καλεσαν για εξακρίβωση, τον πάτησε αυτοκίνητο

Βέβαια θυμάμε και κάτι καλό εκείνο τον καιρό. Στο χωριό γινόταν εκλογές δημοτικές, για πρόεδρος δηλαδή. Ήρθε και ο Μπάρπα Τόλιος δηλαδή να μαζέψει ψήφους, τον πήραμε και αυτόν να τον πάμε σινεμά. Παιζόταν τότε κάτι έργα με φουστανελάδες, μάλιστα σε εκείνο το έργο πρωταγωνιστούσε μια πολύ όμορφη κοπέλα Γιαννιώτισα και καθώς πάτησε μια κοτρώνα γλίστρησε και της φάνηκε λίγο το μπουτάκι. Ο Μπάρπας το αμολάει "ουι τσφάνκει ου κώλους" Λέει μια κυρία δίπλα, εσείς κύριε ποιό πανεπιστημείο βγάλατε 

-Τι λές κυρά μ λέει αυτήν εγώ την ξέρω απο τα Γιάννενα τρώμε στο ίδιο εστιατόριο αλλά του κώλου τσ δεν τον είχα δεί. Μας πήρανε χαμπάρι φύγαμε από το σινεμά.

 Αμάν και αυτή η τοπολαλλιά, στο γήπεδο μια φορά θυμάμαι έγινε μια μανούβρα. Επαιζε ο ΠΑΣ με μια ομάδα απο τον Πειραιά. Για να τους πειράξουμε φωνάζαμε "γύφτ γύφτ" και αυτοί απαντούσαν "παγουράδες αφήστε την μπάλα και πιάστε την γελάδα"

Αχ πάντα θυμόμουν τον Μητράκ και πόσο άδικα έφυγε σαν τον κοντοχωρινό μας τον Κρυστάλλη που και αυτός νοσταλγεί τοχωριό του και το βουνό του το Περιστερι [Θέλω μα δεν έχω φτερά δεν έχω κλαπατάρια παρακαλώσε σταυαραετέ για χαμηλώσου λίγο και δώς μου τις φτερούγες σου και πάρεμε μαζί σου πάρε με πάνω στα βουνά τι θα με φάει ο κάμπος]

 Η αλήθεια είναι ότι εμείς οι Έλληνες πάντοτε νοσταλγούσαμε τον τόπο μας όπως ο Οδυσσέας την Ιθακη του. Βλέπετε ακόμη και οι Ζακηνθυνοί πήγαιναν να μαζέψουν ελιές απέναντι στην Ηλεία και αγναντεύοντας απέναντι την πατρίδα τους το Τζάντε λέγανε με καημό "άχ καταραμένη ξενετιά και η λαϊκή μούσα το λέει με παράπονο

 "είναι βαριά η μοναξιά της ξενητιάς τα ντέρτια

που να γυρίζεις ξένε μου με βάσανα συκλέτια"

Τελικά πέρασε ο καιρός, οι γραβάτες και τα κλαπατσίγκανα δεν συγκινούν, τώρα μόστρα μερσεντές και κότερα έχουμε στο νησί. Κάνα δυό μέρες για το πανηγύρι ήρθαμε και φύγαμε. Άρε μπάρπα Τόλιο σε λίγο δεν θα υπάρχει ψηφοφόρος στο χωριό

Υστερόγραφο: Θέλω να εκθειάσω και να πω πολλά μπράβο στον Σύλλογο Αιτωλοακαρνάνων 

 Γιώργος Γιαννάκης

Απόδημος Κραψίτης

Ηπειρώτικο Πανηγύρι από τον Σύλλογο Ηπειρωτών Νέας Φιλαδέλφειας - Νέας Χαλκηδόνας

Η ΑΑΔΕ απέστειλε προς πληρωμή τις αγροτικές ενισχύσεις του 2025 – Αναλυτικά τα ποσά των παρεμβάσεων του Πυλώνα Ι

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ανακοίνωσε ότι απέστειλε προς πληρωμή τις αγροτικές ενισχύσεις του έτους 2025, συνολικού ποσού 617.468.049,80 ευρώ σε 1.142.948 δικαιούχους (529.494 μοναδικοί ΑΦΜ). 

Επισημαίνεται ότι, σε σχέση με τον προγραμματισμό πληρωμών που παρουσιάστηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, και του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, στις 12/5/2026, το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε για τις πληρωμές του Πυλώνα Ι κατά τους μήνες Μάιο και Ιούνιο υπερέβη τον αρχικό προγραμματισμό κατά περίπου 101 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό (802,4 εκατ. ευρώ έναντι 701,3 εκατ. ευρώ). 

Η αύξηση αυτή είναι αποτέλεσμα της στενής συνεργασίας της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών (ΓΓΕΠΥ) του ΥΠΑΑΤ με τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, υπό τον συντονισμό της Αντιπροεδρίας της Κυβέρνησης, και της πλήρους αξιοποίησης των δυνατοτήτων που παρέχει το ενωσιακό πλαίσιο με σκοπό τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση του προϋπολογισμού που έχει διατεθεί στην Ελλάδα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προς όφελος όσων πραγματικά δικαιούνται τις σχετικές επιδοτήσεις. 

Μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ελέγχων και την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το ενωσιακό πλαίσιο: 

• τηρήθηκε πλήρως η κυβερνητική δέσμευση για πρόσθετη στήριξη της κτηνοτροφίας, των παραγωγών σιτηρών και βαμβακιού, 

• διαμορφώθηκαν οι υψηλότερες μέχρι σήμερα μοναδιαίες τιμές στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και στα οικολογικά σχήματα του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027, 

• για πρώτη φορά κατέστη δυνατή η πρόσθετη οριζόντια αύξηση της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης έως και 15%. 

Διευκρινίζεται ότι η αύξηση των τιμών μονάδος δεν μεταβάλλει το συνολικό ύψος των πόρων που λαμβάνει η χώρα, καθώς ο εθνικός φάκελος του Πυλώνα Ι παραμένει σταθερός βάσει του ενωσιακού πλαισίου, αλλά επιτρέπει την πληρέστερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, ώστε μεγαλύτερο μέρος τους να κατευθύνεται στους πραγματικούς δικαιούχους, με αντίστοιχα υψηλότερη ενίσχυση ανά παραγωγό. Επισημαίνεται ότι έχει ληφθεί μέριμνα για την πληρωμή τυχόν εκκρεμοτήτων εντός των κανονιστικά προβλεπόμενων προθεσμιών με τη δέσμευση των απαιτούμενων πόρων (ρεζέρβα). 

Ύστερα και από την πληρωμή αυτή, το συνολικό ποσό που έχει καταβληθεί στους δικαιούχους αγρότες από την αρχή του 2026 υπερβαίνει τα 1,061 δισ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας ήδη τον στόχο πληρωμών του πρώτου εξαμήνου (1,060 δισ. ευρώ), χωρίς να συνυπολογίζονται ακόμη οι πληρωμές του Πυλώνα ΙΙ εντός ΟΣΔΕ, οι οποίες θα ολοκληρωθούν έως τις 30/6/2026. 

Με την ολοκλήρωση, έως τις 30/6/2026, και των πληρωμών του Πυλώνα ΙΙ εντός ΟΣΔΕ, θα ακολουθήσει αναλυτική ανακοίνωση για το συνολικό ύψος των καταβληθεισών ενισχύσεων, καθώς και για τη διαχείριση των εκκρεμοτήτων στις πληρωμές του έτους 2025 και προηγούμενων ετών. 

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε:

«Η σημερινή πληρωμή επιβεβαιώνει στην πράξη ότι η κυβέρνηση τηρεί τις δεσμεύσεις της απέναντι στους Έλληνες αγρότες. Με διαφάνεια, αυστηρούς ελέγχους και πλήρη αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου ευρωπαϊκού πόρου, περισσότερα από 617 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται σε όσους πραγματικά παράγουν και στηρίζουν με τον μόχθο τους την ελληνική οικονομία. Η ενσωμάτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που συντελείται, αυτή τη στιγμή, στη χώρα. Δημιουργούμε ένα σύγχρονο, αξιόπιστο και αδιάβλητο σύστημα πληρωμών, με διασταυρωμένους ελέγχους, ίσους κανόνες για όλους και απόλυτη λογοδοσία στη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων. Το μήνυμά μας προς τους έντιμους παραγωγούς είναι ξεκάθαρο: δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν. Αντίθετα, έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται δικαιωμένοι, γιατί η νέα διαδικασία διασφαλίζει ότι τα χρήματα φτάνουν σε αυτούς που τα δικαιούνται, σε αυτούς που πραγματικά παράγουν και όχι σε όσους επιχειρούν να εκμεταλλευτούν κενά και αστοχίες του συστήματος. Με συνέπεια, διαφάνεια και δικαιοσύνη, αποκαθιστούμε την εμπιστοσύνη στο σύστημα αγροτικών επιδοτήσεων και ενισχύουμε την παραγωγή του πρωτογενούς τομέα και τη διεθνή εικόνα της χώρας». 

Ο Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργος Πιτσιλής, δήλωσε:   

«Συνεπείς στον προγραμματισμό, που έχει ανακοινωθεί, συνεχίζουμε σταθερά το έργο καταβολής των αγροτικών ενισχύσεων κατόπιν ελέγχων, με σκοπό να αυξάνονται τα χρήματα που πηγαίνουν σε όσους πραγματικά τα δικαιούνται». 

Αναλυτικά η πληρωμή 

Η πληρωμή αφορά τις κάτωθι παρεμβάσεις: 

ΒΑΣΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ 112.032.597,73 €

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΔΙΑΝΕΜΗΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ 6.186.459,67 € 

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΙΚΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΓΙΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣ ΝΕΑΡΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 577.782,10 €

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 22.475.002,01€ 

ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΖΩΪΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 16.674.597,29€

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ (ECO) 440.112.266,57€ 

ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ 14.510.507,40€

ΕΙΔΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΙΟΥ 4.566.801,87€ 

ΔΙΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΒΑΜΒΑΚΟΣ 332.035,16 € 

ΣΥΝΟΛΑ 617.468.049,80 €

https://www.agrotypos.gr/

Βασίλειος Έξαρχος. O μπακάλης από την Κόνιτσα που έδωσε τ΄ όνομά του στα Εξάρχεια.

Προς τα τέλη του 1800 ο Hπειρώτης Βασίλειος Έξαρχος ανοίγει ένα μεγάλο παντοπωλείο στη συμβολή των οδών Θεμιστοκλέους και Σόλωνος. 

Η φήμη του γρήγορα εξαπλώνεται,καθώς οι τιμές του, ειδικά στο λάδι, είναι ασυναγώνιστες. Όλοι οι Αθηναίοι σπεύδουν στον Έξαρχο να ψωνίσουν καλά και φθηνά προϊόντα. 

Η περιοχή γίνεται πλέον γνωστή με τ΄όνομα του μπακάλη και τη φωνάζουν Εξάρχεια.

Βασίλειος Έξαρχος. Ξεκίνησε φτωχός απο την Κόνιτσα και έγινε σπουδαίος έμπορος στην Αθήνα. Σ΄αυτόν οφείλουν την ονομασία τους τα Εξάρχεια.Μετά τον θάνατό του, άφησε ένα μεγάλο ποσό ως κληροδότημα στο χωριό του και οι συγχωριανοί του στην Πουρνιά τοποθέτησαν την ορειχάλκινη προτομή του στην πλατεία του χωριού τους

Όλοι ξεχνούν την ονομασία «Προάστιον» που καθιερώθηκε από τη δεκαετία του 1830, όταν μια «χούφτα» μαστόρων από τις Κυκλάδες, την Πελοπόννησο και την Ήπειρο έφτασαν στην απελευθερωμένη Αθήνα, για να συμβάλλουν στην οικοδόμηση της πρωτεύουσας. Είναι οι μάστορες και οι εργάτες που εργάστηκαν για να κτιστούν τα Ανάκτορα του Όθωνα, το Πανεπιστήμιο, το Οφθαλμιατρείο, και άλλα σημαντικά κτίρια της πόλης.

Σε κάθε στενό οι κάτοικοι έδωσαν ονόματα που είχαν σχέση με την Επανάσταση, γι΄αυτό και σήμερα οι δρόμοι των Εξαρχείων έχουν ηρωικά ονόματα, όπως Τζαβέλλα, Μεσολογγίου, Μάνης, Ναυαρίνου, Βαλτετσίου, Δερβενίων, Ζαλόγγου, Νικηταρά, Μαυροκορδάτου, Γραβιάς, Κωλέττη, Λόντου κ.α.

Ο μεγαλύτερος δρόμος ήταν η οδός Προαστίου, η οποία το 1928 μετονομάστηκε σε Εμμανουήλ Μπενάκη.

Τ

Τ

Τα σημερινά Εξάρχεια, όπως ήταν το 1882! 

Τότε η περιοχή λεγόταν «Πιθαράδικα», επειδή εκεί υπήρχαν συγκεντρωμένα εργαστήρια, που κατασκεύαζαν πιθάρια.

Το νταμάρι που έγινε ο λόφος του Στρέφη

Μέχρι και την εμφάνιση του μπακάλη Βασίλη Έξαρχου οι Αθηναίοι προσφωνούσαν τη συνοικία και Πιθαράδικα, καθώς από εκεί αγόραζαν πιθάρια για τα σπίτια τους.

Την πρώτη ύλη οι πιθαράδες την προμηθεύονταν από το λατομείο που βρισκόταν στον λόφο πάνω από τα Εξάρχεια και στα χρόνια της τουρκοκρατίας ονομαζόταν Πινακωτά(παραφθορά της τουρκικής λέξης Μπινεκντάσι, που σημαίνει πέτρα ή ψηλός βράχος). Εκτός από πηλό, το νταμάρι τροφοδότησε με πέτρα σχεδόν όλα τα σπίτια που έχτισαν οι φτωχοί Αθηναίοι .

Ο λόφος αποκτήθηκε από την οικογένεια του αξιωματικού Στρέφη, που κατοικούσε κοντά στο λατομείο και έτσι πήρε το όνομά του.

Μιά μέρα η σύζυγος του αξιωματικού βρήκε τα απλωμένα ασπρόρουχα κατακόκκινα από τη σκόνη του λατομείου. Η κρεβατομουρμούρα ήταν τρομερή και ο αξιωματικος αναγκαστικά έστειλε στρατιώτες να πάρουν δέντρα από τη Γεωπονική Σχολή και να τα φυτέψουν στο λατομείο.

Το 1914 για άγνωστους λόγους ο λόφος απαλλοτριώθηκε από το δημόσιο και μέχρι το 1940 διαμορφωνόταν συνεχώς σε μια καταπράσινη γωνιά για τους Αθηναίους. Χάρη στην μπουγάδα της κυρίας Στρέφη, το νταμάρι έγινε ένας υπέροχος λόφος αναψυχής.

www.pisoapothnkoyrtina.blogspot.com

Γελάδια – Άλογα – Γαϊδούρια.( Χρήσιμες πληροφορίες)!!!

Η Kοκκίνω στο λόζιο της

Γράφει ο Αθανάσιος Δημ. Στράτης

Εξ Ελαίας Νικολιτσίου Πρεβέζης

Οι κτηνοτρόφοι ονομάτιζαν τα μεγάλα (χοντρά) ζώα τους, για τα φωνάζουν, να τα δείχνουν σε κάποιον, να πηγαίνει ο νούς τους τέλος πάντων σε αυτά. Στην Ήπειρο μερικά από τα ονόματα αυτά ήταν  τα παρακάτω.

Για τα γελάδια:

Μουσκάρια : μέχρι δύο ετών.

Δαμάλια: σε ηλικία αναπαραγωγής.

Μιλιόρια: τα δαμάλια με μία γέννα.

Αγελάδες: τα θηλυκά μεγαλύτερης ηλικίας. Εγκυμονούν για 9 μήνες.

Κοκκίνω: με κοκκινωπό τρίχωμα.

Λιάρα: με απρόμαυρο τρίχωμα.

Στεφανοκέρατα: είχαν τα κέρατα σαν στεφάνι.

Μελίσσω : καστανόξανθο, στο χρώμα της μέλισσας.

Μουτζούρω

Σιούτα : χωρίς κέρατα.

Μελιά: στο χρώμα του μελιού.

Βόϊδι : το αρσενικό κατάλληλο για αναπαραγωγή.

Στο πότισμα των γελαδιών

Σε πολλά χωριά διόριζαν κοινοτικούς βοσκούς (γελαδάρηδες, βαλμάδες κ.λ.π.). Αυτοί συγκέντρωναν τα ζώα όλου του χωριού (από σπίτια που είχαν λίγα ζώα) και τα πήγαιναν στα βοσκοτόπια. Τα φρόντιζαν, τα πότιζαν σαν δικά τους. Και κάθε βράδυ τα διένειμαν και πάλι στους ιδιοκτήτες τους. Πληρώνονταν από τους νοικοκυραίους ανάλογα με τον αριθμό των ζώων.

Έκανε ζημιές; Απ’ τα κέρατα και στο μαντρί με το τρακτέρ.

Όταν έσμιγαν τα κοπάδια, ξεχώριζαν μόνα τους και ποτέ δεν έμενε ζώο σε ξένο κοπάδι. Μόνο τα κριάρια ξέμεναν ακολουθώντας προβατίνες τον καιρό του μαρκάλου.

Για τα άλογα:

Πουλάρια: τα μικρά.

Τριξαμηνίτικα: μέχρι 18 μηνών.

Δυότικα: δύο ετών.

Γρίβα, καρά: τα μαύρα.

Ψαρή και ψαροπούλα: αυτά που είχαν ασπρόμαυρο του ψαριού χρώμα.

Ντορή: το κόκκινο.

Βλάγγο: το υποκόκκινο.

Αλτζέ: το ανοιχτό κόκκινο.

Μπάλιο: το μαύρο με άσπρο μέτωπο.

Αστέρω και φεγγάρω: την μπάλια φοράδα.

Μούρτζινο: με χρώμα σιδήρου στο πρόσωπο.

Παρδαλό, λιάρο: το μαύρο με άσπρες βούλες.

Νυχάτο: το μαύρο ή κόκκινο με άσπρους αστραγάλους.

Γιόκα: το ολόλευκο.

Σίβο: με μουντό σταχτί σαν του αγριογούρουνου χρώμα.

Φοράδα: το θηλυκό άλογο. Εγκυμονεί 9 μήνες.

Από την  διασταύρωση φοράδας και γαϊδουριού γεννιέται το μουλάρι που είναι στείρο (υβρίδιο). Από την σπάνια περίπτωση διασταύρωσης αλόγου και γαϊδούρας γεννιέται το γαϊδαρομούλαρο.

Όταν η φοράδα γκαστρωθεί από γαϊδούρι (γομάρι) τότε εγκυμονεί 11 μήνες και γεννιέται το γαϊδορομούλαρο.

Βαρβάτο: το αρσενικό κατάλληλο για αναπαραγωγή.

Τα άλογα και τα γελάδια όταν βρίσκονταν σε ημέρες αναπαραγωγής «σέρνουν» (σέρουν)

Ρογγάτσικο: το άλογο αυτό που δεν έχει ευνουχιστεί καλά.

Οι αγωγιάτες πρόσεχαν στα άλογα να έχουν μεγάλα και χοντρά κόκκαλα, στήθος και καπούλια πλατειά, οριζόντια ωμοπλάτη και καπούλια, με χαμηλά περικάρπια ποδιών, ανοιχτά πισινά σκέλια, να μην είναι ρογκάτσικα (όχι καλά ευνουχισμένα) και νάναι σαμαριάρικα, φορτιάρικα.

Ατύχημα στο φόρτωμα

Ακριβοπλήρωναν το ντορή ή καρά με το ένα περικάρπιο άσπρο, απέφευγαν σαν κακότυχο και δυσοίωνο αυτό που είχε μια μαύρη βούλα μέσα σε μεγαλύτερη άσπρη. Τυχερό ήταν το άλογο με στεφάνι στο μέτωπο, ενώ γρουσούζικο αυτό με δύο στεφάνια.

Κατά καιρούς διεξάγονταν απογραφές μεγάλων ζώων, συνήθως αλόγων, ημιόνων και γαϊδουριών, είτε για στατιστικούς λόγους, είτε για στρατιωτικούς. Παρατίθεται ένα τέτοιο πιστοποιητικό της Κοινότητας Νικολιτσίου Πρεβέζης:

«Ο Πρόεδρος πιστοποιεί ότι σήμερον την 25η του μηνός Φεβρουαρίου του έτους 1934, ο Δημήτριος Τζόλος του Κων/νου επάγγελμα έχων του γεωργού και διαμένων εν Νικολιτσίω εδήλωσε μίαν ημίονον μετά σάγματος γένος θήλυ, ηλικίας επτά ετών χρώματος ξανθού και αναστήματος 1,10 ως ιδιόκτητον. Πεισθείς δε περί τούτου εκ των προσαχθέντων υπ’ αριθ. 85 πιστοποιητικό (και) εγγράφων του κατέγραψα τούτο εν τω σχετικώ μητρώο…(Άρθρον 118 κώδικος περί στρατιωτικής εισφοράς)».

Το έγγραφο υπογράφεται από τον Στρατολόγο και τον Πρόεδρο.

Αυξάνεσθε και πληθύνεσθε

Η γαϊδούρα (γομάρα) εγκυμονεί 9 μήνες.

Τα δυνατότερα γαϊδούρια και τα πιο εύσωμα τα έλεγαν «τρικαλινά», ίσως επειδή είχαν καταγωγή ράτσας από τα Τρίκαλα.

Οι εκφράσεις των χωριανών προς τα γαϊδούρια να προχωρήσουν ήταν: ούστ-ούστ-ότς-ούστ. Για να σταματήσουν: ούουγκξ-ούουγκξ. Και για να έρθουν κοντά τους: κίτς-κίτς.

Τα άλογα και τα γαϊδούρια οι χωριανοί, τα έβγαζαν στο βουνό και τα «περδούκλωναν» για να μη κατέβουν γρήγορα, αλλά και να μην μπορούν να κάνουν ζημιές σε καλλιεργήσιμα χωράφια.. Τους έδεναν δηλαδή τα δύο μπροστινά πόδια με το «περδούκλι» (σχοινί), να μη μπορούν να περπατήσουν γρήγορα..

Η σκύλα εγκυμονεί 70 ημέρες.

Και φύλαγαν τα κοπάδια, μαζί με τα σκυλιά τους που τα βάφτιζαν ανάλογα. Λιάμπω, κεμάλης, λιάρα, μούργκας, γκεσούλης, κολοβή, τραχίλης, φλώρος, κοπρίτης, λέων, ραμαντάνης κ.λ.π.

Άσπρα, λιάρα, μαύρα Ηπειρώτικα σκυλιά, μολοσσοί, που προξενούσαν τον φόβο με τα γρυλίσματα, τα γαυγίσματα και τα τρομερά τους δόντια.

Η γάτα εγκυμονεί 3 μήνες.

Η γουρούνα εγκυμονεί 110 μέρες.

Οι χωριανοί έτρεφαν και ένα γουρούνι στο σπίτι τους για τις ανάγκες των Χριστουγέννων. Το αγόραζαν συμύδι (μικρό). Το τάιζαν με δρακοντιές, σάπια φρούτα και αποφάγια (λιατήρια). Για να μη σκάβουν τα χωράφια τους, τους έβαζαν ένα σιδερένιο κρίκο στη μουσούδα τους. Το δε πέτρινο συνήθως σπιτάκι τους το έλεγαν «κουμάζι».

Τα κουνέλια, όταν βρίσκονται σε μέρες αναπαραγωγής «βατεύονται», οι γάτες «γατσεύονται» τα γουρούνια «βουρλίζονται» και «λασεύονται».

Να και μερικές βρισιές σε ζώα:

-Να σε φάει η λύσσα (σε σκύλο).

-Να σε πάρει ο μπούφος ή το γεράκι (σε κότα).

-Να σε φάει (ή να σε σκίσει) ο λύκος (σε αιγοπρόβατα).

-Ποδάρι να μη μείνει (να εξολοθρευτούν, να αφανιστούν όλα).

-Να τα κάνει ποδάρια (να τα τεμαχίσει ο λύκος).

-Άργανο να γίνουν (το δέρμα τους να χρησιμεύσει για την κατασκευή τυμπάνων και άλλων οργάνων).

-Κακός νταουτζιάς (σε άλογα).

-Που να σε κρεμάσω στο τσιγκέλι.

-Ρημάδια του κερατά.

Κάθε σπίτι διατηρούσε και ένα κοπάδι από κότες. Για το κρέας και τα αυγά. Αφημένες ελεύθερα στα γιούρτια, δικά τους και ξένα. Μόνο το βράδυ τις έκλειναν στις κούρνες.

«Προύουουκ…. Προύουουκ, πουλ - πουλ, ξε ξε ξε. Αχ! Ωρέ μπουφιάρες», ακούονταν το θάμπωμα στους μαχαλάδες. Γυναίκες που έκρεναν σε αλανιάρες, πουλακίθες και κοκοράκια με γεμάτα τα μπομπότσια, να κουρνιάσουν στις κούρνες τους. Αυτά τα μικρά ιδιόμορφα ξύλινα σπιτάκια ψηλά σε φούρκες και ντιχάλες να μη τις φτάνουν οι αλπές και τα κουνάβια, αλλά και να φεύγουν οι κοτσιλιές στον παρακάτω λάκκο.

Γεννούσαν στις φωλιές, όπου υπήρχε το φώλι, αλλά και στις γύρω βατσουνιές. Πρόδιδαν την φωλιά τους με το χαρακτηριστικό πανηγυρικό κακάρισμα μετά τον γέννο του αυγού.

Η κούρνα

Μπουφιάρες τις έλεγαν οι χωριανοί, πουλακίθες τις μικρές σε ηλικία, κοκοτσιέλια τα μικρά κοκόρια, που δεν έπρεπε να φαγωθούν πριν λαλήσουν. Έβαζαν τις κλώσσες πάντα με μονό αριθμό αυγών (17-19) και όταν έβγαιναν τα πουλάκια, μετά από 22 μέρες είχαν τον δικό τους τρόπο να ξεχωρίζουν τα αρσενικά από τα θηλυκά. Τα έπιαναν με τα δύο δάχτυλά τους από την ουρά και τα τραβούσαν μπρος-πίσω λέγοντας συγχρόνως:

«Αν είσαι κότα σύρε στη φωλιά,

αν είσαι κόκορας τσίμπα την ουρά».

Και εκείνα έκαναν τις αντίστοιχες κινήσεις.

Η αγοραπωλησία των ζώων ακολουθούσε μια διαδικασία. Οι πονηροί χωριάτες πότιζαν τα αρνιά νερό με αλάτι μέχρι που γίνονταν τούμπανο, για να σηκώσουν βάρος. Ο έμπορας τα έβαζε σε καλάθια πέντε-πέντε και τα ζύγιζε. Τα γουρούνια τα έτρεφαν δύο μέρες με λιατήρια, να φουσκώσουν.

Φυσικά δεν έλειπε και η πώληση κλεμμένων, που τα βάφτιζαν δικά τους.

Το πρώτο που κοίταζαν οι έμποροι στα γουρούνια ήταν αν ήταν άρρωστα από χαλαζιά. Τότε δεν τα έπαιρναν.

Οι έμποροι σκαρφίζονταν χίλιους δυό τρόπους για να κλέψουν τους χωριανούς όταν πουλούσαν τα ζώα τους. Ιδιαίτερα στο ζύγισμα. Όταν έβαζαν τα αρνιά στο κοφίνι να τα ζυγίσουν, και καθώς το καντάρι ήταν κρεμασμένο στο παλούκι που στηρίζονταν και σηκώνονταν στις πλάτες δυό αντρών, ο έμπορος έβαζε επιδέξια τη μύτη του παπουτσιού του κάτω από το κοφίνι για να αφαιρέσει βάρος. Οι αγοραπωλησίες γίνονταν στο κέντρο του χωριού και κοντά στο δρόμο.

Αξέχαστες παλαιοκαιρινές εικόνες από την ζωή της Ηπείρου και των χωριών της.

romiazirou.blogspot.gr