2 Σεπτεμβρίου του 31 π.χ. Η Ναυμαχία του Ακτίου-Τhe Battleship of Aktio. Διπλωματική εργασία σε video, σπουδαστών του Μoses Educational Establishments

Η ναυμαχία στο Ακτιο (31 Π. Χ.)

Η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία θα απλωθεί προς την Ανατολή ή προς τη Δύση; Άραγε μετά τη δολοφονία του Καίσαρα, ο Οκτάβιος, ο υιοθετημένος γιος του, θα τον διαδεχθεί με την συμφωνία της Συγκλήτου; Ή μήπως ο Αντώνιος, παλιός σύντροφος του Καίσαρα, σύμμαχος τώρα της Κλεοπάτρας, θα γίνει ο κυρίαρχος της Αυτοκρατορίας; Αν συμβεί το πρώτο, θα συνεχιστεί η ρωμαϊκή παράδοση. Αν, όμως, συμβεί το δεύτερο, ένας στρατηγός που μιλά ελληνικά και έχει υιοθετήσει τα ήθη της Ανατολής, θα γίνει κύριος μιας αυτοκρατορίας, υποταγμένος στα ακαταμάχητα θέλγητρα της Ελληνίδας βασίλισσας της Αιγύπτου. Η Ρώμη δεν θα είναι πια η πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας. Η Αλεξάνδρεια θα γίνει το κέντρο του κόσμου… Αυτό είναι το διακύβευμα της στρατιωτικής εκστρατείας που αρχίζει στη Μεσόγειο το έτος 32 π. Χ., και καταλήγει στο Άκτιο, εκεί στην είσοδο του Αμβρακικού Κόλπου στην Ακαρνανία.

Ακτιο 31 Π. Χ.

Χωρίς αμφιβολία, καμία άλλη μάχη δεν κρίθηκε ποτέ με αυτόν τον τρόπο. Επιπροσθέτως, ποτέ άλλοτε η χειρονομία μίας γυναίκας δεν επηρέασε σε τέτοιο βαθμό την ιστορία. Συν τοις άλλοις, ποτέ άλλοτε ένα τόσο μοναδικό πάθος δεν καθόρισε με αυτόν τον τρόπο το πεπρωμένο των λαών.

Κάτω από τον καυτό ήλιο του απομεσήμερου, καθώς η γαλάζια θάλασσα έξω από τον Αμβρακικό κόλπο βάφεται κόκκινη από το αίμα των πολεμιστών, την ώρα που οι γαλέρες του Αντωνίου και του Οκταβίου επιτίθενται οι μεν στις δε, σε μία λυσσασμένη έφοδο κάτω από τα ανήσυχα βλέμματα των στρατευμάτων ξηράς, που έχουν συγκεντρωθεί στις ακτές, το πλοίο της Κλεοπάτρας υψώνει το πορφυρό του πανί. Μία ενέργεια αναπάντεχη. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αρχαιότητας, οι αντίπαλοι πολεμούν με τα κουπιά για να μην εξαρτώνται από τις ιδιοτροπίες του ανέμου. Ξεδιπλώνοντας το πανί της από βαρύτιμο ύφασμα, η Κλεοπάτρα παραβαίνει τους κανόνες του πολέμου. Η βορινή αύρα που έχει μόλις αρχίσει να φυσά, σπρώχνει το πλοίο της βασίλισσας της Αιγύπτου προς το άκρο αριστερό του μετώπου, και ο υπόλοιπος στόλος της δεν αργεί να την ακολουθήσει. Οι αντιμαχόμενοι στρέφουν το βλέμμα τους προς την αιγυπτιακή μοίρα, που αρχίζει να πλέει πίσω από τις γαλέρες του Αντωνίου. Σκοπεύει άραγε να υπερκεράσει τον στόλο του Οκταβίου από τον νότο και να τον πλευροκοπήσει; Εκείνη τη στιγμή, όλοι αγνοούν τι σκέφτεται η Κλεοπάτρα. Γνωρίζουν όμως ότι ο Αντώνιος, μόλις τη βλέπει, πηδά σε μία ταχύπλοη γαλέρα και σπεύδει να την ακολουθήσει. Και ότι αυτή η διπλή ενέργεια έχει κρίνει την έκβαση της σύγκρουσης και συγχρόνως το πεπρωμένο της Ρώμης. Ο έρωτας, σκέπτονται, είναι ξένος προς τον πόλεμο. Στο Άκτιο, ο έρωτας γίνεται στρατηγός και καθορίζει την έκβαση της ναυμαχίας.

Έτσι, δεν είναι η μύτη της Κλεοπάτρας αυτή που αλλάζει την όψη του κόσμου. Είναι η πλώρη του πλοίου της, η οποία, όταν στρέφεται νοτίως, κόβει στα δύο με αυτόν τον ελιγμό την αναμέτρηση των δύο τμημάτων του κόσμου.

Ποίος ήταν ο λόγος για αυτήν την τρελή ενέργεια; Αυτή είναι όλη η ιστορία του Ακτίου.

Δώδεκα χρόνια νωρίτερα, στις Εικοσι του Μαρτίου του 44, στα σκαλοπάτια της Συγκλήτου, τα εγχειρίδια του Βρούτου και των άλλων συνωμοτών, έχουν δολοφονήσει τον Καίσαρα, τον μελλοντικό αυτοκράτορα. Δεν έχουν σκοτώσει όμως και την ιδέα της αυτοκρατορίας.

Η Ρώμη έχει κουραστεί από την αναρχία του εμφυλίου πολέμου και από την αδυναμία της δημοκρατίας. Οι αμέτρητες κατακτήσεις έχουν θεμελιώσει το μεγαλείο της. Έχουν όμως ενισχύσει τους στρατηγούς, οι οποίοι εποφθαλμιούν την εξουσία. Με τον Σίλα, τον Μάριο, τον Πομπήιο, και ακόμη περισσότερο με τον Καίσαρα, η Ρώμη έχει συνηθίσει να βλέπει τους στρατηγούς να αποφασίζουν για την πολιτική της. Εις μάτην ο Κικέρων επιστρατεύει όλη τη μεγαλοφυΐα του για να πείσει τους συμπολίτες του να επανέλθουν στις αρχές της δημοκρατίας. Ο διορισμός των υπάτων γίνεται μέσα στα στρατόπεδα και ο Ρουβίκων δεν αποτελεί πλέον ένα ιερό όριο για τις λεγεώνες. Η Ρώμη βασιλεύει στον κόσμο με τις λεγεώνες της, αλλά τα όπλα εξουσιάζουν τη Ρώμη. Η κυρίαρχη πόλη αναμένει έναν νέο κυρίαρχο. Ένας άλλος Καίσαρ θα αντικαταστήσει τον δολοφονημένο Καίσαρα.

Ποιός;

Ο Αντώνιος, ο καλύτερος στρατηγός του; Έχει σταθεί στο πλευρό του σε τόσες μάχες, είναι το είδωλο των εκατονταρχών, και μετά τη δολοφονία, αυτοανακηρύσσεται συνεχιστής του έργου του νικητή των Γαλατών και εκτελεστής της διαθήκης του.

Ο γιος της Κλεοπάτρας, της βασίλισσας της Αιγύπτου; Εκείνη έχει αναγγείλει, μετά τη δολοφονία του πρώην εραστή της, ο οποίος είχε γίνει κυρίαρχος της Ρώμης, ότι από αυτόν τον βασιλικό έρωτα είχε γεννηθεί ένας γιος, ο Καισαρίων, και ότι εκείνη διεκδικεί τη διαδοχή.

Ή, τέλος, ο Οκτάβιος, τον οποίο είχε ορίσει ο δικτάτωρ; Κανείς δεν τον γνωρίζει, κανείς δεν τον εκτιμά, κανείς δεν τον ακολουθεί, αλλά ο Οκτάβιος, ένας νέος ψυχρός και ανώνυμος, μπορεί να επικαλεσθεί ένα αποφασιστικό πλεονέκτημα: Ο Καίσαρ, που ήταν άτεκνος, αλλά προετοίμαζε το μέλλον, είχε διακρίνει το διαφαινόμενο ταλέντο του και είχε υιοθετήσει αυτόν τον ισχνό και χωρίς επιβλητικότητα νέο. Ο Οκτάβιος είναι ο νόμιμος κληρονόμος του Καίσαρα. Εν αντιθέσει με όλες τις προβλέψεις, αξιοποιώντας τη δύναμη της νομιμότητας και συγκεντρώνοντας γύρω του τους παλαιούς αξιωματικούς του ηγέτη, σχηματίζει ένα κόμμα και μπαίνει στην Ιταλία, όπου αναδεικνύεται σε αξιόλογη δύναμη.

Ο Αντώνιος, η Κλεοπάτρα, ο Οκτάβιος. Τα πρόσωπα του πιο ξακουστού δράματος της ιστορίας έχουν πάρει τις θέσεις τους.

Ο Οκτάβιος είναι ένας προνοητικός, ικανός και θαρραλέος νέος, του οποίου την εξυπνάδα έχει διακρίνει ο Καίσαρ. Είναι ένας φιλόδοξος άνδρας, εξαιρετικά υπολογιστής και πανούργος, και συγχρόνως προικισμένος με μία τρομακτική ενεργητικότητα. Επωφελείται από την αναμενόμενη υποστήριξη των οπαδών του Καίσαρα και ιδιαιτέρως του λαού, τον οποίο ο Καίσαρ γνώριζε πάντα να παίρνει με το μέρος του.

Ο Αντώνιος είναι ένας σκληρός στρατιωτικός, έξυπνος, προικισμένος με φαντασία, γοητευτικός, εύθυμος, και έχει αποτελέσει για μεγάλο διάστημα το δεξί χέρι του Καίσαρα, ενώ οι στρατιώτες του τον λατρεύουν. Ορμητικός, ευέλικτος, χυδαίος και αισθησιακός, έχει κατορθώσει να δημιουργήσει μία αυτοκρατορία στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας, καταλαμβάνοντας πολλές επαρχίες της Ανατολής.

Η Κλεοπάτρα είναι βασίλισσα της Αιγύπτου από την εφηβεία της. Είχε παντρευτεί τον αδελφό της, σύμφωνα με την παράδοση των Πτολεμαίων. Βασίλευσαν μαζί, αλλά στην ουσία εκείνη ήταν ο άνδρας. Μέσα στον αιματοβαμμένο και πολύπλοκο λαβύρινθο της πολιτικής της ελληνιστικής περιόδου, κατόρθωσε να επιβιώσει χάρη στην πονηριά και στην εξυπνάδα της. Κατόρθωσε μάλιστα να γοητεύσει και τον ίδιο τον Καίσαρα, όταν, σύμφωνα με τον θρύλο, τη μετέφεραν, κατόπιν εντολής της, στη σκηνή του τυλιγμένη μέσα σε ένα χαλί. Από την Αλεξάνδρεια, παρακολουθεί τον εμφύλιο πόλεμο που ετοιμάζεται στη Ρώμη και αποφασίζει να παίξει το παιχνίδι της.

Τα προ της σύγκρουσης.

Ο Οκταβιανός ενήργησε γρήγορα για να εξασφαλίσει την υποστήριξη της Συγκλήτου, κατάσχοντας τη διαθήκη του Αντωνίου – που βρισκόταν στο ναό και θεωρητικά ήταν απαραβίαστη – και αποκαλύπτοντας δημόσια το περιεχόμενό της. Ο Δίων ο Κάσσιος αναφέρει πως ο Οκταβιανός έκανε μεγάλο θόρυβο για το γεγονός ότι ο Αντώνιος είχε ζητήσει να ταφεί δίπλα στην Κλεοπάτρα στην Αλεξάνδρεια, ενισχύοντας τους φόβους των Ιταλών ότι προγραμμάτιζε να κάνει την Αίγυπτο νέο κέντρο της αυτοκρατορίας. Ο Οκταβιανός και το κόμμα του δυσφήμισαν την Κλεοπάτρα «με μία από τις πιο φοβερές εκστρατείες μίσους στην ιστορία».

Αναμένοντας τον πόλεμο, ο Αντώνιος συγκέντρωσε τις δυνάμεις του στην Ελλάδα. Είχε 19 λεγεώνες, περίπου 70.000 άνδρες, με ίσως 12.000 ιππείς. Ο στόλος του, που πλαισιωνόταν από αιγυπτιακά και φοινικικά πλοία, ανερχόταν σε περίπου 450 σκάφη, πολλά από τα οποία ήταν μεγαλύτερα και βαρύτερα εξοπλισμένα από εκείνα που διέθετε ο Οκταβιανός. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 32/31 π.Χ. ο Αντώνιος με τις δυνάμεις του στρατοπέδευσε στο Άκτιο στην ακτή της Ηπείρου, 60 χιλιόμετρα νότια της Κέρκυρας. Αλλά ένας τέτοιος μεγάλος στρατός είχε προβλήματα λογιστικής υποστήριξης, που η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να τα επιλύσει μόνιμα, ενώ τα τρόφιμα θα έπρεπε να έρχονται συνεχώς από την Αίγυπτο.

Οι πρώτες αψιμαχίες.

Ο Οκταβιανός προετοίμασε το στρατό των 16 λεγεώνων του – 80.000 άνδρες, οι περισσότεροι βετεράνοι – και στόλο 400 σκαφών στο νότο της Ιταλίας, στους λιμένες του Βρινδήσιου και του Τάραντα. Είχε ήδη δώσει τη διοίκηση του στόλου σ’ έναν από τους πολύ στενούς τους φίλους, τον ικανό Μάρκο Αγρίππα, διατηρώντας ο ίδιος τη διοίκηση του στρατού.

Ο ορμητικός Αγρίππας αιφνιδίασε τον Αντώνιο με μία έξοχη επίθεση κατά του αιγυπτιακού εμπορικού στόλου στη Μεθώνη, αλλά όταν ο Οκταβιανός προσπάθησε με οκτώ λεγεώνες να αποβιβασθεί στην ακτή της Ηπείρου, στο Φανάρι, ο Αντώνιος ήταν έτοιμος και τον απέκρουσε πολύ γρήγορα. Ο Οκταβιανός έστησε κατόπιν το στρατόπεδό του στο Μικαλίτζι, 7,5 χιλιόμετρα πιο βόρεια. Σαν τους αξιωματικούς σε μια παρτίδα σκακιού, ο Οκταβιανός και ο Αγρίππας παρέκαμπταν τον αργοκίνητο Αντώνιο σε κάθε ευκαιρία.

Μόνο τώρα ο Αντώνιος αντέδρασε – αλλά ήταν ήδη αργά. Επιβιβάζοντας σε πλοία μία δύναμη ιππικού και αποβιβάζοντάς τη βόρεια από το στρατόπεδο του Οκταβιανού, προσπάθησε να αποκόψει τον εχθρό του από τον ανεφοδιασμό υδάτων από τον ποταμό Λούρο. Το σχέδιο θα μπορούσε να έχει επιτύχει, αλλά ένα τμήμα της δύναμης του Αντωνίου αυτομόλησε στον Οκταβιανό και η προσπάθεια κατέληξε σε φιάσκο. Η θηλιά του Οκταβιανού έσφιγγε ακόμη περισσότερο κάθε ημέρα. Καθώς το ηθικό έπεσε κατακόρυφα, οι λιποταξίες στο στρατόπεδο του Αντωνίου έγιναν καθημερινό φαινόμενο, ενώ ένας από τους ανώτερους διοικητές του Αντωνίου, ο Δομίτιος Αηνόβαρβος πέρασε στον Οκταβιανό. Οι ανώτεροι αξιωματικοί του προσπάθησαν να τον πείσουν να αποσύρει το στρατό του στο εσωτερικό και να υποχωρήσει μαχόμενος, αλλά ο Αντώνιος ήξερε ότι θα αντιμετώπιζε ακόμα και έτσι το φάσμα της πείνας.

Απελπισμένος συγκάλεσε πολεμικό συμβούλιο για να συζητήσει τις υπόλοιπες επιλογές: θα μπορούσε να εγκαταλείψει το στόλο του και να αποσύρει το στρατό του στην ανατολική Ελλάδα, ή θα μπορούσε να προσπαθήσει να παραβιάσει το ναυτικό αποκλεισμό του εχθρού και να αφήσει το στρατό να μεριμνήσει για τη σωτηρία του. Ο διοικητής του στρατού του, Κανίδιος Κράσσος, υποστήριξε έντονα την αποχώρηση προς το εσωτερικό. Εξάλλου, ο Οκταβιανός είχε την υπεροχή στη θάλασσα, αλλά στην ξηρά ο Αντώνιος ήταν καλύτερος στρατηγός. Ο Κανίδιος όμως βρήκε αντίπαλο στο πρόσωπο της Κλεοπάτρας. Αυτή υποστήριξε ότι μία υποχώρηση, με το στρατό τόσο καταπτοημένο, ήταν ριψοκίνδυνη, ιδιαίτερα εάν δεν μπορούσαν να βρεθούν αποθέματα τροφίμων και πως το πρόβλημα των προμηθειών θα μπορούσε να λυθεί μόνο με μία νίκη στη θάλασσα. Ο στόλος θα έπρεπε να διασπάσει τον αποκλεισμό του Αγρίππα και να αποκαταστήσει την επαφή με την Αίγυπτο. Τα επιχειρήματα της Κλεοπάτρας ήταν καθοριστικά. Ακόμα όμως ο Αντώνιος δεν επιδίωκε μια αποφασιστική νίκη επί του Αγρίππα, καθώς ο στόλος του είχε πλέον χαμηλό ποσοστό επάνδρωσης και πολλά από τα σκάφη του ήταν αναξιόπλοα. Το καλύτερο, που θα μπορούσε να ελπίζει ήταν να δραπετεύσουν στην Αίγυπτο με όσο το δυνατόν περισσότερα σκάφη. Εκεί θα μπορούσε να ξαναφτιάξει το στρατό του με άλλα στρατεύματα – έξι λεγεώνες – στην Αίγυπτο και τη Συρία.

Οι βετεράνοι στρατιώτες του Αντωνίου ανησύχησαν από την απόφασή του να πολεμήσει στη θάλασσα αντί στην ξηρά. Ο Σαίξπηρ στο Αντώνιος και Κλεοπάτρα βάζει το αντεπιχείρημα στα χείλη ενός από τους στρατιώτες του:

Ω ευγενή αυτοκράτορα, μην πολεμήσεις στη θάλασσα

εμπιστοσύνη μην έχεις στις σάπιες σανίδες.

Αμφιβάλλεις γι’ αυτό το ξίφος και τις πληγές μου;

Άφησε τους Αιγυπτίους και τους Φοίνικες να δειλιάσουν.

Εμείς έχουμε συνηθίσει να κατακτούμε στέκοντας στη γη,

και να πολεμούμε πόδι με πόδι.

Η ναυμαχία στο Άκτιο.

Ο Οκταβιανός δεν είχε ανάγκη κατασκόπων. Η καθημερινή ροή ανώτερων αξιωματικών του Αντωνίου στον εχθρό, τον κράτησε πλήρως ενήμερο για τη δυσάρεστη κατάστασή του. Ακόμα και μετά από το πολεμικό συμβούλιο, στο οποίο συζητήθηκε η απόφαση για διάσπαση του κλοιού, ο Δέλλιος αυτομόλησε και ενημέρωσε τον Οκταβιανό και τον Αγρίππα για τις πιο πρόσφατες σκέψεις του Αντωνίου.

Χωρίς κωπηλάτες για να επανδρώσει όλα τα σκάφη του, ο Αντώνιος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να κάψει πολλά από τα σκάφη του. Εξοπλίζοντας ακριβώς 230 γαλέρες, κυμαινόμενες σε μέγεθος από τριήρεις σε «δεκακώπους» τεράστια, ασταθή τέρατα με θωρακισμένα έμβολα στην πλώρη τους – ο Αντώνιος ήξερε ότι τα σκάφη του ήταν βαρύτερα και μεγαλύτερα από του Αγρίππα, αλλά δυστυχώς λιγότερα – 230 έναντι 400 – και πολύ λιγότερο ευέλικτα. Στη ρωμαϊκή πολεμική ναυτική τέχνη, το μέγεθος μετρούσε πολύ, ιδιαίτερα στον εμβολισμό, όμως στόχος του Αντωνίου δεν ήταν η νίκη, αλλά η διάσπαση του κλοιού.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 31 π. Χ. ο στόλος του Αντωνίου, που αποτελείτο από τρεις μάχιμες μοίρες (170 σκάφη) και μία τέταρτη – της Κλεοπάτρας – από εμπορικά πλοία, που έφεραν το θησαυροφυλάκιό της και τα προσωπικά τιμαλφή της, βγήκαν αργά από το Άκτιο, μεταφέροντας 20.000 λεγεωνάριους. Ο υπόλοιπος στρατός του – τώρα είχε λιγότερους από 50.000 άνδρες – παρέμεινε με τον Κανίδιο Κράσσο στους λόφους παρακολουθώντας τη μοίρα τους να κρίνεται στο λιμάνι και πιο πέρα.

Ο Μάρκος Αντώνιος και η Κλεοπάτρα στο Άκτιο. Η φυγή, πρώτα της βασίλισσας και μετά του Ρωμαίου, κατέστρεψε τα όνειρά τους για να δημιουργήσουν ένα βασίλειο στην ανατολική Μεσόγειο.

Ο Οκταβιανός, γνωρίζοντας πλήρως τις προθέσεις του Αντωνίου, φοβόταν ακόμα μία ναυμαχία στα ρηχά νερά του λιμανιού του Ακτίου, όπου ο πιο ευέλικτος στόλος του θα στερείτο χώρου. Προτίμησε να επιτρέψει στον Αντώνιο να πλεύσει μπροστά του χωρίς να τον εμποδίσει και κατόπιν να του επιτεθεί στις ανοικτές θάλασσες. Ο Αγρίππας όμως εναντιώθηκε σε αυτό. Τα πλοία του Αντωνίου έφεραν ιστία και, αν περνούσαν μπροστά από το στόλο του Οκταβιανού, θα ήταν ίσως αδύνατον να τα πιάσει. Ο Αγρίππας συνιστούσε απλά: μπλοκάρετε τη διαφυγή του Αντωνίου και αναγκάστε τον να βγει στα βαθιά. Θα έπρεπε τελικά να βγει από το λιμάνι ή να λιμοκτονήσει.

Οι τρεις μάχιμες μοίρες του Αντωνίου διέσχισαν αργά τα ρηχά νερά του αποκλεισμού και εξήλθαν του λιμένος. Ο ίδιος ο Αντώνιος με τον Ποπλικόλα διοικούσε τη δεξιά πτέρυγα, που ήταν ενισχυμένη με μερικά από τα μεγαλύτερα σκάφη του – τις «εννεακώπους» και τις «δεκακώπους». Το πιο αδύναμο κέντρο του διοικείτο από τον Μάρκο Οκτάβιο, ενώ το αριστερό κέρας, που επίσης ενισχύθηκε με τα πιο βαριά θωρακισμένα σκάφη, διοικείτο από τον καλύτερο αξιωματικό του Αντωνίου, τον ναύαρχο Σώσιο. Ο Αντώνιος επιδίωκε σαφώς να προσελκύσει την εχθρική δύναμη μακρά από το κέντρο και προς τις δύο πτέρυγες, εκεί όπου αυτός και ο Σώσιος είχαν ταχθεί. Αυτό ίσως θα άνοιγε ένα κενό στη μέση του στόλου του Αγρίππα, ώστε η μοίρα της Κλεοπάτρας να περάσει μέσα από αυτό και να διαφύγει. Εάν αυτό συνέβαινε, ο υπόλοιπος στόλος θα έπρεπε να προσπαθήσει να απαγκιστρωθεί και να την ακολουθήσει. Ήταν μία λογική στρατηγική, προϊόν ρεαλισμού και όχι φόβου.

Ο στόλος του Αντωνίου περίμενε ακριβώς έξω από το λιμάνι την επίθεση του Αγρίππα, αλλά ο πανούργος ναύαρχος του Οκταβιανού δεν είχε πρόθεση να τραβηχτεί στα ρηχά και απέφυγε την πρόκληση. Μέχρι το μεσημέρι οι δύο στόλοι ατένιζαν ο ένας τον άλλον σε απόσταση 1.5 χιλιομέτρου. Ο Αντώνιος ανέμεινε όμως το θεό των ανέμων να απαντήσει στο κάλεσμά του. Ο Πλούταρχος σημειώνει ότι, μόλις πέρασε το μεσημέρι, ένα αεράκι φύσηξε πάνω από τη θάλασσα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον άνεμο ο Αντώνιος είχε κρατήσει τα ιστία του και τώρα είχε έλθει η ώρα να επιτεθεί στους αντιπάλους του. Ο Αντώνιος προσέγγισε τον εχθρό στα αριστερά, εκεί όπου διοικούσε προσωπικά ο Αγρίππας. Καθώς οι δύο αντίπαλες μοίρες κινήθηκαν βόρεια σε μία προσπάθεια υπερκέρασης, αποκόπηκαν από τα αντίστοιχα κέντρα τους, αφήνοντας χάσμα που αμέσως εκμεταλλεύτηκε η μοίρα με τα υψωμένα πανιά. Ο Πλούταρχος έγραψε πως «ο εχθρός τους παρακολούθησε έκπληκτος καθώς έκαναν χρήση του αέρα για να πλεύσουν μακριά προς την κατεύθυνση της Πελοποννήσου (νότια)».

Ο Αντώνιος είχε επιτύχει τον πρώτο στόχο του: η Κλεοπάτρα και τα μεταγωγικά του είχαν διασπάσει τον κλοιό. Πώς μπορούσε όμως να απαγκιστρωθεί και να την ακολουθήσει; Οι δύο ρωμαϊκοί στόλοι ήταν τώρα πλήρως «αγκαλιασμένοι». Γάντζοι έδεναν το ένα σκάφος στο άλλο, δημιουργώντας μία πλατφόρμα για τους ναυτικούς και τους πεζοναύτες να πολεμήσουν σώμα με σώμα στα καταστρώματα. Οι καταπέλτες έριχναν φλεγόμενα βλήματα καίγοντας σχοινιά και υπερκατασκευές. Τα κουπιά θρυμματίζονταν με την επαφή των σκαφών, τα μεγάλα μεταλλικά έμβολα των πλοίων προκαλούσαν ρήγματα στα εχθρικά σκάφη, επιτρέποντας την εισροή υδάτων. Ο καπνός των φλεγόμενων σκαφών αγκάλιαζε το πεδίο της μάχης, σαν σάβανο. Καθένα από βαρύτερα πλοία του Αντωνίου ήταν τώρα περικυκλωμένο από δύο ή τρία σκάφη του Αγρίππα και το πλεονέκτημα του Οκταβιανού σε πεζοναύτες – 40.000 εναντίον 20.000 – άρχιζε να φαίνεται. Με τη ναυαρχίδα του να βρίσκεται περικυκλωμένη απ’ όλες τις πλευρές, ο Αντώνιος επιβιβάστηκε σε ένα μικρότερο, γρηγορότερο σκάφος και έπλευσε μακριά αναζητώντας τη βασίλισσα της Αιγύπτου. Το πώς ένιωσαν εκείνοι από τους άνδρες του που είδαν τη φυγή του, μπορεί να γίνει αντιληπτό μόνο με τη χρήση της φαντασίας. Ολόγυρα, Ρωμαίοι μάχονταν και πέθαιναν για τον Μάρκο Αντώνιο και εκείνος τους εγκατέλειπε. Είχε προφανώς επιλέξει να διοικήσει τη δεξιά πτέρυγα, επειδή οι πιθανότητας διαφυγής ήταν καλύτερες σ’ εκείνη την πλευρά. Στο νότο, ο Σώσιος και η μοίρα του ήταν καταδικασμένοι, καθώς η θαλάσσια αύρα δεν επρόκειτο να τους σώσει.

Από το στόλο των 300 πλοίων του, ο Αντώνιος κατάφερε να περισώσει, από την καταστροφή στο Άκτιο, μόνο 70. Αποκομμένος από τον ανεφοδιασμό του στην Αίγυπτο, ο Αντώνιος έδωσε μία περίεργη μάχη που διέφυγε τις ελπίδες του να ηγηθεί της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Το αποτέλεσμα της ναυμαχίας.

Με το πλεονέκτημα των ιστίων τους, ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα διέφυγαν από το Άκτιο. Ο Αντώνιος έσωσε ίσως 70 σκάφη από το στόλο του, αλλά ο στρατός του χάθηκε και η φήμη του, μετά από το Άκτιο, κηλιδώθηκε. Η εγκατάλειψη του στρατού του – διαπραγματεύτηκε την παράδοσή του στον Οκταβιανό – σήμαινε την απώλεια ολόκληρης της αξιοπιστίας στα μάτια των Ρωμαίων. Είχε κάνει την επιλογή του, όταν ακολούθησε την Αιγυπτία μάγισσα. Η Κλεοπάτρα, εντούτοις, ήταν χαρούμενη και έπλευσε στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας με τα πλοία της ανθοστολισμένα. Γι’ αυτήν, η διάσπαση του κλοιού ήταν μια νίκη. Ο Οκταβιανός και οι δυνάμεις του δεν άργησαν να τους ακολουθήσουν στην Αίγυπτο. Ό,τι επακολούθησε έδωσε τροφή για να εμπνευστεί ο Σαίξπηρ το τελευταίο μέρος της τραγωδίας του: η αυτοκρατορία του Μάρκου Αντωνίου, ενός μεγάλου Ρωμαίου, και ο θάνατος, από δάγκωμα φιδιού, της όμορφης Κλεοπάτρας, που δεν ήθελε να επιστρέψει στη Ρώμη ως έκθεμα στο θρίαμβο του Οκταβιανού.

Ρωμαϊκές ΓαλέρεςΣ: Η δεκάκωπος

Μήκος: 15 μέτρα

Ύψος: 7 μέτρα, διάμετρος 9,5 μέτρα

Μήκος κουπιών: 13 μέτρα

Πλήρωμα: 572 κωπηλάτες, 30 ναύτες, 250 πεζοναύτες

Εξοπλισμός: 2 πύργοι και μέχρι 6 καταπέλτες

Αυτός ήταν ο μεγαλύτερος τύπος ρωμαϊκού πολεμικού πλοίου και αναμφισβήτητα ο Αντώνιος χρησιμοποίησε ορισμένα τέτοια στο Άκτιο, όπου ο Αγρίππας είχε συγκεντρώσει μικρότερες τετρήρεις, που ήταν πιο ευέλικτες. Η δεκάκωπος έφερε μία άρπαγα, που αγκίστρωνε τα εχθρικά πλοία μέχρι να είναι αρκετά κοντά για να γίνει απόβαση στα καταστρώματά τους.

Το Άκτιο ήταν μια ανηρωική ναυμαχία, αλλά οι συνέπειές της ήταν μεγάλες. Η νίκη του Οκταβιανού έβαλε τέλος στην περίοδο των εμφυλίων πολέμων και στη μάχη εξουσίας μεταξύ της ανατολής και της δύσης, μέσα στο ρωμαϊκό κόσμο, εξασφαλίζοντας ότι η Ρώμη θα παρέμενε το κέντρο του. Ο Οκταβιανός λεηλάτησε τους θησαυρούς της Αιγύπτου και επέτρεψε στη Ρώμη ως αδιαφιλονίκητος ηγεμόνας. Με το τέλος της τριανδρίας, φάνηκε πως δεν θα μπορούσε να υπάρξει επιστροφή στη δημοκρατία. Μέσα σε τρία χρόνια, ο Οκταβιανός έλαβε τον τίτλο «Αύγουστος» με την ψήφο της Συγκλήτου και έγινε ο μοναδικός κυρίαρχος του ρωμαϊκού κόσμου. Κατ’ αυτό τον τρόπο, η ναυμαχία του Ακτίου σήμανε τη γέννηση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

www.romiazirou.blogspot.gr

Τον παγκόσμιο τίτλο μεικτών πολεμικών τεχνών (ΜΜΑ) θα διεκδικήσει η Γιαννιώτισσα Χαρά Δημητρούλα

Τον παγκόσμιο τίτλο της διοργάνωσης «Vendetta» θα διεκδικήσει η Γιαννιώτισσα Χαρά Δημητρούλα που θα αγωνιστεί απέναντι στην Τουρκάλα Sabrive Sengul σε έναν αγώνα που θα κόψει τις ανάσες.

Η αναμέτρηση «Vendetta» θα διεξαχθεί στην Κωνσταντινούπολη στις 16 Οκτωβρίου, σε συνέχεια της διοργάνωσης που πραγματοποιήθηκε στη Σικελίας στα τέλη Ιουνίου και της επόμενης που διοργανώνεται στις 4 Σεπτεμβρίου στη Βιέννη.

Η Χαρά Δημητρούλα, με προπονητή τον Στέφανο Αποστολάκη, θα αγωνιστεί σε έναν αγώνα με κανονισμούς ΜΜΑ και τρεις γύρους των 5’ για τον παγκόσμιο ομώνυμο τίτλο της διοργάνωσης. Η Γιαννιώτισσα αθλήτρια του Αθλητικού Συλλόγου Άτρωτος Ιωαννίνων Δημητρούλα έχει στο ενεργητικό της πολλές παγκόσμιες διακρίσεις ενώ πριν δύο χρόνια πέτυχε μία ακόμη νίκη στην Άγκυρα με Τουρκάλα αθλήτρια.

Σίγησε η φωνή της Ρωμιοσύνης. Έφυγε από τη ζωή ο Μίκης Θεοδωράκης

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 96 ετών ο Μίκης Θεοδωράκης, μία από τις σημαντικότερες και πιο πολυσυζητημένες προσωπικότητες της νεότερης Ελλάδας.

Συνθέτης, στιχουργός, ποιητής, πεζογράφος, πολιτικός, ακτιβιστής και αγέραστος αγωνιστής της ζωής και της δημοκρατίας, ο Μίκης συμπυκνώνει την ιστορία της Ελλάδας από την Κατοχή έως σήμερα.

Ως πολιτικός υπήρξε υπουργός και τέσσερις φορές εκλεγμένος βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου με το ΚΚΕ και τη ΝΔ, ενώ παράλληλα ήταν ακτιβιστής τιμημένος με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν το 1983.

Είχε ασχοληθεί με όλα τα είδη της μουσικής, ενώ έχει συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι «Ζορμπάς» (1964), βασισμένο σε παραδοσιακή κρητική μουσική. Επίσης είχε ασχοληθεί με την κλασική μουσική γράφοντας συμφωνίες, ορατόρια, μπαλέτα, όπερες και μουσική δωματίου.

Συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης, όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ, η Τζόαν Μπαέζ και η Εντίθ Πιάφ, ενώ έχει γράψει μουσική για γνωστές ταινίες όπως οι: «Φαίδρα» (1962), «Αλέξης Ζορμπάς» (1964), «Ζ» (1969) και «Σέρπικο» (1973). Το 1970, για τη μουσική στη ταινία «Ζ» τού απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική, ενώ ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία «State of Siege» και το 1975 για την ταινία «Serpico». Επίσης ήταν υποψήφιος για Γκράμι το 1966 και το 1975 για το μουσικό θέμα των ταινιών «Ζορμπάς» και «Serpico» αντίστοιχα.

Το πιο σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση με στίχους από ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης καταγωγής, όπως οι Γιάννης Ρίτσος (Βραβείο Ειρήνης Λένιν 1976), Γιώργος Σεφέρης (Νόμπελ 1963), Πάμπλο Νερούδα (Νόμπελ 1971), Οδυσσέας Ελύτης (Νόμπελ 1979), ενώ το 2000 προτάθηκε για Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Το 1953 νυμφεύθηκε τη γιατρό Μυρτώ Αλτίνογλου (το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, τον Γιώργο και τη Μαργαρίτα).

https://www.zougla.gr

Η ΄Ηπειρος των λαών, μέσα από ασπρόμαυρες φωτογραφίες

1. Αρμάνοι ή  Βλάχοι

Οι θεωρίες περί καταγωγής των Βλάχων δίνουν και παίρνουν αλλά καμιά επιστημονική κοινότητα δεν έχει καταλήξει σε κάποιο αποτέλεσμα...

Πράγμα που δίνει τροφή σε πολλούς τόσο ιστορικού,ς ερευνητές, ιστοριοδίφες κλπ, να μας φέρνουν όλο και νέες θεωρίες περί καταγωγής των Βλάχων ή Αρμάνων.

Θα χρησιμοποιήσω εδώ πολλές φορές  τον όρο Βλάχος παρότι αυτό δεν χρησιμοπιείται από τους ίδιους τους Βλάχους. Δεν το χρησιμοποιώ υποτιμητικά αλλά γιατί είναι ορος που οι πρόγονοί μας μόνον αυτό γνωρίζανε και ιστορικά προσδιόριζε πάντα την ομάδα των Αρμάνων. Έχω διαβάσει πάρα πολλές θεωρίες περί της προέλευσης του ονόματος "Βλάχος". Ο Γερμανός Gustav Weighand, μεγάλος μελετητής των Βλάχων ή Αρομούνων ισχυρίζεται οτι η λέξη Βλάχος έχει παλιογερμανοκελτική ρίζα από το Walha=Welh=Welsch όρος με τον οποίον τα Γερμανικά και κέλτικα φύλα χρησιμοποιούσαν για τους λατινόφωνες. Ο όρος αυτός μετατράπηκε από τους Σλάβους σε Vlah (Βλαχ).

Άλλοι ερευνητές, θέλουν πάλι, ο όρος Βλάχος να προέρχεται από το αιγυπτιακό Φεάχ=αγρότης ενώ κάποιοι νεώτεροι το φέρνουν σε συνδιασμό με την δωρική λέξη βλαχά=βέλασμα...

Η πρώτη γραπτή αναφορά του όρου Βλάχου γίνεται από τον Κεδρηνό τον 10ο αιώνα αλλά και στην Αλεξιάδα, η Άννα Κομνηνή μας μεταφέρει οτι "οδίτες βλάχοι εφόνευσαν τον αδερφό του Βούλγαρου Τσάρου" κοντά στις Πρέσπες. Την ίδια εποχή φέρεται να έχουν ισχυρή παρουσίαση στην Ήπειρο ενώ οι αργότερα Δεσπότες της Ηπείρου επανδρώνουν με ειδικές μονάδες Βλάχων το στρατό τους. Τον 14ο αώνα ισρύουν στην Θεσσαλία την Μικροβλαχία απ' όπου προέρχεται και ο όρος Κουτσόβλαχος  (από την τουρκική Κιουτσούκ=μικρό + Ουλάχ=βλάχος). Στην διάρκεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ακολουθούν τη μοίρα της Βαλκανικής καταφέρνουν όμως να έχουν ειδικά προνόμια. Στον παραπέρα ρου της ιστορίας, οι Βλάχοι ταυτίστηκαν με το ελληνικό στοιχείο και έδωσαν παντού το παρών. Στους αγώνες, στα γράμματα, στις ευεργεσίες.

Δεν είναι σκοπός να αναλύσουμε εδώ όλες τις θεωρίες περί καταγωγής κλπ αλλά να προβάλλουμε μέσα από από λίγες φωτογραφίες τον πολιτισμό τους.

 

Μερική άποψη της Βωβούσας σε φωτογραφία του Γερμανού Βαλκανιολόγου Gustav Weigand στα 1899.

 

Βλάχος και Βλάχοι αρματωλοί της Πίνδου σε φωτογραφία των αδερφών Μανιάκα. Οι Βλάχοι της Πίνδου από τον 15ο αιώνα είχαν συμφωνήσει με την οθωμανική πύλη, να φυλάσσουν μόνοι τους τις διαβάσεις της Πίνδου. Ο θεσμός αυτός κράτησε σχεδόν μέχρι το τέλος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στην περιοχή.

Βλάχα της Πίνδου αρχές του 1900. Η ενδυμασία της και τα κοσμήματά της μας φανερώνουν την εύπορη καταγωγή της.

Το Συρράκο

Το Συρράκο χτίστηκε περίπου τον 15ο αιώνα μ.Χ. από βλαχόφωνους πληθυσμούς. Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας αποτέλεσε πρωτεύουσα της αυτοδιοίκητης ορεινής κοινότητας του Μαλακασίου, η οποία περιλάμβανε ορεινά χωριά στα όρια των σημερινών νομών Ιωαννίνων και Τρικάλων. Την περίοδο αυτή γνώρισε σημαντική οικονομική ανάπτυξη χάρη στα μεγάλα κοπάδια γιδοπροβάτων, στο εμπόριο και στην αργυροχρυσοχοϊα που διαδόθηκε στο χωριό από τους γειτονικούς Καλαρρύτες. 

Το Συρράκο συμμετείχε στην επανάσταση του '21 με αρχηγό τον γιατρό του Αλή πασά τον Ιωάννη Κωλέττη. Μαζί με τους γειτονικούς Καλαρρύτες ήταν τα μοναδικά χωριά την Ήπειρο που συμμετείχαν στην επανάσταση κατά τον πρώτο χρόνο της. Η επανάσταση στην περιοχή καταπνίγηκε γρήγορα από δυνάμεις του Χουρσίτ και το χωριό κάηκε ολοσχερώς. Ξαναχτίστηκε στο διάστημα 1825-1828 και τα επόμενα χρόνια απέκτησε πάλι οικονομική δύναμη. 

Συρρακιώτες προύχοντες την περίοδο του μεσοπολέμου.

Καλαρρύτες

Οι Καλαρρύτες είναι ορεινός οικισμός που βρίσκεται στις δυτικές πλαγιές της γεωτεκτονικής ζώνης της οροσειράς της Πίνδου. Ο οικισμός ήκμασε ιδιαίτερα τον 18αι. με το εμπόριο και την ανάπτυξη της χειροτεχνίας. Κατά την περίοδο αυτή αρκετοί κάτοικοι των Καλαρρυτών διατηρούσαν εμπορικούς οίκους σε πολλά ευρωπαΪκά κέντρα.

Βοσκοί προβάτων στους Καλαρρύτες τη δεκαετία 50/60

Μέτσοβο / (A)mindzu

Αν και σύμφωνα με αρχαιολογικές έρευνες το Μέτσοβο φαίνεται να κατοικείται από την αρχαιότητα και αν λάβουμε υπόψιν τα λατινικά τοπωνύμια της περιοχής, βλέπουμε μια προφανώς ισχυρή ρωμαϊκή παρουσία  στην περιοχή παρόλα αυτά αξιοσημείωτο είναι το γεγονός οτι από τον 10ο αιώνα και ως τα τέλη τους 18ου αιώνα, το Μέτσοβο τελεί υπό προνομιακό καθεστώς.Ο Κων/νος Πορφυρογέννητος τον 10ο αιώνα, ο Ανδρόνικος ο Γ' τον 14ο αιώνα, ο σουλτάνος Μουράτ ο Β' το 1430 και ο σουλτάνος Μεχμέτ Δ' το 1659 παραχωρούν διαδοχικά στο Μέτσοβο και στα γειτονικά χωριά προνόμια, με τα οποία παρέχονται οικονομικές ευκολίες, πολιτικές ελευθερίες καθώς και διοικητική και εκκλησιαστική αυτονομία. Στόχος τους είναι η εξασφάλιση της συνεργασίας των κατοίκων στον έλεγχο της ορεινής διάβασης του Ζυγού ή της Κατάρας, μέσω της οποίας επικοινωνεί η Ήπειρος με τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία.

Το Μέτσοβο χάρη στα ιδιαίτερα αυτά προνόμια σημείωσε σημαντική εμπορική, οικονομική, πνευματική και πολιτιστική πρόοδο. Ακόμη, λόγω της γεωγραφικής του θέσης, αποτέλεσε συγκοινωνιακό κόμβο ιδιαίτερης σημασίας.

Κοπέλα μεστοβίτισσα με την βαρέλα για το νερό (φωτό: James Burke)

Γιαγιά φτιάχνει το μαλλί (φωτό: James Burke)

Καφενείο στο Μέτσοβο: Ο παπάς, ο χωροφύλακας, ο τσοπάνος και στο βάθος ο έμπορας.

Κεφαλόβρυσο Ιωαννίνων

Βλάχα από το Κεφαλόβρυσο στον αργαλειό με την ποκική ενδυμασία. Χαρακτηριστι

2.  Αρβανίτες 

Ιστορικά σε γρπατές πηγές, θα συναντήσουμε τους Αρβανίτες για πρώτη φορά στα Βυζαντινά κείμενα του Μιχαήλ Ατταλειάτη στο "ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ" και στην Αλεξειάδα της Άννας Κομνηνής που αναφέρονται σε πολεμικά γεγονότα με του Αυτοκράτορα Αλεξίου Κομνηνού εναντίον των Νορμανδών στην περιοχή του Άρβανου στην βόρεια Ήπειρο...

Κάποιοι τους θέλουν σαν Αλαβανούς, κάποιοι σαν Δωριείς του νέου Ελληνισμού. Είναι αλήθεια, οτι η αρβανίτικη γλώσσα που ομιλείται στον ελλαδικό χώρο είναι μια διάλεκτος των Τόσκηδων αλλά με πολλές αρχαίες λέξεις και μάλιστα Ομηρικές. Ήδη από τον 12ο αιώνα έχουμε στην Ήπειρο μετανάστες από αρβανίτικα φύλα. Πολέμησαν στο πλευρό των βυζαντινών αυτοκρατόρων εναντίον των Σλάβων και Βενετών πράγμα για το οποίο ανταμείφθηκαν. Ακολυθεί μια νέα κάθοδος τον 13ο και 14ο αιώνα προς τη νότιο Ελλάδα.

Οι Αρβανίτες τόσο στην Ήπειρο όσο και στην υπόλοιπη Ελλάδα μιας και κράτησαν την ορθόδοξη πίστη ταυτίστηκαν με τον Ελληνισμό. Το Σούλι είναι η πρώτη δίγλωσση πολιτεία. Ο Μάρκο Μπότσαρης θα συντάξει το πρώτο δίγλωσσο (ελληνικοαρβανίτικο, ο ίδιος το ονόμασε ελληνοαλβανικό) λεξικό. Κοιτίδες των Αρβανιτών στην Ήπειρο είναι οι περιοχές της Λάκκας και μικρής Λάκκας, της Λάμαρης και του Φαναρίου. Αρκετοί λαογράφοι και ποιητές έχουν κάνει κάποια σύγχηση στις έννοιες Αρβανίτης και Τουρκαλβανός (μουσουλμάνοι Αλβανοί κατά την περίοδο της Οθμανικής Αυτοκρατορίας) και αναφέρουν τους Αρβανιτες σαν Τουρκαλβανούς. Για παράδειγμα στο ποίημα της Δέσπως Μπότσαρη , οπου λέγεται " ... Αρβανιτιά σε πλάκωσε στου Δημουλιά τον Πύργο", πράγμα που δεν στέκει καθότι το μεγαλύτερο μέρος των Σουλιωτών ήταν προφανώς Αρβανίτες.

Στον αγώνα του έθνους οι Αρβανίτες εδωσαν το παρών. Νεότεροι ιστορικοί παρουσιάζουν τους Υδραίους σαν τους θαλασσινούς Σουλιώτες. Κάποιος ιστορικός είπε, πως δεν θα υπήρξε Ελληνικό κράτος χωρίς του Αρβανίτες. Ενώ ο μεγάλος ιστορικός Παπαρηγόπουλος θα κάνει λόγο για πάντρεμα της ελληνικής διανόησης με την Αρβανίτικη παλικαριά.

Αρβανίτες στο Καναλάκι στη πλατεία του χωριού το 1913. Οι άνδρες φορούν ακόμη τις τοπικές ενδυμασίες της περιοχής.

Στο καφενείο στο Φανάρι. Δεξιά οι γυναίκες, αριστερά οι άντρες.

Αρβανίτες με τιν τοπική ενδυμασία της περιοχής σε αγρό. Περίοδος μεσοπολέμου, περιοχή Φανάρι.

Γέρος Αρβανίτης με την επίσημη κυριακάτικη/γιορτινή ενδυμασία του.

Αρβανίτισσες στην πρώτη δεκαετία του 1900 φωτογραφισμένες σε ατελιέ.

Ρομά ή Τσιγγάνοι

Οι Ρομά (στον ενικό αριθμό Ρομ), γνωστοί και ως Τσιγγάνοι, Ατσίγγανοι, Αθίγγανοι, Κατσίβελοι, Σίντηδες ή Γύφτοι, είναι ένας κατά βάση νομαδικός λαός με ινδική καταγωγή...

Περνώντας απ' το Αφγανιστάν την Περσία, την Αρμενία και την Μικρά Ασία, έφτασαν στην Ευρώπη οπου στη συνέχεια εξαπλώθηκαν στις περισσότερες περιοχές της ηπείρου και αργότερα στην Αμερικη.

Από τη γλώσσα των τσιγγάνων συμπεραίνεται οτι πρέπει να έζησαν για σημαντικό χρονικό διάστημα σε περιοχές ελληνόφωνες και σλαβόφωνες από τις οποίες πήραν σημαντικό λεξιλόγιο. Έχει υποτεθεί με κάποια εύλογα επιχειρήματα οτι ακόμα και οι χαρακτηρισμοί Ρομ και Ρομάνι με τους οποίους αυτοπροσδιορίζονται οι Ευρωπαίοι τσιγγάνοι μπορεί να προέρχεται από το βυζαντινό "Ρωμαίοι" ή "ρωμανία".

Που ακριβώς έφτασαν στην Ήπειρο δεν είναι γνωστό. Θέλω να πιστεύω οτι στην Ήπειρο έφτασαν κατά το ύστερο μεσαίωνα αλλά εξ αιτίας των πολιτικών και πολεμικών ανωμαλιών που επικρατούσε εδώ μετέβησαν με άλλους Ρομά από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο στα Εφτάνησα και συγκεκριμένα στο νησί της Κέρκυρας οπου ίδρυσαν το Φέουδο των Τσιγγάνων, το οποίο γνώρισε οικονομική ευημερία.

Η δεύτερη άφιξη των Ρομά στην Ήπειρο θα πρέπει να υπολογιστεί με τον Οθωμανικό στρατό, όπου οι Ρομά υπηρετούσαν σαν τυμπανιστές, μουσικοί αλλά και σαν σκλάβοι. Με το χρόνο αναδείχτηκαν και σαν τεχνίτες σιδηρουργοί, γνωστοί και σαν Χαλκάδες ή Χαλκιάδες. Ειδικότητα που κράτησαν ως τις μέρες μας.

Στους Ρομά ωφείλουμε τη διάδοση του κλαρίνου στην παραδοσιακή μας μουσική όπως και την διάδοση αυτής. Πέρα από τους λίγους οικισμούς Ρομά, οι περισσότεροι ήταν νομάδες. Μικρός θυμάμαι τα καλοκαίρια τους καταυλισμούς των Ρομά στο χωριό μου στην θέση Λέρα ή στην Καμπή Άρτας δίπλα από τα νερά. Κατά την περίοδο της κατοχής ακόμη και από την Ήπειρο μαζεύτηκαν ομάδες Ρομά από τους Γερμανούς και στάλθηκαν σε διάφορα στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Μεγάλο μέρος των Ρομά σήμερα στην Ήπειρο ασχολείται με το ελεύθερο επάγγελμα.

Καταυλισμός Ρομά στην Ανατολή Ιωαννίνων

Αν κάποιοι συνέβαλαν στην μουσική παράδοση στην Ήπειρο, αυτοί είναι οι Ρομά. Σπουδαία ονόματα Ρομά δόξασαν την Ηπειρώτικη μουσική. Εδώ σε κάποιο χωριό των Ιωαννίνων γλεντούν το χωριό με τη μουσική τους.

Αρκουδιάρης στα Γιάννενα το 1960.

Του Φώτη Βράκα

www.taneatismikrospilias24.weebly.com

Τρέχουν οι αιτήσεις για ενίσχυση έως 600 ευρώ σε ορεινές περιοχές

Ανοιξε σήμερα 1/9/2021 και είναι στη διάθεση των δικαιούχων η αναβαθμισμένη ψηφιακή πλατφόρμα, η οποία προέκυψε έπειτα από συνεργασία ΟΠΕΚΑ και ΗΔΙΚΑ και η οποία αφορά στη χορήγηση εισοδηματικής ενίσχυσης σε οικογένειες, τουλάχιστον 2 ατόμων, που διαμένουν συνεχώς σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο ετών.

Η ψηφιακή πλατφόρμα θα παραμείνει στη διάθεση των δικαιούχων έως 30-10-2021 για την υποβολή των αιτήσεων, έτους 2021. Οι πολίτες των οποίων η αίτηση του 2020 απορρίφθηκε πρέπει να υποβάλουν ξανά για το έτος 2021 νέα αίτηση, προκειμένου να εξεταστεί η πλήρωση των προϋποθέσεων χορήγησης της εισοδηματικής ενίσχυσης.

Ο πολίτης μπορεί πλέον ηλεκτρονικά και σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να ολοκληρώνει τη διαδικασία υποβολής του αιτήματός του, με τους κωδικούς του TAXIS. Στη συνέχεια, μέσω της διαλειτουργικότητας και με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα θα πραγματοποιούνται αυτόματοι έλεγχοι και διασταυρώσεις στοιχείων του αιτούντος, ενώ με email ή με sms θα αποστέλλεται στο τέλος η σχετική ειδοποίηση στον ενδιαφερόμενο.

Η ηλεκτρονική διαδικασία λαμβάνει υπόψη της και όσους από τους πολίτες για οποιονδήποτε λόγο δεν είναι εξοικειωμένοι με τις ψηφιακές πλατφόρμες. Αυτοί θα μπορούν να απευθύνονται στο ΚΕΠ της περιοχής τους, όπου διαπιστευμένοι υπάλληλοι θα αναλαμβάνουν να διεκπεραιώσουν αντ' αυτών το σύνολο της διαδικασίας μέχρι την οριστική κατάθεση και τη σχετική απάντηση.

Στο πλαίσιο της νέας αναβαθμισμένης εφαρμογής, οι πολίτες των οποίων η Αίτηση για το 2020 εγκρίθηκε, θα κληθούν - μέσω αυτοματοποιημένων ειδοποιήσεων με email και sms - να προβούν, εντός του ανωτέρω χρονικού διαστήματος, είτε με την είσοδό τους στην ηλεκτρονική διεύθυνση της εφαρμογής, είτε μέσω ΚΕΠ, να συμπληρώσουν και να επικαιροποιήσουν, στην εκκρεμή αίτηση έτους 2021, τα επιπλέον αναγκαία στοιχεία για τις αυτόματες διασταυρώσεις (ΤΚ, κλπ) και εν συνεχεία να τα αποθηκεύσουν ώστε να εκτελεστούν οι απαραίτητοι αυτόματοι έλεγχοι.

Μετά την ηλεκτρονική διασταύρωση των δεδομένων από την ΑΑΔΕ, ενδέχεται - εφόσον απαιτηθεί- να κληθούν να συμπληρώσουν επιπλέον στοιχεία στην αίτηση, στοιχεία τα οποία είναι απαραίτητα για τη διενέργεια των αυτοματοποιημένων ηλεκτρονικών ελέγχων. Στη συνέχεια, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να προβούν στην οριστικοποίηση της αίτησής τους ώστε να θεωρηθεί εν ισχύ για το έτος 2021.

Το ποσό της ενίσχυσης είναι 600 ευρώ ετησίως, εφόσον το οικογενειακό εισόδημα του αιτούντος ανά έτος δεν υπερβαίνει τα 3000 ευρώ, ή 300 ευρώ ετησίως, εφόσον το οικογενειακό εισόδημα ανά έτος κυμαίνεται μεταξύ 3000,01 έως 4.700 ευρώ.

https://www.agronews.gr

Τραγική κατάληξη, βρέθηκε νεκρός ο 29χρονος ψαράς στον Αμβρακικό

Τραγική κατάληξη είχαν οι αναζητήσεις για την ανεύρεση του 29χρονου Τάσου Κόπανου, ο οποίος είχε εξαφανιστεί κατά τη διάρκεια της ξαφνικής κακοκαιρίας της Πέμπτης 26 Αυγούστου, ενώ είχε πάει για ψάρεμα με έναν φίλο του, στη θαλάσσια περιοχή του Μενιδίου του Δήμου Αμφιλοχίας.

Τις προηγούμενες ημέρες βρίσκονταν σε εξέλιξη έρευνες από το Λιμενικό, όπως και εθελοντικά από ψαράδες και από ιδιοκτήτες drones, ενώ στις έρευνες τις πρώτες ημέρες συμμετείχαν και άλλα εναέρια μέσα όπως το ελικόπτερο της Πολιτικής Προστασίας και αεροπλάνο της Αερολέσχης Πρέβεζας.

Δυστυχώς το πρωί της Τετάρτης 1ης Σεπτεμβρίου ο 29χρονος εντοπίστηκε νεκρός από επαγγελματία ψαρά, σε όρμο που βρίσκεται σε απόσταση λίγων μέτρων από το λιμάνι του Μενιδίου.

Σημειώνεται ότι από το Λιμενικό οι αναζητήσεις είχαν πάρει παράταση 24 ωρών και σταμάτησαν με τη δύση του ηλίου την Δευτέρα 30 Αυγούστου, ενώ οι εθελοντές ψαράδες συνέχιζαν τις έρευνες, μετά και από τις εκκλήσεις συγγενών του αδικοχαμένου 29χρονου.

Ο νεαρός που κατάγεται από την Ευρυτανία βρισκόταν τις τελευταίες ημέρες στο Μενίδι Αμφιλοχίας μαζί με φίλους του, όταν το απόγευμα της Πέμπτης 26 Αυγούστου αποφάσισε μαζί με έναν ακόμα να πάνε για ψάρεμα, όμως ξέσπασε το ξαφνικό μπουρίνι, κατά τη διάρκεια του οποίου ο 29χρονος έπεσε από τη βάρκα, υπό άγνωστες μέχρι στιγμής συνθήκες.

ΠΗΓΗ: karvasaras.gr

https://www.epiruspost.gr

Με επιδοτούμενο ηλεκτροφόρο φράχτη η αντιμετώπιση των αγριογούρουνων

Στο νέο Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027, δύναται να υλοποιηθούν τέτοιες επενδύσεις.

Μέχρι τη βουλή έφτασε το ζήτημα των ζημιών στις καλλιέργειες από τα αγριογούρουνα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις αναγκάζουν τους αγρότες, ακόμα και να αλλάξουν καλλιέργεια.

Στις 27 Αυγούστου απαντώντας με σχετικό του έγγραφο στη βουλή, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Σπήλιος Λιβανός, προαναγγέλλει δράσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος, που προκαλούν τα αγριογούρουνα. Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ, με έγγραφό του, εξηγεί πως ο αγρότης μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση που κατέθεσε ο βουλευτής κ. Σ. Αναστασιάδης, σας πληροφορούμε τα εξής, αναφέρει ο κ. Λιβανός: Όσον αφορά στις ζημιές που προκαλούνται από επιδρομές αγριογούρουνων σε καλλιέργειες της ευρύτερης περιοχής της Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, σας διαβιβάζουμε το με αριθμ. πρωτ. 9911/5-8-2021 έγγραφο του ΕΛΓΑ, ως καθ’ ύλην αρμόδιου Οργανισμού.

Περαιτέρω, πρέπει να επισημανθεί ότι η ανταγωνιστικότητα του γεωργικού τομέα παράλληλα με την προστασία του περιβάλλοντος είναι πρωταρχικής σημασίας και ενσωματώνεται ως βασική αρχή στον σχεδιασμό της νέας προγραμματικής περιόδου.

Στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης για τον σχεδιασμό του νέου Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΣΣ ΚΑΠ) 2023-2027, όλες οι προτάσεις των εταίρων καταγράφονται και εξετάζονται σε βάθος για τις δυνατότητες ενσωμάτωσής τους.

Στο νέο ΣΣ ΚΑΠ δύναται να υλοποιηθούν μεταξύ άλλων και δράσεις σχετικά με μη παραγωγικές επενδύσεις και συγκεκριμένα της δράσης «αγορά – εγκατάσταση ηλεκτροφόρου περίφραξης» για την προστασία των καλλιεργειών – εκτροφών, υπό το πλαίσιο της συγκράτησης εκτός καλλιέργειας/εκτροφής, είδους εισβολέα, το οποίο προστατεύεται και δεν είναι επιθυμητή η εξολόθρευσή του. Επισημαίνεται ότι η παρέμβαση δεν αφορά στην προστασία της καλλιέργειας/εκτροφής, παρά μόνο ως αποτέλεσμα προστασίας του είδους εισβολέα.

 Μπίκας Αλέξανδρος

https://www.agrotypos.gr

Κλείνουν 40 σχολεία στην Ήπειρο. Ποιά είναι!!!!

Είκοσι πέντε νηπιαγωγείο και 15 δημοτικά σχολεία δεν θα λειτουργήσουν κατά το νέο σχολικό έτος καθώς δεν έχει συμπληρωθεί ο απαραίτητος αριθμός μαθητών ή δεν υπάρχει καθόλου μαθητικό δυναμικό.

Η σχετική απόφαση από την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης δημοσιεύθηκε ήδη στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης.

Τα νηπιαγωγεία τα οποία κλείνουν είναι: Κεραματών, Κυψέλης, Λουτρότοπου, Πέτρας και Ροδαυγής στην Περιφερειακή Ενότητα Άρτας, Γκρίκας, Καρβουναρίου, Κεστρίνης και Μαζαρακιάς στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας, Αβγού, Ασβεστοχωρίου, Βωβούσας, Βοτονοσίου, Διστράτου, Επισκοπικού, Ηλιόκαλης, Κεφαλοχωρίου, Νήσου, Περιβλέπτου, και Τσεπελόβου στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων, Αρχαγγέλου, Βαλανιδορράχης, Βουβοποτάμου και 1ο Ειδικό στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας.

Τα Δημοτικά Σχολεία που κλείνουν είναι: Κομμένου, Παλαιοκάτουνου στην Άρτα, Γκρίκας- Ψάκας, Κεστρίνης και Μαζαρακιάς στη Θεσπρωτία, 25ο, Ασβεστοχωρίου, Κεφαλοχωρίου, Κοντινών, Άνω Λαψίστας, Ματσουκίου, Πλατανούσας, Ποταμιάς Κουκλεσίου και Τσεπελόβου.

«Ο Άνθρωπος του Θεού»: Κοσμοσυρροή στην ταινία για τον Άγιο Νεκτάριο!

Εισπρακτικό θαύμα από την ταινία για τη ζωή του Αγίου Νεκταρίου «Ο Άνθρωπος του Θεού».

Κόντρα στις κακές κριτικές από το σύνολο σχεδόν του Τύπου, ο Άγιος Νεκτάριοςκατάφερε να κάνει το εισπρακτικό του θαύμα: πάνω από 62.000 θεατές σε 117 αίθουσες πανελλαδικά έσπευσαν να πληροφορηθούν για τη ζωή και το έργο του, μόλις 13.000 λιγότεροι από όσους είχαν δει το «Χαλβάη 5-0» το τετραήμερο του ντεμπούτου του σε 110 αίθουσες αρχές Φεβρουαρίου του 2020, και 12.000 παραπάνω από τους θεατές της «Ευτυχίας» σε 109, παραμονές Χριστουγέννων του 2019 – για να θυμηθούμε το ξεκίνημα των δύο τελευταίων ελληνικών μπλοκμπάστερ πριν την έναρξη της πανδημίας. Παρεμπιπτόντως, το τρίτο μεγαλύτερο εγχώριο σουξέ εκείνης της περιόδου σε άνοιγμα ήταν το ρομαντικό δράμα «…Για Πάντα», που είχε ανοίξει με 53.025 εισιτήρια από 93 οθόνες το πρώτο πενθήμερο του 2020.

Χάρη στον «Άνθρωπο του Θεού», στα 88.701 εκτοξεύτηκε το σύνολο εισιτηρίων του τελευταίου κινηματογραφικού γουικέντ του Αυγούστου, τα υπερδιπλάσια από την προηγούμενη εβδομάδα και 27.000 παραπάνω από το σύνολο του αντίστοιχου περυσινού τετραημέρου, όταν το «Tenet», το μοναδικό χολιγουντιανό μεγαθήριο της πρώτης μετά-πανδημικής σεζόν, είχε αναμενόμενα κατακτήσει την κορυφή του top 10 στο άνοιγμά του με 40.230 εισιτήρια σε 162 σινεμά (συμπεριλαμβανομένων τότε και των multiplex, φυσικά).

https://viralgreece.eu

Πάμε για μελίκοκκα;

"Πάμε για μελίκοκκα;" Μια φράση  που ακούγονταν πολύ στις παλιότερες γενιές… και κυρίως από τα παιδιά....

     Τότε που παρέμεναν αδιάφορα για το τηλεοπτικό πρόγραμμα και προτιμούσαν να παίζουν ή να πηγαίνουν απ΄τη μια άκρη του χωριού στην άλλη για να μαζέψουν μελίκκοκα… μία από τις αγαπημένες  συνήθειες των παιδιών της δικής μου γενιάς.

       Μιλάω για  τους    μικροσκοπικούς γλυκούς καρπούς του δέντρου της μελικκοκιάς.....

       Αφιέρωναν ώρες ολόκληρες  για το μάζεμα, συνήθως τ’ αγόρια πήγαιναν, μαζί με τους κολλητούς τους…

       Σκαρφαλωμένα πάνω στα ψηλά δέντρα να προσπαθούν να γεμίσουν τσάντες με μελίκκοκα…. ακόμη πιο παλιά που δεν υπήρχαν σακούλες, τα παιδιά μετέτρεπαν τις μπλούζες τους  σε σακίδιο…(κι αν άνοιγε άντε να  τα μαζέψουν  από κάτω)…

          Πολλοί που στα χωράφια τους είχαν μελικοκιές δεν άφηναν τα παιδιά να τα μαζέψουν {όπως και τα κορόμηλα,σύκα, ρόδια (τώρα κανένα παιδί δεν πάει για μελίκκοκα ,ούτε καν τα γνωρίζουν)}.

Έφευγαν μεσημέρι και γύριζαν απόγευμα…

      Για όσους δε γνωρίζουν: η μελικοκκιά είναι φυλλοβόλο δέντρο με χρυσοπράσινα φύλλα, τα οποία έχουν σχήμα λόγχης και  από κάτω χνούδι. Ανθεκτικό στις δύσκολες καιρικές συνθήκες ,αλλά και σε ασθένειες, με ευλύγιστα κλωνάρια.

    Λένε, ότι τα μελίκοκκα ήταν ο λωτός των αρχαίων Ελλήνων…

      Ωριμάζουν μέσα φθινοπώρου, έχουν πολύ γλυκιά γεύση, όταν ωριμάζουν γίνονται μωβ σκούρα ως μαύρα.  Αποτελείται από  λεπτό φλοιό, κίτρινη ψίχα και κουκούτσι που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του καρπού (για να καταλάβεις τη γεύση τους πρέπει να φας 5-6 μαζί).

   Η Ελλάδα  είναι γεμάτη  από μελικοκιές… μόνο που δεν έχουν παιδιά σκαρφαλωμένα πάνω τους….

Πηγή: http://xiromeritissa.wordpress.com/