IMAM MΠΑΪΛΝΤΙ ... και ο «μπαϊλντισμένος» ιμάμης…

Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

 

«Εκείνη τη στιγμή μπήκε στην τραπεζαρία ο Ταρνανάς, και ακούμπησε μπροστά στη Λωξάντρα τη μεγάλη πιατέλα με τις μελιτζάνες. Λαδερές μελιτζάνες, παραγεμιστές και μέσα μπόλικα κουκουνάρια και σταφίδες…» (Μαρία Ιορδανίδου, Λωξάντρα).

Θα αφηγηθώ ένα μύθο για την ονομασία του φαγητού: 

  Ήταν κάποτε περίοδος του Ραμαζανιού. Τότε οι μουσουλμάνοι  δεν τρώνε τίποτα μέχρι να δύσει ο ήλιος. Ένας ιμάμης (ιερέας στη μουσουλμανική θρησκεία) μύρισε τις ευωδιές που έβγαιναν από την  κουζίνα μιας χριστιανής, η οποία μαγείρευε μελιτζάνες και καθώς ήταν νηστικός, δεν άντεξε ο άνθρωπος, λιποθύμησε και έπεσε από τον μιναρέ! Όταν οι άνθρωποι κατάλαβαν το γεγονός πανικόβλητοι φώναζαν: «Ιμάμ μπαϊλντί!», που σημαίνει ο ιμάμης λιποθύμησε! Από τότε, σύμφωνα με το μύθο, το φαγητό πήρε την ονομασία του από το περιστατικό αυτό.

Υπάρχει και άλλη εκδοχή: Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας ιμάμης που παντρεύτηκε την κόρη ενός λαδέμπορου. Η κόρη είχε προίκα δώδεκα μπουκάλια ακριβό ελαιόλαδο. Για δώδεκα βράδια η γυναίκα μαγείρευε μελιτζάνες με το λάδι αυτό. Την δέκατη τρίτη ημέρα, όταν τέλειωσαν όλα τα μπουκάλια με το λάδι, ο ιμάμης κατάλαβε πόσο λάδι χρειάζεται για να μαγειρευτεί αυτό το φαγητό και τότε από την έκπληξή του, ίσως και από την τσιγκουνιά του, του ήρθε ταμπλάς και έπεσε λιπόθυμος!

Και η μία και η άλλη εκδοχή του μύθου αναφέρονται στη λιποθυμία του ιμάμη. Και οι δύο κρύβουν κάποια αλήθεια…

 Επηρεασμένη από τους μύθους περί ιμάμη, νομίζω ότι οι μελιτζάνες μοιάζουν με ιμάμηδες ξαπλωμένους, ίσως λιπόθυμους…

Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για ένα απλό λαδερό φαγητό που αρέσει στους περισσότερους σερβιρισμένο ζεστό ή κρύο…

Το ιμάμ μπαϊλντί είναι μάλλον το πιο καλοκαιρινό λαδερό της παραδοσιακής κουζίνας μας. Παρασκευάζεται  με βάση τη γλυκόπικρη νοστιμιά της μελιτζάνας, που δένει με το μελωμένο κρεμμύδι και την ντομάτα και τον μαϊντανό, σε μια σύνθεση με καταλύτη το ελαιόλαδο. Συνοδεύεται με τυρί φέτα από πάνω. Πιο μεσογειακό πιάτο απ’ τις μελιτζάνες ιμάμ, δεν γίνεται! 

Παραθέτω μια εύκολη συνταγή (από: Στοΐλη Μ., Και διηγώντας τα… να τρως, Κίχλη, 2015).

Υλικά για το ιμάμ μπαϊλντί (για 6 άτομα περίπου)

8 μελιτζάνες

8 μέτρια ξερά κρεμμύδια, ψιλοκομμένα

4 σκελίδες σκόρδου, ψιλοκομμένες

500 γραμ. ώριμες ντομάτες, χωρίς τη φλούδα και τα σπόρια, τριμμένες στον τρίφτη

1 κ. σούπας πελτέ ντομάτας

1 κ.γλ. ζάχαρη

1 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο

½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

αλάτι

Εκτέλεση

Πλένουμε τις μελιτζάνες, αφαιρούμε το κοτσάνι και τις κόβουμε στη μέση, κατά μήκος. Τις τοποθετούμε σε μπολ με άφθονο νερό και αλάτι για μισή ώρα. Κατόπιν τις ξεπλένουμε και τις στραγγίζουμε. Σε ένα μεγάλο τηγάνι ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και τις τηγανίζουμε και από τις δύο πλευρές για 10-15 λεπτά. Τις αφήνουμε να στραγγίσουν σε χαρτί κουζίνας και τις τοποθετούμε σε μια στρώση σε ταψί ή πυρίμαχο σκεύος.

Γέμιση

Σε μια κατσαρόλα, σε μέτρια φωτιά, ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και σοτάρουμε τα κρεμμύδια για 2-3 λεπτά και κατόπιν προσθέτουμε τις ντομάτες, τον πελτέ, τη ζάχαρη και το αλάτι. Μαγειρεύουμε τα υλικά για 15 λεπτά, μέχρι να εξατμιστούν τα υγρά και να δέσει η σάλτσα. Στο τέλος προσθέτουμε τον μαϊντανό. Γεμίζουμε τις μελιτζάνες με τη γέμιση και την υπόλοιπη τη ρίχνουμε στο ταψί. (Ίσως χρειαστεί να προσθέσουμε μισό φλιτζάνι νερό). Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180ο c και ψήνουμε για 45 λεπτά. 

Το ιμάμ μπαϊλντί είναι έτοιμο. Συνοδεύεται με τυρί φέτα και χωριάτικο ψωμί.

Θυμάμαι, επίσης, τον απλό τρόπο που μαγείρευαν οι γυναίκες του χωριού μου, Μαχαιράς Ξηρομέρου, τις μελιτζάνες. Τις μάζευαν πρωί από τον κήπο, τις καθάριζαν, τις έπλεναν, τις έκοβαν στη μέση και τις άφηναν στο σουρωτήρι να στεγνώσουν. Μετά τις τηγάνιζαν λίγο να ροδίσουν. Στη συνέχεια έριχναν στο τηγάνι χοντροτριμμένο κρεμμύδι και δυο σκελίδες σκόρδο, τριμμένες ντομάτες, πελτέ και αλατοπίπερο. Αφού ετοίμαζαν τη σάλτσα αυτή, την έριχναν στην κατσαρόλα, όπου ήδη είχαν τοποθετήσει τις τηγανισμένες μελιτζάνες. Πρόσθεταν και λίγο νεράκι για να βράσει. Θυμάμαι, η μάνα συμπλήρωνε και δυο πατάτες κομμένες κυδωνάτες, τηγανισμένες κι αυτές. Νομίζω τις πρόσθετε, για να τρώμε εμείς τα παιδιά, που τις προτιμούσαμε από τις μελιτζάνες τότε…

Μελιτζάνες κατσαρόλας μαγείρευαν οι νοικοκυρές κυρίως Τετάρτη ή Παρασκευή, που είναι ημέρες νηστείας. Ίσως, δεν είχε φτάσει ακόμη στην αγροτική κοινωνία του Ξηρομέρου η ιστορία του ιμάμη και η λιποθυμία του, που έδωσε το τούρκικο όνομα στο λαδερό φαγητό. Μάλλον «μπαϊλντισμένες», από την κοπιαστική εργασία στα χωράφια, εκείνες οι γυναίκες δεν αναζητούσαν ιστορίες και μύθους γύρω από τα πιάτα τους… Προσπαθούσαν με τα γνήσια προϊόντα του κήπου τους, να μαγειρέψουν νόστιμα φαγάκια για την οικογένειά τους, τηρώντας τις παραδοσιακές συνταγές, τα έθιμα της νηστείας κ.λπ.

Αξίζει βέβαια να διατηρούμε τις παραδοσιακές απλές συνταγές των γυναικών του τόπου μας, αξίζει όμως να τις εμπλουτίζουμε και να δοκιμάζουμε νέες, εξίσου εκλεκτές συνταγές… Η μαγειρική αποτελεί ένα χωνευτήρι γηγενών και ξένων, αγροτικών και αστικών και κοσμοπολίτικων συνταγών…

Ως  επίλογο, αντιγράφω σύντομο απόσπασμα από το κείμενο Οι Χαλασοχώρηδες, του Aλ. Παπαδιαμάντη, το οποίο αξίζει να το διαβάσει κανείς ολόκληρο. (Είναι και επίκαιρο, λόγω προεκλογικής περιόδου).

«…Ο κήπος ήτο ως αδέσποτος την ημέραν εκείνην, η δε γραία Νιανίτσα, η σύζυγος του ιδιοκτήτου, περιφερομένη από αυλακιάς εις αυλακιάν, μύωψ ούσα, έκοπτε κολόκυνθον αντί σικυού και μελιτζάναν αντί τομάτας. Ο κηπουρός, ο μπαρμπα-Νικόλας ο Χλώρης, από τεσσαρακονταετίας δεν είχε παύσει να καλλιεργεί τον κήπον, αλλ’ ενώ όλον τον χρόνον τα είχε καλά με τον ιδιοκτήτην, τον κυρ-Χαράλαμπον, εις τας παραμονάς πάσης εκλογής εμάλλωναν κι εγίνοντο από δυο χωριά. Εις τα πολιτικά ο κυρ-Χαράλαμπος εχώνετο έως τις μασχάλες, ο μπαρμπα-Νικόλας έως τον λαιμόν. Αλλ’ από τεσσαράκοντα ετών δεν συνέπεσε ποτέ να είναι οι δύο με το αυτό κόμμα. Περί του κυρ-Χαράλαμπου υπήρχε ένα παλαιόν δημώδες δίστιχον, το εξής· 

Σκόρδα, πράσα και ρεπάνια και ακόμα κάτι τι

Ο Νιανιός θα θυσιάσει για να βγάλει βουλευτή».

https://mpampiini.blogspot.com/

Αδελφότητα Πηγιωτών Άρτας. Εκδηλώσεις μνήμης «ΣΕΛΤΣΟ 2026».Φωτογραφικό αφιέρωμα

 

ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΠΗΓΙΩΤΩΝ ΑΡΤΑΣ .

                                                                    ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

                                                ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΝΗΜΗΣ  «ΣΕΛΤΣΟ 2026»

 

    Tην Κυριακή  23-8-2026 στην Ιερά Μονή Σέλτσου στις Πηγές ΄Αρτας της Κοιλάδας του Αχελώου- Ιστορική έδρα του Δήμου Γ. Καραϊσκάκη, μέσα σε κλίμα συγκίνησης και σεβασμού της ιστορικής μνήμης, με μεγάλη προσέλευση προσκυνητών κορυφώθηκαν οι εκδηλώσεις «ΣΕΛΤΣΟ 2026» που διοργανώθηκαν από την Περιφερειακή Ενότητα ΄Αρτας τον Δήμο Γ. Καραϊσκάκη και την Αδελφότητα Πηγιωτών Άρτας.

     Η τελετή Μνήμης της θυσίας των Σουλιωτών γίνεται κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου, ημέρα που γιορτάζει  το Μοναστήρι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, σ' ένα μαγευτικό τοπίο που δεσπόζει το καθολικό της Ιεράς Μονής και τα προσφάτως αναστηλωμένα κελιά της Αποτελεί την ελάχιστη υποχρέωση απόδοσης φόρου τιμής στους Ήρωες1.250  Σουλιώτες και Ραδοβιζινούς που έπεσαν εκεί…..   

 

   Την παραμονή 22Αυγούστου 2026  με την συμμετοχή μεγάλου αριθμού  νέων και  παιδιών  του χωριού μας έγινε αγώνας Θυσίας και Λαμπαδηδρομία.  Ακολούθησε η απονομή των επάθλων στους νικητές στην Πλατεία Προέδρου Βασ. Καπερώνη στο κέντρο των Πηγών..

      Έκθεση με πλήθος ξυλόγλυπτων χειροτεχνημάτων κομψοτεχνημάτων  στο χώρο της πλατείας οργάνωσε ο Κων/νος Η.Φώτος ο οποίος φιλοτέχνησε δωρεάν  τρίαχειροποίητα κύπελα απονομής.Στο χώρο της εκκλησίας εξέθεσε πινάκες ζωγραφικής ο Κοσμάς Δ.Ζήσης

      Στις 23 Αυγούστου 2026 το πρωί, στον Ιερό  χώρο της Μονής πραγματοποιήθηκε ο επίσημος εορτασμός και εκδηλώσεις μνήμης της Θυσίας των Σουλιωτών παρουσία   επισήμων εκπροσώπων Θρησκευτικών  Πολιτικών και Στρατιωτικών Αρχών  εκπροσώπων  Πολιτιστικών Συλλόγων εκπρόσωποι φορέων  και προσκυνητών.

      Μετά την τέλεση Θείας Λειτουργίας έγινε  ο αγιασμός, επιμνημόσυνη δέηση, και κατάθεση στεφάνων από τους επισήμους και  εκπροσώπους   φορέων και Αρχών.

    Το Καλωσόρισμα έγινε από τον  δήμαρχο του Δήμου Γ. Καραϊσκάκη, Περικλή Μίγδο, ενώ χαιρετισμό απεύθυναν ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου  Εσωτερικών κ.  Σάββας Χιονίδης ως εκπρόσωπος  της κυβέρνησης,  και ο   πρόεδρος της Πανηπειρωτικής  Συνομοσπονδίας κ.   Μακης Κιάμος.   

       Ακολούθησε ο χαιρετισμός του Προέδρου της Αδελφότητας Πηγιωτών ΄Αρτας  Χρήστου Καπερώνη ο οποίος  τόνισε της σημασία της ιστορικότητας του Σέλτσου και τις ενέργειες όλων των φορέων και προσώπων  για την περαιτέρω ανάδειξη αυτού του μοναδικού  Θρησκευτικού και Ιστορικού μνημείου. Ο  τ.Πρόεδρος του δημοτικού Συμβουλίου κ. Γεώργιος Κουρτέσας ανέγνωσε το χρονικό της ΕΞΟΔΟΥ σε κείμενο του Λαμπρου  Κουτσονίκα πού έζησε τα γεγονότα του Ολοκαυτώματος των Σουλιωτών..

       Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε  η  κ. Αναστασία Καρρά τ. Λέκτορας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων  Ερευνήτρια  . Με μια εξαιρετική μεστή - κατανοητή και τεκμηριωμένη  ομιλία  άγγιξε  και συγκίνησε όλους τους παρισταμένους,   εισπράττοντας πολλαπλά συγχαρητήρια.  Την εκδήλωση έκλεισε το χορευτικό του  Συλλόγου Φίλων Ιστορίας "Ο Χορός του Ζαλόγγου" και το "Χορευτικό Τμήμα" του Πολιτιστικού Συλλόγου Βουργαρελίου με χορούς που αναφέρονται στους Σουλιώτικους αγώνες.  Ηταν μια διαφορετική νότα. Τους ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία τους. Ευχαριστούμε τον Κων/νο Η.Φώτο για την προσφορά των κυπέλων απονομής . Ευχαριστούμε επίσης τον Σαλπιγκτή συγχωριανό μας Καραδήμα Τσικρίκα Βασίλειο για την μουσική υπόκρουση της εκδήλωσης.

    .Τον  άψογο συντονισμό της εκδήλωσης και του τελετουργικού εκ μέρους του δήμου είχε ο συγχωριανός μας   Γεώργιος Οικονόμου. 

   Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και  ο Βουλευτής Αρτας κ. Γεώργιος Στύλιος ο πρώην Βουλευτής ΄Αρτας  Χρήστος Γκόγκας ο Αστ. Δντής Αρτας  Μιχάλης Ντζιακώστας, εκπρόσωπος στρατιωτικών Αρχών  ο Συνταγματάρχης Μαντέλος  Πυροσβ. Αρχών ΝάκαςΣωτήριος , το στέλεχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Αντώνης Κοσσυβάκης ο δήμαρχος Ν.Σκουφά κ,  Παπασιώζιος, ο Αντιδήμαρχος Κεντρ.Τζουμέρκων  κ. Μπασιούκας, οι Αντιδήμαρχοι Αργιθέας κ. Σακκάς και Μερεντίτης Κων/νος ,  ο κ.Αντώνης Κοντός Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Κεντρικών Τζουμέρκων με το μέλος του Δ.Σ της Πανηπειρωτικής κ. Μαρίκα Γκόνη  ,ο Πρόεδρος του δημ. Συμβουλίου  Γ.Καραισκάκη  κ.Νίκος Μίγδος και  Δημοτικοί σύμβουλοι,   οι Αντιδήμαρχοι Χήτας Βασίλειος, Αντωνάκης Αιμίλιος   και Δήμος Παναγιώτης, η επικεφαλής της αντιπολίτευσης του Δήμου Γ. Καραϊσκάκη  κ.Κοσσυβάκη Ελευθερία   ο Αντιδήμαρχος δήμου Κεντρ. Τζουμέρκων  κ.Μπασιούκας οι Αντιδήμαρχοι Αργιθέας κ.  Νίκος Σακκάς και Κώστας Μερεντίτης ,  ο Πρόεδρος της Διανομαρχιακής Επίτροπής για την αναστήλωση της Γέφυρας Κοράκου  Μενέλαος Παπαδημητρίου  ο Αρτινός φωτογράφος κινηματογραφιστής  κ.Βασίλης Γκανιάτσας, προέδροι Κοινοτήτων και Πρόεδροι Πολιτιστικών Συλλόγων της περιοχής μας.       

 

    Ευχαριστούμε θερμά όσους βοήθησαν να διοργανωθούν οι φετινές εορτές.  Τους συνδιοργανωτές-χορηγούς των εκδηλώσεων ΄ΣΕΛΤΣΟ 2026΄΄ ήτοι την Περιφερειακή Ενότητα Άρτας-Δήμο Γ.Καραισκάκη  καθώς και τις Αστυνομικές Αρχές για την λήψη μέτρων στις εκδηλώσεις.

    Ευελπιστούμε ότι από την επόμενη χρονιά,. οι εκδηλώσεις αυτές θα αναβαθμιστούν σε επίπεδο Περιφέρειας όπως προβλέπεται από το Προεδρικό διάταγμα.39/2022. ΦΕΚ 104/Α/27-5-2022με το οποίο ορίστηκε η 23η Αυγούστου ως ημέρα μνήμης και επίσημη εορτή του δήμου Γ.Καραισκάκη.   Η   έκδοση  Προεδρικού διατάγματος  για την καθιέρωση της 23ης Αυγούστου ως  Επίσημη εορτή του δήμου Γ.Καραισκάκη και ημέρας μνήμης του Ολοκαυτώματος των Σουλιωτών, άνοιξε πλέον νέα σελίδα για το Σέλτσο. Επιτέλους με δικαιωματικό τρόπο παίρνει τη θέση που του αξίζει στις σελίδες δόξας των αγώνων του Ελληνικού έθνους, δίπλα στο Κούγκι στο Ζάλογγο στο Μεσολόγγι και στο Αρκάδι ,την Αραπίτσα της Νάουσας.    

         Να τονίσουμε την αποφασιστική συμβολή  της Αδελφότητας Πηγιωτών Αρτας στην καθιέρωσή της Επίσημης Εορτής του δήμου , μετά  και την   καθιέρωση  της Τ.Κ.Πηγών ως Ιστορική έδρα του δήμου Γ. Καραϊσκάκη το 2010 με τον ΄΄ Καλλικράτη ΄΄.Δύο μοναδικές προσφορές της Αδελφότητας   στο χωριό μας, για τις οποίες αισθανόμαστε ιδιαίτερη ικανοποίηση  αφού αποτελούν την ΄΄προίκα΄΄ του χωριού μας, δικαίωση των προσπαθειών μας και επιτυχία των  στόχων του Συλλόγου μας , διαχρονικά.-   

 

«Άμα δεν έχτισες και δεν πάντρεψες δεν ξέρ’ς τίποτις».

Γράφει ο  Χρήστος Α. Τούμπουρος

«Όσα πιο πολλά σερκά»

Μπορεί σήμερα να το θεωρούμε απίστευτο, παράλογο και ίσως ψεύτικο. Είναι όμως αλήθεια. Στα αντρόγυνα «εκείνης της εποχής», τα τέκνα δεν είχαν την ίδια αξία! «Τα σερκά είναι πλούτος, τα θηλ’κά είναι γραμμάτιο». Κι ας μην κατσουφιάζ’ κάποιος. «Έχω τρία παιδιά και μια κουπέλα!» Κάτι τέτοιο θα άκουγε όποιος θα ρωτούσε τον πολύτεκνο πατέρα.

Και καλά να ήταν έτσι. Να ήταν και τα τέσσερα θηλ’κά; «Φωτιά στον κόρφο τ’ καθενός με τέτοια φαμπλιά!» «Κοπελόσπορος έπεσε στο σπίτ’». «Μας μάτιασε εκείν’ η παλιοβρώμα η γειτόν’σα, που να τ’ν φάει κακό σιρσεγγ’». Κι άλλα πολλά.

Το βάρος έπεφτε στη γυναίκα. «Πού μας έτ’χε το τυχερό μας». «Το σόι μας όλο γαλάρια έβγαζε. Μας ξακάμπ’σι αυτή η τσιουράπου και μας τόκλεισε το σπίτ’».

Ήταν μεγάλο το πρόβλημα γι’ αυτό λάμβαναν μέτρα και πριν από τον γάμο. Στα προζύμια: έβαζαν σερκά να ζυμώσουν. Τα προσκέφαλα στο γάμο τα κουβάλαγαν αγόρια. Κατά το γάμο η έγκυος δεν έτρωγε φακές. Δεν κάθονταν στη σκούπα, ούτε στη βαρέλα, γιατί, όσα στεφάνια έχει η βαρέλα, τόσες τσούπρες θα κάμει…

Τα γιατροσόφια πλείστα: Το σερκόχορτο. Ήταν το βοτάνι που έκανε θαύματα. Το έπινε η νύφ’ και γίνονταν το θαύμα. Αγόρι. Το μάζευαν στα βουνά και στα λαγκάδια και κυκλοφορούσε, βέβαια, κρυφά και εμπιστευτικά. Υπήρχαν και οι επιτήδειοι που το εμπορεύονταν κανονικά και, μάλιστα «το πουλούσαν ακριβά».

Ενίοτε προκειμένου «να πετύχουν το παιδί», δηλαδή τον κληρονόμο, ο «άντρας γκάστρωνε συνεχώς τη γυναίκα». Και το πείραμα επαναλαμβάνονταν. Όπου πετύχαιναν το σερκό. Στο τρίτο, τέταρτο κ.ο.κ. Από αρχαιοτάτων χρόνων ίσχυε ότι «κληρονομούσε μόνο ο άντρας». Η γυναίκα «κληρονομούνταν».

Μεγάλο πρόβλημα ήταν τα πολλά παιδιά. Γι’ αυτό κυκλοφορούσε -μυστικά πάντοτε- και το στερφόχορτο. Το έτρωγαν τα γίδια και δεν ξαναγένναγαν. Ο καθένας, όπως νόμιζε το «παρήγαγε». Το στούμπαγε, το αλάτιζε, το διάβαζε στην εκκλησία, το έτρωγε η γ’ναίκα και «γιοκ κούτσ’κο». Υπήρχε κανονική συνταγή. Πότε θα το φάει, σε πόσες δόσεις, προ ή μετά φαγητού κ.λπ.

Εκεί που γίνονταν τα δράματα ήταν άμα «η νύφ’ ήταν στέρφα». Στέρφα είναι τα στείρα ζώα , αυτά που δεν γέννησαν, «τα στέριφα» όπως τα λέει ο Θεόκριτος στα Βουκολικά του.«Στερφοπάτησε δεν έπιασε ο μάρκαλος». Κατ’ επέκταση στέρφος σημαίνει άγονος και ακαλλιέργητος.«Eίκοσι μερόνυχτα πάνω στη στέρφα γης και μόνο αγκάθια» (Οδυσ. Ελύτης). Δεν βρίσκεις αμαλαϊά στα στέρφα χωράφια. Παραπέρα. Στέρφος είναι ο άδειος, ο κενός, ο χωρίς περιεχόμενο. «Τις νύχτες στέρφες απομέναν οι αγκαλιές/τότες που σ’ έφεραν, κατσίβελε, στη μπόλια». Καββαδίας «Πούσι».

Στέρφος καιρός. Κακοκαιρία. «Στεγνόςκαι στέρφος ο καιρός και αδυσώπητος…».

Κι άρχιζαν τα όργανα. «Τη βάρισιανεμογκάστρ’». Ο λαός λέει ανεμογκάστρι την ψεύτικη - μαϊμού γκαστριά. Αυτό που η ιατρική επιστήμη ονομάζει ψευδοκύηση και οπωσδήποτε το ερμηνεύει επιστημονικά. Η γυναίκα είχε όλα τα συμπτώματα της γκαστριάς αλλά γιοκ κούτσ’κο. Το πήρε ο σιαϊτάν’ς.

Άρχιζε το τετραβάγγελο, συνήθως η πεθερα. «Την είχα δει ιγώ. Μούργκα πούναι, τι περιμέν’ς;». Και δόστου παρακάτω. «Τέτοια τραβαζίκα είναι. Πού να πιάσ’ πιδί. Στραβώθ’κα κι γω και ο μακαρίτ’ς ο άντρας μ’ και τ’ν δεχτήκαμαν νύφ’. Έπρεπε να πάρω μια τζιουμανίκα… Γκαβωθήκαμαν ντιπ κατά ντιπ. » «Δεν πιάν’ ο μαρκάλος σ’ αυτήν. Κάθιτι και μουτζουκλαίει. Πάει χαμένο εκείνο το μουλαϊνκο το δ’κό μ’». Μερικά από όσα άκουγε. Κι ακόμα η «άκληρη» γυναίκα, η γυναίκα που είχε την ατυχία να μην τεκνοποιήσει, ήταν η άτεκνη, η στέρφα, η στείρα, η μαρμάρω, η αχαΐρευτη, η ανεπρόκοπη και πάει λέγοντας…

Θεραπεία για την «ατυχία» της, δεν υπήρχε. Πίστευε, όμως, πως κάτι μπορεί να γίνει με το πρόβλημά της. Και κατέφευγε στα όποια ερασιτεχνικά θεραπευτικά μέσα…

Και δόστου ματζούνια, να χαϊμαλιά. Είχαν καλή δουλειά οι ριχτολόγοι, οι κομπογιανίτες και οι κάθε λογής τσαρλατάνοι… Mάτιασμα-ξεμάτιασμα, διώξιμο και αποδιώξιμο των δαιμονικών. Έρχεται το σερκό.

Τελικό βήμα, τελευταία προσπάθεια το διάβασμα στην εκκλησία. Ευχές , λειτουργίες, ευχέλαια και τάματα.

Κάπως έτσι σαν το δημοτικό τραγούδι. "Τάξε μανούλα 'μ τάματα, σ' όλα τα μοναστήρια../τάξε κερί στον ΄Αιλιά, φλουριά στην άγια Λαύρα…»

Χρήστος Α. Τούμπουρος