Με την ευλογία και τον χαιρετισμό του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ.κ. Ιερωνύμου, η Τελετή Τιμής και Μνήμης για τον Εθνομάρτυρα Επίσκοπο Ρωγών και Κοζύλης Ιωσήφ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Ν. ΠΡΕΒΕΖΗΣ.

Με την ευλογία και τον χαιρετισμό του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση τιμής και μνήμης για τον Ιωσήφ Ρωγών, σημαντική εκκλησιαστική και εθνική προσωπικότητα της περιόδου της Ελληνικής Επανάστασης.

Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης, τιμώντας τα 200 χρόνια από τον μαρτυρικό του θάνατο, έχει ανακηρύξει το 2026 ως Έτος Τιμής και Μνήμης του Επισκόπου Ιωσήφ, αναδεικνύοντας την προσφορά του τόσο στην Εκκλησία όσο και στον αγώνα του Ελληνικού Έθνους για την ελευθερία.

Στο πλαίσιο των επετειακών δράσεων, η κεντρική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026, με τη συμμετοχή είκοσι επτά Συλλόγων και Φορέων που στηρίζουν την πρωτοβουλία και τιμούν τη μνήμη του.

Η φετινή εκδήλωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία και συμβολισμό, καθώς τελεί υπό την ευλογία και συνοδεύεται από τον χαιρετισμό του Μακαριωτάτου. Στο μήνυμά του, ο Αρχιεπίσκοπος υπογραμμίζει τον βαθύ θρησκευτικό χαρακτήρα και την πατριωτική δράση του Επισκόπου Ιωσήφ, αναδεικνύοντας τη συμμετοχή του στα επαναστατικά γεγονότα και τη συμβολή του στην ενότητα και τη συμφιλίωση των Ελλήνων σε κρίσιμες στιγμές του Αγώνα.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη στάση και τη διακονία του κατά την πολιορκία του Μεσολογγίου, όπου φρόντιζε για την περίθαλψη ασθενών και τραυματιών και ενίσχυε το φρόνημα των αγωνιζόμενων. Η θυσία του κατά την ηρωική Έξοδο αποτελεί διαχρονικό σύμβολο πίστης, αυταπάρνησης και αγάπης προς την πατρίδα.

Παράλληλα, ο Μακαριώτατος συγχαίρει την Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης για την πρωτοβουλία της να αναδείξει τη μνήμη και την προσφορά του Εθνομάρτυρα, εκφράζοντας την ευχή οι επετειακές εκδηλώσεις και οι δράσεις της Εταιρείας να συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της πνευματικής παράδοσης της περιοχής.

Στο πλαίσιο της επετειακής ημέρας θα τελεστεί τελετή τιμής και μνήμης στο Κάστρο των Ρωγών, τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με την εκκλησιαστική παρουσία και την ποιμαντική διακονία του Επισκόπου Ιωσήφ στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση αφιερωμένη στη ζωή, το έργο και τη θυσία του Εθνομάρτυρα στο ξενοδοχείο «Βυζαντινό», με παρουσίαση ιστορικών αναφορών και στοιχείων που αναδεικνύουν τη συμβολή του στον αγώνα για την ελευθερία και στην πνευματική ενίσχυση των αγωνιζόμενων Ελλήνων.

Το αναλυτικό πρόγραμμα της εκδήλωσης θα δημοσιοποιηθεί τις επόμενες ημέρες.

Συνέντευξη του Δημήτρη Τριαντάφυλλου στην Κατερίνα Σχισμένου με αφορμή το νέο του βιβλίο, “Τάλαντον εφυϊα – πρωτοτυπία συναψίες όλα κι ούχ όλα”

1) Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γράψετε αυτό το έργο;

Αυτό που με ώθησε να γράψω αυτή τη μελέτη ήταν η καταπληκτική ρήση του Ηράκλειτου, η οποία κυριολεκτικά με ενθουσίασε και μου κίνησε την περιέργεια να ξεκαθαρίσω τις έννοιες «τάλαντον», «ευφυΐα», «πρωτοτυπία» και να δω σε ποιο βαθμό συνάπτονται και αλληλοσυμπληρώνονται.

2) Ποια μεθοδολογία ακολούθησατε σ΄αυτή τη μελέτη;

Για να συγγράψω αυτή τη μελέτη ακολούθησα την εξής μεθοδολογία: πρώτα ανέτρεξα στη λόγια ελληνική και ξένη βιβλιογραφία και προσπάθησα να δω τι λένε γι’ αυτό το θέμα κορυφαίοι Έλληνες και ξένοι φιλόσοφοι και λογοτέχνες, όπως ο Αριστοτέλης, ο Παπαδιαμάντης, ο Καζαντζάκης, ο Ντοστογιέφσκι και ο μέγας φιλόσοφος Σωκράτης, ο οποίος πίστευε ότι τους ευφυείς και ταλαντούχους ανθρώπους τους διαπερνά και τους ανυψώνει κάτι σαν πνεύμα, κάτι σαν δαίμονας.

Ο Αριστοτέλης, εξάλλου, στο Περί Ποιητικής έγραφε: «εὐφυοῦς ἡ ποιητικὴ έστιν ἢ μανικοῦ». Ο δε Ηράκλειτος έλεγε: «τήν τε οἴησιν ἱερὰν νόσον», εννοώντας πως ο πρωτότυπος και ταλαντούχος άνθρωπος είναι αδύνατο να μην υποφέρει από οίηση, από «τρέλα». Όπως ο Ηράκλειτος, έτσι και οι αρχαίοι Έλληνες «ἱερὰν νόσον» ονόμαζαν την επιληψία.

3) Τι σχέση έχει η επιληψία με την πρωτοτυπία και το ταλέντο;

Όλοι σχεδόν οι πρωτότυποι άνθρωποι έχουν ταλέντο που σχετίζεται μεταφορικά με την επιληψία. Και όταν μιλώ μεταφορικά για την επιληψία και το ταλέντο, εννοώ το εξής: ο επιληπτικός, ως γνωστόν, έχει ένα υπερευαίσθητο εγκεφαλικό σύστημα σε σχέση με έναν υγιή, και συλλαμβάνει πολλαπλά αισθητηριακά ερεθίσματα, με αποτέλεσμα το «βραχυκύκλωμα» των νευρώνων και την κρίση.

Με παρόμοιο τρόπο θα μπορούσαμε να σκεφτούμε πως ο ταλαντούχος, ο σούπερ ευφυής, έχει ένα νευρικό εγκεφαλικό σύστημα υπερβολικά δεκτικό σε ερεθίσματα (εσωτερικά και εξωτερικά) και το αποτέλεσμα αυτού του αντίστοιχου «βραχυκυκλώματος» είναι η σύλληψη μιας πρωτότυπης ιδέας, μιας έμπνευσης, μιας ενορατικής σκέψης.

4) Υπάρχουν τεστ που μετρούν το ταλέντο;

Πολλές φορές αναρωτήθηκα αν υπάρχουν τεστ που μετρούν το ταλέντο. Αν και δεν το πίστευα, έψαξα στη διεθνή βιβλιογραφία και τελικά δεν βρήκα κάτι που να αναφέρεται σε αυτό το θέμα. Αργότερα κατέληξα στο συμπέρασμα πως το ταλέντο είναι μια ποιότητα παράλογη και ανορθολογική. Είναι δηλαδή ένας αστάθμητος παράγοντας και, ως ποιότητα, δεν μπορεί βάσει ορθολογικών κριτηρίων να βαθμολογηθεί και να οριστεί επακριβώς.

5) Πως ταξινομεί ο Ντοστογιέφσκι τους ανθρώπους στο βιβλίο του “Ο Ηλίθιος”;

O Ντοστογιέφσκι ταξινομεί τους ανθρώπους ως εξής στο βιβλίο του Ο Ηλίθιος: οι άνθρωποι, μας λέει στο πρώτο κεφάλαιο του τέταρτου μέρους, διαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες.

α) Οι αληθινά πρωτότυποι, που είναι ιδιαίτερα ευφυείς και ανεξάρτητοι, όπως οι πρωταγωνιστές του Ηλίθιου, ο πρίγκιπας Μίσκιν και η Αναστασία Φιλίπποβα.

β) Οι συνηθισμένοι άνθρωποι, οι καθημερινοί, που αποτελούν και την τεράστια πλειοψηφία.

Αμέσως πιο κάτω, ο Ντοστογιέφσκι μας λέει ότι οι συνηθισμένοι άνθρωποι διαιρούνται σε δύο υποκατηγορίες:

α) στους περιορισμένων αντιλήψεων συνηθισμένους ανθρώπους και

β) στους πολύ έξυπνους συνηθισμένους ανθρώπους.

Οι πρώτοι, είναι οι πιο συνηθισμένοι, λόγω της περιορισμένης αντίληψης που διαθέτουν, ενώ οι δεύτεροι, οι ‘’πολύ πιο έξυπνοι συνηθισμένοι’’, φλέγονται να φανούν πρωτότυποι και γι’ αυτό το λόγο νιώθουν πολύ δυστυχισμένοι. Αν τους πεις ότι δεν διαθέτουν κανένα ίχνος πρωτοτυπίας, είναι σαν να τους σκοτώνεις.

6) Συμφωνείτε με τα λεγόμενα του Ντοστογιέφσκι;

Στο ερώτημα αν συμφωνώ με τα λεγόμενα του Ντοστογιέφσκι, θα έλεγα πως συμφωνώ στα περισσότερα και θα συμπλήρωνα τα εξής.

Υπάρχουν:

α) Οι πραγματικά πρωτοπόροι, οι ταλαντούχοι άνθρωποι.

β) Τα «καθαρόαιμα ψώνια» περιορισμένης αντίληψης, που επαίρονται για τον εαυτό τους ενώ ξέρουν πως δεν αξίζουν.

γ) Οι πολύ πιο έξυπνοι συνηθισμένοι (είναι ατάλαντοι αλλά ξέρουν πως δεν είναι πρωτότυποι και ότι τα έργα τους αποτελούν μια τετριμμένη επανάληψη, ασχέτως αν δεν το ομολογούν).

7) Μπορείτε να ορίσετε επιγραμματικά τις έννοιες «τάλαντο», «ευφυΐα» και «πρωτοτυπία»;

Α. Ευφυΐα. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε πει πως το μέτρο της ευφυΐας είναι η ικανότητα για αλλαγή, δηλαδή η ικανότητα να αλλάζει κανείς γνώμη ή να προσαρμόζεται γρήγορα και ομαλά σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.

Β. Τάλαντο. Είναι το φυσικό χάρισμα ή, αλλιώς, η πέραν του συνηθισμένου έμφυτη ικανότητα που έχουν μερικά άτομα να επιδεικνύουν επιδεξιότητα σε κάποιον τομέα.

Γ. Πρωτοτυπία. Είναι η ιδιότητα που καθιστά ένα άτομο ιδιαίτερο, διαφορετικό από τους άλλους και καινοτόμο σε πολλά πράγματα. Αφορά:

α) τη διαφορετικότητα πέραν του συνηθισμένου και

β) τη μοναδικότητα.

8) Πώς  σκεφτήκατε να μας γνωρίσετε, μέσω των συνεντεύξεων, με αυτά τα πρωτότυπα και ταλαντούχα άτομα υψίστης εμβέλειας;

Ποιος θα μπορούσε να μιλήσει ελαφρά τη καρδία για αυτούς τους κολοσσούς του πνεύματος και της τέχνης; Απλώς εγώ προσπάθησα, μέσα από τις συνεντεύξεις που έδωσαν κατά καιρούς στη δημοσιότητα, να μεταφέρω ψήγματα των σκέψεών τους. Να δούμε, δηλαδή, ποια είναι η σκέψη και οι γνώμες τους πάνω στο ανθρώπινο και κοινωνικό γίγνεσθαι.

Και το έκανα αυτό γιατί σε όλες αυτές τις ευγενικές φυσιογνωμίες διέκρινα μια ευφυή, ωμή και ελεύθερη ματιά πάνω στην ανθρώπινη κατάσταση, καθώς και μια ακτινοβολία σπάνια και μοναδική.

9) Τι θα λέγατε ως τελευταία λέξη για τη μελέτη σας;

Θα έλεγα πως ξεκαθάρισα κάπως τις έννοιες «τάλαντο», «ευφυΐα» και «πρωτοτυπία» και συμφωνώ με τον Ηράκλειτο, ο οποίος είπε πως κάθε μία από αυτές τις ποιότητες έχει το δικό της νόημα, αλλά δεν παύουν να συνάπτονται μεταξύ τους και να αλληλοσυμπληρώνονται. Και να μην ξεχνάμε πως πέραν της λογικομαθηματικής εφυϊας (IQ) υπάρχει και η συναισθηματική εφυϊα (EQ) χωρίς την οποία ο άνθρωπος καταντά “ψυχικά και συναισθηματικά ΑΝΑΠΗΡΟΣ”.  Αυτό το είδαμε σε κορυφαίους επιστήμονες που είχαν τεράστιο IQ, αλλά υπέφεραν στην πορεία της ζωής τους, επειδή δεν είχαν το απαραίτητα απαραίτητο συναισθηματικό φορτίο (EQ).

Πιστεύω επίσης ακράδαντα πως στα σχολεία οι δάσκαλοί μας πρέπει να έχουν τη λεγόμενη “παιδεία της εφυϊας”, ούτως ώστε να μην κατατάσσουν τα παιδιά σε έξυπνα ή μη μόνο με λογικομαθηματικά κριτήρια αλλά να τα προωθούν και να τα επιβραβεύουν σύμφωνα με το ταλέντο τους και τις δεξιότητες που διαθέτουν.

Ποιος άλλωστε, μπορεί να μου πει αν ένας διάσημος Μαθηματικός είναι πιο πετυχημένος από έναν διάσημο Ζωγράφο;

Κατερίνα Σχισμένου

Έμεινα μόνος. Χτυπάω τους τοίχους, δεν μιλάνε – Συγκλονίζει 87χρονος από το χωριό

Η Ελλάδα που χάνεται μέσα από τα μάτια ενός ηλικιωμένου.

Στο Περδικάκι Αιτωλοακαρνανίας συναντήσαμε τον 87χρονο κύριο Λάμπρο, έναν άνθρωπο που έζησε φτώχεια, Κατοχή, εμφύλιο, προσφυγιά και τις μεγάλες αλλαγές της ζωής στο ελληνικό χωριό. Μέσα από τη συγκλονιστική του μαρτυρία, θυμάται τα παιδικά χρόνια, το σχολείο, τη σκληρή δουλειά, τη ζωή χωρίς ρεύμα, το πρώτο αυτοκίνητο στο χωριό, τον γάμο, την οικογένεια και τις αξίες που χάνονται σήμερα.

Μια αυθεντική ιστορία ζωής από την ορεινή Ελλάδα, γεμάτη μνήμη, πόνο, αγάπη και σοφία. Ο κύριος Λάμπρος μιλά για το παλιό χωριό, τους ανθρώπους που μοιράζονταν τα πάντα, τις δυσκολίες της εποχής και το μήνυμα που θέλει να αφήσει στους νέους.

Παραγωγήη: Greek Village Life

Ο θρύλος του Κερατζή Ρόβα με το καραβάνι που άγγιζε τα 200 αλογομούλαρα!!!

Το ταξίδι των Ηπειρωτών προς την Βλαχία δεν ήταν μόνο πολυήμερο αλλά και δύσκολο

Οι ταξιδιώτες της Βλαχίας Ηπειρώτες καταγόμενοι κυρίως από τα Κουρεντοχώρια, το Ζαγόρι και το Πωγώνι, αλλά και οι αλβανόφωνοι ακόμα Βορειοηπειρώτες από το Αργυρόκαστρο ως την Μοσχόπολη και την Κοριτσά, ήταν όλοι τους συνήθως παιδιά αμούστακα αλλά και μικροπαντρεμένοι και από τους πρώτους ολίγοι ξαναγύριζαν στα σπίτια τους και οι δεύτεροι ύστερα από απουσία είκοσι και πλέον ετών.Ο πηγεμός στη Βλαχία εγίνονταν βέβαια δια ξηράς με τα καραβάνια ζώα φορτηγά άλογα και μουλάρια με επικεφαλής τον καραβανάρη, που διέθετε από 20 έως 100 ζώα, διαρκούσε δε το ταξίδι από 1 μήνα ως 40 μέρες.Το ταξίδι των Ηπειρωτών προς την Βλαχία δεν ήταν μόνο πολυήμερο αλλά και δύσκολο με τα ποτάμια, τις κλεισούρες του και τον κακό καιρό αλλά και επικίνδυνο, γιατί συχνά έπεφτε σε συμμορίες ληστών, που γύμνωναν τους ταξιδιώτες ιδίως τους επιστρέφοντες ή και τους σκότωναν.Από τους καραβανάρηδες αυτούς γνωστοί για τον τόπο μας ήταν ο Φεντάνης από την Τσαρκοβίστα των Κουρέντων κι ο περίφημος Ρόβας Γιαννιώτης,(σύμφωνα με άλλες πηγές ο Ρόβας κατάγοταν από την Καλωτά) που η λαϊκή μούσα τον αποθανάτισε με το γνωστότατο τραγούδι κατά την πιο άρτια παραλλαγή του και στο Γιαννιώτικο μάλιστα ιδίωμα (βόρειο) αυτό:«Ο Ρόβας, καθώς γράφει σε σύντομο δημοσίευμά του ο αείμνηστος και διαπρεπής φιλόλογος Δημ. Σάρρος, ήτο Ιωαννίτης, απέθανε το 1978, επί τεσσαράκοντα σχεδόν έτη ήτο ο μόνος μίτος ο συνδέων την Ηπειρωτικήν Βλαχίαν με την Ελληνικήν Ήπειρον, εταξείδευεν άπαξ, σπανιώτερον δε δις του έτους εκ της Ηπείρου εις τον Δούναβιν και τανάπαλιν.

ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ

http://epirusgate.blogspot.gr

Η αλλοίωση των Ηπειρώτικων πανηγυριών και της παράδοσης

Γράφει ο Χρήστος  Χρήστου Μαντέλλος

Είναι γεγονός πως τα Ηπειρώτικα ακούσματα, πάντα ασκούσαν μια επιρροή πάνω μου, όπως και σε πολλούς Ηπειρώτες. Κάτι το ιδιαίτερο σαν να σταματούσε ο χρόνος, να διαστέλλεται ο χώρος, πολλές φορές ένα ρίγος σε όλο το σώμα και πάντα είχε ένα περίεργο  “ψυχοθεραπευτικό” αποτέλεσμα. Στα φοιτητικά μου χρόνια την ακρόαση της Ηπειρώτικης μουσικής την αποκαλούσα “κλαρινοθεραπεία”, αν και η μεγάλη μου αγάπη είναι τα πολυφωνικά. Σίγουρα η ηπειρώτικη μουσική παράδοση δρα θεραπευτικά, όπως κάθε είδος μουσικής στον άνθρωπο, ιδιαίτερα όμως στον Ηπειρώτη που ζεί μακριά από την πατρίδα και μέσα σε ένα αγχωτικό αστικό περιβάλλον.

Όμως μια προσεκτικότερη ματιά στα πράγματα δείχνει πως δεν είναι απλά ένα είδος μουσικοθεραπείας. Αυτό είναι η κορυφή του παγόβουνου, αυτού που θα αποκαλούσαμε Ηπειρώτικη μουσικοθεραπεία. Οι ευεργετικές επιδράσεις της μουσικής και του χορού στο σώμα και την ψυχή είναι γνωστές, όμως εδώ δεν υπάρχουν μόνο αυτές. Τι θεραπεύει η μουσική μας παράδοση λοιπόν; Θεραπεύει τον άνθρωπο ως ολότητα, ως βιοψυχοκοινωνική οντότητα.

Εκείνο που μετράει στην μουσικοθεραπεία είναι η όλη διαδικασία που είναι ελεύθερη, με τον θεραπευτή να αυτοσχεδιάζει. Όμως το ιδιαίτερο στην παράδοση μας, στα πανηγύρια μας, είναι πως συνυπάρχει συγκεκριμένη σειρά και σκοπός,  με τον αυτοσχεδιασμό. Η σειρά των πανηγυριών είναι να αρχίζουν με μοιρολόι. Τι παραπάνω προσφέρει το γεγονός αυτό στον άνθρωπο , σε σχέση με τις άλλες μουσικές παραδόσεις και σε σχέση με το σημερινή πραγματικότητα στον τόπο μας;

Ξεχωρίζουν λοιπόν τα πανηγύρια μας γιατί αρχίζουν από τα αρνητικά συναισθήματα, την απώλεια, τον θάνατο, την ορφάνια και γενικά την πίκρα από την ζωή, χωρίς όμως να φτάνουν στην κακομοιριά και την εμμονή σε αυτά. Σήμερα η μόδα κι οι άνθρωποι της εποχής μας, τα αποφεύγουν, δεν κάνουν καμιά αναφορά σε τέτοια πράγματα. Ο Ηπειρώτης αντίθετα συνδιαλέγεται διαχρονικά με όλα αυτά και πολλές φορές δεν φοβάται να κοιτάξει τον θάνατο στα μάτια.

Το μοιρολόι που έχει διάρκεια, μαλακώνει την καρδιά του Ηπειρώτη, που πολλές φορές έχει σκληρύνει από τις πίκρες της ζωής. Γίνεται βάλσαμο για τον πόνο και τις πληγές της ψυχής και της καρδιάς. Αυτό το μασάζ θα λέγαμε στην καρδία ετοιμάζει το έδαφος για να φυτρώσουν τα θετικά  συναισθήματα και να βλαστήσουν, όπως κάνουν τα λουλούδια, ακόμη και τα δέντρα μέσα από τις σχισμες των βράχων στην πατρίδα μας.

Αντίθετα από την παράδοση μας, σήμερα τα γλέντια , τα πανηγύρια και η διασκέδαση ξεκινούν από την χαρά, υποχρεωτικά ο άλλος πρέπει να είναι χαρούμενος, όλα τα υπόλοιπα εκδιώκονται. Μόλις τα φώτα σβήσουν, η μουσική σιωπήσει, φεύγει η χαρά, έρχεται σταδιακά η λύπη, η κατάθλιψη και πολλά κενά που κατατρώγουν σήμερα τον άνθρωπο, ο οποίος επιδιώκει να πάρει την επόμενη δόση χαράς για να “φτιαχτεί” πάλι και να γεμίσει τα πάντα μέσα του με ψεύτικη κι εφήμερη χαρά.

Ο Ηπειρώτης όμως δεν αφήνει τίποτα στην τύχη του, πιάνει όλα τα συναισθήματα, ξεκινά από την λύπη για να πάει στην χαρά, όπως λέει κι ο κος  Χρήστος Τούμπουρος, το δάκρυ στα πανηγύρια το συνηθίζουν μόνο οι Ηπειρώτες. Με το δάκρυ αυτό που γίνεται γέλιο, η ηπειρώτικη ψυχή θεραπεύεται. Όπως έλεγαν οι Πατέρες της Εκκλησίας για το σωτηριολογικό έργο του Χριστού “Το γαρ απρόσληπτον, αθεράπευτον”, έτσι ισχύει και για τους Ηπειρώτες που προσλαμβάνουν και τα αρνητικά συναισθήματα. Τα συναισθήματα που δεν φροντίζουμε δεν θεραπεύονται. Αυτός είναι ο πλούτος της παράδοσης μας, τα βιώματα κι η προσφορά μας στην ανθρώπινη ψυχολογία.

Από κοινωνικής πλευράς το γεγονός πως ξεκινά το πανηγύρι από τα αρνητικά συναισθήματα και βιώματα, που είναι κοινά για τους ανθρώπους , κάνει πιο εύκολο το να ανοιχτεί ο άνθρωπος στον πλησίον του, να τον καταλάβει, να του προσφέρει μια αγκαλιά, ένα συμπονετικό χτύπημα στην πλάτη, να γίνουν όλοι μια αλυσίδα , ένας ανοιχτός κύκλος, να αρχίσουν τον χορό και να “δεθούν” μεταξύ τους, φιλικά και αδελφικά. Μάλιστα η φιλία που “δένεται” στα δύσκολα, δεν μπορεί να λυθεί εύκολα, ενώ μια φιλία που χτίζεται στα εύκολα, συνήθως με την πρώτη δυσκολία γκρεμίζεται. Η σύγχρονη αποφυγή του πόνου και των δυσκολιών που έτσι κι αλλιώς υπάρχουν στην ζωή, στερεί στους ανθρώπους σήμερα, αληθινές και βαθιές φιλίες, γιατί όλα είναι επιφανειακά, στην κοινωνία-βιτρίνα της υποχρεωτικής χαράς που “γκετοποιεί” όλα τα αρνητικά.

Όλα τα συναισθήματα και τα βιώματα έχουν θέση στα πανηγύρια και την παράδοση μας, ξεκινώντας από τα πιο αρνητικά και πηγαίνοντας στα θετικά. Το σύνολο των βιωμάτων, των συναισθημάτων, των κατοίκων, ανεξαρτήτως διαφορών ή κοινωνικής θέσης, θα καλυφθούν από τον τραγουδιστή, που ερμηνεύει τα τραγούδια, αυτοσχεδιάζει και ταυτόχρονα ψυχολογεί τον χορευτή ως άλλος μουσικοθεραπευτής. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που παλιότερα ο κάθε χορευτής μπορεί να είχε το δικό του τραγούδι, που θα χορέψει. Όλοι ιεραρχικά κι ευλαβικά συμμετείχαν στο πανηγύρι σαν σε αρχαίο θεατρικό δρώμενο. Υπάρχει συμπόνια, σύμπνοια, κοινά βιώματα, προσδοκίες και δυο μέτρα γης που αναλογούν σε όλους κι έτσι παραμερίζονται όλες οι διαφορές.

Πολλοί σήμερα υποστηρίζουν πως οι συνθήκες άλλαξαν και πως δεν μπορούμε να μείνουμε στα παλιά και πρέπει να πάμε μπροστά. Πράγματι οι συνθήκες άλλαξαν , ηλεκτρικές κιθάρες, αρμόνια, ντράμς κ.α. εισήλθαν στις κομπανίες, ο έναστρος ουρανός του χωριού, η φύση του χωριού, η πλατεία, η βρύση και τα πέτρινα σπίτια, αντικαταστάθηκαν από την άσφαλτο, τα φώτα, τα συντριβάνια, το μπετόν και τα ντουβάρια των σύγχρονων κέντρων διασκέδασης. Μα σαν άλλαξαν αυτά, μήπως άλλαξαν τα βιώματα, τα συναισθήματα ή τα πάθη των ανθρώπων; Όχι βέβαια, όλα εκείνα που δημιούργησαν και συντηρούν την παράδοση μας δεν άλλαξαν. Αυτό που ονομάζουμε σήμερα παράδοση είναι τα ανθρώπινα βιώματα στον συγκεκριμένο χώρο της Ηπείρου, που έγιναν τραγούδι .

Η αποκοπή λοιπόν από αυτή την παράδοση, είναι ταυτόχρονα κι ένας ψυχικός-πνευματικός διαμελισμός του ανθρώπου, πνευματικός γιατί με τους προγόνους δεν μας συνδέει μόνο σαρκική συγγένεια αλλά και πνευματική λόγω κοινών βιωμάτων, παρόλη την χρονική απόσταση που μας χωρίζει. Μακριά από την παράδοση αυτή γινόμαστε φτωχότεροι συναισθηματικά, πνευματικά και σαν άνθρωποι. Μετά από ένα γνήσιο παραδοσιακό πανηγύρι ο Ηπειρώτης βγαίνει “θεραπευμένος”, μακριά από την κακομοιριά, την υποχρεωτική χαρά κι οτιδήποτε χαζοχαρούμενο, γιατί δεν πρόκειται για απλή ψυχαγωγία ή διασκέδαση αλλά για πατροπαράδοτη Ηπειρώτικη μουσικοθεραπεία.

Χρήστος  Χρήστου Μαντέλλος

Απεβίωσε ο πρώην δήμαρχος Φιλιππιάδος Βησσαρίων Χήτας. Συλλυπητήριο μήνυμα του Δημάρχου Ζηρού

Με βαθιά οδύνη και ειλικρινή θλίψη πληροφορηθήκαμε την απώλεια του πρώην Δημάρχου Φιλιππιάδας, Βησσαρίωνα Χήτα σε ηλικία 85 ετών. Ενός ανθρώπου που υπηρέτησε με συνέπεια και αφοσίωση την κοινωνία και υπήρξε αέναος υπερασπιστής των αρχών και των αξιών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η μακρόχρονη προσφορά του στα κοινά άφησε ισχυρό αποτύπωμα στη δημόσια ζωή της Φιλιππιάδας αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Ο εκλιπών έδινε εδώ και καιρό τη δική του δύσκολη μάχη με την υγεία του, ωστόσο σήμερα τα ξημερώματα και περί τις 02:00, άφησε την τελευταία του πνοή σκορπίζοντας θλίψη στην οικογένειά του και σε όλους, όσοι τον γνώριζαν.

Υπήρξε μια εμβληματική προσωπικότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος κατά την τετραετία 1979 – 1982, ενώ στη συνέχεια υπηρέτησε ως Δήμαρχος του Δήμου Φιλιππιάδας – νυν Δήμου Ζηρού – για δύο συνεχόμενες τετραετίες, από το 1983 έως το 1986 και από το 1987 έως το 1990, παραδίδοντας ουσιαστικό έργο στον τόπο. Το 2006 ήταν εκ νέου υποψήφιος Δήμαρχος, μεταξύ πέντε συνδυασμών, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση και διατελώντας κατά την τετραετία 2007 – 2010 επικεφαλής της Μείζονος Αντιπολίτευσης στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Πέραν όμως από τη θεσμική του πορεία, ο Βησσαρίων Χήτας, ξεχώριζε για τον ακέραιο χαρακτήρα και τις ανθρώπινες αξίες που τον διέκριναν. Ήταν Ά-νθρωπος με βαθιά κοινωνική ευαισθησία, αλτρουιστής και πάντοτε πρόθυμος να σταθεί δίπλα σε όποιον είχε ανάγκη. Με ήθος, ευγένεια και ανιδιοτελή διάθεση προσφοράς, κέρδισε την εκτίμηση και τον σεβασμό των συμπολιτών του, αφήνοντας πίσω του μια πολύτιμη παρακαταθήκη για όλους εμάς.

Ήταν νυμφευμένος με τη Χρυσούλα Κεχαΐδη, με την οποία απέκτησαν τρεις κόρες: τη Μελανία, τη Μαρία και την Ειρήνη.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί αύριο, ήτοι Κυριακή, 15 Μαρτίου 2026 και ώρα 17:00, στον Ιερό Ναό Αγίου Βησσαρίωνος στη Φιλιππιάδα. Η σορός του εκλιπόντος θα βρίσκεται στον χώρο μία ώρα νωρίτερα, προκειμένου όσοι επιθυμούν να μπορέσουν να τον αποχαιρετήσουν.

Καλαρρύτικη: H ελληνική φυλή προβάτων που κανείς δεν ήξερε ότι είναι η κορυφαία στον κόσμο

Η εκτροφή αιγοπροβάτων είναι μέρος της ελληνικής κουλτούρας και υπήρξε πάντα ιδιαίτερα σημαντική για τις τοπικές κοινωνίες και τις οικονομίες τους. Το αρνί και το κατσίκι είναι άρρηκτα δεμένα με τον γευστικό μας πολιτισμό και την ελληνική κουζίνα.

Λόγω των πολλών βοσκοτόπων που διαθέτει η χώρα, τόσο σε ηπειρωτικές όσο και σε νησιωτικές περιοχές, εξασφαλίζονται οι καλές συνθήκες διαβίωσης και η φυσική διατροφή των ζώων. Το κρέας τους είναι υψηλής διατροφικής αξίας

Το αρνί είναι από πολλούς παρεξηγημένο λόγω λίπους και χοληστερίνης, στην πραγματικότητα όμως είναι το ανώτερο ποιοτικά κόκκινο κρέας.

Κατ’ αρχάς είναι εύκολο να διαχωριστεί το λιπαρό μέρος από τα άπαχα κομμάτια του, τα οποία έχουν εξαιρετικά χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Πρόκειται για μια εξαιρετική πηγή σιδήρου, φωσφόρου, ψευδαργύρου και βιταμινών Β, ενώ είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας.

Το αρνί διαθέτει και καλά λιπαρά, τα τόσο ωφέλιμα ω3 και μάλιστα σε ποσότητα τρεις φορές μεγαλύτερη απ’ ότι το βοδινό κρέας.

Και μια και είπαμε για βοδινό κρέας, το μάρκετινγκ έχει κάνει θαύματα στην περίπτωση του. Δεν είναι λίγες οι ράτσες που έχουν διαφημιστεί για την ανώτερη ποιότητα του κρέατός τους και κατ’ επέκταση έχουν αποκτήσει άλλο κοστολογικό status στις βιτρίνες κρεοπωλείων και σούπερ μάρκετ.

Υπάρχουν άραγε ανώτερες ποιοτικά φυλές και στον τομέα των αμνοεριφίων; Η απάντηση είναι «ναι» και μία από τις κορυφαίες στον κόσμο – αν όχι η κορυφαία – είναι ελληνική!

Η Ελλάδα έχει περίπου 20 φυλές προβάτων. Οι έρευνες απέδειξαν – και ένας διαγωνισμός της Ε.Ε. επικύρωσε – ότι η Καλαρρύτικη είναι η πλέον ζηλευτή.

Η ονομασία προέρχεται από το διάσημο χωριό των Τζουμέρκων, τους Καλαρρύτες του νομού Ιωαννίνων. Φύλακες αυτής της σπάνιας ράτσας είναι κάποιοι φιλοσοφημένοι βοσκοί της Ηπείρου και της Δυτικής Θεσσαλίας. Λίγοι, αλλά καλοί που λένε. Επέμειναν στο προϊόν τους και τώρα βλέπουν τους κόπους τους να δικαιώνονται.

Τα τελευταία χρόνια το Τμήμα Τεχνολόγων και Γεωπόνων του ΤΕΙ Ηπείρου μελέτησε κοπάδια αυτής της φυλής και διαπίστωσε ότι το γάλα του και το κρέας του είναι ανώτερης ποιότητας.

Σύμφωνα με την έρευνα του Πανεπιστημίου, έχει σημαντικά υψηλότερη ποσότητα λίπους ενδομυϊκά (το καλό λίπος), αλλά και σημαντικά χαμηλότερη ποσότητα χοληστερόλης και υψηλότερη ποσότητα λεκιθίνης, σε σχέση με τα υπόλοιπα αρνιά.

Έχει την καλύτερη αναλογία ω6 και ω3 λιπαρών, τέτοια που συνήθως βρίσκουμε στα ψάρια! Έχει τους χαμηλότερους δείκτες χοληστερόλης και χοληστερόλης κεκορεσμένου λίπους.

Η ποσότητα χοληστερόλης είναι δύο έως και τρεις φορές μικρότερη από άλλες φυλές με τις οποίες έχει συγκριθεί, ενώ περιέχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α και σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Ε και C.

Εκτός του ότι τα προϊόντα που παράγει είναι υψηλής βιολογικής αξίας, η διαφορά φαίνεται και στη γεύση. Σε διαγωνισμό γευσιγνωσίας, στον οποίο πήραν μέρος εννέα αυτόχθονες φυλές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεδείχθη το πιο νόστιμο κρέας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο διαγωνισμός έγινε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος CAMAR για τη «Βελτίωση της ποιότητας και της διακίνησης πρόβειου κρέατος που παράγεται σε δυσπρόσιτες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και το Καλαρρύτικο απέσπασε συνολικά τρία βραβεία: για τη νοστιμιά του, την τρυφερότητά του και το χυμώδες του κρέατός του.

Οι καλά μυημένοι στην κατανάλωση αιγοπρόβειου κρέατος κάνουν λόγο για μια νοστιμιά μοναδική. Για ένα μαλακό κρέας, έντονα βοτανικό, που δεν έχει στεγνώσει καθόλου και οι χυμοί του δεν μυρίζουν καθόλου έντονα.

Που οφείλονται αυτά τα χαρακτηριστικά; Το Καλαρρύτικο αρνί είναι ένα ζώο λιτοδίαιτο, καλά προσαρμοσμένο σε ορεινά περιβάλλοντα. Διαθέτει πολύ δυνατά πόδια, κάτι που του επιτρέπει να σκαρφαλώνει και να επιβιώνει διατροφικά σε υψόμετρο μέχρι και 2.000μ. Είναι ανθεκτικό στις κακουχίες, καθόλου φιλάσθενο, υψηλής αντοχής και σκληροτράχηλο. Αρκετές ελληνικές και ξενικές φυλές προβάτων που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια απέχουν πολύ σε ανθεκτικότητα.

Η ποιότητα της διατροφής του, στα χορτολιβαδικά μέρη ελευθέρας βοσκής, σε συνδυασμό με το ότι κινείται διαρκώς και τρώει λίγο, συνθέτουν ένα αποτέλεσμα με μοναδικά παγκοσμίως χαρακτηριστικά.

Τα ποίμνια είναι μετακινούμενα. Από την οροσειρά των Τζουμέρκων το καλοκαίρι, μεταφέρονται σε πεδινές περιοχές της Θεσσαλίας το χειμώνα. Το απίθανο είναι ότι η φυλή μπορεί και να κινδύνευε με αφανισμό σε περίπτωση που δεν αποκαλύπτονταν όλα αυτά τα στοιχεία. Τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός του Καλαρρύτικου προβάτου μειώθηκε δραστικά και φαίνεται ότι σήμερα δεν είναι πολύ περισσότερα από 5.000 ζώα, διάσπαρτα στις περιοχές Θεσσαλίας και Ηπείρου.

Όταν κάποια φυλή αριθμεί κάτω από 10.000 ζωικές μονάδες, έχει εκπέσει στο στάδιο όπου απειλείται η ύπαρξη της.

Η δυσκολία ενασχόλησης με την κτηνοτροφία και ο έντονος διεθνής ανταγωνισμός είχαν ως αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο ένα μέχρι πρότινος άγνωστο, σπάνιο περιουσιακό στοιχείο της χώρας.

Πλέον η Περιφέρεια Ηπείρου προσανατολίζεται στην αξιοποίηση του γενετικού υλικού της Καλαρρύτικης φυλής, αλλά και άλλων αυτόχθονων τέτοιων που θα αναδείξουν την ποιότητα των προϊόντων με την ένδειξη ΠΟΠ. 

Η αναγνώριση της αξίας τους και η επέκταση τους θα μπορούσε να τονώσει την ελληνική κτηνοτροφία και κατ’ επέκταση οικονομία.

Απαιτούνται ωστόσο οι συντονισμένες προσπάθειες της Πολιτείας, των Πανεπιστημίων, των Ερευνητικών Ιδρυμάτων και γενικώς όλων των αρμόδιων φορέων που θα εξασφάλιζαν την ανάδειξη της αξίας φυλών αγροτικών ζώων και την αξιοποίηση της.

https://fonaklas.blogspot.com/

Επέλεξε το Δημοτικό τραγούδι γιατί… Άκου την ιστορία του!

Η Ελλάδα που τραγουδά: Θοδωρής Μάκκας, η νέα γενιά της παράδοσης!

Στο Καρπενήσι, ανάμεσα στα βουνά της Ευρυτανίας, συναντάμε τον Θοδωρή, έναν νέο καλλιτέχνη που έχει αφιερώσει τη ζωή του στη δημοτική μουσική. Από τα παιδικά του χρόνια μέχρι τη στιγμή που ανέβηκε για πρώτη φορά στο πατάρι ενός πανηγυριού, ο Θοδωρής μοιράζεται μαζί μας το ταξίδι του στην παράδοση.

Σε αυτή τη συνέντευξη, μιλά για τις μουσικές του επιρροές, τις προκλήσεις που αντιμετώπισε, την αγάπη του κόσμου και τη δύναμη που αντλεί από την παράδοση. Αναφέρεται στην αξία της μουσικής παιδείας, στον ρόλο της οικογένειας, αλλά και στην επιρροή των social media στη διάδοση του δημοτικού τραγουδιού.

Παραγωγή: Greek Village Life

Ανακοίνωση του Δήμου Ζηρού με θέμα: «Μέτρα πρόληψης εν όψει της αντιπυρικής περιόδου 2026»

Εν όψει της έναρξης της αντιπυρικής περιόδου, καλούνται οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και οικισμών, εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, σε εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μέτρων από τα όρια των παραπάνω περιοχών, καθώς και σε εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, να προβούν στον καθαρισμό των χώρων τους από ξερά χόρτα, κλαδιά και κάθε είδους εύφλεκτη βλάστηση, καθώς και στην απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων καυστών ή εκρήξιμων υλικών, έως τις 15 Ιουνίου 2026. Τα οικόπεδα θα πρέπει να διατηρούνται καθαρά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με σκοπό την αποτροπή πρόκλησης πυρκαγιάς ή την αποφυγή ταχείας επέκτασής της.

Οι υπόχρεοι οφείλουν να μεριμνούν για την ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού, ενώ απαγορεύεται ρητά η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείρισή τους. Ο Δήμος Ζηρού υποχρεούται να διενεργεί ελέγχους και αυτοψίες για τη διαπίστωση της τήρησης των υποχρεώσεων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ, ενώ στους υπόχρεους καταλογίζεται και η δαπάνη αυτεπάγγελτου καθαρισμού του οικοπέδου από τον Δήμο, κατά προτεραιότητα και βάσει του βαθμού επικινδυνότητας. Παράλληλα, ισχύουν και οι σχετικές διατάξεις του Ποινικού Κώδικα (άρθρα 264 και 265) περί εμπρησμού και παραβίασης προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας.

Επιπλέον, κάθε ιδιοκτήτης, νομέας, επικαρπωτής ή μισθωτής των παραπάνω χώρων υποχρεούται να υποβάλει έως την 15η Ιουνίου κάθε έτους υπεύθυνη δήλωση καθαρισμού στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας του άρθρου 53Α του ν. 4662/2020 (Α’ 27), μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στη διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr, σχετικά με την εκπλήρωση των υποχρεώσεων πυροπροστασίας των ιδιοκτησιών τους.

Για τους υπόχρεους που αδυνατούν να υποβάλουν τη δήλωση ηλεκτρονικά, προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής της στην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η μη υποβολή της δήλωσης επιφέρει την επιβολή διοικητικού προστίμου ανά οικόπεδο. Σε περιφραγμένους χώρους, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των υπόχρεων, ο Δήμος δύναται να παρέμβει για την άρση του κινδύνου με αυτεπάγγελτο καθαρισμό, κατόπιν αιτήματος προς την Πυροσβεστική Υπηρεσία για τη διενέργεια αυτοψίας και τη διαπίστωση τυχόν υψηλού κινδύνου πρόκλησης ή ταχείας επέκτασης πυρκαγιάς.

Η πιστή τήρηση των ανωτέρω είναι απαραίτητη

για την ασφάλεια και την προστασία όλων μας.

Έτήσιος χορός της Αδελφότητας Πηγιωτών Άρτας το Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΠΗΓΙΩΤΩΝ ΑΡΤΑΣ                   

                                       ΣΑΒΒΑΤΟ 21--3-2026 ώρα 21.00

             ΕΞΟΧ. ΚΕΝΤΡΟ ‘’ΧΡΗΣΤΟΣ΄΄ Δουκ. Πλακεντίας  34 ΧΑΛΑΝΔΡΙ

                                  

             Αγαπητοί  συγχωριανοί -συνδημότες συμπατριώτες  και  φίλοι 

  Αξίζει να αφιερώσουμε μία ημέρα για το χωριό μας. Είναι μία ευκαιρία να ανταμώσουμε  αυτή τη μοναδική βραδιά.  Θα διασκεδάσουμε  με ένα έκλεκτό  μουσικό πρόγραμμα  και  με αξιόλογους καλλιτέχνες:

     Την  ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΜΠΑΝΙΑ  του  Ηπειρώτη ΔΗΜ.ΖΙΑΓΚΑ με τους Γιώργο Αθανασούλα -Γιάννη Κουντελέκο, και την   ''ΠΗΓΙΩΤΙΚΗ ΜΠΑΝΤΑ''  με τους  ΚΩΣΤΑ-ΔΗΜΗΤΡΗ και ΓΙΩΡΓΟ ΚΑΛΟΓΡΙΑ

       Ένα  πλούσιο  ρεπερτόριο σε ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ-   ΛΑΙΚΟ  και ΕΝΤΕΧΝΟ.  

      Έτσι,  με  καλή διάθεση  για   να  γίνει μια σύναξη που θα τα έχει όλα! Καλή παρέα -καλό φαγητό -καλό κρασί-  τραγούδι χορό και άνετο Πάρκινκ .

   Τιμή πρόσκλησης 25 Ευρώ κατά άτομο--(στην οποία περιλαμβάνονται αναψυκτικά και χύμα κρασί !!! ) 

   Βάλτε τη διάθεση πάρτε την οικογένειά σας και την παρέα σας και δε θα χάσετε!! 

               Θα είναι μεγάλη χαρά να μας τιμήσετε με την παρουσία σας!!

                                           ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ της Αδελφότητας

 

                    Ο Γραμματέας                                      ο Πρόεδρος

                 Ιωάννης Δ. Φώτος                           Χρήστος  Β.Καπερώνης

  Τηλ. Επικ. 6972506111

Η διαφορά του «Τζάμπα» από το «Δωρεάν».!!!

olympia.gr

Αρτινό (Ηπειρώτικο) Λεξικό.Ένα λεξικό χρήσιμο για κάθε φοιτητή, σπουδαστή, επισκέπτη, γαμπρό και νύφη αυτής της πόλης.

Μας το ζητήσατε και το επαναδημοσιεύουμε Α
ααα;	τι είπατε;
αααααααα	σωστά, ή κατάλαβα
α! α! α!	ναι! ναι! ναι!
απάν, απκάτ, σακεί, σαπέρα, σαδώθε	δήλωση κατεύθυνσης
απθώνω	αφήνω κάτι κάπου
αποσβολώθκα	μου πετάχτηκαν τα μάτια έξω
αντραποδίθκα	περδικλώθκα, σκόνταψα
απστόμσει	αναποδογύρισε
απστόμσε	αναποδογύρισε το
απόστασα	κουράστηκα
αφσκιά	ασχήμια!
ακορμένομαι	ακούω με προσοχή
απδισιά	πήδημα
απήδσα μσουρανίς	σηκώθηκα στον αέρα
αναμέρα	κάνε άκρη
αρπαλίκι	η γκλίτσα
αστόησα	ξέχασα
αλσίβα	απορρυπαντικό του παλιού καιρού φτιαγμένο από στάχτη
αύλακας	αυλάκι, ρυάκι
άμπνασόμπ ου διάουλους	άντε που να σου μπει ο διάολος
άμνασίεθαβα	άντε που να σε έθαβα
αποκουντριασμένους	αποχαυνωμένος
αλλομανάω	μακελεύω, λιανίζω
αναχιτώνω	αγριεύω
αντράλα, χαρβαλασιό	φασαρία
αντάρα	ομίχλη, θολούρα
αναφανταλιά (μου'ρθε αναφανταλιά)	ζαλίστηκα

Β βατσνιά αγκάθια - πουρνάρια βερβέριξε το πετσί μου ανατρίχιασα βέλαξα(απ'τον πόνο) φώναξα δυνατά ή πόνεσα πολύ βαλάντωσα (στό κλάμα) έκλαψα πάρα πολύ βρούδια αυτοσχέδιες πισίνες της φύσης στα ποτάμια

Γ γούπατο εσοχή γκλαγκανάω καταπίνω με έντονα γλου-γλου γατσούλι γατάκι γούρμασε ωρίμασε γκοέρα στην κυριολεξία, το θηλυκό του σταγαλινίου, χρησιμοποιείται ως έκφραση και για τους gay. γκαβώθκα τυφλώθηκα γκλιορεύω είμαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι, πριν με πάρει ο ύπνος γίγκει αόριστος του γίνομαι γέρεψα γιατρεύτηκα, έγινα καλά - έγινα γερός γρούσπα κουφάλα, τρύπα γραδώνω στριμώχνω,αγκιστρώνω, σκαλώνω , μπλέκομαι γκεύω βουτάω, μουσκεύω (να γκέψω λίγο ψουμάκ') γκουστέρα μεγάλη πράσινη σαύρα γουργουλεύω ανακατεύω γκρικι πισινός γύκος σωρός από στρώματα γκιουιζ (μη μι γκιουιζ) μη με αγγίζεις

Δ δαμάλι ταύρος δρασκέλατο απήδατο, πηδηξέ το

Ζ ζαλοκνιέμαι ζαλίζομαι, κουνιέμαι ζάρκο γυμνό, ξεμπλέτσοτο ζβάου σβήνω ζίβα σβήσε ζίβα τ'φεξ σβήσε το φως ζαφτω πέφτω ζγουρ ζυγούρι ζλάπ το ζώο γενικώς, ατίθασος άνθρωπος ζαβλακώθκα νύσταξα ή δεν ξέρω που είμαι ζγώνω πλησιάζω ζμπύλ(η) στην πύλη (αρτινός φρουρός στο στρατό) ζμπάω βάζω - σπρωχτά ζαγκανιέμαι κουνιέμαι ρυθμικά ζμάχια πράσινο υδρόβιο φυτό του γλυκού νερού. γλυστράνε πιο πολύ από μπανανόφλουδα ζαλγκόθκα μεταφέρω κάτι στην πλάτη (συνήθως ξύλα)

Κ καρκαμπίλα ήλιος καυτός καρκόθκα πνίγηκα καταϊ κάτω κατσκανάρ ζωηρός κλιορεύομαι κοιμάμαι κλιτσινάρ αδύνατος κοντοτούρτα σκορπιός (σε μερικά χωριά των Τζουμέρκων) κουτσιούμπλισα στραμπούλιξα το δάχτυλο του ποδιού (σχεδόν πάντα το μεγάλο!) κορδομπούλιασε σβόλιασε καλογιάννος τό μικρό πουλάκι κι αυτό κριτσάλσε κριτσάνησε ή κάτι τέτοιο καλοσκέρσα πρωτοδοκίμασα κύκαρη φλιτζάνι κουτσούνα μικρό ζυμωτό ψωμί με ζάχαρη ψημένο στα κάρβουνα κρεβατίνα κληματαριά, που χρησιμοποιείται για ίσκιο καρδάρα μεταλλικός κουβάς για το γάλα κοτοπούλι κοτόπουλο καλιγκότς κάποιος κουβαλάει κάποιον στην πλάτη του κοκονάκι οταν κάποιος κάθεται με λυγισμένα τα γόνατα κοσά τό δρεπάνι κοσί γρήγορα κρένω μιλάω κοματσιούλι μικρό τεμάχιο ψωμιού συνήθως υπόλειμμα κατσούλα η κουκούλα, από πανοφώρι καρκαριέμαι γελάω δυνατά κριτσίλωσε στράβωσε (τόσο που έγινε σχεδόν κόμπος) κοκόσιες καρύδες κλαπατσίγκανα όργανα, ορχήστρα καρκαλοϊόται κακαρίζει (η κότα) κρούω αγγίζω κριτσιανοβόλσε έσπασε με δυνατό θόρυβο κούρβαλα μπελάδες καρκαλοϊτό ανακοίνωση νέου αυγού από την κότα κοδέλα κλειστή στροφή κουρδουκλιέμαι κάνω τούμπες, στριφογυρνάω κουμάσι γουρουνόσπιτο (παλιάνθρωπος) καρδιλάγγος, καταπιόνας λαιμός καταψιά γουλιά ή μπουκια κάτσαταν; -κάτσαμαν! καθίσατε; -καθίσαμε κουκουμέλα μανιτάρι κούντρισα χτύπησα το κεφάλι μου καρυδώνω πνίγω (θα τ'καρυδώσω) καστραβέτς αγκούρι κιο αφού (κιο δεν έχω φράγκο)

Λ λάιος μαύρος λαρώνω ησυχαζω λαβίδα κουτάλι λούτα Η αχτένιστη,απεριποίητη γυναίκα λιόκια αρ***α λιμπά λιόκια Λιάρδα φσέκι, μεθώ λάκσα (πλυθ. λακίσαμαν) πήρα δρόμο, έφυγα τρέχοντας

Μ μαβλάω προσκαλώ τα ζωντανά ή τα κατοικίδια μαντζακούπ αντρικό γεννητικό όργανο! μαντρί στάβλος μαρκούτσ Ξύλο, αντρικό όργανο, κάτι που δεν ξέρω πως δουλεύει, τηλεκοντρόλ (φέρ'το μαρκούτσ) μπόκαλο μικρή πέτρα μαξούμι μικρό παιδί μαρμίτα τα λεφτά ματουϊάλα γυαλιά οράσεως ματσλάω μασάω μουλοκάναρο τό αποτέλεσμα ζευγαρώματος, ανάμεσα σ'ένα στραγαλίνι κι ένα καναρίνι μπαϊλσιά ζαλάδα μπαϊλσα ζαλίστηκα μπακακάκι βατραχάκι μπακανιάρικο τό παιδί,πού εχει πρησμένη κοιλιά μπακάνιασα πρήστηκα, από το πολύ νερό, ποτό μπακατσέλη μπακακάκι μπακτσές τό χωράφι μάλλον μπαρχάλα διχάλα μπασιά έχει ρεύμα, φυσάει μπζιάκα βατράχι - vampire μεγάλου μεγέθους που πίνει αίμα από πρόβατα μπζιάκας αυτός που είναι χοντρούλης μπηχτοκέφαλα με το κεφάλι κάτω μπλαθρώνω σκεπάζω κάτι πρόχειρα, καλύπτω μπλαντάμ ό άχαρος, χοντροκομένος άνθρωπος μπελι (μόνο την κυριολεξία ) πτυοσκάπανο μπλετσιανάω πλατσουρίζω ή κάνω μπάνιο σε ρηχά νερά μπολιάζω εμβολιάζω μπουρμπούτσιαλο έντομο μπομπότα τό ψωμί από καλαμπόκι μπραστ έφυγε γρήγορα μπστούρια πέτρες μσαφιραίοι επισκέπτες μτσούνια μούρη μχαρής καμινάδα μόσκι μοσχάρι μπεκιώνα κανάτα μαρκαλάω κάνω sex ματζαφλάρ κάτι μακρύ μπασκίνας χωροφύλακας μπούγλα τενεκές μούτεψα (τον μούτεψα) τον διέλυσα

Ν ντζιομανίκι γκλίτσα, μαγγούρα νταούλιασε μέθησε ντζιοπάνς γιδοβοσκός (γκλίτσμαν) νομ' ή ναμ' δώσε μου νέσπλο μούσμουλο νταβλαρώθκα έπεσα κάτω ή ξάπλωσα απότομα ντμπάτσαμαν την πατήσαμε

Ξ ξαποστάζω ξεκουράζομαι ξιμπλιέτσοτο γυμνό ξιτσαουλιάστκα μου έφυγε το στόμα μου έφυγε το σαγόνι ξεντραχτώθκα διαλυθηκα ξεσκλάω σκίζω ξεκλιτσνιάσκει, ξεφιστουκιάσκει διαλύθηκε ξεσκανταλίσκει απορυθμίστηκε ξετσόνιασες απέκτησες θάρρος ξεμτσουνιάσκαν τράκαραν μετωπικά ξεμοτόχου αποκλειστικά ξεσφυρώ χώνω ξίκι να γένει κομάτια να γίνει ξιώτε Ξύνεται (Ο Στέφανος ξιώτε στμπλατ γιατί τουν έφαε ντάβανος)

Ο Ούι Ο λόγος που η Άρτα θεωρείται το μικρό Παρίσι! Συνήθως εκφράζει έκπληξη

Π πλομάτσα στρώμα πομποσιά ασφυξία πουμπόθκα πνίγηκα - δεν μπορώ να πάρω ανάσα πριτσιαλάω κάνω sex πριτσαλίστκα κάηκα μ΄πρισκάλσι στραβοκατάπια πλακοπάϊδα παγίδα για πουλιά με επίπεδη πέτρα πλιτσίκι μούσκεμα παρασόλισα φοβήθηκα, τρελάθηκα πτσάς υποτιμητικά ο άνδρας πτσαρας αγορι (αντίθετο τσουπρα=κοριτσι) πρατίνα προβατίνα πσλά ψηλά πλακόφωνο πικάπ πράματα τά πρόβατα πετσί επιδερμίδα, δερμα σύνταξη με πετσί (πετσώνω=καλύπτω επιφάνεια αλλα και κάνω sex, βερβέριξε το πετσί μου=ανατρίχιασα, θα σ΄σκωσω το πετσί=θα σε κάψω ή θα σε κερδίσω στη δηλωτή, στα πετσιά μου= στα αρχ***α μου) πρατζαφίλια μικρά τεμάχια -παρελκόμενα-μικρής χρηστικότητας! πετρόβεργο πλάστης για πίτες πιπίτιασα δίψασα πολύ πουνιάζομαι τρώω ποστιάζω βαζω το ένα πάνω στο άλλο πάφλας(πλυθ. παφίλια) τενεκές τσίγκινος (ή μυαλό άστα να πάνε...) πλουτούμ μούσκεμα πεταστή λαγάνα προφάν τό καλαμάκι(μέ αυτό πού ρουφάν) πααίνω αντικιαστά πάω στα τυφλά πθαμή παλάμη

Ρ ρογγαλιάσκα μου μπήκε ακίδα ρουπώνω χορταίνω, ρούπωσα=έφαγα ρέκος σπαρακτικό κλάμα ρεκοβέλαξα κλάμα και ουρλιαχτό στην ίδια κραυγή (στούμπσα το δάχλο=αιτία για ρεκοβέλασμα) ρόκα καλαμπόκι ρεχατιάζω ξεκουράζομαι-λαγοκοιμάμαι

Σ σβόηρας - κατσκανάρ ζωηρός σφρουτζούλατο πέτα το σκαφίδα μεγαλη λεκάνη σφαλαγγούδια αράχνες σκανταλάρια εξαρτήματα για παγίδα σαφρακιασμένο το αδύναμο, τό κακόμοιρο σπλιτζάρ τό μικρό πουλάκι σιάφαρο άσχημη γυναίκα σάφαρο ασχημος ή άσχημη σιέρπετο φίδι (ή άσχημη γυναίκα) σκρούμπος κάτι καμμένο σαλιβάρι φερετζές για ζώα(προς αποφυγή δαγκώματος) σφουγγάω σκουπίζω σαρμανίτσα κούνια σκλέντζα είδος παιχνίδιου σιούγκρα τον σκουντησέ τον σιουρμανάω σφυρίζω δυνατά σπρούχνη (χόβολη) στάχτη με κάρβουνα σκόπι ραβδί-μπαστούνι σαλακατές φασαρία σφρίδα πρωκτός σιλούντιασα ζαλίστηκα - μπερδεύτηκα σατλά χαζά σιούρξε (μι σιούρξε) ξεπάγιασα

Τ τένες αθλητικά παπούτσια τσαρναράει στάζει - τρέχει νερό τσικλίσκα σκίστηκα (στα γέλια) τράω κοιτάζω τσιροπούλι μικρό πουλί τσιοκανάω ευνουχίζω τσακμάκι αναπτήρας(περίπου) τσιόκος ή τζιόκος πέος (στο τζιόκο μου) τλώνω (αόριστος τίλωνα) γεμίζω ασφυκτικά τίγκα γεμάτο όσο δεν παίρνει άλλο ξανθιά πωλήτρια: θα πληρώσετε με πιστωτική; αρτινός: τ΄ν ΄νει τίγκα(γεμάτη) ξανθιά πωλήτρια: μ... δεν συνεργαζόμαστε με αυτή τη μάρκα τσιακναρίδα πολύ λεπτή γάμπα τσίφλια(τα) μάτια τσέρλο ρευστά κόπρανα τσιαούλια σαγόνια

Φ φαρμακώθκα στεναχωρήθηκα φκάρι θήκη φκιαρ’ το φτιάρι φουρδακλιάζω πήρα φωτιά φλιτράω πετάω φουρτουλάω πετάω φραστ γρήγορη κίνηση φρουτζούλα το πεταξέ το φσέκι Λιάρδα, μεθώ

Χ χιζουβόλσια χέστηκα! χλιάρ κουτάλι χαλεύω ζητάω τσ'χάλεψα ψουμάκι = της ζήτησα φαγητό τσ'χάλεψα **ί = της ζήτησα να κάνουμε έρωτα χάθκαμαν χαθήκαμε χλιιμάρα η έντονη μιζέρια χυμονικό καρπούζι

ΕΚΦΡΑΣΕΙΣ - ΑΠΟΡΙΕΣ Αϊ τσα χπαν έλα επάνω μη ζγωνς ντηπ, μέσα ειν' τίγκα μην πλησιάζεις, μέσα είναι γεμάτο κόσμο Ζτπαμπ ζπρωτ Στην πάμπ την πρώτη (την καλύτερη...) μη μ΄σκονς αλμπασία μη με ενοχλείς από που ξεκάμπσες; από που εμφανίστηκες; πραζ' αντράω; πειράζει αν βλέπω και εγώ; Που γκιζιράτι ζαλιάρκα, κουσί να πουνιαστίτι που γυρνάτε διαβολόπαιδα, ελάτε γρήγορα να φάτε Στο συνεργείο: Καπ απ'κατ, καπ καπ, κατ καν, γκαπ γκαπ Κάπου στο κάτω μέρος του αυτοκινήτου, ακούγεται μεταλλικός επαναλαμβανόμενος θόρυβος

ΑΠΕΙΛΕΣ - ΕΝΤΑΣΕΙΣ - ΒΡΙΣΙΕΣ - ΚΑΤΑΡΕΣ θα ζμασω τα τσιαούλια = θα σου ρίξω γροθιά στο σαγόνι Θα σ'μιτρίσω τα παϊδια Θα σ΄ μάσω τσ΄ μύτες... Θα σ΄ φάου του καρδιλάγγου (απάντηση: θα μ΄ κλάσεις το τζιόκο) αι γαμισ΄ γαμουτου κιαρατό σ΄ θα σι σκίσου στ'κλια θα σι πιληκίσου θα σι ξισκίσου μη μα' μποχνς = μην σπρώχνεις μη μι' κρους = μην μ'ακουμπάς είσι μιτζμένου = είσαι μεθυσμένος Θα σ' αφαλουκόψου Θα σε λιανίσου Θα σ' αλουμανίσου Θα σε ζάψου Θα σε φουρδακλιάσου Ουίιι παιδάκι μ' εσύ είσι πέρα τ'λάκα! Μπιτ ζλαπ! Δεν σ'κοβ' του κιφαλ'! να σε κλαιν 9 Μαρίες... να σε κόβ' η νίλα... να σε κόβ' η κλοια από κραμπολάχανο... θα σ' ξικολόσω τ'αυτιά θα ζ΄μαυρίσω τα καλαμίδια (χ)άι και σα ΄μπάρω του σκόπι, θα στ' αργάσω του τομάρ'

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Η Διαφήμιση Ντιούαρς στα αρτινά: Τνα 'γνάντιψα σε΄να ΄πανγύρ. τ'ν τράου μι τράει. Τ' μπλανάου μι πλανάει. Τ΄ζγώνω σμά μ' έπιασι αντράλα. Έπριπι να τούχα χαμπαριάσ΄ότ' γκλαγκανάει μόνου ντγούας. Του κυνηγού στα Τζουμέρκα: Σκώθκα του προυγάκ τράου όξου τι να ειδού χιον' !! Πέρου κι 'γω απ΄λες τ' γκαραμπίνα κ΄εκουψα τουν ανήφουρου. Οπους πάηνα τράου καταϊ ντουρός απου κνάβ'. Τουν πέρου κι γω απού πίσου, τράου χώθκη σι μια κλαρ'σιά! Απού δω ιγώ απού κει αυτό, απού κει ιγώ απού δω αυτό, απού δω ιγώ απού κει αυτό... τράει να φύγ' το 'ρξα μια μι τ' καραμπίνα.. τόκαμα. ήταν να μην του γλέπ'ς!! Στο κρεβάτι του πόνου: Στου νουσουκουμείου, στου παρέκια κριβατ', κλιόρεβι μες' στ' βιλέτζα κιου Πουρναράς που χει κουπανήσ' ξίδ'. Μιτά ήρθη ου Γιάννς για να τράξ τ'κατάντια τ' Κωστάκ'. Ου fuzz όμους που ΄νει παλιά καραβάνα στου ξίδ' είπει: "Αφού πιδίμ' δεν το σκόνσ' τι του πίνς;;;;". Κιου Κωστάκσ' Βόγγση και άρχισι να γκλιέτι στου τραγότσουλου...Οϊ μανάμ' μι λιάνσι του Τζώνη!!!!!

Προσπάθεια να καταγραφούν οι αρτινές λέξεις και εκφράσεις κάνει το www.artinoi.gr, στο οποίο και φιλοξενείται το πρώτο λεξικό αρτινών εννοιών, και η ερμηνεία τους, όπως χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά μέσα από τις συζητήσεις στο φόρουμ. Φιλοδοξία είναι να πλουτίσει το μικρό αυτό λεξικό και να αποδείξει αφετέρου πόσο ζωντανή είναι η ντοπιολαλιά μας, αφού χρησιμοποιείται κατά κόρον και από τους νέους ανθρώπους της Άρτας (και μεγαλύτερους) σε συζητήσεις και αναφορές στο διαδίκτυο. Ένα λεξικό χρήσιμο για κάθε φοιτητή, σπουδαστή, επισκέπτη, γαμπρό και νύφη αυτής της πόλης, που θα τον βοηθήσει κατά τον καλύτερο τρόπο να κατανοήσει τους κατοίκους της περιοχής.

https://www.artinoi.gr