χρησιμοποιείστε την αρχαία ελληνική γλώσσα για είστε λιγότερο χυδαίοι.
Όσοι
έχουν την κακή συνήθεια να βρίζουν, αν
δεν μπορούν να την κόψουν, τουλάχιστον
ας προσπαθήσουν να χρησιμοποιούν την
αρχαία ελληνική γλώσσα για είναι λιγότερο
χυδαίοι.
○ Αφόδευε
εντός
Χέσε μέσα
○ Λάβε
κίναιδε
Πάρ’ τα πούστη
○ Ύπαγε
γαμηθείναι
Άντε γαμήσου
○ Όδευε
εις συνουσίαν
Άντε γαμήσου
○ Λάβε
τους όρχεις ημών
Πάρ’ τα αρχίδια
μας
○ Εσύ εστί
για τον πέο
Είσαι για τον πούτσο
○ Λάβε
έναν αυνανιστήν
Πάρε ένα μαλάκα!
○ Κάμνω
σε τι, μήτηρ;
Τι σου κάνω μάνα
μου;
○ Άλφα
τράπεζα πίστεως
Πρώτο τραπέζι
πίστα
○ Αφόδευε
υψηλά και ηγνάντει
Χέσε ψηλά κι
αγνάντευε
○ Ίνα
πέρδεις επί τοις όρχεσίν μου
Θα μου
κλάσεις τα αρχίδια!
○ Είχον
τε κνησμόν οι όρχεις μου
Και με τρώγαν
τα αρχίδια μου!
○ Άντε
κάνε έρωτα παθητικά σερβιέτα
Άντε
γαμήσου μουνόπανο!
○ Ποιώ
έρωτα δια το αιδοίο της μητρός σου
Γαμώ
το μουνί της μάνας σου
○ Σου
συνουσιάζεται ο οίκος που διαμένεις
ομοφυλόφιλε
Σου γαμιέται το σπίτι
πούστη
○ Ευμεγέθους
σωματικής διάπλασης ατομικός
εραστής
Χοντρομαλάκας
○ Θα
σου συνουσιάσω τον οίκο όπου διαμένεις
παλιό ομοφυλόφιλε
Θα σου γαμήσω το
σπίτι παλιόπουστα!!!
○ Της
επιχρήμασις εκδηλωμένης γυναικός το
σίδερον κιγκλίγωμα
Της πουτάνας το
κάγκελο!!!
○ Τα
εκ μεταξίου γενόμενα εσωενδύματα εκ
μεταξίου γενόμενα οπίσθια απαιτούσι
Τα
μεταξωτά βρακιά θέλουν και μεταξωτούς
κώλους
○ Λάβε
πέντε, ω αυνανιστά (συνοδευόμενον από
έκτασιν των δακτύλων της μίας χειρός)
Πάρε
πέντε, ρε μαλάκα! (μαζί με φάσκελο)
○ Συγγνώμη
εύειδες κοράσιον, ο σος πατήρ σακχαροπλάστης
ετύγχανε ών;
Συγγνώμη κοπελιά,
ζαχαροπλάστης ήταν ο πατέρας σου;
○ Η
παλινδρομική κίνηση ισχύως επί καθέτου
αξόνως, βαίνουσα συνεχώς αυξανόμενης
εντάσεως και εκπέμπουσα υδάτινα βλήματα
επί φανταστικού στόχου
Μαλακία
○ Λαβέ
ταύτα Ελισσάβετ και ποίησέ τα επί
πλαισίου
Πάρτα Λίζα και κάντα
κορνίζα!
○ Εκοπρίσθη
η φοράς παρά τοις αλωνίοις
Χέστηκε
η φοράδα στ' αλώνι.
○ Μη
μου τους όρχεις τάρατε
Μη μου πρήζετε
τα αρχίδια.
○ Χαίρε
ημάς το πλατύφυλλο
Χαιρέτα μας τον
πλάτανο.
○ Έξω
κίναιδε εκ της οικίας
Έξω πούστη
απ’την παράγκα (πρόχειρη κατοικία).
○ Ταύτα
λαβείν μωρή νοσούσα
Πάρ’ τα μωρή
άρρωστη.
destora
Του Γιώργου Χατζηδημητρίου
Ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος είναι ο πρώτος νεκρός αξιωματικός του στρατού ξηράς στον πόλεμο απέναντι στους Ιταλούς εισβολείς. Έπεσε την 1η Νοεμβρίου 1940. Ανήκει σε αυτή τη δρακογενιά που αψήφησε τον φασισμό και κοίταξε με χαμόγελο τον Χάρο στα μάτια, σε μια κορυφαία στιγμή συλλογικής αιθρίας.
Νεαρό παιδί ο φλογερός πατριώτης Αλέξανδρος, από τη Χάλκη Δωδεκανήσου, κατατάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό και, δίχως δεύτερη σκέψη, έσπευσε στον πόλεμο του 1940 να σταθεί στην πρώτη γραμμή. Αυτόπτες μάρτυρες δηλώνουν πως λίγο πριν σκοτωθεί πρωτοστατούσε στη μάχη, εμψυχώνοντας τους στρατιώτες του με απαράμιλλο ηρωισμό. Ωστόσο, ο αγώνας ήταν άνισος. Μια ριπή πολυβόλου τραυμάτισε θανάσιμα τον ανθυπολοχαγό, ο οποίος ξεψύχησε στα χέρια του στρατιώτη Μιχάλη Μάλαμα από τη Σαμαρίνα, στην τοποθεσία Τσούκα του Γράμμου.
Η τελευταία κατοικία του Αλέξανδρου Διάκου ήταν στο χωριό Ζούζουλη Καστοριάς, στην άλλη άκρη της Ελλάδας, τόσο μακριά από τα πατρικά του χώματα, από τους σεβαστούς γονείς και τους αγαπημένους του φίλους. Ο θάνατός του συγκλόνισε το πανελλήνιο και οδήγησε τον ποιητή μας Οδυσσέα Ελύτη να γράψει το περίφημο «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας». Μα, πάνω απ’ όλα, συγκλονίζουν οι γυναίκες που έκαναν τον θρήνο τους μοιρολόι σπαρακτικό.
Κάθε χρόνο, ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου, οι Ζουζουλιώτισσες γιαγιάδες μοιρολογούν με δάκρυα στα μάτια -με λόγια που οι μητέρες τους και οι γιαγιάδες τους είχαν συνθέσει- τον αείμνηστο εθνομάρτυρα, πάνω απ’ το μνήμα του στην παλαιά Ζούζουλη στον Γράμμο, το πρώτο βουνό της -αιώνιας μες στην ακινησία της- Πίνδου. Αιωνία η μνήμη.
«-Σήκω, Αλέξανδρε, απ’ τη γη κι από το μαύρο χώμα.
-Με τι ποδάρια να σ’ κωθώ, με τι χέρια να κάτσω, με τι ματάκια να σας δω, γλώσσα να σας μιλήσω;
Με σκότωσαν οι Ιταλοί στο δάσος μες στην Τσούκα, τρεις τουφεκιές μού ρίξανε, κι οι τρεις αράδα αράδα, η μια μού παίρνει στα πλευρά κι η άλλη στο κεφάλι, η τρίτη η φαρμακερή μού παίρνει στην καρδιά μου.
Ήταν πικρό το λάβωμα, φαρμάκι το μολύβι, το στόμα μ’ αίμα γιόμισε, τα χείλη μου φαρμάκι, με το μαντήλ’ τα σκούπισα κι έβαψε το μαντήλι, ιννιά ποτάμια το ‘πλυναν κι έβαψαν τα ποτάμια.
Μη λάχ’ περάσ’ κι η μάνα μου κι εβάψει την καρδιά της, μη λάχ’ περάσει κι η αδερφή μ’ κι εβάψει την καρδιά τους.
Πέρασ’ η αρραβωνιάρα μου κι έβαψε την καρδιά της.
Εσύ, καλή μ’, θα παντρευτείς κι άλλον άντρα θα πάρεις, ‘μενα με τρώει η μαύρη γης, στη Ζούζουλη ‘κει πάνου, κάνω την πλάκα πεθερά, την μαύρη γης γυναίκα, κι έχω στρατιώτες δίπλα μου γι’ αδέρφια, γι’ αξαδέρφια.
Ιδώ το λέγουν μαύρη γης, το λέγουν μαύρο χώμα, τρώει παιδιά ανύπαντρα, παιδιά αρραβωνιασμένα».
(Τα βασικά στοιχεία αντλήθηκαν από επετειακό αφιέρωμα του Επιμορφωτικού Συλλόγου Ζουζουλιωτών.)
Στη Χρύσοβα Ευρυτανίας συναντήσαμε τον 90χρονο κύριο Θύμιο, έναν από τους λίγους κατοίκους του χωριού, που μας άνοιξε το σπίτι και την καρδιά του.
Παραγωγή: Greek Village Life |
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ
Η Ελληνική στρατηγική το 1940
Κείμενο του συνεργάτη της Εταιρείας κ. Διονυσίου Τσιριγώτη, Αναπληρωτή Καθηγητή, Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Διεθνών Σχέσεων & Διπλωματίας. Τμήμα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών, Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Την 3ηπρωινή ώρα της 28ης Οκτωβρίου του 1940 η ιταλική διπλωματική αντιπροσωπεία επέδωσε στην ελληνική κυβέρνηση διακοίνωση με σαφώς τελεσιγραφικό χαρακτήρα· η Ρώμη κατηγορούσε την Αθήνα ότι, υπό την επήρεια της βρετανικής ναυτικής παρουσίας, είχε επιτρέψει τη χρήση των ελληνικών υδάτων, ακτών και λιμένων για την υποστήριξη βρετανικών αεροναυτικών επιχειρήσεων που στρέφονταν κατά της Ιταλίας. Με το πρόσχημα αυτό, η ιταλική κυβέρνηση αξίωνε την κατάληψη «ορισμένων στρατηγικών σημείων» του ελληνικού εδάφους και έθετε χρονοδιάγραμμα εισβολής, υποδεικνύοντας ένα άμεσο στρατιωτικό εγχείρημα. Η απάντηση του πρωθυπουργού Ιωάννη Μεταξά υπήρξε απόλυτα κατηγορηματική, καθώς το περιεχόμενο της διακοινώσεως αξιολογήθηκε ως πράξη ισοδύναμη με κήρυξη πολέμου.
«Η Ιταλική Κυβέρνησιςκατέληξεν ως εκ τούτου εις την απόφασιν να ζητήση από την Ελληνικήν Κυβέρνησιν, ως εγγύησιν της ουδετερότητος της Ελλάδος και ως εγγύησιν της ασφάλειας της Ιταλίας, το δικαίωμα να καταλάβη δια των ενόπλων αυτής δυνάμεων και δια την διάρκειαν της σημερινής συρράξεως μετά της Αγγλίας ωρισμένα στρατηγικά σημεία του ελληνικού εδάφους.
Η Ιταλική Κυβέρνησις ζητεί από την Ελληνικήν Κυβέρνησιν όπως μη εναντιωθή εις την κατάληψιν ταύτην και μη παρεμποδίση την ελευθέρανδιεύλεσιν των στρατευμάτων των προοριζομένων να την πραγματοποιήσωσιν. [...]
Επιδίδων την διακοίνωσιν ταύτην ο Πρεσβευτής της Ιταλίας μοίπροσέθηκε προφορικώς ότι αι κινήσεις των ιταλικών στρατευμάτων προς είσοδον εις το ελληνικόν έδαφος θα αρχίσωσι την 6ηνπρωϊνήν.
Απήντησα εις τον Πρεσβευτήν της Ιταλίας ότι εθεωρούν το περιεχόμενον της διακοινώσεως ταύτης και το τελεσιγραφικόν αυτής χαρακτήρα ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος».(Εγκύκλιος Πρωθυπουργού και Υπουργού των Εξωτερικών, Ιωάννη Μεταξά, προς όλες τις Ελληνικές Πρεσβείες, 28.10.1940)
Η πολιτική και στρατηγική διάσταση της απάντησης του Ιωάννη Μεταξά έχει δύο αναγνώσεις. Πρώτον, ως κανονιστική δήλωση κυριαρχίας, η άρνηση υποταγής σε εδαφικές απαιτήσεις αποτελούσε αδιαπραγμάτευτη υπεράσπιση της κρατικής αυτονομίας.
Δεύτερον, ως εκδήλωση στρατηγικής βούλησης, ο Μεταξάς, με την αμεσότητα και σαφήνεια της διακήρυξής του προς τον ελληνικό λαό, μετασχημάτισε την άρνηση σε μέσο εθνικής συσπείρωσης, θεμελιώνοντας παράλληλα την εσωτερική νομιμοποίηση της αποφασιστικής αντίδρασης.
Η πολιτική επιλογή που ακολούθησε δεν ήταν αποσπασματική· υπήρξε προϊόν στρατηγικής αξιολόγησης των εσωτερικών και εξωτερικών περιορισμών. Το γεωστρατηγικό πλαίσιο –η θέση της Ελλάδας ως σημείου ενδιαφέροντος για τις ναυτικές δυνάμεις, η γειτνίαση με την Αλβανία μετά την ιταλική εισβολή του 1939 και οι αντικειμενικά περιορισμένες δυνατότητες ένοπλης άμυνας– επέβαλε μια επιλογή που συνδύαζε αποφασιστικότητα με ρεαλισμό. Ο Μεταξάς, επιδιώκοντας τη διατήρηση της εσωτερικής συνοχής μετά τα διδάγματα του Εθνικού Διχασμού, επεδίωξε την καθολική κινητοποίηση των εθνικών πόρων –στρατιωτική επιστράτευση, αξιοποίηση οχυρωματικών έργων, αναδιάταξη δυνάμεων και μετάβαση από τη σχεδιασμένη άμυνα κατά της βουλγαρικής απειλής σε ευρύτερο αμυντικό σχέδιο.Συνεπακόλουθα η στρατηγική του συγκροτήθηκε γύρω από τρεις αλληλοσυμπληρούμενες γραμμές δράσης. Πρώτον, την άμεση προβολή της αμυντικής ικανότητας επί του εδάφους, αξιοποιώντας τόσο τα υφιστάμενα οχυρωματικά έργα όσο και τη φυσική γεωμορφολογία της χώρας. Δεύτερον, την πλήρη κινητοποίηση των εθνικών οικονομικών και κοινωνικών πόρων για τη στήριξη του πολεμικού μηχανισμού. Τρίτον, τη διατήρηση διπλωματικής ισορροπίας, κυρίως μέσω της στρατηγικής ρητορικής και πρακτικής προσέγγισης προς τη Μεγάλη Βρετανία, με στόχο την εξωτερική εξισορρόπηση. Η επιλογή αυτή αντανακλά την επίγνωση των περιορισμών της ελληνικής ισχύος και την επιδίωξη αξιοποίησης κάθε διαθέσιμης «ετερόφωτης» πηγής υποστήριξης.
Σε θεωρητικό επίπεδο, η απάντηση της 28ης Οκτωβρίου συνιστά εφαρμογή της λογικής «αποτροπής μέσω άρνησης» για ένα μικρό κράτος⸱ αντί να αναζητείται συστηματική ισοδυναμία στους πόρους με τον επιτιθέμενο, το μικρό κράτος επιδεικνύει αδιαπραγμάτευτη βούληση και αξιοποιεί θεσμικά, γεωγραφικά και κοινωνικά πλεονεκτήματα ώστε να καθιστά δυσχερή ή δαπανηρή την επιδίωξη του αντιπάλου. Η ελληνική εμπειρία καταδεικνύει ότι η επιτυχής άμυνα ενός μικρού κράτους στηρίζεται τόσο στην πολιτική ενότητα όσο και στην ικανότητα ταχείας προσαρμογής του σχεδιασμού σε νέο, πιο απαιτητικό επιχειρησιακό πεδίο.
Τέλος, η απόφαση του Μεταξά και η ταχεία κινητοποίηση που ακολούθησε δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως εμφύσημα στιγμιαίας ηρωοποίησης· αντιθέτως, αποτελούν την εφαρμογή μιας συνειδητής στρατηγικής επιλογής, η οποία αξιολόγησε κόστη και οφέλη και επέλεξε την υπεράσπιση της κρατικής αυτονομίας ως το υψηλότερο πολιτικό και ηθικό κριτήριο. Η «ώρα του Όχι» επομένως ενσωματώνει τόσο πολιτικό ρεαλισμό όσο και στρατηγική σύνεση: μια επιλογή που κατέστησε το ελληνικό κράτος δυνάμενο να διαπραγματευθεί τη θέση του στο διεθνές σύστημα υπό συνθήκες έντονου στρατηγικού ανταγωνισμού.
| Όνομα | Βαθμός | Τόπος καταγωγής, χρονολογία γέννησης, σώμα που υπηρετούσε | Ημερομηνία θανάτου | Τόπος θανάτου |
| Αθανασίου Κων/νος του Μάρκου | Έφεδρος Ανθ/γός | Νικολίτσιο Πρεβέζης 1911 του 2ου τάγματος πολυβόλων | 14/4/1941 | Φονεύθηκε στο Ύψωμα 1216 (και φωτό) |
| Αλεξίου Αλέξιος του Βασιλ. | Στρατιώτης | Ανθοχώριον Δωδώνης Ιωαννίνων 1906, του Α’ κινητού Εμπέδου Ιωαννίνων | Τέλη Απριλίου 1941 | Φονεύτηκε στην Ασφάκα Ιωαννίνων σε αεροπορική επιδρομή |
| Αναγνώστου Ιωάννης του Ζήση | « | Βούλιστα Παναγιά Πρεβέζης 1913, του 15ου Σ. Π. | 12/12/40 | Πέθανε στο Α’ πεδινό Νοσηλευτικό τμήμα Μονής Βελλά Ιωαννίνων |
| Βάντζος Νικ. του Σπυρ. | « | Κληματιά Ιωαννίνων 1914, της 8ης Μοίρας αυτοκινήτων | 5/9/1941 | Σ3 Νοσοκ. Διακομιδής Ιωαννίνων |
| Βάσης Ι. του Κων. | « | Μούλες Δωδώνης Ιωαννίνων 1920, της 8ης Μεραρχίας | 11/12/1940 | Φονεύτηκε στα Ιωάννινα σε αεροπορικό βομβαρδισμό |
| Γεωργίου Ευστάθιος του Ζήκου | « | Κρανέα Πρεβέζης 1912, του 15ου Σ. Π. | 7/5/1941 | 1ο Στρατ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Γιαννάκης ή Κίτσος Βασίλ. του Ανδρέα | Δεκανεύς | Παπαδάτες Πρεβέζης 1911, του 2ου Ανεξάρτητου τάγματος πολυβόλων | 15/4/1941 | Φονεύτηκε στο ύψ. 1216 (αυχένας Βερνίκ) |
| Γιώτσικας Βασίλ. του Γ. | Στρατιώτης | Πλαίσια Μαλακασίου Ιωαννίνων 1919, του 15ου Σ. Π. | 3/12/1940 | Πέθανε σε Στρ. Νοσοκ. (ΤΤ 712 Ιωάννινα |
| Γκαραγκούνης Δημ. του Ιωάν. | « | Θεριακίσι Δωδώνης Ιωαννίνων 1917, του 15ου Σ. Π. | 4/12/1940 | Φονεύτηκε στο Μπουράτο (διάβαση Κακαβιάς) |
| Γκλιάτης Ανδρέας του Κηρύκου | « | Ρευματιά Πρεβέζης 1908, του 24ου Σ. Π. | 20/12/1940 | Πέθανε στο Στρ. Νοσοκ. Άρτας |
| Γραβάνης Αριστοτέλης του Γρηγορίου | « | Θεριακίσι Ιωαννίνων 1915, του 15ου Σ. Π. | 9/2/1941 | Φονεύτηκε στη Νιβίστα |
| Δερβέντζας Παν. του Γεωργίου | « | Λαγάτορα Δωδώνης 1916, του 15ου Σ. Π. | 24/4/1943 | Πέθανε αιχμάλωτος στο Στρ. Νοσοκ. Μπάρι Ιταλίας |
| Δερδεμέζης Ιωάν. Του Δημ. | Λοχίας | Δερβίζιανα Ιωαννίνων 1910, του 15ου Σ. Π. | 12/2/1941 | Πέθανε στο Σ1 πεδινό χειρουργείο |
| Δημητρίου Σπυρίδων του Γεωργίου | Στρατιώτης | Γαλατά Πρεβέζης 1912, του 2ου τάγματος πολυβόλων ΙΙ Μεραρχίας | 25/12/1940 | Φονεύτηκε στο ύψ. 1580 (μάχη Τεπελενίου) |
| Δρόσος Θεόδωρος του Κων | « | Ελιά Νικολιτσίου Πρεβέζης 1912, της VIIIης Μοίρας αυτοκινήτων | 7/11/1940 | Τραυμ στο Μώλο Ιωαννίνων σε αεροπορικό βομβαρδισμό, πέθανε στο 1ο Στρ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Ευαγγέλου Δημ. του Σπυρ. | « | Σενίκο Δωδώνης Ιωαννίνων 1910, του Ι Τάγμ. πολυβόλων | Νοέμβριος 1940 | Φονεύτηκε στο Καλπάκι σε αεροπορικό βομβαρδισμό |
| Ευθυμίου Αναστ. του Ευαγγ. | « | Κρανέα Πρεβέζης 1920, του 6ου Σ. Π. | 20/5/1940 | Πέθανε στο 1ο Στρατ. Νοσοκ.
Αθηνών. |
| Ευθυμίου Βασίλ. του Χρ. | « | Κληματιά Ιωαννίνων 1907, του 15ου Σ. Π. | 8/2/1941 | Φονεύτηκε στο Γκουσμάρι (Νότια Τεπελενίου) |
| Ζήκος Ευάγγ. του Βασιλ. | « | Εληά Νικοπόλεως Πρεβέζης 1910, του 2ου Ανεξάρτητου Τάγματος πολυβόλων 8ης Μεραρχίας | 15/4/1941 | Φονεύτηκε στο Μάλι Σπατ (ΝΔ Τεπελενίου, υψ. 1500) |
| Καπρέτσος Δημ. του Κων. | « | Στεφάνη Πρεβέζης 1908, του 34ου Σ. Π. | 21/1/1941 | Πέθανε στο 2ο Στρατ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Καραγκούνης Δημ. του Ιωάν. | « | Θεριακίσι Δωδώνης Ιωαννίνων, του 15ου Σ. Π. | 4/12/1940 | Φονεύτηκε στο Μπουράτο (διάβαση Κακαβιάς) |
| Κίτσιος Σταύρος του Παναγ. | « | Θεριακίσι Ιωαννίνων 1905, του 14ου Σ. Π. | 20/3/1941 | Φονεύτηκε στην Τρεμπεσίνα |
| Κολογιάννης Νικ. του Ευαγγ. | « | Βαργιάδες Δωδώνης Ιωαννίνων 1917, του 15ου Σ. Π. | 19/11/1940 | Φονεύτηκε στο ύψ. Βήσσανης Πωγωνίου |
| Κωνσταντίνου Παναγ. του Σπυρίδωνος | « | Τόσκεσι Δωδώνης Ιωαννίνων 1912, του 15ου Σ. Π. | 7/2/1941 | Πέθανε στο VIIIα Ορεινό χειρουργείο (Δελβινάκι) |
| Λάπας Απόστολος του Αθ. | « | Λούρο Πρεβέζης 1906, του 43ου Σ. Π. | Μάρτιος 1941 | Φονεύτηκε στην Άρτζα Ντι Σόπρα Τρεμπεσίνας |
| Λάπας Ευάγγελος του Αθαν. | « | Μουκοβίνα Δωδώνης Ιωαννίνων 1919, του Ανεξάρτητου τάγματος Δελβινακίου | 20/11/1940 | Φονεύθηκε στη Βήσσανη Πωγωνίου |
| Λιόντος Βασίλ. του Νικ. | Λοχίας | Εκκλησοχώρι Δωδώνης Ιωαννίνων 1917, του 15ου Σ. Π. | 13/4/1941 | Φονεύθηκε στο ύψ. Νιβίτσας (υψίπεδο Κουρβελεσίου) |
| Λιόντος Κων/νος του Δημ. | Δεκανέας | Βαλανιδιά Δωδώνης Ιωαννίνων 1912, του 15ου Σ. Π. | 3/12/1940 | Φονεύτηκε στο Μπουράτο (διάβαση Κακαβιάς) |
| Μήτσης ή Μώτσιος Χρ. του Αναστασίου | Στρατιώτης | Άσσο Φιλιππιάδος 1912, του 2ου τάγματος πολυβόλων κινήσεως | 24/3/1941 | Φονεύτηκε στο υψ. 1216 (περιοχή Λέκλι) |
| Μπακόλας Ευθ. του Κων/νου | « | Πολυστάφυλλο Πρεβέζης 1907, του 90ου Σ. Π. | 13/4/1941 | Πέθανε στο Στρατ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Μπαλάφας Δημ. του Γεωργίου | « | Ανώγειο Πρεβέζης 1919, του 24ου Σ. Π. | 15/11/1940 | Φονεύτηκε στον Προφήτη Ηλία Μαζαρακιάς Μαργαριτίου |
| Μπάλος Δημ. του Κων/νου | « | Ρεματιά Πρεβέζης 1916, του 24ου Σ. Π. | 24/3/1941 | Πέθανε στο ΙΙΙα Ορεινό χειρουργείο (Άγιος Βασίλειος) |
| Μπέλλος Κων. του Σάββα | « | Μανολιάσα Δωδώνης Ιωαννίνων 1911, του 15ου Σ. Π. (προεπιστρατευμένο) | 16/8/1940 | Πέθανε στο Στρατ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Ναστούλης Παναγ. του Ευγενίου | « | Δερβίζιανα Δωδώνης Ιωαννίνων 1913, του 15ου Σ. Π. | 9/2/1941 | Φονεύτηκε στη Νιβίτσα (υψίπεδο Κουρβελεσίου) |
| Νάτσης Λεωνίδας του Κων/νου | « | Ρωμανό Δωδώνης Ιωαννίνων 1915, του 15ου Σ. Π. | 3/11/1940 | Φονεύτηκε στη Γκραμπάλα (ΒΑ Ελαίας) |
| Νικολάου Σπυρίδων του Κων/νου | « | Νικολίτσιο Νικοπόλεως Πρεβέζης 1918, του 3ου Συντάγματος Ιππικού | 18/11/1940 | Πέθανε στην Κόνιτσα |
| Ντάκουλας Γεώργιος του Γρηγ. | « | Ρωμιά Πρεβέζης 1915, του 24ου Σ. Π. | 10/11/1940 | Φονεύτηκε στην Κότσικα Θεσπρωτίας σε αεροπορική επιδρομή |
| Ντάλας Αλέξ. του Λαζάρου | « | Τσερίτσανα Δωδώνης Ιωαννίνων 1910, του 15ου Σ. Π. | 25/11/1940 | Φονεύτηκε στο Βομπλό (διάβαση Κακαβιάς) |
| Ντίκος Κων. του Αθ. | « | Παπαδάτες Πρεβέζης 1918, του ΙΙ τάγματος πολυβόλων | 26/11/1940 | Φονεύτηκε στο Δάσος Μπούνας (διάβαση Κακαβιάς) |
| Παπαϊωάννου Σπυρ. του Αποστόλου | « | Λίπα Ιωαννίνων 1915, του 15ου Σ. Π. | 27/11/1940 | Φονεύτηκε στο Αργυροχώρι Πωγωνίου |
| Παπάς Κων/νος του Γεωργίου | « | Πολυστάφυλλο Πρεβέζης 1913, του 24ου Σ. Π. | 27/1/1941 | Φονεύτηκε στη μάχη της Μπολένας (ΒΑ Χειμάρας) |
| Ράπτης Θεόδωρος του Γεωργίου | « | Έλαφο Ιωαννίνων 1912, του 15ου Σ. Π. | 4/2/1941 | Φονεύτηκε στη Νιβίτσα (υψίπεδο Κουρβελεσίου |
| Σιούτης Παναγ. του Φωτίου | « | Σιστρούνι Δωδώνης Ιωαννίνων, του 15ου Σ. Π. | 25/2/1941 | Πέθανε στο 1ο Στρατ. Νοσοκ. Ιωαννίνων |
| Σουμαλάς Βασίλ. του Κων/νου | « | Δραμεσιούς Δωδώνης Ιωαννίνων 1909, του VIII Συντ. Ορειβατικού πυροβολικού | 8/11/1940 | Φονεύτηκε στη μάχη της Ηπείρου |
| Στούφης Ευάγγ. του Κων/νου | Λοχίας | Κουκλέσι Δωδώνης Ιωαννίνων 1917, του 15ου Σ. Π. | 27/11/1940 | Φονεύτηκε στο Αργυροχώρι Πωγωνίου |
| Στράτης Ανδρέας του Χρ. | Στρατιώτης | Σιστρούνι Δωδώνης Ιωαννίνων 1913, του 15ου Σ. Π. | 24/11/1940 | Φονεύτηκε στο Βομπλό (διάβαση Κακαβιάς) |
| Τζίμας Ευάγγ. του Νικολάου | « | Τόσκεσι Δωδώνης Ιωαννίνων 1919, του 15ου Σ. Π. | 7/11/1940 | Φονεύτηκε στην Γκραμπάλα |
| Τζίμας Χριστόδουλος ή Χρίστος του Νικ. | « | Λίππα Δωδώνης Ιωαννίνων 1918, του 15ου Σ. Π. | 15/2/1941 | Φονεύτηκε στο Γκουσμάρι (Νότια Τεπελενίου) |
| Τζουβέλης Νικ. του Θωμά | « | Κουκλέσι Τσαρκοβίστα Ιωαννίνων 1909, του 15ου Σ. Π. | 24/1/1941 | Πέθανε στο Σ1 πεδινό χειρουργείο |
| Τσαγκανάς Δημ. του Κων/νου | « | Κουκλιούς Δωδώνης Ιωαννίνων 1918, του 15ου Σ. Π. | 3/12/1940 | Φονεύτηκε στο ύψ. 669 (διάβαση Κακαβιάς) |
| Τσάλος Δημ. του Θεοδ. | « | Έλαφο Δωδώνης Ιωαννίνων 1919, του 15ου Σ. Π. | 25/11/1940 | Πέθανε στο Στρ. Νοσοκ. Ιωαννίνων (τραυμ. Μάχης Βήσσανης Πωγωνίου |
| Τσίπης Λάζαρος του Θωμά | « | Παλαιοχώρι Δωδώνης Ιωαννίνων 1917, του 15ου Σ. Π. | 3/11/1940 | Φονεύτηκε στη Γκραμπάλα (ΒΑ Ελαίας) |
| Χήρας Χρήστος του Δημ. | « | Βαργιάδες Δωδώνης Ιωαννίνων 1919, του 15ου Σ. Π. | 4/2/41 | Φονεύτηκε στη Νιβίστα (υψίπεδο Κουρβελεσίου) |
| Χριστούλας Γεώργιος του Κων/νου | Δεκανέας | Παπαδάτες Πρεβέζης 1912, του ΙΙ Τάγματος πολυβόλων | 2/12/1940 | Φονεύτηκε στο ύψ. Σωσίνου |
| Γεωργαλής Παναγ. του Γεωργίου | Λοχίας | Θεσπρωτικό Πρεβέζης 1918, του 24ου Σ. Π. | 6/4/1941 | Εξαφανίστηκε στο ύψ. Πετριτσίου Σιντικής |
| Ζορμπάς Ευάγγ. του Ευστρατίου | Στρατιώτης | Θεσπρωτικό Πρεβέζης 1908, του 36ου Σ. Π. | Φεβρουάριο 1941 | Εξαφανίστηκε στην Κλεισούρα |
| Κύργιος Ιωάννης του Νικολάου | Δεκανέας | Γεωργάνους Δωδώνης Ιωαννίνων 1916, του VIII Συντάγματος Ορειβατικού πυροβολικού | 21/12/1941 | Εξαφανίστηκε στις επιχειρήσεις |
| Τσούρας Ευγένιος του Κων. | Στρατιώτης | Ζωτικό Ιωαννίνων 1919, του 3ου Τάγματος Μηχανικού | 28-30/4/1941 | Εξαφανίστηκε στην Κόρινθο σε αεροπορικό βομβαρδισμό |
Κείμενο: του συνεργάτη της Εταιρείας
κ. Μιχαήλ Λουκά, Ομ. Καθηγητή, π. Πρύτανη του Γ.Π.Α.
Τον Μάρτιο του 1939 κυκλοφορούσαν
στην Ευρώπη επίμονες φήμες για σχεδιαζόμενη κατάληψη της Αλβανίας από την
Ιταλία. Στις 7/4/39 η Ιταλία κατέλαβε
την Αλβανία, έπειτα από μικρή αντίσταση, αφού εντός 3 ημερών από την απόβαση
κατελήφθησαν τα Τίρανα, με τον βασιλιά Αχμέτ Ζώγου να καταφεύγει στο
εξωτερικό. Ακολούθησε συνεχής προώθηση
ιταλικών στρατευμάτων προς την ελληνοαλβανική μεθόριο, με συνέπεια το
ΓΕΣ να δώσει εντολή ενίσχυσης της 8ης μεραρχίας που είχε έδρα τα Γιάννενα και
κάλυπτε την ελληνοαλβανική μεθόριο από το Ιόνιο Πέλαγος μέχρι τις δυτικές
υπώρειες της Πίνδου. Στις 15/4/39, ο
Μουσολίνι μιλώντας σε επιτροπή Αλβανών που επισκέφθηκε τη Ρώμη, με επικεφαλής
τον πρωθυπουργό Βερλάτσι, για να προσφέρει το στέμμα της Αλβανίας στον
βασιλιά της Ιταλίας, υποσχέθηκε ότι «η Ιταλία θα ευνοήσει και θα
πραγματοποιήσει την επέκταση των αλβανικών συνόρων». Τις πρώτες ημέρες του
Αυγούστου 1939 ισχυρές ιταλικές δυνάμεις έλαβαν σαφή επιθετική διάταξη στη
μεθόριο. Κατόπιν αυτών η 8η μεραρχία επιτάχυνε τα προπαρασκευαστικά μέτρα
επιστράτευσης και με έγκριση του ΓΕΣ ενίσχυσε τις δυνάμεις προκαλύψεως.
Τη διοίκηση της 8ης μεραρχίας είχε αναλάβει από τον Φεβρουάριο του 1938 ένας έμπειρος αξιωματικός, ο Ευρυτάνας υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος. Ο Κατσιμήτρος συγκρότησε τη λεγόμενη «επιτροπή οχυρώσεως», η οποία καθόρισε τις διαδοχικές γραμμές αμύνης και τα έργα που έπρεπε να γίνουν σε βάθος και σε πλάτος. Σχεδόν όλο το βάρος της αμυντικής οργάνωσης ανέλαβαν ο διοικητής πυροβολικού της μεραρχίας συνταγματάρχης Παναγιώτης Μαυρογιάννης και ο λοχαγός μηχανικού Μιχάλης Σούλης. Ας σημειωθεί ότι ο Κατσιμήτρος οργάνωσε την κύρια αμυντική τοποθεσία βόρεια των Ιωαννίνων στην περιοχή Ελαίας – Καλπακίου, κατά μήκος του ποταμού Καλαμά. Στις 15/8/40 τορπιλίστηκε το ελαφρύ καταδρομικό Έλλη στο λιμάνι της Τήνου από ιταλικό υποβρύχιο. Στις 27/10/40, ο Κατσιμήτρος τηλεφώνησε στο γραφείο τού αρχηγού ΓΕΣ, για να αναφέρει ότι «αύριο ή τα χαράματα θα έχουμε ιταλική επίθεση». Στις 3 και 45′ το πρωί, ο αντισυνταγματάρχης Κορώζης του ΓΕΣ, ανακοίνωσε στον Κατσιμήτρο ότι την 3η πρωινή ο εν Αθήναις πρέσβης της Ιταλίας Γκράτσι επέδωσε στον Ι. Μεταξά διακοίνωση της ιταλικής κυβέρνησης με την οποία οι Ιταλοί απαιτούν να επιτραπεί η είσοδος στην Ελλάδα του ιταλικού στρατού, διαφορετικά από της 6ης πρωινής θα εισήρχετο βιαίως. Ο πρόεδρος της κυβέρνησης απέρριψε την πρόταση και διέταξε την ένοπλη αντίσταση. Ήταν μια νύχτα προσμονής των φαντάρων μας. Ξημέρωνε η μεγάλη ημέρα για την οποία ο Αγγ. Σικελιανός έγραψε:
«Ελέγαμε: Ένα Μαραθώνα ακόμα
Ελέγαμε: μια Σαλαμίνα ακόμα
Ελέγαμε: ακόμα ένα ’21
Ήρθες τέλος Σύ μητέρα μέρα
Όπου αγκάλιασες και ανύψωσες
Ολόκληρα τα περασμένα».
Για τον κόμβο Καλπακίου διατέθηκαν: Η
μεραρχία Φερράρα με 22.000 άνδρες, ενισχυμένη από δυο τάγματα μελανοχιτώνων και δυο
αλβανικά, αλλά και από μια αλβανική ορεινή πυροβολαρχία και 9 πυροβολαρχίες ορεινού πυροβολικού. Η τεθωρακισμένη
μεραρχία Κένταυροι με 150 άρματα μάχης, 9 πυροβολαρχίες πεδινού πυροβολικού
και ένα τάγμα όλμων και το 26ο σύνταγμα βαρέων πυροβόλων των 149 χιλιοστών με 6
πυροβολαρχίες. Ανατολικά, η μεραρχία
αλπινιστών Τζούλια, με σκοπό να καταλάβει τον κόμβο Μετσόβου, με 2 συντάγματα και 6 ορεινές πυροβολαρχίες,
συνολικής δυνάμεως 12.000 ανδρών. Από ελληνικής πλευράς είχε αναπτυχθεί το
Απόσπασμα Πίνδου, δυνάμεως 2.000 ανδρών με διοικητή τον θρυλικό συνταγματάρχη Κων/νο
Δαβάκη. Στους τομείς Καλαμά και
Θεσπρωτίας, διατέθηκε η μεραρχία Σιένα με 9 πυροβολαρχίες ορεινού
πυροβολικού, με σκοπό να κινηθεί προς Φιλιππιάδα – Άρτα. Η δύναμη αυτή
ενισχύθηκε με ένα σύνταγμα γρεναδιέρων, ένα σύνταγμα ιππικού, 3 πυροβολαρχίες
βαρέων πυροβόλων και 2 σώματα ατάκτων Αλβανών. Έναντι των δυνάμεων αυτών υπήρχε
η 8η μεραρχία με 4 διοικήσεις συνταγμάτων, 17 πυροβολαρχίες (2 βαριές), 2
τάγματα πολυβόλων και 1 ομάδα αναγνωρίσεως.
Η συνολική ιταλική δύναμη στην
ελληνοαλβανική μεθόριο ήταν 78.000 άνδρες, χωρίς να περιλαμβάνονται τα αλβανικά
τάγματα, ενώ η ελληνική δύναμη τις πρώτες ημέρες του πολέμου ήταν 35.000
άνδρες. Ας σημειωθεί ότι η ιταλική αεροπορία διέθετε 275 βομβαρδιστικά, 179
καταδιωκτικά και 59 αεροπλάνα αναγνωρίσεως. Η ελληνική αεροπορία διέθετε
συνολικά 135 πάσης φύσεως παλαιά αεροπλάνα. Στις διαταγές τους οι Ιταλοί
στρατηγοί τόνισαν ότι η κατάληψη της Ηπείρου είναι θέμα ημερών. Δεν έλαβαν,
όμως, υπ’ όψιν τους ότι απέναντί τους την ώρα εκείνη είχαν μια Ελλάδα ενιαία
και αδιαίρετη, απαλλαγμένη από το φοβερό
φυλετικό ελάττωμα της διχόνοιας και αντίθετα φορτισμένη από τις εθνικές
αρετές της φιλοπατρίας και της ανδραγαθίας. Δεν έλαβαν υπ’ όψιν τους ότι
απέναντί τους είχαν Έλληνες μαχητές, οι οποίοι επί χιλιάδες χρόνια δεν έπαυσαν
να δίνουν ματωμένα πειστήρια του πάθους τους για την ελευθερία. Έτσι, μέσα σε
λίγες ημέρες η ιταλική χιονοστιβάδα μετατράπηκε σε μια απλή χιονομπαλίτσα και η
δάφνη της Φερράρα φυλλορρόησε άδοξα μπροστά στην ορμή και στον ηρωισμό του
Έλληνα φαντάρου.
Στην Πίνδο, η Τζούλια εισέδυσε με
πρωτοφανή ορμή. Οι μικρές δυνάμεις του Δαβάκη μάχονταν με τις συντριπτικά
υπέρτερες δυνάμεις μια εξειδικευμένης στον ορεινό πόλεμο μεραρχίας. Εκεί
γράφηκαν μερικές από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες της Ιστορίας μας.
Γυναίκες των χωριών της Πίνδου κουβαλούσαν, ανηφορίζοντας συνεχώς, μέσα από
απόκρημνα, δύσβατα, χιονισμένα μονοπάτια, με την άβυσσο να καραδοκεί δίπλα
τους, εφόδια και παιδιά φορτωμένα με ταγάρια μετέφεραν γεμιστήρες και τρόφιμα
στους φαντάρους μας. Μάχες εκ του συστάδην με επικεφαλής τον Δαβάκη να
οιστρηλατεί τους άνδρες του. Στις 2/11, δέχθηκε μια σφαίρα στον δεξιό πνεύμονα
και μεταφέρθηκε αιμόφυρτος στην Αθήνα. Στις 1/11 οι αλπινιστές κατέλαβαν τη
Σαμαρίνα και στις 3/11 τη Βωβούσα. Ταχύτατα κινήθηκε η 1η μεραρχία πεζικού και
η 5η ταξιαρχία ιππικού Θεσ/νίκης με
κατευθύνσεις τη Σαμαρίνα και το Μέτσοβο. Το πώς έφθασαν αποτελεί
εποποιία. Δεκάδες ώρες πορείας μες στη βροχή και στη λάσπη, με πόνους αφόρητους
από τα πληγωμένα πόδια. Απελευθέρωσαν τη Βωβούσα και περικύκλωσαν τους
αλπινιστές. Τελικά, η αποδεκατισμένη Τζούλια έφθασε στην Κόνιτσα όπου η
μεραρχία Μπάρι. Στον τομέα Θεσπρωτίας, τη διάβαση του Καλαμά είχε
διμοιρία 4 πολυβόλων, με επικεφαλής τον Πρεβεζάνο ήρωα έφεδρο ανθυπολοχαγό Θεόφιλο
Παπαγεωργίου, Η διμοιρία είχε
καθηλώσει το ιταλικό πεζικό, που επιχείρησε επανειλημμένα με λέμβους να διαβεί
τον Καλαμά, καίτοι εβάλετο συνεχώς από πυροβολικό και όλμους, αλλά και από την ιταλική
αεροπορία. Δυστυχώς, ο Θεόφιλος δέχθηκε μια ριπή πολυβόλου στο στήθος και
εξέπνευσε. Οι Ιταλοί πέρασαν τον Καλαμά
και στις 6/11 πυρπολή θηκε και λεηλατήθηκε η Ηγουμενίταα από
Αλβανούς μελανοχίτωνες και εν συνεχεία καταλήφθηκε η Παραμυθιά.
Στον τομέα
Ηπείρου η μεραρχία Φερράρα επιτέθηκε,
στις 31/10, στον κόμβο Καλπακίου με όλες της τις δυνάμεις και στις 2/11 με την
εμπλοκή της μεραρχίας Κένταυροι και του μηχανοκίνητου πυροβολικού. Η ευστοχία
και ταχυβολία του πυροβολικού μας καθήλωσε τις φάλαγγες του ιταλικού πεζικού.
Στις 3/11 δυο φάλαγγες με 30 και 50
άρματα, πλαισιωμένα με βερσαλλιέρους μοτοσυκλετιστές πλησίασαν το Καλπάκι. Τα
πρώτα άρματα συνάντησαν φράγματα από σιδηροτροχιές και βγήκαν στους αγρούς,
όπου άλλα καταστράφηκαν από τα ναρκοπέδια
και άλλα από το πυροβολικό μας. Πανικόβλητοι οι Ιταλοί εγκατέλειψαν άρματα
και μοτοσυκλέτες, καταδιωκόμενοι από ευζώνους με την κραυγή «Αέρα». Στις
4 και 5/11 το σύνολο του ιταλικού πυροβολικού σφυροκοπούσε τον κόμβο. Οι
Έλληνες κράτησαν τις θέσεις τους. Στις 7/11 νέα μαζική επίθεση των Ιταλών
αποκρούστηκε επιτυχώς. Στις 8/11 ο σωματάρχης Ρόσι υπέγραψε τη λήξη των
επιθετικών δραστηριοτήτων των Ιταλών, καταλήγοντας: «. . . οι έναντι των
Ελλήνων δυνάμεις μας ήταν ανεπαρκείς». Στις 14/11 διατάσσεται από τον Παπάγο
γενική επίθεση εφ’ όλου του μετώπου, μετατρέποντας έτσι τον πόλεμο των Ελλήνων
από αμυντικό σε επιθετικό.
Ο Έλληνας φαντάρος, πάνω στα κακοτράχαλα
παγωμένα βουνά της Ηπείρου, με τις μεγαλειώδεις του νίκες, παρ’ όλες τις πληγές και τα
κρυοπαγήματά του, έδειξε σε όλους τους λαούς της καταπτοημένης Ευρώπης και σε
όλους τους πολιτικούς ηγέτες, που συναγωνίζονταν τότε σε ψεύτικες υποσχέσεις
και όρκους ότι η Ελλάδα θα ανταμειφθεί μετά τον πόλεμο, πώς υπερασπίζεται κανείς
το δίκιο και την ελευθερία. Όχι με το ψέμα, τη μεγαλοστομία και το συμφέρον,
αλλά με την παλληκαριά και την αυτοθυσία.
Στον πόλεμο του ’40 δεν υπάρχει νους.
Υπάρχει καρδιά, υπάρχει φλόγα και πάθος ασίγαστο για τη νίκη. Όπως μας λέει ο ΚΩΣΤΗΣ
ΠΑΛΑΜΑΣ «η μεγαλοσύνη στα έθνη δεν μετριέται με το στρέμμα, με της καρδιάς
το πύρωμα μετριέται και με το αίμα». Η 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ είναι σταθμός οριακός,
μαρτυρία της καθολικότητας της ηθικής των
Ελλήνων και της εκπληκτικής συνέπειας του γένους προς την ιστορική του
ύπαρξη. Το ΟΧΙ δεν ήταν πρωτόγνωρο για τον Ελληνισμό. Ήταν το «μολών λαβέ
του ΛΕΩΝΊΔΑ». Ήταν το «αν θέλετε τ’ άρματά μας ελάτε να τα πάρετε»
της Φρουράς του Μεσολογγίου. Ήταν η ηχώ τριών χιλιάδων ετών. Ήταν η
επιβεβαίωση, για μια ακόμη φορά, της
ισχυρής παρουσίας του Ελληνισμού στη νεότερη παγκόσμια ιστορία. Αυτό δεν είναι
χάρισμα αλλά χρέος, είναι η ασίγαστη αγρύπνια του μπροστά στην αιώνια μοίρα
του.
Έπεσε μαχόμενος υπέρ πατρίδος, στις 5:30 το ξημέρωμα της 28ης Οκτωβρίου 1940. Οπλίτης Μπουκουβάλας Γεώργιος του Δημητρίου. Εκείνο το ξημέρωμα, τον βρήκε μέσα στο χαράκωμα, στο ξωκλήσι του Άη Γιώργη στο Αηδονοχώρι της Κόνιτσας. Υπηρετούσε στο επιστρατευμένο 51ο Σύνταγμα Πεζικού.
Μέσα από μαρτυρίες, ανταποκριτής του ΑΠΕ-ΜΠΕ, μαζί με τον Δημήτρη Μαλάμη από το Αηδονοχώρι, ακολούθησαν τα τελευταία βήματα του ηρωικού οπλίτη, που καταγράφεται ως ένας από τους τρεις πρώτους νεκρούς του μετώπου.
Στο Μπουραζάνι ξεκινά ένας δύσκολος χωματόδρομος που φθάνει στο ξωκλήσι του Άη -Γιώργη, όπου βρίσκονταν τα χαρακώματα. Σήμερα, η πυκνή βλάστηση έχει καλύψει τα λίγα απομεινάρια από τα ορύγματα. Ωστόσο, ένα προσκυνητάρι με ένα αναμμένο καντήλι, στο σημείο όπου τραυματίστηκε θανάσιμα ο Γεώργιος Μπουκουβάλας αποδίδει ευγνωμοσύνη και τιμή στους άγνωστους ήρωες του Έπους του 1940.
Ο συγχωριανός του, Σάββας Σιάτρας, μεταφέρει τα τελευταία του λόγια στο χωριό.
«Όπως μου έλεγε και μολογούσε η μητέρα μου, στις 27 Οκτώβρη, γυρίζοντας από το αμπέλι με τα σταφύλια φορτωμένα στο γαϊδούρι, συνάντησε τον Γιώργο, ήταν βιαστικός και του είπε.
“- Τι γίνεται Γιώργο;
– Τι να γίνει Πανάγιω, με το πρώτο μπαμ”.
» Πήγαινε ολοταχώς για τη μονάδα του. Επί της παραμεθορίου στην Κόνιτσα, στο Αηδονοχώρι. Ο Γιώργος Μπουκουβάλας ήταν ήδη από το καλοκαίρι του 1940 επιστρατευμένος και είχε πάρει άδεια για να γιορτάσει του Αγίου Δημητρίου τον πατέρα του, αλλά και τον έναν χρόνο γάμου του με τη σύζυγό του».
Τα λόγια του οπλίτη, αποδείχτηκαν προφητικά.
Φτάνοντας στην Κόνιτσα, η θέση του, είναι στα ορύγματα στο ξωκλήσι του Άη Γιώργη στο Αηδονοχώρι. Εκεί έπεσαν οι πρώτες οβίδες των Ιταλών. Ο Γιώργος Μπουκουβάλας τραυματίστηκε θανάσιμα στο χαράκωμα.
Η μαρτύρια του υπερήλικα Δημήτρη Μπόνιου, συνταξιούχου στρατιωτικού, για εκείνο το πρωινό στο Αηδονοχώρι είναι αποκαλυπτική.
«Το ξημέρωμα εκείνο μας βρήκε κάτω από τις Λακιές, το ύψωμα όπου είχε στηθεί γραμμή άμυνας στου στρατού. Κάποιοι από το χωριό, μαζί και η οικογένεια μου, βρεθήκαμε εκεί για προστασία. Βομβάρδιζαν τα ιταλικά κανόνια από το αλβανικό έδαφος. Περνούσαν οι οβίδες πάνω από τα κεφάλια. Φώναζαν όλοι να γίνει συσκότιση στο χωριό για να μη βλέπουν. Σβήστε τους φανούς. Το χωριό οργανώθηκε Η μάνα μου είχε τα ζώα στο δάσος. Πήγαμε σπίτι και πήραμε ό,τι μπορούσαμε για να φύγουμε Δύσκολη πορεία. Στην ανηφόρα του Αη- Λιά πέταξε τον μπόγο που ήταν φορτωμένη. Τον έκρυψε μέσα στο δάσος σε ένα δένδρο. Με 4 παιδιά στα χέρια δεν μπορούσε να περπατήσει. Συνεχίσαμε μέσα από μονοπάτια και την 3η μέρα φτάσαμε στα Ζαγοροχώρια.
Στη Δοβρά, συναντήσαμε το τάγμα που ήταν στο χωριό. Είχε δοθεί εντολή οι δυνάμεις να συμπτυχτούν στα μετόπισθεν στην αμυντική γραμμή Κατσιμήτρου».
Στο Αηδονοχώρι Κόνιτσας μπήκε νωρίς το πρωί ο Ιταλός κατακτητής. Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία του Απόστολου Νάτση στον Γεώργιο Δονόπουλο, ο οποίος μίλησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο στρατιώτης χτυπήθηκε ΒΔ του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στην θέση Μέγα Λόγγος, σε δύσβατο πλέον σήμερα σημείο.
«Ο 10χρονος τότε Απόστολος Νάτσης, κατέβαινε από το βουνό όπου βρίσκονταν μαζί με άλλους συγχωριανούς για να πάρει λίγο αλεύρι και σκεπάσματα από το σπίτι. Ένας Ιταλός στρατιώτης, μπαίνοντας στο χωριό τον συνάντησε και του είπε. “ Εκεί, στην μικρή εκκλησία έχετε έναν νεκρό δικό σας”. Το αγόρι γύρισε πίσω και τον βρήκε. Μαζί με την μητέρα του τον έθαψαν στο χαράκωμα. Στο σημείο βρίσκεται ένα μικρό προσκυνητάρι. Όλοι ανάβουν ακόμη και σήμερα εκεί, ένα κεράκι στη μνήμη του ».
Ο οπλίτης Μπουκουβάλας, έμεινε για 7 χρόνια θαμμένος στο Αηδονοχώρι. Για τους κατοίκους του χωριού όπως μας λένε ήταν «το δικό τους παλικάρι». Το 1947 η οικογένεια μετέφερε τα οστά του στην Καρίτσα.
«Οι καμπάνες, κτυπούσαν πένθιμα όλη την ημέρα. Δεν μπορώ να ξεχάσω τον θρήνο και το μοιρολόι εκείνη την ημέρα», θυμάται η κόρη της αδελφής του, Διονυσία Τσιούρη, που ήταν τότε κοριτσάκι.
Ο πατέρας του ήρωα, Δημήτριος Μπουκουβάλας, τιμώντας τη μνήμη του, πρόσθεσε μια καμάρα στο καμπαναριό της εκκλησίας στην Καρίτσα.
Η ανιψιά του Διονυσία Τσιούρη αναθέτει στον γλύπτη Θόδωρο Παπαγιάννη να φιλοτεχνήσει το ορειχάλκινο άγαλμα του πεσόντα στο μέτωπο. Το 1998 τοποθετείται στην πλατεία της Καρίτσας και γίνονται τα αποκαλυπτήρια με όλες τις τιμές.
Ο Γιώργος Μπουκουβάλας, ήταν δικηγόρος και γεννήθηκε το 1906 στην Kαρίτσα Ιωαννίνων. Φοίτησε στο σχολείο του χωριού του. Παρά τις δυσκολίες και την φτώχεια της οικογένειας του, κατάφερε και σπούδασε στην Νομική Αθηνών.
Για να τα βγάλει πέρα με τις σπουδές, το πρωί δούλευε σε τεχνικό γραφείο και το απόγευμα σε καφενείο. Άσκησε το επάγγελμά του στο Ειρηνοδικείο Ζίτσας. Τον Αύγουστο του 1940, επιστρατεύτηκε λόγω των γεγονότων της περιόδου.
Ο θάνατός του την 28η Οκτωβρίου 1940 μνημονεύεται μέχρι σήμερα.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Εκτροπή λεωφορείου του Πολεμικού Ναυτικού στον παράδρομο της Ιόνιας οδού στο 143,5 χλμ, στο ύψος της Βλαχέρνας Άρτας
Επεβαιναν 25 ατομα και μέχρι στιγμής η Πυροσβεστική απεγκλώβισε τον οδηγό του λεωφορείου τραυματισμένο και τον συνοδό των σπουδαστών με πρόχειρα μέσα.
Αναμένεται η επίσημη ενημέρωση για την κατάσταση της υγείας των 25 επιβατών.
ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Ο οδηγός του λεωφορείου με πιο σοβαρά τραύματα, ο συνοδός και 11 σπουδαστές με ελαφρά τραύματα-εκδορές.
