Η προίκα και η τρύπα.

Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

Γνωστό είναι πως διαλύονταν γάμος, για την μη καταβολή του υπολοίπου της προίκας που συμφωνήθηκε, για το είδος της ραπτομηχανής, για το χρόνο καταβολής της (προ ή μετά το γάμο), για… χίλια δυο για. Η προίκα ήταν το βάρος το ασήκωτο του γονιού κι όλης τελικά της οικογένειας. Πατέρας και γιοι ξενιτεύονταν, «να μάσουν τα χρήματα της προίκας», ένα και δυο ακόμα χρόνια. Και η θυγατέρα «ακαρτέρει κι ακαρτέρει μέσα στο σπίτ’», τραγουδώντας και υφαίνοντας στον αργαλειό, να φτιάξει τα ρούχα που μαζί με τα μετρητά συναποτελούσαν την προίκα. Το μέγα δηλαδή οικογενειακό πρόβλημα! 

Συνακόλουθο της προίκας ήταν το πανωπροίκι που λειτουργούσε ως γιατρικό όταν η νύφη δεν ήταν «άμωμη, άσπιλη, αγνή παρθένα». Κι ακόμα να πούμε πως αν δεν υπήρχε προίκα -σπανιότατο φαινόμενο- ή τέλος πάντων αν η προίκα ήταν μικρή -(για την πεθερά πάντα μικρή ήταν) τότε η νύφη «ήταν για τα λούσματα». Από το πουθενά έπεφταν βροχή τα «κοσμητικά» επίθετα. Άχρηστη, ανεπρόκοπη, σουλτούκω, δευτεράτζα! Το βαρύτερο όμως ήταν «κακομοιριασμένη». Κάποτε μία εγκυμονούσα απέβαλε. Την αιτία δεν διαπίστωσε ο γιατρός ούτε καν επιλήφθηκε κάποιος τέλος πάντων γιατρός. Η γνωμάτευση έγινε στο πεζούλι της εκκλησίας μεταξύ κουτσουμπολιού και κακεντρέχειας. «Αχαΐρευτο το τραΐ, κακομοιριασμέν’ και η γίδα, πού να βγει το κατσίκ’;» Τόσο απλά και με πολλαπλή αξιοπρέπεια!

Μιλάμε για τη δεκαετία του 50. Το Τζουμέρκο σιγά σιγά άρχιζε να συμμαζεύει τα υπάρχοντά και να συμμαζεύεται μετά τη δεκαετία των επιδρομέων και του εμφύλιου σπαραγμού. Τα σπίτια «φτου κι απ’ την αρχή», γιατί τα είχαν κάψει οι τότε επιδρομείς και σημερινοί «σύμμαχοί» μας, οι πληγές επουλώνονταν και η κοινωνική ζωή άρχισε να ρολάρει. Συνοικέσια, γάμοι, γεννήσεις, δειλά δειλά πανηγύρια και χοροστάσια. Οι προξενήτρες στο έργο και οι άντρες στο όργο (όργωμα) ή στην ξενιτιά. Βέβαια η εσωτερική μετανάστευση δεν ήταν έντονη για τα Τζουμέρκα γιατί λειτούργησαν τα Δασικά έργα. Φράγματα και αναδασώσεις. Μικρά τα μεροκάματα αλλά είχαν σχεδόν μόνιμη τη δουλειά. Και το οικογενειακό εισόδημα το συμπλήρωνε η οικόσιτη οικονομία. Η γιδούλα, τα κατσικάκια, οι κοτούλες και η όποια παραγωγή από τα χωραφάκια. 

Λίγοι, πολύ λίγοι αυτοί οι μετανάστες, οι οποίοι μάλιστα θεωρούνταν πολύξεροι, ενημερωμένοι για τα πάντα και οι έχοντες άποψη «επί παντός επιστητού». Αυτός ήταν και ο Γιάννης. Πολυταξιδεμένος, άνθρωπος κυρίως της πρωτεύουσας, υπεράνω όλων των άλλων των «γηγενών», των μονίμων δηλαδή κατοίκων του χωριού, που δεν είχαν πάει ούτε καν στην πρωτεύουσα του νομού, υπερείχε πάντων ως προς τους τρόπους συμπεριφοράς και διαφοροποιούνταν στην ομιλία. Στη λαλιά μιμούνταν τους Πειραιώτες, στη δε συμπεριφορά διακρίνονταν από την ευγένεια και τους αγνούς και πραγματικούς τρόπους. «Σπαθί ο λόγος του, είχε μπέσα, τιμούσε τη φιλία». Ήταν από όλους αγαπητός.

Και όχι μόνο. Εξαιρετικός υποψήφιος γαμπρός. Με όλα τα προσόντα. «Παλληκάρ’ κοσμογυρισμένο», έτσι τον είχαν χαρακτηρίσει. Περιζήτητος… Έδωσαν, πήραν οι προξενήτρες, φουρλάτισαν ένα καλοκαίρι, τελικά κατάφεραν να τον παντρέψουν. Η τυχερή νύφη ήταν η Αλεξάνδρα. «Καλή κοπέλα, απ’ τον κόρφο της μάνας της και με μεγάλο βυζί». (Το βυζί ήταν η προίκα). Η προίκα όμως που υποσχέθηκε ο πεθερός -είπαμε ποια να πρωτοαρπάξει τον Γιάννη- ήταν υπερβολική. Δόθηκε το μεγαλύτερο μέρος προ γάμου και θα εξοφλούνταν μετά τον γάμο. Και έγινε ο γάμος όμως το ζεύγος για έναν μήνα δεν συνευρέθη. Μαύρα μαντάτα έφτασαν όταν το έμαθε το γεγονός ο πατέρας της νύφης. Αποφάσισε να μιλήσει στον γαμπρό φοβούμενος μήπως ήταν μουλαΐμκο. 

Τον κάλεσε και του τα είπε. Τότε ο Γιάννης με την Πειραιώτικη προφορά και τη μπεσαλίδικη συμπεριφορά απάντησε. «Άκου να σου πω πεθερέ. Αν δεν ταχτοποιηθεί η προίκα, δεν εννοώ να χαλάσω της Αλεξάνδρας την τρύπα».

Χρήστος Α. Τούμπουρος

Χάος στο Δημοτικό Συμβούλιο Ζηρού: Διακόπηκε η συνεδρίαση πριν συζητηθεί έστω ένα θέμα

Σε πρωτοφανές σκηνικό εξελίχθηκε για μία ακόμη φορά η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ζηρού, η οποία τελικά έληξε πριν καν ξεκινήσει η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης.

Η ένταση προκλήθηκε από την επιμονή του δημοτικού συμβούλου Χρήστου Ευαγγέλου να συζητηθεί θέμα που είχε αποστείλει προς το Προεδρείο και αφορούσε τη λειτουργία του ΚΔΑΠ ΑμεΑ.

Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Βαγγέλης Κωνσταντής, εξήγησε ότι το συγκεκριμένο θέμα δεν είχε τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να συζητηθεί εκτός ημερήσιας διάταξης στη συγκεκριμένη συνεδρίαση.

Η απάντηση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του κ. Ευαγγέλου, ο οποίος επέμεινε να συζητηθεί το θέμα, διαμαρτυρόμενος σε υψηλούς τόνους και δηλώνοντας ότι δεν θα επέτρεπε να ξεκινήσει η συνεδρίαση με τα υπόλοιπα θέματα.

Παρά τις επανειλημμένες συστάσεις του Προέδρου για να επανέλθει η διαδικασία στην τάξη, η ένταση δεν εκτονώθηκε. Ακολούθησε ολιγόλεπτη διακοπή της συνεδρίασης.

Με την επανέναρξη, ωστόσο, το σκηνικό επαναλήφθηκε. Ο Πρόεδρος πρότεινε μάλιστα την αποβολή του δημοτικού συμβούλου από την αίθουσα, πρόταση που τελικά δεν συγκέντρωσε την απαιτούμενη αποδοχή από το σώμα, γεγονός που αναμένεται να προκαλέσει νέες συζητήσεις και στην παράταξη της πλειοψηφίας, η οποία έχει δοκιμαστεί πολλές φορές από εριστικές συμπεριφορές στις συνεδριάσεις.

Η συνεδρίαση διακόπηκε για δεύτερη φορά για περίπου δέκα λεπτά. Όταν τα μέλη επέστρεψαν στην αίθουσα, το κλίμα παρέμενε τεταμένο και η προσπάθεια να ξεκινήσει η συζήτηση των θεμάτων της ημερήσιας διάταξης δεν κατέστη δυνατή.

Μπροστά στο αδιέξοδο, ο Πρόεδρος έβαλε τελικά τέλος στη συνεδρίαση, ανακοινώνοντας ότι αυτή θα επαναληφθεί στις 10 το πρωί της Τρίτης.

https://www.epiruspost.gr/

Μπλόκο από ΕΕ στις εισαγωγές από Βραζιλία κρέατος και άλλων προϊόντων ζωικής προέλευσης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει τις εισαγωγές βραζιλιάνικου κρέατος και άλλων ζωικών προϊόντων, από την Πέμπτη (3 Σεπτεμβρίου), εν αναμονή διαβεβαιώσεων από τη Βραζιλία ότι συμμορφώνεται με τους κανόνες υγείας των ζώων της ΕΕ.

«Η Βραζιλία δεν θα έχει πλέον άδεια να εξάγει στην ΕΕ τρόφιμα και υποπροϊόντα ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση», δήλωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής, τη Δευτέρα (31 Αυγούστου).

Αυτή η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει μια σειρά από προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, πουλερικά, αυγά κ.α.

Οι Βρυξέλλες αρνήθηκαν να δώσουν χρονοδιάγραμμα για το πότε θα μπορούσαν να ξαναρχίσουν οι εισαγωγές.

Ένας έλεγχος των τομέων πουλερικών και μελιού της Βραζιλίας αναμένεται να ολοκληρωθεί την ερχόμενη Παρασκευή. Εάν τα ευρήματα είναι θετικά και τα κράτη μέλη της ΕΕ δώσουν την έγκρισή τους, οι εξαγωγές πουλερικών από τη Βραζιλία προς την Ένωση θα μπορούσαν να ξαναρχίσουν εντός των επόμενων εβδομάδων.

Οι εισαγωγές βοείου κρέατος ενδέχεται να χρειαστούν όμως περισσότερο χρόνο.

Θυμίζουμε ότι τον περασμένο Μάιο, η Βραζιλία συμπεριλήφθηκε σε έναν κατάλογο της ΕΕ με χώρες που δεν τηρούν τους κανόνες σχετικά με τη χρήση αντιβιοτικών στα ζώα.

«Η Βραζιλία είναι ένας σημαντικός εταίρος για την ΕΕ και συνεργαζόμαστε στενά, εποικοδομητικά και θετικά με τις βραζιλιάνικες αρχές για να διασφαλίσουμε τη συμμόρφωσή τους με αυτές τις απαιτήσεις», δήλωσε η εκπρόσωπος της Κομισιόν. «Μόλις αποδειχθεί η συμμόρφωση, οι εξαγωγές προς την ΕΕ θα μπορούν να ξαναρχίσουν», πρόσθεσε.

Η Βραζιλία ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής βοδινού κρέατος της ΕΕ το 2025, εξάγοντας περισσότερους από 92.000 τόνους, αξίας άνω των 713 εκατομμυρίων ευρώ.

https://www.agrotypos.gr/

Παρατσούκλια κατοίκων ανά πόλη,ποιοί είναι οι Μπόχαλοι,οι Βλάχοι, οι Παγουράδες,οι Σαρδέλες,οι Γκάγκαροι,Οι Κ@λοπλένηδες;

Γνωρίζατε ότι υπάρχουν παρατσούκλια για τους κατοίκους σχεδόν κάθε ελληνικής πόλης; Και δεν εννοούμε απλώς τα ονόματα που βγαίνουν από την πόλη…  
πχ Αθήνα – Αθηναίοι, αλλά κάποιες ειδικές ονομασίες, οι οποίες έχουν βγει για διάφορους λόγους…  
Σίγουρα έχετε ακούσει μερικά από τα παρατσούκλια αλλά ας δούμε πώς αποκαλούνται οι κάτοικοι διαφόρων πόλεων!

• Κως – Μπόχαλοι  

Προέρχεται από την τοπική διάλεκτο στην οποία το μπουκάλι το λένε μποχάλι.  

• Ρόδος – Τσαμπίκοι  

Από το γνωστό τοπικό όνομα.  

• Θεσσαλονίκη – Καρντάσια  

Καρντάσι είναι ο αδερφός στα τουρκικά. Παλιά επεφτε πολυ δούλεμα από τους Αθηναίους επί του θέματος. Σαλονίκη δε, γνωστή και ως Καρντασούπολη! Οι θεσσαλονικείς είναι επίσης γνωστοί ως μπαγιάτηδες και ως παυλοκαταραμένοι.  

• Έβρος – Γκάτζοι ή Γκάτζολοι  

Στο Σουφλί του νομού Έβρου παλαιότερα υπήρχαν πολλά γαϊδούρια, τα οποία τα έλεγαν αλλιώς και γκάτζους. Έτσι οι φαντάροι έβγαλαν κοροϊδευτικά την περιοχή Γκατζολία και έμεινε να φωνάζουν τους κατοίκους Γκάτζολους. Η ιστορική αμαξοστοιχία 604 ΕΒΡΟΣ ΕΞΠΡΕΣ λέγεται και Γκάτζος Εξπρές.  

• Πτολεμαΐδα – Καϊλαριώτες  

Αυτό συμβαίνει γιατί η Πτολεμαϊδα λέγεται αλλιώς και Καϊλάρια. Επίσης λέγεται και λασποχώρι γιατί παλιά όταν έβρεχε ήταν ένα χωριό γεμάτο λάσπες.  

• Κοζάνη – Σούρδοι  

Λέγονται έτσι διότι προσποιούνταν ότι δεν άκουσαν κάτι – κοινώς ποιούσαν τη νήσσαν – όταν φυσικά δεν τους συνέφερε. Και ενώ οι μεν υπόλοιποι Έλληνες τους δέχτηκαν με αυτήν τους τη νοοτροποία, οι δε Εβραίοι δεν κατάφεραν να στεργιώσουν ούτε στιγμή στην περιοχή. Στα βλάχικα σούρδος σημαίνει κουφός / βλάκας.  

• Κέρκυρα – Παγανέλια ή Φρανκολαντσέρηδες  

Ονομάστηκαν έτσι γιατί παγανέλι στην κερκυραϊκή διάλεκτο σημαίνει περιστέρι και η Κέρκυρα (κυρίως οι πλατείες, αλλα γενικά όλη η πόλη της) είναι γεμάτη περιστέρια. Το φρανκολαντσέρηδες είναι άγνωστο από που βγαίνει.  

• Ιωάννινα – Παγουράδες  

Αποκαλούνται έτσι, γιατί παλιά λέγανε ότι στη λίμνη στα Γιάννενα καθρεπτιζόταν το φεγγάρι και οι Γιαννιώτες έτρεχαν με τα παγούρια για να μαζέψουν και καλά το μαγικό νερό!  

• Λάρισα – Πλατυποδαράδες ή Πλατύποδες ή Τυρόγαλα  

Οι Λαρισαίοι λέγονται έτσι λόγω του κάμπου που είναι επίπεδος και δεν βοηθάει στο σχηματισμό καμάρας στο πόδι. Το τυρόγαλα βγαίνει απ’ το τοπικό προϊόν.  

• Βόλος – Αυστριακοί  

Kυκλοφορούν διάφορες εκδοχές:  

* Διότι οι Βολιώτες είναι τσιγκούνηδες – σαν τους Αυστριακούς  * Διότι είναι ψυχροί άνθρωποι – σαν τους Αυστριακούς  * Διότι είναι μοχθηροί – επί Τουρκοκρατίας, οι Αυστριακοί είχαν χειρότερη φήμη κι απ’ τους Τούρκους. * Διότι στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν μπήκε στον Παγασητικό ένα αυστριακό πολεμικό, αν και εχθρικό, οι Βολιώτες το υποδέχθηκαν με μπάντες και αυστριακές σημαίες. Αυτά τα λένε οι Λαρισαίοι.  

Οι εξηγήσεις που δίνουν οι ίδιοι οι Βολιώτες είναι:  

* Επί Τουρκοκρατίας, η πόλη είχε διάφορα εμπορικά προνόμια, ένα από τα οποία ήταν και η ύπαρξη αυστριακού προξενείου και η δυνατότητα που είχαν οι Βολιώτες να εμπορεύονται υπό αυστριακή προστασία.  * Μετά το 1881, που ο Βόλος ενσωματώθηκε στο ελληνικό κράτος, η νέα διοίκηση φορολόγησε βαριά τη Θεσσαλία. Μπήκε ένας ιδιότυπος νέος κεφαλικός φόρος σε όλους τους <<Έλληνες το γένος>> (κατά κύριο λόγο εμπόρους), κάτι το οποίο οδήγησε στους μαγαζάτορες να βάλουν ξένες, αυστριακές σημαίες στα μαγαζιά τους για να αποφύγουν να φορολογηθούν.  

Υπάρχει και η εκδοχή της Φρικηπαίδειας.  

* Ο Βόλος είναι μία πόλη στην κεντρική Ελλάδα. Γνωστή αυστριακή αποικία που εξελίχθηκε σε αποικία των ΕΛ, μετά την εκδίωξή τους από την αφιλόξενη προσωρινή τους κατοικία, τη γνωστή υποβαθμισμένη περιοχή της Αθήνας.  

• Άρτα – Νερατζοκώληδες  

Λόγω του ότι στην Άρτα έχουν πολλά νεράτζια και μεγάλους κώλους, άρα έχουν κώλους σαν νεράτζια.  

• Πρέβεζα – Σαρδέλες  

Διότι λέγεται ότι βάζουν τις σαρδέλες στο κλουβί.  

• Αθήνα – Γκάγκαροι  

Γκάγκαρο ήταν το βαρύ ξύλο που ήταν κρεμασμένο με σκοινί πίσω από τις αυλόπορτες, τις οποίες έκλεινε με το βάρος του (gaga στα τούρκικα το ράμφος). Γκάγκαρος λεγόταν επί τουρκοκρατίας ο Αθηναίος της ανώτερης κοινωνικής τάξης, ο οποίος στην πόρτα του είχε γκάγκαρο. Σημαίνει σήμερα ο γνήσιος Αθηναίος.  

• Φλώρινα – Απόγονοι της Γιουργίας  

Γιατί η γιούργα ήταν η Γεωργία στα φλωρινιώτικα. Ήταν η μεγαλύτερη πόρνη της Φλώρινας. Απ’ τις μεγαλύτερες βρισιές για τους Φλωρινιώτες!  

• Πόντος – Ντουντούμια / Τουρκούλια  

Άγνωστη προέλευση.  

• Λέσβος – Γκαζμάδες  

Τη Μυτιλήνη τη λένε Γκασμαδία ή Κασμαδία οι φαντάροι που υπηρετούν εκεί, επειδή η στρατιωτική ζωή εκεί έχει πολύ σκάψιμο, σκάβουν ορύγματα. Επίσης, υπάρχει και ο παλιός μύθος που λέει ότι (σύμφωνα με την παράδοση από στόμα σε στόμα των φαντάρων) όταν ήταν να φτιαχτεί το αεροδρόμιο της Μυτιλήνης, όλοι οι κάτοικοι πήγαν να συνδράμουν κρατώντας από έναν κασμά (και κανένας δεν κρατούσε φτυάρι ή σκαπέτι).  

• Σέρρες – Ακανέδες  

Λόγω του ότι στη πόλη των Σερρών φτιάχνονται ακανέδες (ένα είδος γλυκού σαν λουκούμι).  

• Πάτρα – Μινάρες  

Λίγο υποτιμητική λέξη για τους Πατρινούς που σημαίνει μ..άκας αλλά σε πιο light εκδοχή. Τυπικός χαιρετισμός: «που ‘σαι ρε μιναρα»  

• Ηράκλειο – Σουμπερίτες ή Καστρινούς  

Σουμπερίτες, διότι στην κατοχή ο Σούμπερ είχε την έδρα του στο Hράκλειο και Καστρινούς επειδή το Ηράκλειο ονομαζόταν και Κάστρο.  

• Αγρίνιο – Βλάχοι  

Έτσι τους αποκαλούν οι Μεσολογγίτες, οι οποίοι θεωρούν τον εαυτό τους πολύ διακεκριμένο.  

• Ναύπλιο – Κωλοπλένηδες  

Οι Aργίτες τους αποκαλούν έτσι διότι πλένονταν στις τούρκικες τουαλέτες.  

• Άργος – Πρασάδες  

Ως αντίποινα τους έβγαλαν έτσι, διότι έτρωγαν το πράσο με το οποίο χτυπούσαν το γαϊδούρι τους.  

• Καβάλα – Ψαροκασέλες  

Έτσι τους αποκαλούν οι Ξανθιώτες.  

• Αρκαδία – Σκορδάς ή Αβγοζύγης  

Σκορδάς λόγω των τοπικών προϊόντων και αβγοζύγης γιατί πρώτοι οι Αρκάδες πουλούσαν αυγά βάσει του μεγέθους τους – των αυγών -.  

• Κόρινθος – Λαΐδες  

Γιατί Λαΐδα ήταν μια εταίρα της αρχαιότητας από την Κόρινθο.  

• Κρήτη – Πέτσακες ή Σβούρους  

Μάλλον από Ρέθυμνο, Ηράκλειο. Ο ορεσίβιος ή χωρικός που κατεβαίνει στην πόλη με ιμπεριαλιστικές διαθέσεις ως προς γυναίκες, μπάρια κλπ. με τα γνωστά αξεσουάρ (4χ4, μαύρο πουκάμισο κλπ κλπ). Τείνει να αντικαταστήσει και στα Χανιά το <<κούργιαλος>>. Σβούροι είναι οι κάγκουρες στην τοπική διάλεκτο.  

• Σαλαμίνα – Μπακαουκες ή Μανάρια  

Για το «Μπακαουκας» υπάρχει και το γνωστό ανέκδοτο ότι στη σαλαμίνα επικρατεί… εμφύλιος μεταξύ των Μπακις και των Ουκας.  

• Xαλκίδα – Τρελονερίτες  

Απο το φαινόμενο της παλίρροιας. Τα τρελά νερά του Ευρίπου λένε οτι έχουν πειράξει και τα μυάλα των Χαλκιδέων.  

• Τρίκαλα – Κασέρια ή Σακαφλιάδες  

Κασέρια λόγω τοπικού τυριού και Σακαφλιάδες λόγω του Σακαφλιά, ο οποίος έζησε την εποχή του Μεσοπολέμου, λίγο μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και ήταν ο Δον Ζουάν της εποχής. Ήταν ένας ωραίος άντρας που είχε αναστατώσει την τρικαλινή κοινωνία με τα καμώματά του, ώσπου κάποιοι του στήσανε καρτέρι στα στενά σοκάκια του Βαρουσίου και τον μαχαιρώσανε (εξού και το γνωστό στιχάκι «Στα τρίκαλα στα δυό στενά σκοτώσανε τον Σακαφλιά»). Το σακαφλιάς κατά λέξη σημαίνει ο φίλος της σάρκας.

http://xiromeronews.blogspot.gr

IMAM MΠΑΪΛΝΤΙ ... και ο «μπαϊλντισμένος» ιμάμης…

Γράφει η Μαρία Ν. Αγγέλη

 

«Εκείνη τη στιγμή μπήκε στην τραπεζαρία ο Ταρνανάς, και ακούμπησε μπροστά στη Λωξάντρα τη μεγάλη πιατέλα με τις μελιτζάνες. Λαδερές μελιτζάνες, παραγεμιστές και μέσα μπόλικα κουκουνάρια και σταφίδες…» (Μαρία Ιορδανίδου, Λωξάντρα).

Θα αφηγηθώ ένα μύθο για την ονομασία του φαγητού: 

  Ήταν κάποτε περίοδος του Ραμαζανιού. Τότε οι μουσουλμάνοι  δεν τρώνε τίποτα μέχρι να δύσει ο ήλιος. Ένας ιμάμης (ιερέας στη μουσουλμανική θρησκεία) μύρισε τις ευωδιές που έβγαιναν από την  κουζίνα μιας χριστιανής, η οποία μαγείρευε μελιτζάνες και καθώς ήταν νηστικός, δεν άντεξε ο άνθρωπος, λιποθύμησε και έπεσε από τον μιναρέ! Όταν οι άνθρωποι κατάλαβαν το γεγονός πανικόβλητοι φώναζαν: «Ιμάμ μπαϊλντί!», που σημαίνει ο ιμάμης λιποθύμησε! Από τότε, σύμφωνα με το μύθο, το φαγητό πήρε την ονομασία του από το περιστατικό αυτό.

Υπάρχει και άλλη εκδοχή: Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας ιμάμης που παντρεύτηκε την κόρη ενός λαδέμπορου. Η κόρη είχε προίκα δώδεκα μπουκάλια ακριβό ελαιόλαδο. Για δώδεκα βράδια η γυναίκα μαγείρευε μελιτζάνες με το λάδι αυτό. Την δέκατη τρίτη ημέρα, όταν τέλειωσαν όλα τα μπουκάλια με το λάδι, ο ιμάμης κατάλαβε πόσο λάδι χρειάζεται για να μαγειρευτεί αυτό το φαγητό και τότε από την έκπληξή του, ίσως και από την τσιγκουνιά του, του ήρθε ταμπλάς και έπεσε λιπόθυμος!

Και η μία και η άλλη εκδοχή του μύθου αναφέρονται στη λιποθυμία του ιμάμη. Και οι δύο κρύβουν κάποια αλήθεια…

 Επηρεασμένη από τους μύθους περί ιμάμη, νομίζω ότι οι μελιτζάνες μοιάζουν με ιμάμηδες ξαπλωμένους, ίσως λιπόθυμους…

Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για ένα απλό λαδερό φαγητό που αρέσει στους περισσότερους σερβιρισμένο ζεστό ή κρύο…

Το ιμάμ μπαϊλντί είναι μάλλον το πιο καλοκαιρινό λαδερό της παραδοσιακής κουζίνας μας. Παρασκευάζεται  με βάση τη γλυκόπικρη νοστιμιά της μελιτζάνας, που δένει με το μελωμένο κρεμμύδι και την ντομάτα και τον μαϊντανό, σε μια σύνθεση με καταλύτη το ελαιόλαδο. Συνοδεύεται με τυρί φέτα από πάνω. Πιο μεσογειακό πιάτο απ’ τις μελιτζάνες ιμάμ, δεν γίνεται! 

Παραθέτω μια εύκολη συνταγή (από: Στοΐλη Μ., Και διηγώντας τα… να τρως, Κίχλη, 2015).

Υλικά για το ιμάμ μπαϊλντί (για 6 άτομα περίπου)

8 μελιτζάνες

8 μέτρια ξερά κρεμμύδια, ψιλοκομμένα

4 σκελίδες σκόρδου, ψιλοκομμένες

500 γραμ. ώριμες ντομάτες, χωρίς τη φλούδα και τα σπόρια, τριμμένες στον τρίφτη

1 κ. σούπας πελτέ ντομάτας

1 κ.γλ. ζάχαρη

1 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο

½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

αλάτι

Εκτέλεση

Πλένουμε τις μελιτζάνες, αφαιρούμε το κοτσάνι και τις κόβουμε στη μέση, κατά μήκος. Τις τοποθετούμε σε μπολ με άφθονο νερό και αλάτι για μισή ώρα. Κατόπιν τις ξεπλένουμε και τις στραγγίζουμε. Σε ένα μεγάλο τηγάνι ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και τις τηγανίζουμε και από τις δύο πλευρές για 10-15 λεπτά. Τις αφήνουμε να στραγγίσουν σε χαρτί κουζίνας και τις τοποθετούμε σε μια στρώση σε ταψί ή πυρίμαχο σκεύος.

Γέμιση

Σε μια κατσαρόλα, σε μέτρια φωτιά, ζεσταίνουμε το ελαιόλαδο και σοτάρουμε τα κρεμμύδια για 2-3 λεπτά και κατόπιν προσθέτουμε τις ντομάτες, τον πελτέ, τη ζάχαρη και το αλάτι. Μαγειρεύουμε τα υλικά για 15 λεπτά, μέχρι να εξατμιστούν τα υγρά και να δέσει η σάλτσα. Στο τέλος προσθέτουμε τον μαϊντανό. Γεμίζουμε τις μελιτζάνες με τη γέμιση και την υπόλοιπη τη ρίχνουμε στο ταψί. (Ίσως χρειαστεί να προσθέσουμε μισό φλιτζάνι νερό). Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180ο c και ψήνουμε για 45 λεπτά. 

Το ιμάμ μπαϊλντί είναι έτοιμο. Συνοδεύεται με τυρί φέτα και χωριάτικο ψωμί.

Θυμάμαι, επίσης, τον απλό τρόπο που μαγείρευαν οι γυναίκες του χωριού μου, Μαχαιράς Ξηρομέρου, τις μελιτζάνες. Τις μάζευαν πρωί από τον κήπο, τις καθάριζαν, τις έπλεναν, τις έκοβαν στη μέση και τις άφηναν στο σουρωτήρι να στεγνώσουν. Μετά τις τηγάνιζαν λίγο να ροδίσουν. Στη συνέχεια έριχναν στο τηγάνι χοντροτριμμένο κρεμμύδι και δυο σκελίδες σκόρδο, τριμμένες ντομάτες, πελτέ και αλατοπίπερο. Αφού ετοίμαζαν τη σάλτσα αυτή, την έριχναν στην κατσαρόλα, όπου ήδη είχαν τοποθετήσει τις τηγανισμένες μελιτζάνες. Πρόσθεταν και λίγο νεράκι για να βράσει. Θυμάμαι, η μάνα συμπλήρωνε και δυο πατάτες κομμένες κυδωνάτες, τηγανισμένες κι αυτές. Νομίζω τις πρόσθετε, για να τρώμε εμείς τα παιδιά, που τις προτιμούσαμε από τις μελιτζάνες τότε…

Μελιτζάνες κατσαρόλας μαγείρευαν οι νοικοκυρές κυρίως Τετάρτη ή Παρασκευή, που είναι ημέρες νηστείας. Ίσως, δεν είχε φτάσει ακόμη στην αγροτική κοινωνία του Ξηρομέρου η ιστορία του ιμάμη και η λιποθυμία του, που έδωσε το τούρκικο όνομα στο λαδερό φαγητό. Μάλλον «μπαϊλντισμένες», από την κοπιαστική εργασία στα χωράφια, εκείνες οι γυναίκες δεν αναζητούσαν ιστορίες και μύθους γύρω από τα πιάτα τους… Προσπαθούσαν με τα γνήσια προϊόντα του κήπου τους, να μαγειρέψουν νόστιμα φαγάκια για την οικογένειά τους, τηρώντας τις παραδοσιακές συνταγές, τα έθιμα της νηστείας κ.λπ.

Αξίζει βέβαια να διατηρούμε τις παραδοσιακές απλές συνταγές των γυναικών του τόπου μας, αξίζει όμως να τις εμπλουτίζουμε και να δοκιμάζουμε νέες, εξίσου εκλεκτές συνταγές… Η μαγειρική αποτελεί ένα χωνευτήρι γηγενών και ξένων, αγροτικών και αστικών και κοσμοπολίτικων συνταγών…

Ως  επίλογο, αντιγράφω σύντομο απόσπασμα από το κείμενο Οι Χαλασοχώρηδες, του Aλ. Παπαδιαμάντη, το οποίο αξίζει να το διαβάσει κανείς ολόκληρο. (Είναι και επίκαιρο, λόγω προεκλογικής περιόδου).

«…Ο κήπος ήτο ως αδέσποτος την ημέραν εκείνην, η δε γραία Νιανίτσα, η σύζυγος του ιδιοκτήτου, περιφερομένη από αυλακιάς εις αυλακιάν, μύωψ ούσα, έκοπτε κολόκυνθον αντί σικυού και μελιτζάναν αντί τομάτας. Ο κηπουρός, ο μπαρμπα-Νικόλας ο Χλώρης, από τεσσαρακονταετίας δεν είχε παύσει να καλλιεργεί τον κήπον, αλλ’ ενώ όλον τον χρόνον τα είχε καλά με τον ιδιοκτήτην, τον κυρ-Χαράλαμπον, εις τας παραμονάς πάσης εκλογής εμάλλωναν κι εγίνοντο από δυο χωριά. Εις τα πολιτικά ο κυρ-Χαράλαμπος εχώνετο έως τις μασχάλες, ο μπαρμπα-Νικόλας έως τον λαιμόν. Αλλ’ από τεσσαράκοντα ετών δεν συνέπεσε ποτέ να είναι οι δύο με το αυτό κόμμα. Περί του κυρ-Χαράλαμπου υπήρχε ένα παλαιόν δημώδες δίστιχον, το εξής· 

Σκόρδα, πράσα και ρεπάνια και ακόμα κάτι τι

Ο Νιανιός θα θυσιάσει για να βγάλει βουλευτή».

https://mpampiini.blogspot.com/