Η Ελληνική Γλώσσα ως Πυλώνας Πολιτισμού και Παιδείας.

Μήνυμα του Ομίλου για την UNESCO Πρέβεζας για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου, ημέρα μνήμης του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού, αποτελεί ημέρα ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα και τη διεθνή κοινότητα. Από φέτος και εφεξής, ο εορτασμός της ελληνικής γλώσσας καθιερώνεται σε ετήσια βάση στο πλαίσιο των διεθνών επετειακών ημερών, ενισχύοντας τη θεσμική της παρουσία στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη. Η καθιέρωσή της συνιστά διεθνή αναγνώριση της ελληνικής γλώσσας ως θεμελιώδους στοιχείου της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η υιοθέτησή της από την UNESCO το 2019, με απόφαση του Εκτελεστικού της Συμβουλίου, επισφράγισε επίσημα τη διαχρονική, οικουμενική και πολιτισμική αξία της.

Η ελληνική γλώσσα, με ιστορία άνω των τριών χιλιάδων ετών αδιάλειπτης γραπτής και προφορικής συνέχειας, υπήρξε και παραμένει βασικό όχημα διαμόρφωσης της φιλοσοφίας, της δημοκρατίας, του δικαίου, της επιστήμης και των τεχνών. Από τα ομηρικά έπη και το αρχαίο δράμα έως τη χριστιανική γραμματεία και τη σύγχρονη λογοτεχνία, αποτυπώνει τη διαχρονική πνευματική πορεία του Ελληνισμού.

Ο Διονύσιος Σολωμός ανέδειξε τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας ως φορέα ελευθερίας, εθνικής αυτογνωσίας και ηθικής ευθύνης. Στον 20ό αιώνα, ο Γιώργος Σεφέρης, πρώτος Έλληνας Νομπελίστας Λογοτεχνίας, επανέφερε τη διεθνή προσοχή στη ζωντάνια και τη συνέχεια της γλώσσας μας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ να μιλιέται», υπογραμμίζοντας τον αδιάλειπτο δεσμό της με την ιστορική μνήμη και την ανθρώπινη εμπειρία.

Σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της UNESCO, η γλώσσα αποτελεί βασικό πυλώνα της παιδείας, της επιστημονικής γνώσης, της ειρηνικής συνύπαρξης και της αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών. Η ελληνική γλώσσα, ως φορέας εννοιών, αξιών και στοχασμού, εξακολουθεί να προσφέρει τα εργαλεία με τα οποία η ανθρωπότητα κατανοεί τον κόσμο, ερμηνεύει την ιστορία και αντιμετωπίζει τις σύγχρονες προκλήσεις.

Ο Όμιλος για την UNESCO Πρέβεζας, στο πλαίσιο της αποστολής του για την προώθηση της παιδείας, του πολιτισμού και της επιστημονικής γνώσης, τιμά την ελληνική γλώσσα ως στοιχείο άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς με οικουμενική αξία και υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης, της καλλιέργειας και της μετάδοσής της στις νεότερες γενιές.

Ιδιαίτερη σημασία για την Πρέβεζα έχει η διαρκής σχέση της περιοχής με τα γράμματα και την πνευματική δημιουργία. Ο τόπος μας, με τη μακραίωνη ιστορική του διαδρομή, τα μνημεία του και τη ζωντανή εκπαιδευτική του κοινότητα, συνεχίζει να στηρίζει δράσεις που ενισχύουν τη γλωσσική παιδεία, τη φιλαναγνωσία και τη δημιουργική έκφραση, ιδίως της νέας γενιάς. Η Πρέβεζα συμμετέχει ενεργά στον εθνικό και διεθνή εορτασμό της ελληνικής γλώσσας, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ζωντανής της παρουσίας στο παρόν και στο μέλλον.

Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί απλώς μέσο επικοινωνίας, αλλά θεμέλιο σκέψης, αξιών και πολιτισμού. Τιμώντας την ελληνική γλώσσα, τιμούμε την ανθρώπινη δημιουργία και την κοινή μας πνευματική παρακαταθήκη.

Όμιλος για την UNESCO Πρέβεζας

Πυρκαγιά σε οικία στην Βρυσέλα Θεσπρωτίας.

Φωτο αρχείου

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία ανακοίνωσε πριν λίγο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη πυρκαγιά σε οικία στη κοινότητα Βρυσέλα Φιλιατών.
Επιχειρούν 5 Πυροσβεστικά οχήματα με 15 υπαλλήλους.
Σύμφωνα με πρώτες πληροφορίες δεν υπάρχουν άτομα εντός της οικίας

Αφιέρωμα στην "Ηπειρώτικη λαλιά". Επί τη ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας

Γράφει ο Χρήστος Α.Τούμπουρος

Πέρασε πάνω κάτω μισός αιώνας από τότε που κατσιαρτίσαμε από το χωριό… Με το που τελειώσαμε το Γυμνάσιο όλοι σκορπίσαμε. Άλλος για Γιάννινα, άλλος για Άρτα και οι περισσότεροι για την Αθήνα. Το πώς φτάσαμε, πού καταλύσαμε, πώς πορέψαμε και πότε «ποδαρώσαμε» είναι μια άλλη ιστορία -απίστευτη για τους νέους, φυσιολογική για όλους μας-, για μάς δηλαδή που γευτήκαμε τα αποτελέσματα, «τα καλά και τα καλούδια» της εσωτερικής μετανάστευσης. «Και πάλι καλά να λες...». Τη λέξη Αθήνα κι όταν «εγκατασταθήκαμε» αλλά και πριν την προφέραμε με «κάθε επισημότητα» και με απόλυτο σεβασμό. Λέγοντας Αθήνα μόνο που δεν στεκόμασταν σε στάση προσοχής. 

Παράλληλα με κατεβασμένο πάντα το κεφάλι μιλούσαμε, όταν μιλούσαμε, με Αθηναίους, άντρες και γυναίκες. Ήταν κάτι το «άγευστον» για μας. «Πολιτισμένοι…». Και ειδικά όταν άκουγες κάτι κυρίες που σού επαναλάμβαναν: «Εγώ που είμαι βέρα Αθηναία». Και προσπαθούσαμε να αλλάξουμε ομιλία, τρόπους συμπεριφοράς, συνήθειες…, για να ταυτιστούμε με τους «γηγενείς» και κατά συνέπεια πολιτισμένους κατοίκους της πρωτεύουσας.

Ήταν ο κανόνας. Η νοοτροπία που θέριεψε και επικράτησε στα χρόνια της μεγάλης εσωτερικής μετανάστευσης. Τότε που για να μπεις, να «εκκοινωνιστείς» στο πολιτισμένο άστυ έπρεπε να ξεχάσεις ή και να διώξεις από το φρασεολόγιό σου λέξεις και φράσεις της ντοπιολαλιάς σου. Διαφορετικά, αυτόματα έπαιρνες το χρίσμα του «βλαχαδερού», του «βλαχοόντος» κλπ. Και το κάναμε. Συνειδητά ή ασυνείδητα, το κάναμε… Κι ούτε που καταλαβαίναμε πως έτσι συμβάλλαμε στο να χαθεί μεγάλο μέρος από την πλούσια, εύρωστη και εύπλαστη τοπική λαλιά μας. 

Και να ήταν μόνο αυτό; Μαζί με τη λαλιά «έφυγαν» ακούσματα, συναισθήματα, «αδυνάτισαν» μνήμες και παραδόσεις, σβήστηκε η μυρωδιά και περιορίστηκε η αρχοντιά και το μεγαλείο της ηπειρώτικης προκοπής. Και άντε παρακάτω. «Ήταν στραβό το κλίμα, το έφαγε και ο γάιδαρος». Τη βάλαμε εμείς στην άκρη τη λαλιά μας, έμειναν τα χωριά «έρμα μαντριά γεμάτα λύκ’ς», πλέον η γλώσσα διαμορφώνεται κυρίως από «ισχυρούς ομογενοποιητικούς παράγοντες». Το ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα, η Τηλεόραση και κυρίως το διαδίκτυο. Ποιος και γιατί να μιλήσει τη λαλιά μας. Μας μάτζιασε «η αθρόα εισβολή και η άκριτη αποδοχή ξένων λέξεων». Κατεβασιά αληθινή! Και σε κάθε «κατεβασιά» κατρακυλάν πέτρες, κοτρώνια, κλαδιά και δέντρα, ζωή και δημιουργία, συναίσθημα και πολιτισμός. 

Κι όσο θυμάμαι που κάποτε είπα τη φράση «πάω να σφουγγιστώ» και με πόση ειρωνεία με κοίταξαν οι της παρέας μου, τύχαινε να είμαι εγώ μόνο Ηπειρώτης, με πιάνει ένα σύγκρυο ενοχής για το «κατακρεούργημα» που -έστω και άθελα- κάναμε στη γλώσσα μας. Όχι σφουγγιστώ, αλλά σκουπιστώ. Τέρμα η εντολή της γιαγιάς «σφουγγίσ’ μωρέ κρούν’κο, θα πουντιάσεις και δεν έχω όρεξ’ να σ’ ρίξω ποτήρια». Αργότερα, το έμαθα… Και έμαθα πολλά. Έμαθα πως σφουγγίζω σημαίνει στεγνώνω με πανί, με πετσέτα, ενώ σκουπίζω σημαίνει διώχνω με τη σκούπα από το πάτωμα ή γενικά από το έδαφος τα σκούπρα. Έμαθα δηλαδή πολύ καλά πώς είχε δίκιο η γιαγιά μου που φώναζε.. «Α, πα, πα. Γιόμ(ι)σε σκούπρα η αυλή, να προκάνω να σκουπίσω». Και πρόκανε και σκούπιζε και μας σφούγγιζε όταν μας «μπανιάριζε για να μην πουντιάσουμε». Ήταν τότε που η γιαγιά έλεγε και ξανάλεγε στο εγγονάκι της: «Λάρωσε καλό μ’, λάρωσε παιδάκι μ’. Τώρα έρχεται η μάνα σ’». Δεν έλεγε «σταμάτα το κλάμα» ή «σώπα»… Δεν έδινε η γιαγιά εντολές. Μιλούσε με εύηχες και σωστές λέξεις, με ατόφιους ήχους, χωρίς καλούπια και γλωσσικά περιμαντρώματα.

«Τι με τ(η)ράς μωρέ μούκακα. Σφουγγίσ’ μην πουντιάσεις από τις λεκτικές σιαμουνίκλες» θα μας έλεγε σήμερα… Και «θα μας βάραγε με κανένα κόπανο στο ρ’ζάφτ’ που θα πήγαινε το αίμα τσαμπούνα». Δεν μας βάρεσε με κανένα κόπανο ούτε σφρουτζούλ(ι)σε η γιαγιά κανένα στούμπο, αλλά καλούλα όπως ήταν μας άφησε να κάνουμε αυτά που κάναμε στη γλώσσα μας και εν γένει στην πολιτιστική μας ιδιοπροσωπία. Γλώσσα, παράδοση, συνήθειες, ακούσματα, συναισθήματα όλα «τα πήρε το ποτάμι, τα πήρε ο ποταμός». Τα έπνιξε η νοοτροπία του «παγκοσμιοποιημένου εκμοντερνισμού» που κοντέψαμε να κάνουμε τρόπο ζωής το αποδιώξιμο του γηγενούς στοιχείου και την άκριτη και αλόγιστη αποδοχή επείσακτων βιομηχανοποιημένων, δήθεν πολιτιστικών, προϊόντων. Κάπως έτσι θα το λέγαμε, αν κάναμε τον απολογισμό μας. «Τέτοιοι χάφτες που ήμασταν ό,τι και να μας σέρβιραν εμείς το χάφταμε. Χαρδαλούπες αληθινοί».

Χρήστος Α.Τούμπουρος

Σήμερα ο Πανηγυρικός Εσπερινός Αγίου Χαραλάμπους για τους Απόδημους Πρεβεζάνους από την Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Ν. Πρεβέζης

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ

Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης θα τιμήσει και φέτος τη μνήμη του Αγίου Χαραλάμπους, Πολιούχου και Προστάτη της Πρέβεζας, με την τέλεση Πανηγυρικού Εσπερινού στην Αθήνα.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, και ώρα 18:00 το απόγευμα, παραμονή της εορτής του Αγίου, στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Αθηνών (Ακαδημίας 67).

Κατά τη διάρκεια της ακολουθίας θα τελεστεί Πανηγυρικός Εσπερινός μετ’ Αρτοκλασίας, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αχαΐας κ. Αθανασίου.

Μετά το πέρας του Εσπερινού, ο Σεβασμιώτατος θα ευλογήσει την Αγιοβασιλόπιτα της Εταιρείας.

Η Εταιρεία απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση προς τους απόδημους Πρεβεζάνους, καθώς και προς όλους τους φίλους της, να τιμήσουν με την παρουσία τους την τελετή, η οποία αποτελεί σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής μας ταυτότητας.

Ο Μητροπολιτικός Ναός της Πρέβεζας είναι αφιερωμένος στον Άγιο Χαράλαμπο, ο οποίος από το 1854 και εξής τιμάται ως Πολιούχος και Προστάτης της πόλης.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος θεράπευσε τους κατοίκους της Πρέβεζας από την πανώλη, η οποία εκείνη την εποχή αποδεκάτιζε τον πληθυσμό. Μπροστά στη μεγάλη αυτή δοκιμασία, η εκκλησιαστική ηγεσία της πόλης μετέβη στα Μετέωρα, και συγκεκριμένα στην Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου, όπου φυλάσσεται η Τίμια Κάρα του Αγίου Χαραλάμπους.

Η Τίμια Κάρα μεταφέρθηκε στην Πρέβεζα και τέθηκε σε προσκύνημα στον ομώνυμο ναό. Με πίστη, ευλάβεια και δάκρυα, οι κάτοικοι παρακαλούσαν τον Άγιο να τους απαλλάξει από την πανώλη. Ακολούθησε αγρυπνία και τα ξημερώματα, λιτανεία σε ολόκληρη την πόλη.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Χαράλαμπος επενέβη θαυματουργικά και η πανώλη έπαψε. Το θαύμα αυτό αναγνώρισαν ακόμη και οι Τούρκοι της εποχής, οι οποίοι είπαν χαρακτηριστικά:

«Να ο Θεός της αλήθειας, ο Θεός των Ραγιάδων είναι ζωντανός».

Έκτοτε, ο λαός της Πρέβεζας ανακήρυξε τον Άγιο Χαράλαμπο Προστάτη και Πολιούχο της πόλης.