Το σφοντύλι...

Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

«Η ρόκα θέλει αργαλειό και το σφοντύλι χάδι και της μικρής το γνέσιμο να γίν’ αγάλι αγάλι». Ούτε που θυμάμαι πότε και από ποιον το είχα ακούσει. Μικρός και «διαολοτρυποτούφος», όπως με έλεγαν, χωνόμουν παντού και απόλαγα τις κεραίες μου και άκουγα, μάθαινα και ρωτούσα. Συνεχώς ρωτούσα. Φοβερό χούι. Ακόμα με καταβασανίζει. Πώς ετούτο, γιατί το άλλο, ποιος πού και πότε το είπε αυτό, τι εννοούσε και γιατί το λέμε έτσι. «Ου παιδάκι μ’ δεν τελειώνουν αυτά. Και τι τα θέλ’ς όλα αυτά; Δεν χρειάζονται. Μάθε πρώτα να μαναρίζεις τα πρόβατα και τα άλλα θα τα βρεις». Αυτές ήταν οι μόνιμες συμβουλές της γιαγιάς μου. Ούτε το μανάρισμα έμαθα κι ακόμα περισσότερο μού έμειναν απορίες, πολλές απορίες.

Απορίες για το μανάρισμα, απορίες για το σφοντύλι κι απορίες για το γνέσιμο της κοπελιάς. Καλά το μανάρισμα θέλει χρόνο, υπομονή και προσοχή. Δεν μεγαλώνουν εύκολα τα ζωντανά. «Σε θέλουν εκεί απίκου, μέρα νύχτα, και στο τέλος δεν έχουν και μεγάλο διάφορο». «Τα κόβαμε τη Λαμπρή, ώσπου τα τελειώσαμε και φύγαμε για την πόλη, για να καζαντίσουμε». Τώρα, αν βρήκαμε καζάντια είναι άλλο θέμα. Η ελπίδα μας είχε αναρριχηθεί για τα καλά στου κισσού το φύλλωμα. Μα δεν γνωρίζαμε ή δεν καταλάβαμε πως ο κισσός αλλού στηρίζεται. Ποιος να μας πει και πώς να μας το πει τόσο καθαρά όσο ο ποιητής: «Δε θέλω του κισσού το πλάνο ψήλωμα//σε ξένα αναστυλώματα δεμένο./Ας είμαι ένα καλάμι, ένα χαμόδεντρο./Μα όσο ανεβαίνω, μόνος ν’ ανεβαίνω», Γ. Δροσίνης.

Το σφοντύλι. Το σφοντύλι, λοιπόν, είναι ένα στρογγυλό και βαρύ σώμα που το στεριώνουν στη βάση του αδραχτιού, για να γυρίζει εύκολα το αδράχτι, κυρίως κατά την έναρξη του γνεσίματος. Ήταν, λοιπόν, ένα στρογγυλό ξύλινο βαρίδι. Στην ανάγκη χρησιμοποιούσαν ένα μετρίου μεγέθους ξηρό κρεμμύδι. «Η δουλειά να γίνεται και όπως και να γίνεται…». Κατά τη διεργασία όμως έπρεπε με λεπτές, «χαϊδευτικές» θα έλεγε κάποιος κινήσεις να στρίβει το αδράχτι, «το κυλινδρικό αυτό ξύλο γύρω από το οποίο τυλίγεται το νήμα (το γνέμα) που σχηματίζεται από το γνέσιμο του μαλλιού (της τλούπας ) που τοποθετείται στη ρόκα». Να πούμε ακόμα πως στην «προικώα αρματωσιά» κάθε κοπελιάς ήταν και η ρόκα γνεσίματος που πολλές φορές την είχαν στολισμένη και σκαλισμένη με διάφορες διακοσμητικές παραστάσεις.

Το σφοντύλι μαζί με το αδράχτι περιστρέφονταν συνεχώς κι έτσι τυλίγονταν το νήμα. Οι περιστροφές -πολλές, πάρα πολλές είναι αλήθεια- μεταφορικά μας έφταναν και στην αντράλα του μυαλού. « Μού ήρθε ο ουρανός σφοντύλ’» είναι οι λέξεις που λέμε μετά από ένα απότομο χτύπημα ή όταν συμβεί ένα δυσάρεστο και αναπάντεχο γεγονός. «Ζαλίζομαι, ζαλίζομαι σαν το σφοντύλι αντραλίζομαι».

Κάποτε «εγένετο ερωτική σύμπτυξη του Κώτσιου και της Λενιώς και βγήκε το κούτσ’κο. Και να η κατάθεση της Λενιώς για την «αναγνώριση του τέκνου».

«Φούρκα εγώ τα ποδάρια, κύριε πρόεδρε, όξω το αδράχτ’ τ’, Κώτσιου, σβουγγ στροφές το σφοντύλ’, βάλε-βγάλε το αδράχτ’ μού ‘ρθε αλληλούια, αλατζούτζουρας και δεν έβλεπα τίποτες. Τα ‘μασε μετά τα παντελόνια κι έφ’γε. Μας ξεκάμπ’σε όμως το κούτσκο. Κι απέ γεννήθ’κε “μην είδατε, μην απαντήσατε τον Κώτσιο τον λεβέντη”».

Κι όταν ο πρόεδρος παρατήρησε «όχι και λεβέντης», πήρε την απάντηση: «Δεν ξέρω τι λέτε, αλά το αδράχτ’ και το σφοντύλ’ του κάνουν καλή δ’λειά. Σβούρα κυρ’ πρόεδρε. Σού ‘ρχεται αχαμνά, ζουρλαίνεσαι και δεν ξέρ’ς τι κάν’ς. Αυτό έπαθα και εγώ. Σφοντύλ’ ήταν αυτό ή μηχάνημα; Παναΐα μου…». Χωρίς να το καταλάβει αθώωσε τον Κώτσιο.

 Χρήστος Α. Τούμπουρος

Έπιασε το μαγιόξυλο…

Αυτή η φράση, που συνηθίζεται να λέγεται σήμερα σκωπτικά, προήλθε από τη μεσαιωνική συνήθεια, να στολίζουν οι νέοι την πρωτομαγιά ένα κλαρί κερασιάς και να το προσφέρουν, ύστερα, στην αγαπημένη τους ή την αρραβωνιαστικιά τους.

Άλλες εκδοχές

1. Η Πρωτομαγιά πριν καθιερωθεί ως εργατική αργία, ήταν η ημέρα πολλών παγανιστικών εορτών, τελετών και λατρείας προς τη φύση και φυσικά δεν υπήρχε μεγαλύτερη ένδειξη τιμής προς την μητέρα φύση από το να συνευρεθούν ερωτικά οι γυναίκες με τους άντρες.

Συνήθως σε αυτές τις τελετές ο αρχιερέας κρατούσε ένα κλαδί δέντρου στολισμένο με λουλούδια και από εκεί και έπειτα η σημειολογία έκανε το έργο της και το πέος απέκτησε και άλλο όνομα.

2. Κατά τη διάρκεια της γιορτής της Πρωτομαγιάς ένας νέος θαυμάζει την ομορφιά μιας νεαρής αλλά παντρεμένης γυναίκας και πέφτει νεκρός από το χέρι του συζύγου της. Τότε ο Μάης με το θαυματουργό «μαγιόξυλο» του ακουμπά τον νέο και τον ανασταίνει. Η ανάσταση αυτή συμβολίζει την ανανέωση που είναι φανερή αυτή την εποχή.

zarpanews

https://www.tampouloukia.gr/

«Και εκτέλεσαν πλήθος τα θηρία...»

(Στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944)

Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

Γιορτάζουμε, λουλουδιαζόμαστε, φωτογραφιζόμαστε, χαιρετιόμαστε, αλληλοασπαζόμαστε, φεϊσμπουκιζόμαστε… Κι άντε να καθίσουμε σε καμιά ταβέρνα, «ο ένας κατσιούλα στον άλλον», να φάμε τον περίδρομο και να συνεορτάσουμε την Πρωτομαγιά. Να πάμε, να φάμε, να κόψουμε και κανένα λουλούδι, να φτιάξουμε το στεφάνι (της σταύρωσής μας, λόγω αδιαφορίας-εκούσια) και να επανέλθουμε οίκοι, να οριζοντιωθούμε και να το σκάσουμε στον ύπνο φουσκώνοντας ασκιά. Κι όταν ξυπνήσουμε να αρχίσουμε την κριτική. «Φταίμε κι εμείς, φταίτε κι εσείς,/φταίει κι ο Χατζηπετρής». Η συνηθισμένη πλέον τακτική. Ας το καταλάβουμε καλά. Η πρώτη του Μάη είναι η ημέρα των εργατών. Είναι στην πραγματικότητα η καθιερωμένη γιορτή της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου, η οποία αποτέλεσε μια από τις κορυφαίες στιγμές της πάλης των τάξεων στη νεότερη εποχή.

Η Εργατική Πρωτομαγιά γεννήθηκε στην Αμερική το 1886, με τη ματωμένη εξέγερση των εργατών του Σικάγου για 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ανάπαυση - μόρφωση, 8 ώρες ύπνο. Δυο χρόνια μετά εκείνη την εξέγερση, το Διεθνές Συνέδριο του Λονδίνου έκανε δεκτή την πρόταση Βέλγου αντιπροσώπου για την πρώτη Κυριακή του Μάη ως μέρα Παγκόσμιας Εργατικής Εκδήλωσης για το 8ωρο. Η οριστική απόφαση για την καθιέρωση της Εργατικής Πρωτομαγιάς ως μέρας αγώνα και απεργίας την 1η Μάη, πάρθηκε στις 14 Ιούλη του 1889 στο 2ο Συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς. Στην Ελλάδα για πρώτη φορά η Εργατική Πρωτομαγιά γιορτάστηκε το 1893 από τον Κεντρικό Σοσιαλιστικό Σύλλογο Όμιλο του Σταύρου Καλλέργη. Το 1894 γιορτάστηκε στο Στάδιο από όλες τις σοσιαλιστικές ομάδες, όπου εγκρίθηκε ψήφισμα στο οποίο προβάλλονται τα εξής αιτήματα: «α. Την Κυριακήν να κλείνωνται τα καταστήματα καθ' όλην την ημέραν και οι εργάται να αναπαύονται. β. Οι εργάται να εργάζονται επί 8 ώρας την ημέρα και να απαγορευθεί η εργασία εις τους ανηλίκους. γ. Να απονέμεται σύνταξις εις τους εργάτας παθόντας και καταστάντας ανίκανους προς συντήρηση εαυτών και της οικογενείας των».

Εγώ θα πάω Καισαριανή…

«Τώρα πια ο θάνατος περιφερόταν στους δρόμους με κίτρινη μάσκα, τον νιώθαν οι άνθρωποι πίσω από τα βήματά τους και δε γύριζαν να τον κοιτάξουν ο φόβος σήμαινε ενοχή. Είχανε φτάσει οι εχτροί σ' αυτό το σημείο, να μη μπορούν να σταθούν παρά μόνο σκοτώνοντας. Την πρωτομαγιά 1944 πήραν διακόσους από το στρατόπεδο του Χαϊδαριού και τους σκοτώσαν αράδα στο σκοπευτήριο της Καισαριανής . Φορτώσαν τα πτώματα, ζεστά σε καμιόνια και τα περάσαν μέσα από το συνοικισμό, τρέχαν ποτάμι τα αίματα όθε περνούσαν, κι ο κόσμος έκλεινε τα παράθυρα δε βαστούσε να βλέπει. Μερικοί σκοτωμένοι δεν είχαν καλά καλά ξεψυχήσει». (Α. Πανσέληνος, «Τότε που ζούσαμε», «Κέδρος»)

Ήταν Δευτέρα. Πρωτομαγιά του '44. Μέρα μουντή, πνιγμένη στην ομίχλη. Το προσκλητήριο του θανάτου έγινε χαράματα στο Χαϊδάρι. Κι από κει στο Σκοπευτήριο. Στην Καισαριανή . Μια μέρα πριν, οι εφημερίδες δημοσιεύουν το φιρμάνι των Γερμανών:

«...Την 27.4.44 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μιας ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν (!) ανάνδρως (!) έναν Γερμανόν στρατηγόν και τρεις συνοδούς του (...) Ως αντίποινα θα εκτελεστούν: 1) Ο τυφεκισμός 200 κομμουνιστών την 1.5.1944. 2) Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς Σπάρτην...».

Οι 200 αντιφασίστες πατριώτες έγιναν θρύλος. Οι κομμουνιστές δεσμώτες, που η κυβέρνηση του Τσουδερού και των Μανιαδάκηδων κρατούσε στην Ακροναυπλία και την Ανάφη και που με την είσοδο των χιτλερικών στην Ελλάδα τους παρέδωσε στους ναζί, μετέτρεψαν με το αίμα τους το Σκοπευτήριο σε θυσιαστήριο της λευτεριάς.

Στο δρόμο από το Χαϊδάρι στην Καισαριανή, οι πατριώτες αποτυπώνουν μερικές τελευταίες λέξεις στο χαρτί και τα στερνά σημειώματα τα πετούν στο δρόμο. (Βρίσκονται πλέον στο Μουσείο της Καισαριανής).

Ανάμεσά τους ο Ναπολέων Σουκατζίδης. Στο δρόμο προς το εκτελεστικό απόσπασμα, γράφει στον πατέρα του: «Πατερούλη, πάω για εκτέλεση, να 'σαι περήφανος για τον μονάκριβο γιο σου».

Ο Νίκος Μαριακάκης έγραψε: «Καλύτερα να πεθαίνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος».

Ο Σάββας Σαββόπουλος: «... Καμιά δύναμη δε θα μπορέσει να τσακίσει το ΚΚΕ. Το ΚΚΕ θα νικήσει...».

Ο νεολαίος, ο Δημήτρης Σόφης: «Χαίρετε φίλοι. Εκδίκηση. Μάνα μη λυπάσαι. Χαίρε μάνα».

Ο Μήτσος Ρεμπούτσικας: «...Οταν ο άνθρωπος δίνει τη ζωή του για ανώτερα ιδανικά, δεν πεθαίνει ποτέ...».

Εκεί, στην Καισαριανή με επιτάσσει το χρέος μου την Πρωτομαγιά.

Χρήστος Α. Τούμπουρος

«Διάκριση του 2ου Βρεφονηπιακού Σταθμού Θεσπρωτικού στον διαγωνισμό “Σχεδίασε το Αστέρι σου”»

Ο Δήμος Ζηρού με ιδιαίτερη χαρά ανακοινώνει τη σημαντική διάκριση του 2^ου Βρεφονηπιακού Σταθμού Θεσπρωτικού στον πανελλήνιο δημιουργικό διαγωνισμό «Σχεδίασε το Αστέρι σου», που διοργάνωσε ο “Make – A – Wish”  Ελλάδας.

Με τη συμμετοχή των παιδιών του παιδικού τμήματος και την πολύτιμη συμβολή όλων των παιδαγωγών του σταθμού, το έργο που υποβλήθηκε κατάφερε να ξεχωρίσει, κατακτώντας τη δεύτερη θέση ανάμεσα σε πλήθος συμμετοχών από όλη τη χώρα.

Η διάκριση αυτή αποτελεί μια σημαντική αναγνώριση της δημιουργικότητας, της φαντασίας και της ομαδικής προσπάθειας των παιδιών, καθώς τόσο της αφοσίωσης όσο και του παιδαγωγικού έργου του προσωπικού του σταθμού.

Ο Δήμος Ζηρού συγχαίρει θερμά όλα τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς για την επιτυχία τους και εύχεται ανάλογες διακρίσεις και στο μέλλον, ενισχύοντας δράσεις που προάγουν τη δημιουργικότητα και τη συμμετοχή.

Μια ζωή δουλειά, πόνο και απώλειες | Η πονεμένη ιστορία της γιαγιάς Μαρίας

Η γιαγιά Μαρία, 89 ετών σήμερα, θυμάται τα παιδικά της χρόνια, που ήταν γεμάτα με συνεχή δουλειά. Μεγαλωμένη σε μια αγροτική περιοχή, περνούσε τις μέρες της βοηθώντας με τα πρόβατα, κουβαλώντας ξύλα και πηγαίνοντας στα χωράφια. Παρά τη σκληρή δουλειά, έχει πολλές αναμνήσεις από αυτή την εποχή.

Καθώς μεγάλωνε, η Μαρία παντρεύτηκε και απέκτησε δύο παιδιά. Ωστόσο, η τραγωδία συνέβη όταν ένα από τα παιδιά της πέθανε. Αυτό ήταν ένα καταστροφικό πλήγμα για τη Μαρία και την οικογένειά της, και η απώλεια έμεινε μαζί της σε όλη της τη ζωή.

Παρά αυτή τη στενοχώρια, η Μαρία επέμενε και συνέχισε να εργάζεται σκληρά για να στηρίξει την οικογένειά της. Βρήκε παρηγοριά στην πίστη της, που την έχει στηρίξει στις δύσκολες στιγμές.

Σε όλη της τη μακρά ζωή, η γιαγιά Μαρία έχει δει πολλές αλλαγές στον κόσμο γύρω της. Έχει δει πολέμους και τεχνολογικές προόδους και έχει παρακολουθήσει την κοινωνία να εξελίσσεται.

Παρά τις προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει, η γιαγιά Μαρία παραμένει ευγνώμων για τις πολλές ευλογίες στη ζωή της. Αγαπά τις αναμνήσεις της από τους αγαπημένους της και τον χρόνο που πέρασε μαζί τους, και συνεχίζει να βρίσκει χαρά στις απλές απολαύσεις της ζωής.

Καθώς σκέφτεται τη μακρά και γεμάτη ζωή της, η γιαγιά Μαρία νιώθει μια αίσθηση γαλήνης και ικανοποίησης. Γνωρίζει ότι η κληρονομιά της θα συνεχιστεί μέσω της οικογένειάς της και των αναμνήσεων που μοιράζονται, και ανυπομονεί για ό,τι κι αν έχει το μέλλον.

Παραγωγή:Greek Village Life

Ἀλεξάνδρα Τσιάβου. Η Ηπειρώτισσα μητέρα τεσσάρων τέκνων, (ετών 41), δεύτερη στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα

 Γράφει ο Θεόδωρος Δράκος

Αλεξάνδρα Τσιάβου.

Από τήν Βρυσέλα Φιλιατῶν στήν Θεσπρωτία.

Απόφοιτος Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας.

Νῦν Πυροσβέστης.

Μητέρα τεσσάρων τέκνων.

Κάτοχος μεταλλίων σέ παγκόσμια καί εὺρωπαϊκά πρωταθλήματα στήν κωπηλασία.

Καί χάλκινη Ὀλυμπιονίκης στούς Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες τοῦ Λονδίνου τό 2012.

Τό πρῶτο μετάλλιο τῆς Ἑλλάδος στήν γυναικεία κωπηλασία.

Συμμετεῖχε στό πανελλήνιο πρωτάθλημα πού ἔγινε τἠν προηγούμενη ἑβδομάδα στό Σχινιᾶ.

Καί κατέλαβε μαζί μέ τὴν ἐπίσης Θεσπρωτή Φρειδερίκη-Ἀμαλία Ντάνη τήν δεύτερη θέση στό διπλό σκίφ.

Σέ ἡλικία 41 ἐτῶν καί 10 χρόνια μετά τήν ἀποχώρησή της ἀπό τούς ἀγῶνες.

Καί μήν νομίζεται ὅτι τό ἐπίπεδο ἦταν χαμηλό.

Η Ἑλένη Κόντου (1η) καί ἡ Ζωή Φίτσιου (3η) ἧταν χἀλκινες Ὀλυμπιονίκες στούς Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες τοῦ Παρισιοῦ τό 2024΄

Εἶπε καί μιά μεγάλη κουβέντα σέ συνέντευξή της “Ἡ κωπηλασία εἶναι πιὸ εὔκολη ἀπό τὴν οἰκογένεια”.

Δημιουργήσαμε μιά γενιά μέ τήν «λογική τῆς ἥσσονος προσπάθειας" πού κοιτάζει μόνο τὸν ἑαυτό της καί τήν καλοπέρασή της καί σέ συνδυασμό μέ τήν ἀνεπαρκή κρατική πολιτική φτάσαμε ἐδῶ πού φτάσαμε.

Νά καταρρέουμε δημογραφικά.

Φυσικά τό γεγονός δέν προβλήθηκε, δέν πῆρε διαστάσεις.

Κάτι ἀθλητικές σελίδες ἀσχολήθηκαν.

Μία πολύτεκνη μητέρα νά παίρνει μετάλλιο φαίνεται ὅτι δέν "πουλάει".

Μᾶλλον θά ἔπρεπε νά ἦταν λεσβία, παιδί λαθρομεταναστῶν ἤ ἔστω νά ἔχει τέσσερα σκυλιά γιά νά λάβει δημοσιότητα.

Έχει τά θερμά μου συγχαρητήρια γιατί ἐνσαρκώνει τό πρότυπο τῆς Ἠπειρώτισσας Γυναίκας πού ἀπό τὴν ἡμέρα πού γεννιόνταν μέχρι νά πεθάνει ἡ ζωή της ἦταν ἕνας διαρκής ἀγώνας.

Καλημέρα.

17 Ώρες τη μέρα στα ζώα | Ο Κώστας και το κοπάδι του

«Άμα δεν το αγαπάς, δεν το κάνεις. Εδώ δεν έχει ευκολία».

Στον οικισμό Κόφτρα στην Ανάληψη Αιτωλοακαρνανίας, συναντήσαμε τον Κώστα, έναν από τους τελευταίους κτηνοτρόφους της περιοχής.

Από μικρό παιδί μεγάλωσε κοντά στα ζώα, συνεχίζοντας μια ζωή που πέρασε από γενιά σε γενιά. Σήμερα φροντίζει πρόβατα και γίδια, αρμέγει με τα χέρια, βγαίνει κάθε μέρα στη βοσκή και ζει μια καθημερινότητα χωρίς ωράριο, χωρίς γιορτές και χωρίς ξεκούραση. Μέσα από τη συζήτησή μας, ο Κώστας μιλά με ειλικρίνεια για τις δυσκολίες της κτηνοτροφίας, το αυξημένο κόστος, την έλλειψη βοήθειας, την απουσία κτηνιατρικής στήριξης, τους φόβους για τις αρρώστιες και τα άγρια ζώα, αλλά και για την ερήμωση των χωριών. «Τα χωριά ερήμωσαν», μας λέει. Και όταν τον ρωτήσαμε αν θα επέλεγε αυτή τη ζωή αν γύριζε τον χρόνο πίσω, η απάντησή του ήταν συγκλονιστική.

Ένα επεισόδιο αφιερωμένο στους ανθρώπους της ελληνικής υπαίθρου που συνεχίζουν να παλεύουν, συχνά μόνοι, κρατώντας ζωντανό έναν τρόπο ζωής που σιγά σιγά χάνεται.

Παραγωγή: Greek Village Life

130 χρόνια προσφοράς και πολιτισμού για τον Μουσικοφιλολογικό Σύλλογο Άρτης ,«Ο Σκουφάς»

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και συγκίνηση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 25 Απριλίου η επετειακή εκδήλωση για τη συμπλήρωση 130 ετών από την ίδρυση του Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου Άρτης ,«Ο Σκουφάς», στην Πνευματική του Στέγη.

Η εκδήλωση αποτέλεσε έναν φόρο τιμής στην πολυετή και πολύτιμη προσφορά του Συλλόγου στα γράμματα, τη μουσική και τον πολιτισμό, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό του ρόλο στην πνευματική και καλλιτεχνική ζωή της Άρτας από το 1896 έως σήμερα.

Κεντρικοί ομιλητές της εκδήλωσης ήταν ο νομικός, σύμβουλος κ. Σταμάτης Γεωργούλης, Έφορος του Ιστορικού Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός», η Ομότιμη Καθηγήτρια Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Πρόεδρος της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών κα Αικατερίνη Λιάμπη, ο Καθηγητής Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών κ. Νικόλαος Αναστασόπουλος, ο υπεύθυνος εκδόσεων «Κουλτούρα» κ. Λάμπρος Κωστακιώτης, ο Φιλόλογος και Διδάκτορας Ιστορίας, Έφορος Μουσείων του Συλλόγου Σκουφά κ. Κωνσταντίνος Κωσταβασίλης και ο Χημικός – Ιστορικός, Έφορος Φιλολογικού του Συλλόγου Σκουφά κ. Βασίλης Κατσώτης.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε εκτενής ιστορική αναδρομή στην πορεία του Συλλόγου, ο οποίος ιδρύθηκε το 1896 από οραματιστές ανθρώπους με στόχο την προώθηση των γραμμάτων, της μουσικής και του χορού. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη Φιλαρμονική του Συλλόγου, η οποία από το 1898 έχει συμβάλει καθοριστικά στη μουσική παιδεία της νεολαίας, αναδεικνύοντας πλήθος διακεκριμένων μουσικών.

Την έναρξη της εκδήλωσης πλαισίωσε η Φιλαρμονική του Συλλόγου, προσδίδοντας έναν ιδιαίτερα εορταστικό και συγκινησιακό τόνο στην επέτειο.

Ξεχωριστή στιγμή της βραδιάς αποτέλεσαν οι τιμητικές διακρίσεις που απονεμήθηκαν στον Σύλλογο. Ο Ιστορικός Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» απένειμε στον «Σκουφά» το χρυσό μετάλλιο των 160 χρόνων του, εκφράζοντας παράλληλα την επιθυμία για στενότερη συνεργασία στο μέλλον. Επιπλέον, η Πρόεδρος της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών κα Αικατερίνη Λιάμπη επέδωσε το μεγάλο μετάλλιο «Κώστας Φροντζος» στον Σύλλογο και εξέφρασε την χαρά της για την αρχή μίας στενότερης συνεργασίας των δύο ιστορικών συλλόγων της Ηπείρου. Οι δύο αυτές σημαντικές βραβεύσεις αποτελούν έμπρακτη αναγνώριση της συμβολής του Συλλόγου στα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους και απηύθυναν θερμούς χαιρετισμούς, αναγνωρίζοντας τη μακρόχρονη προσφορά του Συλλόγου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Άρτας κ. Καλλίνικος, η Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κα Άννα Μπατιστάτου, οι Βουλευτές Άρτας κ. Γιώργος Στύλιος και κα Όλγα Γεροβασίλη, ο Αντιπεριφερειάρχης Αρταίων κ. Βασίλης Ψαθάς, ο Δήμαρχος Αρταίων κ. Χριστόφορος Σιαφάκας και ο Αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου κ. Φώτης Φώτιος.

Παρόντες ήταν επίσης η Θεματική Αντιπεριφερειάρχης κα Αναστασία Σίμου, ο Περιφερειακός Σύμβουλος κ. Νικόλαος Σπύρου, η Αντιδήμαρχος Παιδείας κα Αγγελική Τσώλα, ο Αντιδήμαρχος Παιδείας και Αθλητισμού κ. Χρήστος Γιώτης, καθώς και οι πρώην Βουλευτές κ. Χρήστος Γκόκας και κ. Βασίλης Τσίρκας.

Στο τέλος της εκδήλωσης τιμήθηκαν για την πολυετή προσφορά τους στον Σύλλογο οι πρώην πρόεδροι κ. Γιάννης Κουτσούμπας και κ. Νικόλαος Μπανταλούκας, ενώ απονεμήθηκαν αναμνηστικές πλακέτες των 130 χρόνων στους ομιλητές από τον Πρόεδρο και μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου.

Ο Μουσικοφιλολογικός Σύλλογος Άρτης «Ο Σκουφάς», συνεχίζοντας μια πορεία 130 ετών, παραμένει σταθερά προσηλωμένος στην προαγωγή του πολιτισμού και στη στήριξη της πνευματικής ζωής της τοπικής κοινωνίας, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την Άρτα και ευρύτερα την Ήπειρο.

Με εκτίμηση

Ο πρόεδρος και το  Δ.Σ του Συλλόγου

Εν Έτει 1894: Αστυνόμος και μπανιστηρτζής και χαλάστρας, αλλά... «λαγωνικό»

Πίσω στο 1894. Μεγάλο λαγωνικό ο ενωμοτάρχης της Κούλουρης, ο οποίος πιάνει στο σκοτάδι ζευγάρι «εις στάσιν απρεπήν», χαλάει την προσωπική ερωτική στιγμή του ζευγαριού, και στη συνέχεια με στοιχείο μια παντούφλα αναζητά την κοπέλα στην «παγκόσμια ζωοπανήγυρη» της Κούλουρης. Τελικά κρατά και τη «σκελέαν ως πειστήριον».

Η αναφορά του ενωμοτάρχη Μιχάλη Ζουλαχμάκη εστάλη στις 10 Νοεμβρίου του 1894 από την Κούλουρη προς «το Σεβαστόν και Αξιότιμον Αρχηγείον Χωροφυλακής». Ακολουθεί ολόκληρη η αναφορά: 

«Χθες περί λύχνων αφάς καιροφυλακτίσας λάθρα και υπούλως συνέλαβον ζεύγος ερωτομανές, αποτελούμενον εκ μιας εγχωρίου νεανίδος και ενός αλλόφυλου άρρενος εις στάσιν απρεπή, αλλά λόγω του δημοτικού σκότους και ελλείψει ιδιωτικού φαναρίου εις χείρας μου, απέδρασαν και εξακολουθούν απέδρα, αφήσαντες ακουσίως εις τον τόπον του εγκλήματος τα τεκμήρια της ανόμου πράξεώς των, την τε γυναικείαν σκελέαν, την εγχώριον παντούφλαν και τον πήλον του αλλόφυλου άρρενος, άτινα συνέλαβον άνευ αντιστάσεως τίνος.
 
Ο ανήρ διετέλη ενταύθα εξ Αθηνών προσωρινώς και επί συστάσει, εις πανδοχείων και απέδρα περί το λυκαυγές κρυφίως και υπούλως δια του πορθμείου.
 
Αύριον επωφεληθώ της ενταύθα παγκοσμίου ζωοπανηγύρεως και θέλω προβάλλει την εγχώριον παντούφλαν εις τους πόδας των γυναικών προς αναγνώρισιν της ενόχου οικοδεσπότισης, ταύτης κηρυχθείσης εις άγνοιαν.
 
Την σκελέαν κρατώ ως πειστήριον.
 
Ευπειθέστατος ο Αναφέρων Αστυνόμος
 
Μιχάλης Ζουλαχμάκης
 
Ενωμοτάρχης»
 
* Η αναφορά δημοσιεύθηκε στο blog fourtounis.gr. 

Η συγκλονιστική ιστορία της Σάννας (Άννας) Τσίπα, από το Χλωμό Πωγωνίου, πού ἀντανακλᾶ τά βάσανα καί τόν πόνο πού βίωσε ὁ ἑλληνισμός τῆς Βορείου Ἠπείρου, κατά τή διάρκεια τῆς σκοτεινῆς δικτατορίας τοῦ Χότζα.

Σέ μία συγκλονιστική ἱστορία θά ἀναφερθοῦμε στό παρόν ἄρθρο μας, πού ἀναφέρεται σέ μία βορειοηπειρώτισσα γυναίκα πού εἶχε τό θλιβερό προνόμιο νά εἶναι ἀπό τίς λίγες- ἐλάχιστες γυναῖκες, πού καταδικάστηκαν ἀπό τά σταλινικά δικαστήρια τοῦ Χότζα ὄχι ἁπλά σέ ἐξορία ὅπως συνέβη σέ πολλές ἄλλες, ἀλλά σέ ἐγκλεισμό σέ φυλακές ὑψίστης ἀσφάλειας καί συγκεκριμένα στό τρομερό Σπάτς στή Βόρειο Ἀλβανία. Τήν ἱστορία μᾶς διέσωσε καί μετέφερε ὁ ἐπ’ ἀδελφή ἐγγονός της, Δημήτριος Παναγιώτου ἀπό τό Χλωμό Πωγωνίου, τόν ὁποῖο καί εὐχαριστοῦμε θερμά γιατί μᾶς διέσωσε μία τραγική ὅσο καί ἄγνωστη ψηφίδα ἀπό τή ζοφερή ἐκείνη ἐποχή, πού εἶναι ὡστόσο χαρακτηριστική καί ἐνδεικτική τῶν ὅσων ὑπέφερε ὁ Ἑλληνισμός τῆς Βορείου Ἠπείρου κάτω ἀπό τό ἀθεϊστικό καθεστώς τοῦ Χότζα.

Ἡ Σάννα Τσίπα (Ἄννα Δημουλά, τό πατρικό της) γεννήθηκε στό Χλωμό Πωγωνίου τῆς ἐπαρχίας Ἀργυροκάστρου τό 1902. Παντρεύεται τό 1928 καί τό 1930 γεννιέται ὁ γιός της Ἀλέξης Τσίπας. Ἡ πρώτη συμφορά τήν χτυπάει τόν ἴδιο χρόνο, ὅταν ὁ σύζυγός της πού ὑπηρετοῦσε ὡς φαντάρος στόν ἀλβανικό στρατό, πνίγεται στό ψάρεμα, ἀφήνοντας χήρα τή σύζυγο καί ὀρφανό τό παιδί του πού οὐσιαστικά δέν πρόλαβε νά γνωρίσει. Ἡ γυναίκα του Ἄννα (Σάννα τό χαϊδευτικό της) δέν ξαναπαντρεύεται καί μεγαλώνει μέ χίλια βάσανα τό μοναχοπαίδι της μέσα στίς στερήσεις καί τίς δυσκολίες τῆς ἐποχῆς μέ τή βοήθεια τῶν συγγενῶν της. Τό παιδί της μεγαλώνει, βιώνουν μαζί τόν πόλεμο τοῦ 1940, τήν ὀλιγόμηνη ἀπελευθέρωση ἀπό τόν ἑλληνικό στρατό καί τά βάσανα τῆς ἰταλογερμανικῆς κατοχῆς πού καταλήγει στήν κατάληψη τῆς ἐξουσίας ἀπό τίς ἀντάρτικες ὁμάδες τοῦ Χότζα. Νεαρό παλληκαράκι, ὁ Ἀλέξης Τσίπας, διαβλέποντας τίς δυσκολίες πού ἔρχονται καί ποθώντας τήν λευτεριά, δέν ἀντέχει τήν καταπίεση καί πρίν κλείσουν ἐντελῶς τά σύνορα δραπετεύει γιά τήν Ἑλλάδα, τό 1946 ἀφήνοντας πιά ἐντελῶς μόνη τή μητέρα του. Δέν τήν ξεχνᾶ ὅμως καί προσπαθεῖ συνεχῶς νά ἔλθει σέ ἐπαφή μαζί της, χωρίς νά τό κατορθώσει ὅμως καθώς ὁ ἐμφύλιος πόλεμος εἶναι σέ ἐξέλιξη. Πιάνει δουλειά στά Ἄνω Ραβένα Ἰωαννίνων (γιά νά εἶναι κοντά στό χωριό του) ὡς βοηθός τσαγκάρη καί νυμφεύεται μία κοπέλα ἀπό τούς Σχωριάδες Πωγωνίου, τήν κόρη τοῦ Ἀντώνη Καλύβα, χωρίς νά ἀποκτήσουν παιδιά. Σχεδιάζει νά φύγει γιά τήν Ἀμερική καθώς ἡ ἐξεύρεση μόνιμης  ἐργασίας εἶναι πολύ δύσκολη ἀλλά δέν μπορεῖ νά ἀφήσει τή μητέρα του.

Τό 1950 μετά τήν ἥττα τῶν ἀνταρτῶν ἀποφασίζει νά στείλει μήνυμα μέ ἕνα συγχωριανό τους, ἐπίσης φυγά πού θά ἔμπαινε κρυφά ἀπό τά σύνορα, γιά νά τῆς πεῖ νά ἑτοιμαστεῖ γιά νά δραπετεύσει κι αὐτή μέ τήν πρώτη εὐκαιρία. Ὁ γνωστός του πηγαίνει ὄντως στό χωριό, βρίσκει τό σπίτι, ἀνεβαίνει τή σκάλα καί τῆς κτυπάει τό παράθυρο. Ὡστόσο γιά κακή τους τύχη ἐκείνη τήν ὥρα ἐπέστρεφε ἀπό τή συγκέντρωση τῆς κομματικῆς ὀργάνωσης, ὁ γείτονάς της, φανατικός κομμουνιστής. Χωρίς νά τόν ἀναγνωρίζει καθώς ἦταν μισοσκόταδο, τόν ὑποψιάζεται καί τοῦ ἐπιτίθεται. Ἀκολουθεῖ συμπλοκή κατά τήν ὁποία ὁ γνωστός τῆς Ἄννας τραυματίζει καί ρίχνει κάτω τόν γείτονα καί κατορθώνει νά ξεφύγει μολονότι ξέσπασε συναγερμός στό χωριό καί σέ λίγες ὧρες ἡ περιοχή ὡς τά σύνορα γέμισε μέ στρατό καί ἀστυνομία. Δέν προλαβαίνει ὡστόσο νά παραδώσει τό μήνυμα στήν Ἄννα πού δέν εἶχε ἰδέα γιά τόν σκοπό τῆς ἐπίσκεψης. Ὁδηγεῖται στήν ἀσφάλεια τοῦ Ἀργυροκάστρου ὅπου παρά τήν πίεση καί τίς ἀνακρίσεις δηλώνει ὅτι δέν γνωρίζει οὔτε τόν ἄνθρωπο πού τήν ἐπισκέφτηκε καθώς δέν πρόλαβε νά τόν δεῖ, ἀλλά οὔτε καί τό σκοπό τῆς ἐπίσκεψής του. Οἱ ἀνακριτές τήν ἀφήνουν νά ἐπιστρέψει στό χωριό ἀλλά πιά βρίσκεται στό στόχαστρο τῶν ἀρχῶν. Ὁ κλοιός γύρω της εἶναι ἀσφυκτικός καί οἱ χαφιέδες τοῦ καθεστῶτος, Ἀλβανοί καί Ἕλληνες παρακολουθοῦν κάθε της βῆμα καί κίνηση. Περνοῦνε ἔτσι 2 χρόνια καί ἡ Σάννα τό 1952 ἀποφασίζει νά δραπετεύσει μόνη της, μήν ἀντέχοντας ἄλλο τήν κατάσταση καθώς γιά τό καθεστώς εἶναι μητέρα φυγά (ἄρα ἐν δυνάμει ἐχθρός) ἀλλά καί τήν ἀπουσία τοῦ ἀγαπημένου της καί μονάκριβου γιοῦ. Παραπλανᾶ τή μητέρα της λέγοντάς της πώς θά πάει στό Ἀργυροκάστρο καί τῆς ζητά νά τῆς φυλάει τό σπίτι. Αὐτή ἐκμεταλλευόμενη τό πρωινό σκοτάδι φεύγει γιά τά σύνορα. Περνάει τήν κορυφή πάνω ἀπό τό Χλωμό καί κατευθύνεται πρός τούς Δρυμάδες. Μέ τή βοήθεια καί τῆς ὁμίχλης περνάει τά σύνορα (δέν εἶχαν μπεῖ ἀκόμη τά ἠλεκτροφόρα συρματοπλέγματα) ἀλλά τότε κάνει τό μοιραῖο λάθος. Ἀπό μία κοντινή στάνη τή μυρίζονται σκυλιά πού τῆς ὁρμοῦνε. Αὐτή ἀκούγοντας τούς τσοπαναραίους νά μιλοῦν ἑλληνικά φωνάζει γιά νά μαζέψουν τά σκυλιά. Ὡστόσο αὐτοί, φανατικοί κομμουνιστές καταλαβαίνουν ὅτι προσπαθεῖ νά δραπετεύσει καί πυροβολοῦν στόν ἀέρα γιά νά τήν ἐκφοβίσουν. Ἀπό τό φόβο της κοκαλώνει στό σημεῖο πού βρίσκεται μέ ἀποτέλεσμα νά τή συλλάβουν ὕστερα ἀπό λίγη ὥρα οἱ Ἀλβανοί στρατιῶτες πού ἔσπευσαν μόλις ἄκουσαν τούς πυροβολισμούς.

Ἀπό τή στιγμή ἐκείνη ξεκινάει ἡ ὀδύσσειά της. Σιδηροδέσμια τή σέρνουν στό Ἀργυροκάστρο ὅπου ὑφίσταται σκληρότατες ἀνακρίσεις καί βασανιστήρια, στόν φοβερό καί φρικτό Καλιά τοῦ Ἀργυροκάστρου ὅπου ἑκατοντάδες Βορειοηπειρῶτες μαρτύρησαν ἀπό τά νύχια τῶν αἰμοδιψῶν ἀνθρωπόμορφων τεράτων τῆς Σιγκουρίμι. Κατά παράβαση κάθε ἔννοιας δικαίου, μένει προφυλακισμένη γιά 3 χρόνια, ὡς τό Μάρτιο τοῦ 1955, γιά νά ἀποκαλύψει πιθανούς συνεργούς της ἀλλά καί τήν «προδοτική ὀργάνωση» τῆς ὁποίας ἦταν μέλος ὅπως ὑποστήριζαν οἱ ἀνακριτές. Ὅταν τελικά γίνεται ἡ δίκη ἡ ποινή εἶναι ἐξοντωτική. 12 χρόνια φυλάκιση στό κολαστήριό τοῦ Σπάτς στή Βόρεια Ἀλβανία, στέρηση τῶν πολιτικῶν τῆς δικαιωμάτων, δήμευση ὅλης τῆς κινητῆς καί ἀκίνητης περιουσίας της ἀλλά καί ἐπιπλέον 3 χρόνια φυλάκιση γιά λίγα χρυσά νομίσματα πού βρέθηκε νά ἔχει πάνω της κατά τή σύλληψή της. Στό Σπάτς παραμένει ὡς τό 1957 γιά 2 χρόνια καί κληρονομεῖ ἀπό κεῖ ἀναπνευστικά προβλήματα πού τήν ταλαιπωροῦν σέ ὅλη της τή ζωή! Τή μεταφέρουν ἀπό κεῖ ἐπειδή ἦταν μόνη καί μέ προβλήματα ὑγείας ἔπειτα ἀπό αἴτηση τῆς ἀδελφῆς της Κυριακῆς πού εἶχε μείνει καί ἐκείνη χήρα. Στή διάρκεια τῶν 2 ἐτῶν ἔχει 1-2 ἐπισκέψεις μόνο, ἀπό συγγενεῖς της, πού τή συναντοῦνε γιά 30 λεπτά τό πολύ, σέ μία αἴθουσα μέ κιγκλίδωμα στή μέση, χωρίς νά ἔρχονται σέ ἐπαφή καί μέ τήν παρουσία ἀστυνόμου πού τούς ἀπαγορεύει νά μιλᾶνε ἑλληνικά. Γιά τήν ὀλιγόλεπτη αὐτή συνάντηση οἱ συγγενεῖς τόσο τῆς Ἄννας ὅσο καί τῶν ἄλλων φυλακισμένων ἔκαναν πολύωρο ταξίδι πού στήν περίπτωση τῆς Ἄννας πού καταγόταν ἀπό τό Πωγώνι, μπορεῖ νά ἔφτανε ἀκόμη καί τίς 30 ὧρες μέ ὅτι μέσο ἦταν διαθέσιμο, ζῶα, λεωφορεῖα, φορτηγά, τρένα κ.α. Μία φρικτή «λεπτομέρεια» ἀπό τή ζωή ἐκεῖ, ἦταν καί τό γεγονός ὅτι ἄν κάποιος φυλακισμένος πέθαινε κατά τήν διάρκεια τῆς ποινῆς του, ἡ σορός του δέν παραδιδόταν στούς συγγενεῖς του παρά μόνον ἀφοῦ ὁλοκληρωνόταν τό διάστημα τῆς ποινῆς πού τοῦ εἶχε ἐπιβληθεῖ, συχνά μετά ἀπό 3 ,4, ἤ καί 5 χρόνια! Τό καθεστώς δηλαδή σέ βασάνιζε καί μετά θάνατον.

Τό 1957 ἐξορίζεται στήν Κάμζα τῶν Τιράνων, σέ μία φάρμα μέ καλαμπόκια ὅπου παραμένει ἐργαζόμενη σκληρά ὡς τό 1969-1970 ὥσπου ὁλοκλήρωσε κανονικά τήν ποινή τῆς φυλάκισής της. Ἀφήνεται ἐλεύθερη χωρίς ὅμως νά τῆς ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιστροφή στό χωριό της. Διαμένει στό Ἀργυροκάστρο καί ἐργάζεται σέ ἐργοστάσιο καπνοῦ, μέ τήν ὑποχρέωση νά παρουσιάζεται κάθε ἑβδομάδα στό ἀστυνομικό τμῆμα. Τό 1973 ἐπιστρέφει τελικά στό χωριό της ὅπου συναντᾶ μία νέα πραγματικότητα καθώς εἶναι ξένη στήν ἴδια της τήν πατρίδα. Οἱ περισσότεροι συγγενεῖς ἔχουν πεθάνει ἐνῶ τό πατρικό της σπίτι δέν εἶναι πιά δικό της. Νοικιάζει ἕνα μικρό σπιτάκι καί παλεύει νά ἐπιβιώσει μέσα στήν μοναξιά καί τήν ἐξαθλίωση παλεύοντας μέ τά πολλά προβλήματα ὑγείας πού τῆς ἄφησαν οἱ ἀλβανικές φυλακές. Ὡστόσο παρά τήν ἡλικία της ἕνας πόθος καί καϋμός τήν κρατᾶ ζωντανή. Νά ξαναδεῖ τόν γιό της πρίν πεθάνει. 

Ὁ γιός τῆς Ἀλέξης πληροφορήθηκε τήν τύχη τῆς μητέρας του ἀπό τήν Ἀμερική ὅπου εἶχε μεταναστεύσει. Προσπάθησε νά μάθει νέα της ἀλλά ἦταν ἀδύνατο κατά τή διάρκεια τοῦ ψυχροῦ πολέμου, ἐνῶ καί κάποιες προσπάθειες πού ἔκανε γιά νά ἐξασφαλίσει ἄδεια ἐπίσκεψης στήν Ἀλβανία μετά τό 1985 καί τό θάνατο τοῦ Χότζα, προσέκρουαν στό γεγονός ὅτι ἦταν φυγάς, ἄρα ὑπόδικος καί πιθανή εἴσοδός του στή χώρα, θά ὁδηγοῦσε στήν ἄμεση σύλληψή του. Ὡστόσο τό 1990 μέ τή σταδιακή κατάρρευση τοῦ καθεστῶτος, ἐγκρίνονται ὁρισμένες αἰτήσεις γιά ἐπίσκεψη καί ἀνάμεσα σέ αὐτές καί τοῦ Ἀλέξη Τσίπα. Γίνονται οἱ συνεννοήσεις μέ τό μοναδικό τηλέφωνο τῆς κοινότητας τοῦ χωριοῦ, καί ὁ ἀνηψιός του Δημήτρης Παναγιώτου τόν ὑποδέχεται τόν Μάιο τοῦ 1990 στήν Κακαβιά γιά νά τόν ὁδηγήσει στό χωριό. Τότε διαδραματίζεται ἡ τελευταία πράξη τοῦ δράματος τῆς Σάννας. Μόλις τήν εἰδοποιοῦν ὅτι ἦλθε ὁ γιός της στό χωριό (καθώς ἦταν ἀπίστευτο καί ἀδιανόητο αὐτό πού συνέβαινε) ὁ ἔτσι κι ἀλλιῶς ἐξασθενημένος σωματικά καί ψυχολογικά ὀργανισμός της (ἦταν ἤδη 88 ἐτῶν) δέν ἀντέχει καί παθαίνει ἐγκεφαλικό. Ὁ γιός της τή βλέπει μπαίνοντας στό δωμάτιο  μισοξαπλωμένη στό κρεβάτι καί ὁρμάει στήν ἀγκαλιά της φωνάζοντας ΜΑΝΑ! Ἡ μητέρα του προλαβαίνει νά τοῦ πεῖ μόνο: «Ἦλθες παιδί μου…» καί ἀμέσως πέφτει σέ κῶμα! Δέν εἶναι δυνατόν νά τῆς προσφέρουν κάποια βοήθεια καί τήν αὐριανή ἡμέρα κατά τή διάρκεια ἑνός λιτοῦ γεύματος τῶν συγγενῶν πρός τιμήν τοῦ Ἀλέξη πού ἦλθε ἀπό τίς ΗΠΑ, ἡ πολυβασανισμένη Σάννα σβήνει στήν ἀγκαλιά τοῦ γιοῦ της πού τόσο ποθοῦσε νά δεῖ σέ ὅλη της τή ζωή. Ὁ γιός της Ἀλέξης ἀφοῦ ἔκανε τήν ταφή καί τό τριήμερο μνημόσυνο τῆς μητέρας του, ἐπιστρέφει στήν Ἀμερική μέ τήν προοπτική νά ἐπιστρέψει ἀργότερα στό χωριό του. Ὡστόσο οἱ ὑποχρεώσεις ἀλλά καί ἡ ἐπιβάρυνση τῆς ὑγείας του δέν τοῦ ἐπιτρέπουν νά ἔλθει ξανά καί πεθαίνει στίς ΗΠΑ τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1991 σέ ἡλικία 61 ἐτῶν.

Αὐτή εἶναι ἡ ἱστορία τῆς Σάννας Τσίπα, μία ἱστορία πού ἀντανακλᾶ τά βάσανα καί τόν πόνο πού βίωσε ὁ ἑλληνισμός τῆς Βορείου Ἠπείρου κατά τή διάρκεια τῆς σκοτεινῆς δικτατορίας τοῦ Χότζα. Ἡ Σάννα πού εἶχε τό θλιβερό προνόμιο νά εἶναι ἀπό τίς λίγες γυναῖκες πού πέρασαν τίς πύλες τοῦ στρατοπέδου τοῦ Σπάτς μᾶς δίνει ἕνα μοναδικό παράδειγμα φιλοπατρίας καί μητρικῆς ἀγάπης πού ὑπέφερε τά πάνδεινα χωρίς νά προδώσει τόν γιό της. Εἶναι πεποίθησή μας ὅτι οἱ ψυχές ὅλων τῶν μαρτύρων τῆς πίστης καί τῆς πατρίδας πού ἄφησαν τά νιάτα τους καί τά κόκκαλά τους στίς πιό σκληρές φυλακές πού μπορεῖ νά βάλει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, θά βροῦν δικαίωση στό θρόνο τοῦ θεοῦ καί οἱ ὁλοθερμές προσευχές τους θά φέρουν τήν τελική δικαίωση στήν πολύπαθη, τή μαρτυρική τήν Ἐσταυρωμένη γῆ τῆς Βορείου Ἠπείρου.

Οἱ ψυχές ὅλων αὐτῶν τῶν μαρτύρων τῆς πίστης καί τῆς πατρίδας πού ἄφησαν τά νιάτα τους καί τά κόκκαλά τους στίς πιό σκληρές φυλακές πού μπορεῖ νά βάλει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, θά βροῦν δικαίωση στό θρόνο τοῦ θεοῦ καί οἱ ὁλόθερμες προσευχές τους θά φέρουν τήν τελική δικαίωση στήν πολύπαθη, τή μαρτυρική τήν Ἐσταυρωμένη γῆ τῆς Βορείου Ἠπείρου.

www.epirustv.gr

Αναζητείται γυναίκα που έγλειψε παγωτό και το έβαλε πίσω στο ράφι.

Ας θυμηθουμε και παλιοτερα παραξενα …

Η αστυνομία στο Τέξας των Ηνωμένων Πολιτειών αναζητά μια γυναίκα, η οποία άνοιξε μια χάρτινη συσκευασία παγωτού στο σούπερ μάρκετ, τo έγλειψε και στη συνέχεια έβαλε τη συσκευασία πίσω στο ψυγείο!

Η πράξη της γυναίκας καταγράφηκε σε βίντεο, το οποίο ανέβηκε στο twitter την περασμένη εβδομάδα, και μέχρι σήμερα έχει κάνει 11 εκατομμύρια προβολές. Στο διάρκειας εννέα δευτερολέπτων βίντεο φαίνεται η γυναίκα, η οποία γλείφει το παγωτό και στη συνέχεια ανοίγει το ψυγείο και το τοποθετεί πίσω στο ράφι σαν να μην τρέχει τίποτα, ενώ εκείνη γελάει διασκεδάζοντάς το.

Σύμφωνα με την αστυνομία, η γυναίκα αντιμετωπίζει κατηγορία για κακούργημα δευτέρου βαθμού, για αλλοίωση καταναλωτικού προϊόντος, η οποία επιφέρει ποινή φυλάκισης έως και 20 χρόνια, καθώς και χρηματικό πρόστιμο 10.000 δολαρίων.

Η εταιρεία, το παγωτό της οποίας έγλειψε η γυναίκα, χαρακτήρισε το περιστατικό ως «κακόβουλη ενέργεια». Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, εξέτασε το ψυγείο που περιείχε το αλλοιωμένο παγωτό, το βρήκε και το αφαίρεσε, καθώς και μερικές ακόμα συσκευασίες.

«Η ασφάλεια του παγωτού μας είναι η ύψιστη προτεραιότητά μας, και δουλεύουμε σκληρά για να διατηρήσουμε το υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης των πελατών μας. Η αλλοίωση τροφίμων δεν είναι αστείο και δεν την ανεχόμαστε» γράφει.

Το σουπερ μάρκετ έλαβε επίσης μέτρα για την προστασία των παγωτών της: τοποθέτησε έναν «ένοπλο» φρουρό μπροστά από το ψυγείο, ο οποίος κρατούσε ένα νεροπίστολο και ανέβασε μια φωτογραφία του, την οποία ωστόσο κατέβασε λίγο αργότερα.

«Φρουρούμε τα παγωτά μας για το πάρτι του σαββατοκύριακου, υπέροχος τρόπος για να δροσιστούμε στο καυτό Τέξας», έγραφε στη λεζάντα της φωτογραφίας.

https://www.msn.com

http://fonilaou.gr

To σπήλαιο του Κατσαντώνη στους Μελισσουργούς Άρτας, στα Τζουμέρκα

Το σπήλαιο βρίσκεται ανάμεσα στα καταφύγια Μελισσουργών και Πραμάντων, στα 1000+μ. υψόμετρο, δίπλα σε μία ρεματιά. Στην περιοχή έδρασε ο Κατσαντώνης, που είχε γίνει ο φόβος του Αλί Πασά και ήτανε οπλαρχηγός επί 10 χρόνια. Στην σπηλιά έβρισκε καταφύγιο μαζί με τα πρωτοπαλήκαρά του.

 Το σπήλαιο διανοίγεται κατά μήκος μίας υπόγειας κοίτης ποταμού. Αν και με μικρή ποσότητα νερού έχει αρκετό ενδιαφέρον και διάκοσμο. Σε μερικά σημεία το σπήλαιο ανοίγει και σχηματίζει θαλάμους, ενώ κατά μήκος της κοίτης το ταβάνι προοδευτικά στενεύει. Δυστυχώς αρκετά γραμμένα στα τοιχώματα και στο διάκοσμο..

Η εξερεύνηση έγινε στις 18/02/2014 και την επόμενη μέρα πραγματοποιήθηκε μία σύντομη φωτογράφιση με την πολύτιμη βοήθεια ντόπιων κατοίκων.

Ο Θρυλικός Καταντώνης

Ηπειρώτης στην καταγωγή, από ένα χωριό στα Τζουμέρκα. Το λέγανε Βασταβέτσι, σήμερα Πετροβούνι. Οι γονείς του Σαρακατσαναίοι τσομπάνηδες, με τ' όνομα Μακρυγιάννης. Γεννήθηκε το 1770 ή 1773. Είχε κι άλλα αδέλφια. Τον Γιώργο, τον Κώστα και τον Χρήστο τον μικρότερο. Από μια κατηγόρια (ότι έκλεψε αρνιά και τα έδωσε στους Κλέφτες του θειού του Δίπλα), τον έριξαν φυλακή στα Γιάννινα (17 χρονών παιδί τότε). Στη φυλακή, γνωρίστηκε με τον έμπιστο αξιωματούχο του Αλη-πασά, Βελη-Γκέκα κι έγιναν αδερφοποιτοί. Η απόφαση να γίνει κλέφτης, είχε παρθεί. Η μάνα του, του έλεγε να μην πάει (κατς[κάτσε] Αντώνη) και έτσι βγήκε τ' όνομα Κατσαντώνης.Στα 25 χρόνια του, βγήκε κλέφτης και πήγε στο θειό του Δίπλα, που είχε δικό του σώμα (νταϊφά). Δε μπορούσε να βλέπει την τυραννία των ραγιάδων. Έγινε ο φόβος και ο τρόμος του στρατού του Αλη-πασά. Δε μπορούσαν να τον πλησιάσουν. Έκαψαν το σπίτι του, πήραν το βιός του και τους γονιούς του τους έπιασαν και τους σκότωσαν με βασανιστήρια. Ήταν αεικίνητος οπλαρχηγός για 10 χρόνια. Εξευτέλισε και ξέκανε, χαρατζήδες, σπαχήδες και ντερβεναγάδες Τουρκαλβανούς, στ' Άγραφα, στο Βάλτο, στο Ξηρόμερο, την Ολύτσικα (το βουνό Τόμαρο),...Το 1804 εξόντωσε δυο μπουλούκια του Γιακούπαγα (κάπου 180 νεκροί & τραυματίες), στα στενά της Κανέτας και του Ροβίλιστρου (έξω από τα Γιάννενα). Αυτοί γύριζαν από το Σούλι νικητές και τους διέλυσε. Ελευθέρωσε τότε πολλούς σκλάβους. Χάρισε τη ζωή σ' ένα μόνο (τον έλεγαν Ντούμκα), γιατί είχε δυο αδερφές ανύπαντρες. Του έδωσε και δυο φλουριά να τις παντρέψει. Όλοι θυμούνται και λένε για το πήδημα του στον Αχελώο. Κυνηγώντας Τουρκαλβανούς, μέχρι μια χαράδρα που είχε βάθος 200 μέτρα, 19 απ' αυτούς -από φόβο- έπεσαν μέσα σ' αυτή. Ο ίδιος πήδηξε απέναντι (8 μέτρα περίπου) και κυνήγησε τους υπόλοιπους. Χάθηκαν τότε τέσσερις δικοί του και 200 του Αλη-πασά.

Την άνοιξη του 1807, έστειλε ο Αλής πολύ μεγάλο ασκέρι με αρχηγό τον Μουχαντάρη. Μετά από πόλεμο δυο ημερών, έφυγαν με γιουρούσι, αφού σκοτώθηκαν 11 δικοί του. Μέσα σ' αυτούς και ο θειός του Δίπλας. Μετά από ένα μήνα, τον καλεί ο Καποδίστριας να σώσει τη Λευκάδα από τον Αλη-πασά. Πολέμησε γενναία μαζί με τον Κολοκοτρώνη και νίκησαν. Σημαντική ήταν η παρουσία Ρωσικών στρατευμάτων. Τότε του πρότειναν να αναλάβει τη διεύθυνση ενός Ρωσικού τάγματος. Δε δέχτηκε και είπε: "η Ρωσία δεν έχει ανάγκη από εμένα, ενώ τ' Άγραφα μ' έχουν".Παθαίνει ευλογιά, φεύγει μισόγερος από τη Λευκάδα. Μένει σε μια σπηλιά, με τον αδερφό του Γιώργο και άλλα πέντε παλικάρια, στο μοναστήρι του Προδρόμου των Αγράφων, μέχρι να γίνει καλά. Μαθεύτηκε και ένας προδότης οδήγησε το Μουχαντάρη με 700 Τουρκαλβανούς και τους έπιασαν. Τους φέρνουν στα Γιάννενα. Του ζήτησε ο Αλη-πασάς τους κρυμμένους θησαυρούς και τα γρόσια του. Και τότε, κάτω απ' τον ιστορικό πλάτανο, του έσπασαν οι δήμιοί του με σφυριά, τα κόκαλα χεριών και ποδιών αργά-αργά. Δεν έβγαλε φωνή. Μισοπεθαμένο τον πέταξαν στα μπουντρούμια και μέσα στον πόνο και τον πυρετό έλεγε: "έρμα γρόσια .... έρμα γρόσια", ώσπου πέθανε.

Περισσότερες πληροφορίες για τον Κατσαντώνη ΕΔΩ

Η είσοδος

είσοδος νερού στο σπήλαιο

Δείτε τα video

www.canyoning-caving.blogspot.gr

Χαρές και λύπες για τους ανθρώπους είναι!!!!

«Μια ζωή δεμένη με τη γη και τα ζώα»: Η 24χρονη που επέλεξε την αιγοπροβατοτροφία

Μερικές ιστορίες δεν χρειάζονται υπερβολές για να σταθούν. Έχουν μέσα τους μια σιωπηλή δύναμη — αυτή που κουβαλάει η καθημερινότητα όταν είναι αληθινή. Η Κανέλλα Κουρόγιωργα, νεαρή κτηνοτρόφος από το Άστρος Κυνουρίας, δεν μιλάει για τη ζωή της σαν κάτι ιδιαίτερο. Για εκείνη είναι απλώς η ζωή της. Κι όμως, όταν τη ρωτάς τι έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια, σταματάει για λίγο και λέει κάτι που μένει: έχουν αλλάξει πολλά… αλλά δεν θα τα άλλαζε με τίποτα.

Κι αρχίζεις σιγά σιγά να καταλαβαίνεις τι σημαίνει αυτό. Μεγάλωσε μέσα στα ζώα και σήμερα είναι 24 ετών. Όχι σαν επιλογή στην αρχή, αλλά σαν φυσική συνέχεια. Μετά ήρθαν οι σπουδές — κομμωτική. Ένας δρόμος που θα μπορούσε να την πάει αλλού. Και ίσως για λίγο να πήγε. Αλλά όχι πραγματικά. Γιατί όπως λέει, «είναι το μικρόβιο». Αυτό που σε τραβάει πίσω περισσότερο και εκεί που νιώθεις δικός σου.

Τα τελευταία επτά χρόνια είναι εκεί κάθε μέρα. Από το πρωί μέχρι το βράδυ, όπως εξομολογείται στο Agronewsbomb και δεν… μετανιώνει καθόλου. Στο μαντρί, στα χωράφια, στις ελιές. Δίπλα στον πατέρα της — και μόνο που τον αναφέρει, αλλάζει η φωνή της. «Του έχω μεγάλη αδυναμία». Δεν είναι απλώς συνεργάτες. Είναι μια σχέση που έχει ρίζες βαθιές, σχεδόν αόρατες αλλά καθοριστικές.

Από την αιγοτροφία και στα πρόβατα

Το κοπάδι τους έχει αλλάξει. Παλιά περισσότερα γίδια, τώρα λιγότερα — περίπου εκατό. Και δίπλα τους γύρω στα εκατόν πενήντα πρόβατα. Όχι τυχαία. Είναι επιλογή που ήρθε με τον χρόνο. Διασταυρώσεις κυρίως από Ασσάφ, Λακόν και γερμανικές φυλές, με τα Ασσάφ να κυριαρχούν. Ζώα με καλή προσαρμογή και — το πιο σημαντικό — υψηλή απόδοση στο γάλα.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, όσο κι αν υπάρχει συναίσθημα, υπάρχει και η πραγματικότητα της δουλειάς. Το πρόβειο γάλα φτάνει να δίνει καλύτερη τιμή, γύρω στο 1,57, ενώ το γίδινο κινείται στα 95 λεπτά. Κι όμως, η επιλογή δεν είναι μόνο οικονομική. «Λίγα και καλά», λέει. Να μπορείς να τα φροντίζεις όπως πρέπει. Να τα ξέρεις.

Και εκεί είναι που επιστρέφει ξανά στο ίδιο σημείο: στην αγάπη. Όχι σαν λέξη εύκολη. Σαν πράξη. Σαν το να είσαι εκεί κάθε μέρα, να τα βόσκεις σωστά, να μην αφήνεις τίποτα στην τύχη — εμβόλια, φροντίδα, παρατήρηση. «Και με το παραπάνω». Ίσως γι’ αυτό και τα ζώα της είναι ήρεμα. Δεν ξεχωρίζει εύκολα γίδια και πρόβατα στον χαρακτήρα. «Είναι όλα ήρεμα», λέει. Σαν να έχουν μάθει να εμπιστεύονται. Και κάπου εκεί καταλαβαίνεις πως αυτή η δουλειά δεν είναι μόνο τεχνική. Είναι σχέση.

Δύσκολη καθημερινότητα με πολλές έννοιες

Η καθημερινότητα δεν είναι εύκολη. Έχει σκαμπανεβάσματα, όπως ακριβώς οι τιμές των ζωοτροφών όπως μας λέει, έχει κούραση, έχει αβεβαιότητα. Υπάρχει και κάτι άλλο που βαραίνει σιωπηλά τα τελευταία χρόνια — οι ζωονόσοι. Στη δική τους περιοχή δεν έχουν εμφανιστεί κρούσματα. Είναι από τους τυχερούς. Αλλά δεν το λέει με ανακούφιση μόνο. Το λέει με μια σκέψη για όσους δεν στάθηκαν το ίδιο τυχεροί. «Είναι κρίμα για αυτούς τους ανθρώπους… δεν θα ήθελα ποτέ να βρεθώ σε αυτή τη θέση». Γιατί εκεί δεν χάνεις απλώς ζώα. Χάνεις χρόνια δουλειάς. Κομμάτια από τη ζωή σου. Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά, εκείνη μένει. Ίσως γιατί μέσα στη φύση βρήκε κάτι που δύσκολα εξηγείται. Μια ηρεμία που δεν σημαίνει απουσία δυσκολιών, αλλά παρουσία νοήματος. Μια καθημερινότητα σκληρή, αλλά δική της. Και τελικά, όταν ξαναγυρνάς σε εκείνη τη φράση, δεν ακούγεται καθόλου τυχαία. Δεν θα τα άλλαζε με τίποτα.

https://agronewsbomb.gr/