Παρασκευή 24-4-2026. Ημέρα μνήμης της θυσίας των Σουλιωτών στην Ι. Μονή Σέλτσου στις

  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΠΗΓΙΩΤΩΝ ΑΡΤΑΣ

                            ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24-4-2026          ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ

           ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ ΤΩΝ ΣΟΥΛΙΩΤΩΝ ΣΤΗΝ Ι.ΜΟΝΗ ΣΕΛΤΣΟΥ

        

   22/23 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1804 -Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΩΝ ΣΟΥΛΙΩΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΣΕΛΤΣΟ

                              Δρόμο να σχίσουν τα σπαθιά κι ελεύθεροι να μείνουν.                                              Εκείθε με τους  αδελφούς,εδώθε με το χάρο....Διονύσιος Σολωμός  

Η Ιστ      {….. Όπως και αν εγένετο όμως,η θέσις αύτη επροδώθη και κατελείφθη υπό των Οθωμανών,και οι Σουλιώται άμα έλαβαν  την θλιβερωτάτην ταύτην είδησιν εν τη στιγμή συνήλθον και απεφάσισαν την έξοδον δια μέσου των εχθρών, σχηματισθέντες δε εις φάλαγγας εμπροσθοφυλακής και οπισθοφυλακής,έθεσαν εν τω μέσω τα γυναικόπαιδα και ούτως αθρόοι προσέβαλαν και διάσχισαν δια της σπάθης τας λεγεώνας των εχθρών,αποφασίσαντες όσοι δυνηθώσι πλέον να αποπεράσωσι, ειδέ ν’αποθάνωσι με την σπάθην εις τας  χείρας, διότι τοιούτος είναι ο προορισμός του Σουλιώτου.

   Η εμπροσθοφυλακή οδηγούμενη υπό του ατρομήτου Κίτζου Βότσαρη προσέβαλε τους εχθρούς δι’απαραδειγματίστου ορμής και γεναιοψυχίας, διέσχισε τα στίφη των βαρβάρων και εξήλθε. Aλλ’ ατυχώς ακολούθως συνεπυκνώθησαν και πάλιν οι εχθροί και εμπόδισαν την διέξοδον των γυναικοπαίδων, και ούτως εγένετο εμπόδιον εις την οπισθοφυλακήν,ητις  παλαίουσα μετά  των εχθρών στήθος προς στήθος και σώμα προς σώμα διέβη και αυτή δια μεγάλης σφαγής και θυσίας και του εχθρού αυτού.

    Εις την αιματηράν και τραγικωτάτην ταύτην μάχην εφονεύθησαν οι πλείστοι των Σουλιωτών, μεταξύ δε και ο Νέστωρ γέρο-Κουτσονίκας μετά των δύο υιών αυτού Αθανασίου και Ιωάννου ,ο Γούση Μπούσμπας και άλλοι πολλοί εκ των προκρίτων κ.λ.π  ο δε Νότης Βότσαρης πληγωθείς ηχμαλωτίσθη. ‘Οσοι δε ηδυνήθησαν να διασχίσουν τον εχθρικόν στρατόν,μετέβησαν εις την Πάργαν και εις την Επτανησον,πολλαί δε γυναίκες με τα τέκνα των ερρίφθησαν άλλαι μεν εκ των βράχων και άλλαι εις τον Αχελώον ποταμόν και επνίγοντο…… }

                                           

                     Πολέμαρχος  Λάμπρος Ιωάν. Κουτσονίκας  (4 ετών στο Σέλτσο )

                         (Ιστορία του Σουλίου - 1864 σελίς 84)

                Α Ν Α Κ Ο Ι Ν Ω Σ Η

Συμπληρώνονται εφέτος,  222  χρόνια από  τo ζοφερό και ανείπωτο  εκείνο διήμερο της 22/23ης-Απριλίου του 1804 όταν συντελέστηκε  το Ολοκαύτωμα  των  1.200 και πλέον Σουλιωτών και Ραδοβιζινών  στο Σέλτσο της Βρεστενίτσας-σημερινές Πηγές, Ιστορική έδρα του Δήμου Γ. Καραισκάκη.

 Μέχρι τότε άντεξαν οι δύστυχοι  την   σκληρή τετράμηνη  πολιορκία του Αλή Πασά  πού ξεκίνησε στις αρχές του 1804,λίγες μέρες  μόνο αφ’ότου εγκατέλειψαν τις πατρογονικές τους  εστίες στο Σούλι. 

         Για να τιμηθεί αυτή  η ημέρα  της ανείπωτης  αυτής θυσίας Ο δήμος Γ.Καραισκάκη σε συνεργασία με την    Αδελφότητα Πηγιωτών  Άρτας θα προβεί στη διοργάνωση λιτής  εκδήλωσης  μνήμης  στο χώρο της Ιεράς Μονής Σέλτσου στις   24-4-2026  ημέρα  ΠΑΡΑΣΚΕΥΉ και  ώρα 10.00 π.μ  η οποία θα περιλαμβάνει:

1-Τέλεση  Επιμνημόσυνης  δέησης-

2.-Ρίψη στεφάνων  στο όπισθεν της μονής φοβερό  βάραθρο  της Γκούρας τον΄΄Πέτακα΄΄ όπου  ΘΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ   τα  πρώτα  250 και πλέον   γυναικόπαιδα των Σουλιωτών.

3.-    Πέρας εκδήλωσης ώρα 11.30 π.μ

 

    Στενοί  και ακατάλυτοι οι δεσμοί των Σουλιωτών με την Ι.Μονή Σέλτσου και το χωριό μας. Πέρασαν   115 χρόνια από τότε που ως προσκυνητής επισκέφτηκε για πρώτη φορά τον χώρο αυτό, ο απόγονος  των Μποτσαραίων,αείμνηστος  στρατηγός  και υπουργός μετέπειτα, ο,Δημήτρης Τ. Νότη Μπότσαρης.  Ήταν νεαρός ανθυπολοχαγός όταν στις 7 Ιουλίου του 1911 άφηνε την παραπλεύρως   έγγραφη μαρτυρία   σε  ξύλινο στασίδι της Μονής  η οποία  φυλάσσεται ως κειμήλιο. Επίσης  παρέστη σε παλαιότερη  εκδήλωση ένας άλλος  απευθείας  συγγενής   εξ αίματος των Μποτσαραίων  Σουλιωτών,  ο  Κίτσος Μπότσαρης,  ο   αείμνηστος Δημήτρης Μπότσαρης,αλλα και απόγονοι  από τις φάρες  Κουτσονικαίων και Ζερβαίων, τιμώντας την μνήμη  των προγόνων τους. Στην εκδήλωση κάθε χρόνο   παρίστανται.  Κάθε χρόνο τα Μέλη του  ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΝΑΒΙΩΣΗΣ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΟΥΛΙΩΤΩΝ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ΄΄Ο ΕΠΑΧΤΟΣ΄΄,προσκυνητές και απόγονοι των  Ηρώων του Σέλτσου που μας τιμούν  με την τιμητική πσαρουσία τους συμμετέχοντας στην εκδήλωση.  Εξ άλλου  το 2023 έγινε και η αδελφοποίηση των δύο συλλόγων.

    Για την ημέρα της εκδήλωσης -εφ΄όσον αυτό είναι εφικτό- θα παραστεί   αντιπροσωπεία μαθητών των σχολείων του δήμου μας με δρώμενασυμφωνα με το πρόγραμμα της ημέρας.  Θυμίζουμε δε ότι  πολλά χρόνια πριν,  τα σχολεία πήγαιναν την ημέρα αυτή στο Σέλτσο  και με τα πόδια, αφού δεν υπήρχε  ολοκληρωμένη οδική  πρόσβαση μέχρι εκεί.  Επισημαίνουμε ότι η ημέρα αυτή   είναι ανεξάρτητη του πατροπαράδοτου  επίσημου  πανηγυρικού εορτασμού  23ης Αυγούστου  ‘’Ημέρα Μνήμης’’ της  Θυσίας του Σέλτσου και εορτής της Μονής και η οποία 23η Αυγούστου καθιερώθηκε ως Ημέρα μνήμης και  επισημη εορτή του Δήμου Γ.Καραισκάκη με Προεδρικό Διαταγμα της 27-5-2022

       Επ΄ ευκαιρία επανερχόμαστε σε παλαιότερη πρότασή μας να καθιερωθούν  προγραμματισμένες  επισκέψεις  μαθητών σχολείων του δήμου μας ,αλλά και ολόκληρης της  Ηπείρου΄και της Ελλάδος

γενικά στο Σέλτσο όπως γίνεται και σε άλλους ιστορικούς τόπους.. Είναι επιβεβλημένο - δεδομένης και της βελτίωσης της οδικής πρόσβασης σ’αυτό-να ενθαρρυνθεί  η εκπαιδευτική κοινότητα της Ηπείρου , ώστε εν μέσω διδακτικού  έτους και πριν τη λήξη του,  να διοργανώνονται τέτοιες εκπαιδευτικές επισκέψεις –εκδρομές στο Σέλτσο . Ήρθε η ώρα,  οι νέες γενιές  να μάθουν και να γνωρίσουν  από κοντά τον άγνωστο για πολλούς ακόμη  σπουδαίο και μοναδικό  Ιερό  αυτό τόπο, όπου οι πρόγονοί μας έχυσαν το αίμα τους, για να φυτρώσει ο σπόρος της ελευθερίας του γένους μας και να  αποδοθεί η πρέπουσα τιμή στον τόπο θυσίας των Σουλιωτών.    

Ένα πρόγραμμα επισκέψεων που στόχο εχει ακριβώς την εμπέδωση και την κατανόηση του όρου Αυτοθυσία μέσα από Τα Ιστορικά γεγονότα που ξεχώρησαν σαν τέτοιες πραξεις αυτοθυσίας.  ΣΕΛΤΣΟ- ΖΑΛΟΓΓΟ- ΡΗΝΙΑΣΣΑ-ΜΟΝΗ ΑΡΚΑΔΙΟΥ-ΑΡΑΠΙΤΣΑ- και τόσα άλλα.

    

Η πρόσφατη  αδελφοποίηση του δήμου Γ.Καραισκάκη με τους δήμους Ι.Πόλεως Μεσολογγίου και τον Δήμο Σουλίου ενισχύει περαιτέρω την ανάδειξη της Ιστορικότητας  του Σέλτσου. Αποδεικνύει περίτρανα   ότι το  Σέλτσο δεν είναι ένα ακόμη μοναστήρι  αλλά είναι  «Το Μεσολόγγι της Ηπείρου»-  Ιερά  Κιβωτός της Θυσίας των Σουλιωτών,πολύτιμο και ακατέργαστο  πετράδι της Ιστορίας του Έθνους μας.

         Καλούμε  όλους  τους συγχωριανούς, συνδημότες, όλους τους Ηπειρώτες  φίλους και ευλαβείς  προσκυνητές,  να παρευρεθούν μαζί μας στο Σέλτσο την Παρασκευή  24 Απριλίου  2026 και ώρα 10.00 π.μ, για να αποτίσουμε τον  ελάχιστο  φόρο τιμής  και ευγνωμοσύνης  στους «αγνοούμενους της Ιστοριας » ήρωες Σουλιώτες .

                  Άγιο ήταν το Σέλτσο, μα αγίασε ακόμα ποιο πολύ.

                          Κοινώνησε των Σουλιωτών το Αίμα..........

                                                           Μετά Τιμής Για το Δ.Σ

                                                           Χρήστος Β.Καπερώνης

                                     Πρόεδρος της Αδελφότητας Πηγιωτών Αρτας 

Ετήσιος χορός του Συνδέσμου Συρρακιωτών Αθήνας την Κυριακή 10 Μαϊου 2026

Αγαπητοί συμπατριώτες και συμπατριώτισσες,

Αγαπητά μας μέλη και φίλοι του Συνδέσμου μας και του Συρράκου,

 

Σας ευχόμαστε Χρόνια Πολλά και Χριστός Ανέστη! Το Άγιο Φως της Ανάστασης να φωτίσει τις ψυχές όλων μας και να φέρει υγεία, ειρήνη και ελπίδα  για όλο τον κόσμο!

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

    Η Πρόεδρος και τα μέλη του Δ.Σ. του Συνδέσμου Συρρακιωτών «Το Συρράκον» σας προσκαλούν στον ΕΤΗΣΙΟ ΧΟΡΟ, που θα γίνει την Κυριακή, 10 Μαΐου, ώρα 13:ΟΟ το μεσημέρι, στην ταβέρνα «Ο Χρήστος» (Δ/νση: Δουκίσσης Πλακεντίας, 34 Χαλάνδρι, κοντά στο Μετρό Χαλανδρίου). Η τιμή της πρόσκλησης είναι 25 ευρώ  για ενήλικες και 15 ευρώ για παιδιά, και περιλαμβάνει πλήρες μενού, με κρασί, αναψυκτικά,  ζωντανή μουσική, και λαχειοφόρο αγορά.

 Στο τραγούδι θα είναι ο Κώστας Γεροδήμος και στο κλαρίνο ο Βασίλης Μπακαγιάννης.

Μαζί τους: Ανδρέας Βλαχογιώργος (βιολί), Γιώργος Βασιλάκης (λαούτο), Γιώργος Νούσης (ντέφι).

Για κρατήσεις θέσεων:
Παρακαλούμε επικοινωνήστε μαζί μας στα τηλέφωνα του ΔΣ : 6972778411,   6977256313, 6976863336, 6972993364, 6974380990

Η παρουσία σας είναι πολύτιμη για τη στήριξη του Συνδέσμου μας και τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Σας περιμένουμε για ένα γνήσιο συρρακιώτικο αντάμωμα!

Με εκτίμηση,
Το Διοικητικό Συμβούλιο
Σύνδεσμος Συρρακιωτών Αθήνας «Το Συρράκον»

Με δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις θα εορτάσουν τον Άγιο Γεώργιο στην Παλαιά Φιλιππιάδα

Ο Δήμος Ζηρού και ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Παλαιάς Φιλιππιάδας σας προσκαλούν σε δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις με αφορμή τη γιορτή του Αγίου Γεωργίου, γεμάτες παράδοση, πίστη και πολιτισμό.

Τετάρτη, 22 Απριλίου 2026

Το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί η λιτανεία της εικόνας του Αγίου Γεωργίου, με τη συμμετοχή χορευτικών συλλόγων του Δήμου Ζηρού και παιδικής χορωδίας, τιμώντας το έθιμο και τη συλλογική μας παράδοση.

Πέμπτη, 23 Απριλίου 2026 | Ώρα 19:00

Στον Παλαιό Μύλο Παλαιάς Φιλιππιάδας θα ακολουθήσει μουσικοχορευτική εκδήλωση, με τη συμμετοχή καταξιωμένων μουσικών και της Αθλητικής και Πολιτιστικής Ομάδας Φοιτητών Άρτας, σε μια βραδιά γεμάτη μουσική, χορό και ζωντάνια.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με παραδοσιακό κέρασμα για όλους.

Ελάτε να τιμήσουμε μαζί τον Άγιο Γεώργιο και να ζήσουμε όμορφες στιγμές πολιτισμού και παράδοσης!

Σας περιμένουμε όλους!

sellades.com. Λύματα από το βιολογικό καθρισμό στους δρόμους των Σελλάδων.

Ξαφνικά προχθές στον Παράδρομο της Ιονίας οδού στη θέση ΚΟΝ-ΖΑΚ του χωριού μας πλημμυρίσαμε από βοθρολύματα του βιολογικού καθαρισμού, που δεν βρίσκεται σε λειτουργία.

Παλιότερα και σήμερα ο Δήμος μας με ανακοίνωση του μας προέτρεπε να συνδεθούμε με το δίκτυο του βιολογικού πληρώνοντας το χρηματικό ποσό που αναλογούσε σε κάθε σύνδεση.

Πολλοί συνδημότες μας συνδέθηκαν σε ένα δίκτυο το οποίο δεν λειτουργεί και περιμέναμε πότε θα «μπουκώσει» το δίκτυο και που θα «σκάσει».

Αφού τα βοθρολύματα βγήκαν στο παρακείμενο χαντάκι και ξεχείλισαν στο δρόμο, ο Δήμος μας έφτιαξε χαντάκι σε διπλανό χωράφι - οικόπεδο και τα οδήγησε στο δίπλα ποταμάκι και απ' εκεί στον Αμβρακικό.

(Λύματα στο δρόμο)

Αφόρητη δυσοσμία πνίγει την ευρύτερη περιοχή και η κατάσταση αυτή εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία και για το περιβάλλον.

Ένα πρόβλημα χρόνιας αδιαφορίας και πλήρης έλλειψης σχεδιασμού τόσο από τις προηγούμενες διοικήσεις όσο και την σημερινή.

Οι πολίτες δεν μπορούν να πληρώνουν το τίμημα της ανευθυνότητας των διοικήσεων του Δήμου μας. ΦΤΑΝΕΙ ΠΙΑ.

Για όσους δεν θυμούνται τα "Σελλαδίτικα Νέα στο φύλλο Νο 223" και η σελίδα μας  έχουν αναφερθεί στα προβλήματα του βιολογικού.

Είναι απαράδεκτο σήμερα τα βοθρολύματα να "κυκλοφορούν" ελεύθερα με οτιδήποτε αυτό συνεπάγεται χωρίς να δίνεται λύση στο χρόνιο αυτό πρόβλημα της μη λειτουργίας του βιολογικού.

 

Δεν υπάρχουν περιθώρια για δικαιολογίες και καθυστερήσεις. Άμεση λύση στο πρόβλημα και υποχρεωτική σύνδεση όλων των σπιτιών στο δίκτυο του βιολογικού του δήμου μας και βέβαια να είναι λειτουργικός.

 

(Τα λύματα προς το παρακείμενο ποταμάκι)

(Τα λύματα τρέχουν στο οδόστρωμα)

Όλα τα σπίτια ήταν γεμάτα… σήμερα δεν υπάρχει κανείς | Η κυρά Φανή, 96 ετών

 Η 96χρονη κυρά Φανή θυμάται πόλεμο, φτώχεια και ένα χωριό γεμάτο ζωή.

Στο ορεινό Αφράτο Αιτωλοακαρνανίας συναντήσαμε την κυρά Φανή, 96 ετών, μια γυναίκα που έζησε τα δύσκολα χρόνια του πολέμου, της φτώχειας και της σκληρής ζωής στο χωριό.

Μέσα από τη συγκλονιστική μαρτυρία της, θυμάται το Αφράτο όπως ήταν παλιά: γεμάτο σπίτια, κόσμο, παιδιά, αγάπη και ζωή. Μιλά για τον πόλεμο, τη στέρηση, τις δουλειές στα χωράφια, το νερό από τα πηγάδια, τα φαγητά της εποχής, τον γάμο της, την οικογένεια και τη μεγάλη αλλαγή που είδε να συμβαίνει στα χωριά μας.

Ένα αυθεντικό οδοιπορικό μνήμης και ψυχής από την ορεινή Ελλάδα, με λόγια που συγκινούν και μας θυμίζουν τι χάσαμε και τι αξίζει να κρατήσουμε.

Παραγωγή: Greek Village Life

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Ν. ΠΡΕΒΕΖΗΣ. Τελετή Μνήμης για την Μάχη της Βογόρτσας,στον Άσσο Πρέβεζας.

Την Κυριακή 19 Απριλίου 2026 πραγματοποιήθηκε στον Άσσο Πρέβεζας επίσημη τελετή μνήμης για τη Μάχη της Βογόρτσας, την οποία διοργάνωσε ο Δήμος Ζηρού σε συνεργασία με την Τοπική Κοινότητα Άσσου, με στόχο την απόδοση τιμής στους αγωνιστές και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της περιοχής.

Στην εκδήλωση απηύθυνε  ομιλία ο Δήμαρχος Ζηρού κ. Γεώργιος Γιολδάσης, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής συνέχειας και της ανάδειξης των τοπικών αγώνων για την ελευθερία. Τελετάρχης της εκδήλωσης ήταν ο κ. Παναγιώτης Κούσης, ο οποίος είχε την ευθύνη του συντονισμού της τελετής.

Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρεβέζης εκπροσωπήθηκε από τον Πρόεδρό της κ. Ευάγγελο Κατσίμπρα, ο οποίος παράλληλα εκπροσώπησε τον Όμιλο Απογόνων και Φίλων Μάρκου Μπότσαρη καθώς και την κα. Ανδρέα Μπότσαρη, και ανέγνωσε χαιρετισμό εκ μέρους του Ομίλου.

Η Μάχη της Βογόρτσας εντάσσεται στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των επαναστατικών εξεγέρσεων και τοπικών ένοπλων συγκρούσεων της περιόδου της Ελληνικής Επανάστασης, κατά την οποία μικρότερες αλλά σημαντικές μάχες συνέβαλαν καθοριστικά στην αποδυνάμωση της οθωμανικής παρουσίας στη Δυτική Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου.

Η δράση των τοπικών σωμάτων και των οπλαρχηγών υπήρξε καθοριστική, με χαρακτηριστικές μορφές τους αγωνιστές Μάρκο Μπότσαρη, Νότη Μπότσαρη και Γεώργιο Δράκος, οι οποίοι συνδέθηκαν με τον απελευθερωτικό αγώνα και κατέχουν εξέχουσα θέση στην ιστορική μνήμη για την ανδρεία και την προσφορά τους.

Η τελετή ολοκληρώθηκε σε κλίμα σεβασμού και συγκίνησης, με την απόδοση τιμών στους πεσόντες και τη διαβεβαίωση όλων των παρισταμένων για τη συνέχιση της προσπάθειας διαφύλαξης και ανάδειξης της τοπικής ιστορικής κληρονομιάς.

Λαογραφικό Μουσείο Συρρακιωτών Πρέβεζας: μια νέα αρχή. Σάββατο 25 Απριλίου 2026

Ερωτήσεις στο Φώτη Βράκα από την Κατερίνα Σχισμένου για το νέο του βιβλίο " Το Τσαβουσάν και ο Καζάς της Άρτας"

1.       Το καινούργιο σας βιβλίο κύριε Βράκα έχει έναν ασυνήθιστο τίτλο. Μπορείτε να μας τον εξηγήσετε;

Όντως ακούγεται κάπως ασυνήθιστος. Το Τσαβουσάν ή Τσαουσάν  είναι η αρχική ονομασία του χωριού από το οποίο κατάγομαι και διαμένω και ο καζάς είναι ο οθωμανικός όρος  για έναν νομό θα λέγαμε σήμερα. Μιας και αναφέρομαι σε Οθωμανικά φορολογικά κατάσιχα προτίμησα αυτόν τον όρο γιατί έτσι καταγραφεται την περίοδο αυτή.

2.       Αν και αρχικά ξεκινήσατε αυτή την απαιτητική έρευνα για το χωριό σας πώς προχωρήσατε και προσθέσατε και άλλα τοπωνύμια και φορολογικά κατάστιχα;

Εξετάζοντας την περίπτωση του χωριού μου μέσα από τα Οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα του 16^ου αι 17^ου αιώνα και βλέποντας πως το χωριό Τσαβουσάν, όπως καταγράφεται ο σημερινός Άγιος Σπυρίδωνας Άρτας τότε, είναι μέρος ενός Δήμου  δηλαδή του αρτινού Κάμπου (Δήμος Τοπόλιανης), ήθελα να δω το σύνολο του κάμπου. Παραπέρα το πάθος μου για το κάστρο Ρωγών (σημ. Νέα Κερασούντα Πρέβεζας) και τη χαμένη πολιτεία των Βομπλιανών με τραβούσαν όλο και περισσότερο να συνεχίσω την έρευνα. Επίσης θεώρησα σημαντικό την καταγραφή των οικισμών μέσα απο τα φορολογικά κατάστιχα του 16^ου και 17^ου αιώνα. Μπορώ να πω, πως όσοι ασχολούνται με αυτά, είναι σχεδόν  σίγουροί, τα τοπωνύμια που καταγράφονται στα πρώιμα φορολογικά κατάστιχα των Οθωμανών ως το 1530 , προέρχονται από τον ύστερο και όψιμο Μεσαίωνα.

3.       Πόσο σημαντικός ήταν ο κάμπος της Άρτας την οθωμανική περίοδο;

Ο αρτινός κάμπος ήταν αρκετά πλούσιος σε προϊόντα καλλιέργειας ειδικά στα δημητριακά. Ήταν πυλώνας της αρτινής οικονομίας. Δεν έθρεπτε μόνο την πόλη και τον καζά-νομό της Άρτας αλλά είχε αποθέματα και για εμπόριο. Επίσης η παράκτιες περιοχές που ασχολούνταν  και με την αλιεία και τις αλυκές έφερναν πλούτο στην πόλη της Άρτας. Δεν είναι τυχαίο ότι στην Άρτα δραστηριοποιούνταν ξένοι εμπορικοί οίκοι με αρτινά προιόντα.

4.       Εμφανίζονται δύο καστροπολιτείες που δεν είναι τόσο γνωστές. Ποιες είναι αυτές και τι ρόλο έπαιξαν εκείνη την εποχή και γιατί μας είναι άγνωστες σήμερα;

Η μία είναι η καστροπολιτεία των Ρωγών (σημ. Νέα Κερασούντα Πρέβεζας), γνωστή από τους Μεσαιωνικούς χρόνους σαν επισκοπή Ρωγών και Ρωγών – Κοζύλης και η οποια αποτελεί έδρα Δήμου ακομη και μετά την εξαφάνιση της τέλος του 16^ου αιώνα. Οι Ρωγοί είχαν παίξει σημαντικό ρόλο στην περιοχή την περίοδο του Δεσποτάτου της Ηπείρου όπως και κατά την περίοδο των πολέμων της οικογένειας Τόκκο εναντίων των Αλβανών Σπάτα.   Η  δεύτερη πολιτεία είναι των Βομπλιανών η οποία μας γίνεται γνωστή από το χρονικό των Τόκκων και τους πολέμους της οικογένειας Τόκκο εναντίων των Αλβανών Σπάτα.   Εδώ μάλιστα εκτελείται και ο τελευταίος Αλβανός Δεσπότης ο εξομώτης Γιακούμπ Σπάτα. Η πολιτεία αυτή  δεν αναφέρεται από κανέναν άλλον μετά πλήν των Οθβμανικών φορολογικών καταστίχων, όπου μπορούμε να διαπιστώσουμε , πως ήταν η δεύτερη μεγάλη πόλη στον καζά-νομό της Άρτας τον 16^ο αιώνα. Οι πολιτείες αυτές ερημώθησαν με την οθωμανική  κατακτιτική πολιτική και πέρασαν στη Λησμονιά. Ειδικά τα Βομπλιανά. Οι Ρωγοί παρέμειναν γνωστοί γιατι αναφέρονταν συνεχώς και από περιηγητές. Τα Βομπλιανά , που πιθανολογούμε, πως είναι στο Μαραθοβούνι ξεχνιούνται εντελώς. Σαν να μην υπήρξαν. Ακόμη και ο Μιχαήλ Μήτρου γνωστός σαν Μελέτιος ο Γεωγράφος, που χρημάτισε και Μητροπολίτης Άρτας, γράφει για τους Ρωγούς αλλά καμία αναφορά για τα Βομπλιανά. Πέρασαν πολύ νωρίς στη λήθη και μας έμειναν άγνωστα.

5.       Πόσο δύσκολη ήταν αυτή η έρευνα;

Η συλλογή των κατάστιχων ήταν δύσκολή και φυσικά πιο δύσκολο το θεμα των μεταφράσεων. Παράλληλα όσον αφορά τα τοπωνύμια του νομού για να είμαι σίγουρος για την ταυτοποίηση έπρεπε να φτιάξω μια ομάδα απο καταρτισμένη από άτομα, που είναι γνώστες των περιοχών για να μπορέσω να ταυτίσω τα τοπωνύμια. Εχουμε και αρκετά τοπωνύμια αταύτιστα. Χρειάστηκε να ανατρέξουμε σε χάρτες και άλλα αρχεία για να μπορέσουμε να έχουμε μια βεβαιότητα.

6.       Στη διάρκεια της έρευνας σας πέσατε πάνω σε εκπλήξεις;

Φυσικά. Σε πολλά τοπωνύμια. Αναφέρω παράδειγμα κάποιους οικισμούς, όπως το Αλήμπεη το σημερινό Ψαθοτόπι, το χωριό Κουκουλιά στις εκβολές του Αράχθου που δεν υπάρχει πιά, στα Αραπόσπιτα της Στρογγυλής σε χωριά των Τζουμέρκων, νομίζω πως δώσαμε την λύση πως τα Μουλιανά (Γοργόμυλος) δεν είναι τα Βομπλιανά, όπως ισχυρίζονταν ο Σούσταλ και ο Κόντερ, και για πρώτη φορά βρίσκουμε και το τοπωνύμιο Λέλοβα (Θεσπρωτικό), και έτσι μπορούμε να ταυτίσουμε και το έτος ίδρυσης.Βρήκαμε άγνωστους πλέον οικισμούς στο Ραδοβίζι και τζουμέρο κτλ.

7.       Το βιβλίο σας βρίθει από κατάστιχα ονομάτων, πώς τα βρήκατε αυτά; Ποια η σημερινή τους αξία και υπάρχουν και ονόματα και για τα άλλα χωριά;

Τα αρχεία αυτά , τα λεγόμενα Οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα εν συντομία TTD σε μας γνωστά και σαν Τεφτέρια ή Δεφτέρια χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες. Τα συνοπτικά/Icmal  τα αναλυτικά/mufassal και τα πατριαρχικά-γενεολογικά/avariz Hane. Σημαντικό σε πρώτη γραμμή είναι τα τοπωνύμια. Μέσα απο τα φοροπρόσοδα βλέπουμε και την παραγωγή της περιοχής της Άρτας. Και τρίτον έχουε ονόματα. Στα αναλυτικά αρχεία έχουμε το όνομα του αρχηγού κάθε οικογένειας και στα γενολογικά τον γενάρχη. Αν και δεν είναι δημογραφικά στοιχεία, μπορούν ωστόσο να θεωρηθούν και έτσι καθότι υπολογιζουμε τους πληθυσμούς. Ονόματα υπάρχουν σχεδόν για όλα τα χωριά που πλήρωναν φόρο.

8.       Η έρευνα σας αυτή τη ρόλο θα έχει για τη μικροιστορία του τόπου;

Μαθαίνουμε για τον πληθυσμό και την παραγωγή καθώς και πόσο παλιά μπορεί να είναι τα χωριά μας. Κάποια πράγματα που ήταν άγνωστα ή λάθος ερμηνευμένα μπορούν να επαναξεταστούν.

Εύχομαι καλή συνέχεια κύριε Βράκα….

 

Κατερίνα Σχισμένου

.Δεν μας ξεπλέν’ ούτε η νιρουτροβιά

Κύριε Διευθυντά,

είναι αλήθεια πως εγώ, εδώ στα Τζουμέρκα, είμαι  προνομιούχος. Θέλω να πω ότι ζώντας στον καθαρό αέρα και πίνοντας ξινογαλάκι, είμαι απολύτως ασιουμπέιαστος και κατεβάζει η γκλάβα μου ιδέες, ενίοτε και λύσεις στα διάφορα προβλήματα.

Φωνάζουν, λοιπόν,  οι πατριώτες μου , εκεί στην Άρτα και στην Πρέβεζα,  να μην κλείσουν τα νοσοκομεία.

Πώς είπες; Οι πολιτικοί κατέθεσαν ερωτήσεις στη Βουλή;  Ας μην ξοδεύουν το χαρτί.

Η λύση είναι μία.

Κλινική Ω.Ρ.Λ. Να καταργηθεί πάραυτα.  Δεν χρειάζεται να ακούμε και καλά. Να σταματήσει και το τσιουλαύτιασμα του καθενός. Να πάνε  όλοι στις δουλειές τους.

Δερματολογική κλινική: Υπερπολυτέλεια  και άκρως αναποτελεσματική η χρήση της. Να βράζουμε πικραλίδες και να κάνουμε έμπλαστρα με τσουκνίδες και ρετσίνι από ρουμπουέλατα. Θα φτιάξουμε όλοι ένα δέρμα… τρουμπουκένιο.

Γαστρεντολογική κλινική: Στομαχικές διαταραχές και στομαχικά προβλήματα δεν υπάρχουν πλέον. Μπήκαμε απαξάπαντες στη δίαιτα . Κοντόγιομο θα είναι πάντα το στομάχι. Δεν θα υπάρχει πρόβλημα… Να μην χλαπακιάζουμε. Δεν θέλω αντιρρήσεις. Υποψιάζομαι πως θα μου πεις για κλύσματα κλπ. Μας τα έχουν κάνει προ πολλού… «Στου «κατακλυσμένου» την πόρτα, όσο θέλεις βρόντα».

Μαιευτική κλινική: Δεν χρειάζεται. Οι γυναίκες να τίκτουν εκεί όπου γεννήθηκα και εγώ. Στην παραστιά, στην παραγωνιά.  Παράλληλα, προληπτικώς να σταματήσουν οι σιακάδες, οι πατσιαβέλες και τα σκαπέματα.  Τάξη και ηθική. Σε τελική ανάλυση να εφαρμόσουμε και το τσιοκάνισμα. Προσοχή όμως μην μείνουν μερικοί ρογκάτσικοι.

Να τα προτείνετε όλα αυτά κύριε Διευθυντά, να τα προτείνετε. Και μετά ελάτε κατά δω να σας ξεπλύνω εγώ στην νεροτροβιά.  Τσιόφλιο θα σας κάνω. Θα νιώσετε για τα καλά στο πετσί σας, κε Διευθυντά,  τι σημαίνει -αλήθεια λέω- η λέξη «βλαχοόντα».

(«Βλαχοόντα». Έτσι ονομάτισε τους Αγναντίτες και Πραμαντιώτες και κατ’ επέκταση όλους τους Τζουμερκιώτες δημοσιογράφος των Αθηνών στην εφημερίδα (ΣΚΡΙΠ 11/7/1911). « Ότι η ελληνική πρωτεύουσα έχει αστυνομικούς εκ Πραμάντων και Αγνάντων παληά ιστορία. Εις εποχήν όπου όλαι αι ευρωπαϊκαί αστυνομίαι αλληλοταξιδεύουν δια να αλληλοπληροφορούνται τελειοποιήσεις και να τας εφαρμόζουν, ημείς έχομεν βλαχοόντα δια την τάξιν και την ευπρέπειαν».)

Μετά τιμής

Από τα ξεπλυμένα και ασιουμπέιαστα Τζουμέρκα

Χρήστος Α. Τούμπουρος