Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) βρίσκεται η απόφαση του Α’ Τριμελές Πλημμελειοδικείου Αθηνών για υπόθεση που αφορά παράνομες επιδοτήσεις, που χρηματοδοτήθηκαν μέσω του Εθνικού Αποθέματος, από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Να σταματήσει η πρακτική της αθώωσης κατηγορουμένων που επιστρέφουν παράνομα ληφθέντες ευρωπαϊκούς πόρους επιχειρεί να βάλει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ασκώντας έφεση σε υπόθεση που αφορά παράνομες επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αφορμή στάθηκε η απόφαση του Α’ Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών στην αποκαλούμενη «δίκη των 58 του ΟΠΕΚΕΠΕ». Το δικαστήριο αποφάσισε την ενοχή 57 αγροτών από την Κρήτη. Όμως οι δικαστές προχώρησαν σε διαφορετική ποινική μεταχείριση -κατά πλειοψηφία- σε μία παραγωγό, την οποία κήρυξαν αθώα, κάνοντας δεκτό τον αυτοτελή ισχυρισμό της για εξάλειψη του αξιοποίνου επειδή επέστρεψε εντόκως τα χρηματικά ποσά που εισέπραξε, τα οποία υπολογίζονται περί τις 30 χιλιάδες ευρώ. Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι τέτοιες αποφάσεις είχαμε συχνά από τα ελληνικά δικαστήρια σε αντίστοιχες δίκες.
Με ανακοίνωσή της, στις 6 Ιουλίου 2026, η EPPO γνωστοποίησε ότι άσκησε έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης, «κρίνοντας ότι η επιστροφή δεν εξαλείφει τη ζημία που προκλήθηκε στο εθνικό απόθεμα, οι πόροι του οποίου εξαντλούνται αμετάκλητα μόλις κατανεμηθούν παράνομα».
Να θυμηθούμε πως η Ευρωπαία Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, είχε αφήσει αιχμές για τη διαχείριση των υποθέσεων απάτης στην Ελλάδα, αναφερόμενη στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. «Αν κάποιος διαπράξει απάτη στην Ελλάδα, επιστρέφει τα χρήματα και μένει ελεύθερος. Πώς είναι δυνατόν αυτό;» είχε αναρωτηθεί.
H ανακοίνωση της EPPO αναφέρει τα εξής:
Κατόπιν αιτήματος της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Αθήνα (Ελλάδα), το 1ο Τριμελές Πρωτοδικείο Πλημμελειοδικών της Αθήνας καταδίκασε 57 άτομα για απάτη που αφορούσε γεωργικές επιδοτήσεις της ΕΕ που χρηματοδοτήθηκαν μέσω του Εθνικού Αποθέματος (ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑ), ενός μηχανισμού στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) της ΕΕ. Η EPPO άσκησε έφεση κατά της απαλλαγής ενός κατηγορουμένου και επί του παρόντος αξιολογεί την πιθανή ποινική ευθύνη αρκετών δημόσιων υπαλλήλων.
Το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι, μεταξύ 2019 και 2022, οι εναγόμενοι δήλωσαν ψευδώς ότι πληρούσαν τις προϋποθέσεις για να λάβουν δικαιώματα ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα, το οποίο συστάθηκε το 2015 για τη χορήγηση δικαιωμάτων ενίσχυσης κυρίως σε νέους αγρότες και αγρότες που ξεκινούν τη γεωργική τους δραστηριότητα.
Προς υποστήριξη των αιτήσεών τους, οι εναγόμενοι δήλωσαν ιδιοκτησία ή μίσθωση γεωργικής γης στην περιοχή της Καστοριάς στη βόρεια Ελλάδα, ισχυριζόμενοι ότι η γη χρησιμοποιούνταν ως βοσκότοπος σε καλή γεωργική κατάσταση, παραγωγικός βοσκότοπος ή εκτάσεις που καλλιεργούνταν με αγριελιές, παρά το γεγονός ότι εδρεύουν στην Κρήτη.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι δεν ασκήθηκε ποτέ καμία γεωργική δραστηριότητα στη δηλωθείσα γη. Τα οικόπεδα βρίσκονταν χίλια χιλιόμετρα από τον τόπο εγκατάστασης των εναγομένων, δεν τους ανήκαν και, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν ανήκαν καν στα πρόσωπα που παρουσιάζονταν ως ιδιοκτήτες γης. Τα στοιχεία έδειξαν ότι οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες δήλωσαν τα οικόπεδα στις δηλώσεις ιδιοκτησίας τους μόνο μετά την υποβολή των αιτήσεων επιδότησης, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις τα αφαίρεσαν στη συνέχεια από τις εν λόγω δηλώσεις.
Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι οι δηλωθείσες γεωργικές δραστηριότητες ήταν αμφισβητήσιμες. Συγκεκριμένα, δεν υπάρχουν ιδιωτικά αγροτεμάχια με βοσκότοπους σε καλή γεωργική κατάσταση στις σχετικές περιοχές της Καστοριάς, ενώ οι αγριελιές δεν μπορούν να επιβιώσουν εκεί λόγω του υψομέτρου και των χαμηλών θερμοκρασιών.
Ως αποτέλεσμα του δόλιου σχεδίου, οι εναγόμενοι έλαβαν αθέμιτα έως και 1.736.989,23 ευρώ σε γεωργικές επιδοτήσεις της ΕΕ από το Εθνικό Αποθεματικό. Επίσης, προσπάθησαν ανεπιτυχώς να λάβουν επιπλέον 165.949,68 ευρώ, αλλά οι αντίστοιχες αιτήσεις απορρίφθηκαν.
Μεταξύ των φερόμενων ως γαιοκτημόνων που φέρονται να είχαν μισθώσει τα οικόπεδα στους κατηγορούμενους, δύο καταδικάστηκαν για συνέργεια και υποκίνηση στην απάτη με τις επιδοτήσεις.
Το δικαστήριο καταδίκασε και τους 57 καταδικασμένους κατηγορούμενους σε ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία έτη, με τριετή αναστολή. Επιπλέον, σε 28 κατηγορούμενους επιβλήθηκαν πρόστιμα μεταξύ 500 και 8.000 ευρώ. Το δικαστήριο απέρριψε όλα τα αιτήματα για ελαφρυντικά.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, παρουσιάστηκαν ως αποδεικτικά στοιχεία εκθέσεις επιτόπιων ελέγχων σχετικά με αρκετά από τα δηλωθέντα βοσκοτόπια. Η Εισαγγελία εξετάζει επί του παρόντος την πιθανή ποινική ευθύνη τριών υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ, του Ελληνικού Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικής Βοήθειας Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, οι οποίοι φέρονται να διενήργησαν τους εν λόγω ελέγχους. Αυτό αφορά επίσης την πιθανή ευθύνη πρόσθετων υπαλλήλων που ενέκριναν πληρωμές επιδοτήσεων το 2020 από το Εθνικό Απόθεμα, πριν επαληθεύσουν τη νομιμότητα της δηλωθείσας ιδιοκτησίας και της γεωργικής δραστηριότητας.
Το δικαστήριο αθώωσε κατά πλειοψηφία έναν κατηγορούμενο, ο οποίος είχε επιστρέψει 32.320,31 ευρώ που αντιστοιχούσαν στις ληφθείσες επιδοτήσεις.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άσκησε έφεση κατά της αθώωσης στις 6 Ιουλίου 2026, θεωρώντας ότι η επιστροφή χρημάτων δεν εξαλείφει τη ζημία, που προκλήθηκε στο Εθνικό Απόθεμα, του οποίου οι πόροι εξαντλούνται ανεπανόρθωτα μόλις διατεθούν παράνομα.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) είναι η ανεξάρτητη εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι υπεύθυνη για τη διερεύνηση, τη δίωξη και την παραπομπή στη δικαιοσύνη εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
Παϊσιάδης Σταύρος
