Γιάννης Πανάγος
Τα χρονικά περιθώρια αρχίζουν να γίνονται ασφυκτικά για τον προσδιορισμό των κονδυλίων της νέας ΚΑΠ, κάτι που δείχνει να ανησυχεί, μετά το τελευταίο Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ και τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Τυχόν περιορισμός του προϋπολογισμού, κάτι για το οποίο πιέζουν σύσσωμες οι χώρες του βορρά, θα πρόσθετε ένα ακόμα αγκάθι, στα τόσα που ζορίζουν τους αγρότες. Λίγους μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές, η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να εφησυχάζει για τα αγροτικά.
Αυτή τη φορά, τα λεφτά δεν φάνηκαν πουθενά
Μπορεί οι τελευταίες πληρωμές εκκρεμών ενισχύσεων του 2025 να πήγαν καλά, όμως τα λεφτά αυτά ήταν πολύ λίγα για να αλλάξουν το βαρύ κλίμα που έχει δημιουργήσει η παρατεταμένη αφραγκία στις αγροτικές περιοχές.
Δεν είναι σχήμα λόγου. Αυτή τη φορά, υπάρχει έντονος προβληματισμός για την προετοιμασία των φθινοπωρινών σπορών, ενώ πολλά από τα λιγότερο παραγωγικά κτήματα (ξηρικά κ.α.) το πιθανότερο είναι ότι θα μείνουν άσπαρτα. Όσοι εκ των ιθυνόντων δεν πείθονται γι’ αυτό, ας πάρουν τη γνώμη της βιομηχανίας ζυμαρικών που σε λίγο καιρό θα ψάχνει για ντόπιο σκληρό σιτάρι.
Η αγωνία μεταφέρεται στη βιομηχανία
Ίσως είναι η πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία της Ε.Ε. που εκτός από τους ίδιους τους αγρότες, έντονη ανησυχία εκφράζουν και οι εκπρόσωποι της μεταποιητικής βιομηχανίας. Οι τιμές στην τελική κατανάλωση των αγροτικών προϊόντων αυξάνονται, η ζήτηση -περιέργως- παραμένει ισχυρή, όμως η προσφορά πρώτων υλών από τους αγρότες περιορίζεται. Σε μια διεθνή αγορά με κανόνες ελεύθερου εμπορίου, η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει εκτός. Μια τέτοια εξέλιξη αγγίζει το λεπτό υπογάστριο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τροφίμων.
Η φέτα πετάει, το γιαούρτι περπατάει
Στο Παρίσι αυτές τις μέρες, την ίδια ώρα που οι νεολαίοι διαμαρτύρονταν ενάντια στα μέτρα λιτότητας που προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση Μακρόν, στη SIAL, τη διεθνή έκθεση τροφίμων της γαλλικής πρωτεύουσας, η ανησυχία των μεταποιητικών επιχειρήσεων είχε να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με την επάρκεια των πρώτων υλών και τη δυνατότητα της βιομηχανίας τροφίμων να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της.
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινούνται και οι Έλληνες βιομήχανοι των τροφίμων. Οι τυροκομικές επιχειρήσεις π.χ. από τη μια χαίρονται για την εκρηκτική ζήτηση που παρουσιάζει η τιμή της φέτας στην ευρωπαϊκή αγορά, από την άλλη αγωνιούν για την ελλειμματική εικόνα στο πρόβειο γάλα και την πλειοδοσία που γίνεται για την εξασφάλιση της πρώτης ύλης. Τον τελευταίο καιρό, οι μονάδες παρασκευής φέτας δυσκολεύονται να καλύψουν τις παραγγελίες που έχουν από το εξωτερικό. Η μία δανείζεται προϊόν από την άλλη για να μην εκτεθούν στους πελάτες τους. Όποιος έχει αποθέματα φέτας σήμερα είναι πλούσιος.
Το Ταμείο Ανάκαμψης λησμόνησε τα τρόφιμα
Το ίδιο πάνω κάτω γίνεται και με το στραγγιστό γιαούρτι. Οι καταναλωτές που έχουν μάθει το προϊόν δεν το αποχωρίζονται. Όπως μου λέει εκπρόσωπος του κλάδου, διπλάσια να ήταν σήμερα η εγχώρια παραγωγή στο συγκεκριμένο προϊόν, δεν θα είχα χέρια καμιά δυσκολία να βρει αγορά. Την ίδια ώρα ο συνομιλητής μου δεν διστάζει να ασκήσει κριτική στον τρόπο με τον οποίο κατανεμήθηκαν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και για το πενιχρό μερίδιο που διατέθηκε στη βιομηχανία τροφίμων. Μόλις 180 εκατ. ευρώ, σε σύνολο 32 δις. Κι ας είναι από τους λίγους κλάδους που φέρνουν τα λεφτά πίσω και με το παραπάνω.
Ξερός ο κουβάς των άμεσων ενισχύσεων 2025
Οι πληρωμές του 2025 ολοκληρώθηκαν με τον φάκελο των άμεσων ενισχύσεων να μοιράζεται προς τους δικαιούχους, για πρώτη φορά στο 100%. Τα έτη 2023 και 2024, δηλαδή πριν αναλάβει η ΑΑΔΕ, χάθηκαν 160 εκατ. ευρώ από την αγροτική οικονομία. Δηλαδή, 3 φορές το κονδύλι που χρειάζεται για μία παράταση στο καθεστώς των λιπασμάτων. Πέρα από τα ποσά, φαίνεται και μία ενδιαφέρουσα τάση. Η συνεχής μείωση των στρεμμάτων νεαρών αγροτών: 26% την υπολόγισα, δηλαδή από τα 3,63 εκατ. στρέμματα του έτους ενίσχυσης 2024, φτάσαμε στα 2,66 του έτους ενίσχυσης 2025. Μιας που πιάσαμε τη νεολαία, σαν πολλές απορρίψεις μετρά το μέτρο πρώτης εγκατάστασης. Ήδη έχουμε καμία 500αριά φακέλους που δεν πέρασαν την αξιολόγηση, και δεν έχουν βγάλει ακόμη αποτελέσματα τρεις περιφέρειες. Σημειώνεται ότι έχουν γίνει 6.829 αιτήσεις συνολικά.
Λιγοστεύουν σταθερά και τα στρέμματα
Άλλο ένα ενδιαφέρον στοιχείο, έχει να κάνει με τα επιλέξιμα στρέμματα προς επιδότηση. Μου λένε ότι βαίνουν συνεχώς μειούμενα, και, έτσι όπως πάει του χρόνου θα εξεταστεί σοβαρά να μεταφερθούν κάποια χρήματα προς τον Β' Πυλώνα. Αλλά και εκεί μήπως είναι καλύτερα τα πράγματα; Στα Βιολογικά από τις εντάξεις των 128 εκατ. ευρώ, πληρώνονται 50 εκατ. ευρώ.
Στην ερώτηση πόσα είναι τα επιλέξιμα αγροτεμάχια πλέον που συνδέονται με δικαιώματα, φαίνεται να υπάρχει πτώση 19,43%. Δηλαδή 1 στα 5 έχουν τεθεί εκτός πιστώσεων σε σχέση με τον αριθμό που προέβλεπε το στρατηγικό σχέδιο.
Οι αριθμοί δείχνουν ποιοι θα μείνουν στη γεωργία
Πριν την κάθε νέα προγραμματική περίοδο υπάρχει πάντα μια συζήτηση για το πώς μπορεί να γίνει η ανακατανομή των επιδοτήσεων. Στην Ελλάδα ισχύει ο κανόνας του 1/3 στη βασική ενίσχυση, σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ για το ΟΣΔΕ του 2024. Δηλαδή, κατά προσέγγιση το 1/3 των πληρωμών πηγαίνει σε ποσά έως 1.500 ευρώ, το άλλο 1/3 σε ποσά 1.501 έως 5.000 ευρώ και το υπόλοιπο σε 5.001 ευρώ και άνω. Αλλά τι συμβαίνει στο πλήθος ατόμων; Το 75,9% αντιστοιχεί στα πρώτο τρίτο των 1.500 ευρώ, το 19,52% στο δεύτερο και το 4,55% στο τελευταίο τρίτο με τα ποσά των 5.001 ευρώ και άνω.
Μέλι, οπωροκηπευτικά και αμπέλια
Για τη νέα ΚΟΑ (Κοινή Οργάνωση Αγοράς), σύμφωνα με το συμβιβαστικό κείμενο που δημοσιεύτηκε, οι υποχρεωτικοί κλάδοι για τα τομεακά προγράμματα μετά το 2028 θα είναι το μέλι, τα οπωροκηπευτικά και υπό προϋποθέσεις ο αμπελοοινικός. Ποιος κλάδος λείπει; Ο ίδιος που έλειψε και στις πληρωμές της 15ης Οκτωβρίου. Αναφορικά με την ΚΑΠ, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς μας ενημέρωσε πάντως ότι όλα βαίνουν καλώς. «Eίχα τη χαρά να ενημερώσω τους εκπροσώπους της ΕΘΕΑΣ για τις αισιόδοξες εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική που εξελίσσονται στις Βρυξέλλες. Πιστεύω ότι η χώρα θα είναι μια από τις κερδισμένες αυτής της διαπραγμάτευσης».
https://www.agronews.gr/
