Κούλια Παραμυθιάς. Η Οθωμανική Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα

Κεραμίτσα στη Μουργκάνα: Ακριτική ομορφιά

Πολλές περιοχές της Ελλάδας διαθέτουν εξαιρετικά μέρη για τουρισμό, ηρεμία, τόσα άλλα, θετικά πάντα. Χωρίς να αναφέρονται, με κάποια προτεραιότητα, στον τουριστικό χάρτη της χώρας μας. Έτσι είναι κι η ορεινή Ήπειρος, στο μεγαλύτερο μέρος της, που κάποτε έσφυζε από κόσμο, αλλά σήμερα μετά τον “Καποδίστρια” και τον “Καλλικράτη” έχει αφεθεί στην τύχη της.

Λάθος χειρισμοί; ή επιλογή; δεν είναι κάτι που θα το κρίνουμε εδώ -αν και έχω άποψη, σ’ αυτό- απλά διαπιστώνουμε κάποια αποτελέσματα στην Ελληνική ύπαιθρο, επειδή έχουν σχέση με το θέμα μας, τις αναφορές μας σε τόπους που επηρεάζονται ουσιαστικά από αυτό.

Η φύση αντιστέκεται, η αρχιτεκτονική αντιστέκεται, αλλά οι άνθρωποι πρέπει να επιβιώσουν. Έτσι μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ηπείρου έγιναν Αθηναίοι, Θεσσαλονικείς, Πατρινοί, Κερκυραίοι, κλπ. ΄Ή Γερμανοί, Γάλλοι, Αμερικάνοι, Αυστραλοί, Αφρικανοί…

Με την έννοια της μόνιμης εγκατάστασης σε νέα μέρη, για επιβίωση, σπουδές, καλύτερες υπηρεσίες.

Αυτό δε σημαίνει ότι τα μέρη αυτά ερήμωσαν, αλλά όπως και να το δούμε η αλήθεια είναι ότι έχασαν μέρος από τη ζωή τους, τη νεολαία τους, τις δραστηριότητές τους. Η ελκυστικότητά τους, φυσικά, δεν χάθηκε. Αυτό φαίνεται στις γιορτές και τα καλοκαίρια, βουλιάζουν από κόσμο. Επιστρέφουν οι ντόπιοι στην εστία τους, στις ρίζες, για να πάρουν δύναμη και να συνεχίσουν. Αλλά και οι φιλοξενούμενοί τους, μαζί με κάποιους ελάχιστους τουρίστες.

Μέσα από μια σειρά άρθρων, στο carnet de voyage, θα προσπαθήσω να σας δώσω την καλύτερη δυνατή εικόνα από μέρη που έζησα ή πέρασα εκεί θαυμάσια, στην Ήπειρο αλλά και αλλού -στη συνέχεια-, ώστε αν ο προορισμός σας οδηγήσει κοντά να κάνετε μια γρήγορη επίσκεψη ή και να μείνετε λίγες ημέρες για να τα γνωρίσετε καλύτερα, να εκτιμήσετε την ομορφιά τους.

Ξεκινώ από την Κεραμίτσα Φιλιατών Θεσπρωτίας, την ιδιαίτερη πατρίδα μου. Ορεινό χωριό της Μουργκάνας, δημοτικό διαμέρισμα στο Δήμο Φιλιατών Θεσπρωτίας. Κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Συνήθως ανεβαίνετε σ’ αυτό οδικώς από την πλευρά της Ηγουμενίτσας, αν και ο δρόμος δεν είναι ο καλύτερος από το χωριό Κοκκινολιθάρι και πάνω. Μπορείτε να έρθετε και από την Ιωαννίνων – Ηγουμενίτσας και στη γέφυρα του Καλαμά, στη Βροσύνα Ιωαννίνων, να συνεχίσετε σε μια απόσταση λίγων χιλιομέτρων μέχρι την Κεραμίτσα.

Η επιλογή δική σας, η θέα εξαιρετική από κάθε πλευρά, ο δρόμος εδώ πολύ καλύτερος.

Φθάνοντας στο χωριό, οι γνώστες πηγαίνουν στο “πηγάδι”, στις πηγές δηλαδή. Έχουν εξαιρετικής ποιότητας νερό και παγωμένο, χειμώνα καλοκαίρι. Παλιότερα βάζανε μπύρες, καρπούζια και αλλα φρούτα να παγώσουν γρήγορα. Ο χώρος έχει διαμορφωθεί με χτιστή πέτρα, είναι ιδιαίτερα φιλόξενος. Υπάρχει το “μεσοχώρι”, αμέσως μετά, που διατηρεί ένα παραδοσιακό στυλ, σίγουρα θα αρέσει ακόμα και στο δυσκολότερο επισκέπτη. Εκεί είναι το πρώην κοινοτικό μέγαρο, η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, τα καφενεία, το παλιό καμπαναριό, ο πλάτανος.

Αφού “χορτάσετε” το κέντρο του χωριού, τις συζητήσεις με κατοίκους, μπορείτε να επισκεφθείτε μικρότερες εκκλησίες που υπάρχουν διασκορπισμένες, την Παναγίτσα, τον Άγιο Αθανάσιο, τον Προφήτη Ηλία και εκκλησάκια ιδιαίτερα όμορφα.

Υπάρχει φυσικά και το κάτω χωριό, που είναι μοιρασμένα τα σπίτια του μέσα στα νερά και το πράσινο. Σίγουρα αυτή η βόλτα γύρω από την περίμετρο του χωριού με αυτοκίνητο ή και με τα πόδια θα σας αρέσει. Όπως και κάπως ψηλότερα στη Βελούνα.

Κοντά στον Άγιο Αθανάσιο, υπάρχει ο αρχαιολογικός χώρος της Κεραμίτσας. Πιθανότερα κάποιο αρχαίο ελληνικό κάστρο για αμυντική χρήση είναι σκεπασμένο ανάμεσα στα χώματα, τις πέτρες και τα δέντρα, περιμένοντας την αρχαιολογική σκαπάνη να το αναδείξει, να το προσφέρει στον επισκέπτη. Μπορείτε με σχετική δυσκολία να τον επισκεφθείτε, η θέα προς την πλευρά του Καλαμά, αλλά και προς το χωριό είναι εξαιρετική.

Το χωριό έχει ιδανικά μέρη για πεζοπορίες. Στην πλατεία θα σας οδηγήσουν οι Κεραμιτσιώτες σε αυτούς. Υπάρχει το μονοπάτι του Λάγγαρη (1710 μ.Χ.), λιθόστρωτο καλντερίμι.

Μπορείτε να το φωτογραφίσετε, να τραβήξετε βίντεο, να το περπατήσετε και να νιώσετε ξεχωριστά. Θα μπορούσα να σας δώσω πολλά πληροφοριακά στοιχεία, αλλά δεν είναι σκοπός αυτής της στήλης αυτό. Μια πρώτη εικόνα για το μέρος, μια πρόταση επίσκεψης σ’ ένα διαφορετικό προορισμό.

Αν θέλετε να μείνετε κάποιες μέρες περισσότερο μπορείτε να ενοικιάσετε δωμάτιο στον ξενώνα του χωριού, αλλά αυτό θα πρέπει να το κάνετε νωρίς γιατί μπορεί να έχουν κλειστεί τα δωμάτια το διάστημα που σας ενδιαφέρει.

Αν δεν βρείτε δωμάτια μπορείτε να φιλοξενηθείτε σε ξενώνες γειτονικών χωριών ή να μείνετε στην Ηγουμενίτσα, που έχει και νυχτερινή ζωή, ανεβαίνοντας τα πρωινά στην Κεραμίτσα.

Γιάννης Βέλλης

www.carnetdevoyage.gr

Τα εκκλησάκια στην άκρη του δρόμου κρύβουν σημάδια...

Οι δρόμοι είναι αλήθεια πως σε πάνε αλλού.Μερικές φορές κυριολεκτικά. Υπάρχουν δρόμοι ίσιοι και δρόμοι με λακκούβες. Υπάρχουν άλλοι ευθείες και άλλοι με στροφές. Δρόμοι ήσυχοι, μα και θορυβώδεις.

Ότι δρόμος και αν είναι όμως, έχει σημάδια που θέλουν »ανάγνωση» με προσοχή.

Όλοι μας έχουμε σφίξει το πρόσωπό μας στο άκουσμα κάποιου τροχαίου, πολύνεκρου πολλές φορές. Θυμάμαι ακόμα τον διάλογο που είχα με τον τότε διευθυντή μου, όταν εργαζόμουν στην Ελευθεροτυπία. Ήταν μέρες Πάσχα και εγώ βρισκόμουν σε αποστολή στο Σαράγιεβο τον καιρό του πολέμου. Τον παίρνω στο τηλέφωνο να του πω, πως το προηγούμενο βράδυ, σε μάχες που έγιναν στην ευρύτερη περιοχή είχαμε 7 νεκρούς και να μου πει τι »χώρο» θα είχα στο φύλο για να γράψω. Η απάντησή του ήταν εκκωφαντική:

– Σπύρο, εδώ κατά την έξοδο του Πάσχα έχουμε 19 νεκρούς σε τροχαία…

Σιωπή!!!

Τα εκκλησάκια στους δρόμους, έρχονται να μας θυμίσουν στιγμιαία κάποιο ανθρώπινο δράμα, κάποια απώλεια συνανθρώπου μας. Τα παρατηρούμε, μα τις περισσότερες φορές, τα ξεχνάμε γρήγορα. Όμως αυτά στέκουν εκεί, όχι μόνο για να μας θυμίζουν το γεγονός, μα και για να μας δίνουν πληροφορίες για την κατάσταση του δρόμου σε εκείνο το σημείο.

Οι δρόμοι, έχουν τα δικά τους σημάδια, τον δικό τους κώδικα και αν θέλουμε να ταξιδεύουμε με ασφάλεια, καλό θα ήταν να μπορούμε να αναγνωρίσουμε τέτοια σημάδια.

Κλασική προειδοποίηση αποτελούν τα εκκλησάκια στις άκρες του δρόμου. Κάποιος άνθρωπος έχει χάσει τη ζωή του σε τροχαίο στο σημείο αυτό.

Ένα εκκλησάκι μόνο του μπορεί να σημαίνει ότι το θανατηφόρο τροχαίο υπάρχει περίπτωση να προκλήθηκε από λόγους που δεν συνδέονται απαραίτητα με την κατάσταση του δρόμου. Πιθανόν ο οδηγός να αποκοιμήθηκε.

Δύο εκκλησάκια όμως ή περισσότερα και ειδικά διαφορετικής «ηλικίας» υποδηλώνουν ότι κάτι συμβαίνει στο σημείο αυτό που το κάνει πιο επικίνδυνο.

Εγκαταλελειμμένο εκκλησάκι σημαίνει ότι έχουν περάσει πολλά χρόνια από το θανατηφόρο.

Νέο εκκλησάκι δηλώνει πρόσφατο θανατηφόρο τροχαίο και πως πιθανόν κάτι έχει αλλάξει πρόσφατα στον δρόμο.

Εκκλησάκι δεξιά, σημαίνει επικίνδυνη στροφή αριστερά και το αντίθετο.

Υπάρχουν εικόνες συνυφασμένες με την Ελλάδα. Εικόνες πραγμάτων απλών, που το μάτι μας ακουμπά πάνω τους αφηρημένα.

Ένα από αυτά, που κοιτάμε χωρίς να βλέπουμε, είναι τα εκκλησάκια στους δρόμους. Καμία σημασία δεν έχει, αν ο δρόμος βρίσκεται σε μεγάλη πόλη ή στο χωριό, αν βρίσκεται στην εθνική οδό ή στον χωματόδρομο. Παντού σχεδόν υπάρχει ένα εκκλησάκι..

Τα εκκλησάκια αυτά, έχουν κάτι από την υπερβολή που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Μικρογραφίες εκκλησιών, γράμματα στην αναθηματική πλάκα, πλαστικά στεφάνια, γλάστρες με ψεύτικα λουλούδια, φωτογραφίες.

Τι σημασία έχει, εάν κάποια από αυτά έχουν τοποθετηθεί, σαν προσφορά που κάποιος γλύτωσε, τα περισσότερα είναι για θυμίζουν την …απώλεια.

Τι και αν έχουν στολίδια, η μελαγχολία τους κάθε φορά που τα αντικρίζεις, ενστικτωδώς οδηγεί το πόδι του οδηγού στο φρένο.

Σπύρος Τσακίρης

www.carnetdevoyage.gr

Μαστοροχώρια: Μια υπέροχη γωνιά της Ηπείρου

Μαστοροχώρια είναι ο τόπος των ξακουστών μαστόρων της πέτρας, που ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο αφήνοντας πίσω τους έργα σπάνιας ομορφιάς. Τα πρώτα πέτρινα σπίτια τους εμφανίζονται σε λιγότερο από είκοσι λεπτά, αφότου αφήσεις πίσω σου την Κόνιτσα οδηγώντας με βόρεια κατεύθυνση προς Κοζάνη. Διάσπαρτα χωριουδάκια αριστερά και δεξιά του ποταμού Σαραντάπορου, που φτάνουν έως τις παρυφές του Γράμμου, καφενεία που είναι καθημερινά ανοιχτά το χειμώνα –παρά τους λιγοστούς κατοίκους–, ήσυχες πέτρινες γειτονιές, πυκνά δάση οξιάς και τοξωτά γεφύρια συνθέτουν το σκηνικό της απόδρασης σε τούτη τη γωνιά της Ηπείρου. Είναι ο τόπος των ξακουστών μαστόρων της πέτρας, που ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο αφήνοντας πίσω τους έργα σπάνιας ομορφιάς.

Τα χωριά που αποτελούσαν τον παλιό Δήμο Μαστοροχωρίων είναι τα: Ασημοχώρι, Βούρμπιανη, Γοργοπόταμος, Δροσοπηγή, Οξυά, Καστάνιανη, Κεφαλοχώρι, Λαγκάδα, Πλαγιά, Πληκάτι, Πυρσόγιαννη, Χιονάδες και ο οικισμός της Θεοτόκου. Με το νέο νόμο «Καλλικράτης», ο Δήμος Μαστοροχωρίων μετονομάζεται σε «Δημοτική Ενότητα Μαστοροχωρίων» και συνενώνεται με το Δήμο Κόνιτσας και τις Κοινότητες Αετομηλίτσας, Διστράτου και Φούρκας, που αποτελούν πλέον τον νέο Δήμο Κόνιτσας.

Όλα τα Μαστοροχώρια υπήρξαν κέντρα των λαϊκών μαστόρων της πέτρας, των λαϊκών κτιστάδων (λιθοδόμων) και των πελεκάνων (λιθοξόων). Ήδη από τον 19^ο αιώνα στην Ήπειρο, όταν έλεγαν «Μαστοροχώρια» εννοούσαν τα χωριά κτιστάδων της επαρχίας Κόνιτσας. Για περισσότερο από τρεις αιώνες, οι μαστόροι ταξιδεύουν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας και σε όλα τα Βαλκάνια. Από τα τέλη του 19^ου αιώνα επιχειρούν τολμηρά και υπερπόντια ταξίδια. Αίγυπτος, Σουδάν, Αιθιοπία, Κογκό, Περσία, παραλιακή Τουρκία (Σμύρνη, Προύσα), Ρωσία (Ιρκούτσκ, Βλαδιβοστόκ), Γαλλία και Αμερική.

Εμπνεόμενοι από το φυσικό περιβάλλον μετακινούνται σε διάφορες περιοχές κατασκευάζοντας κάθε είδους κτίρια. Γεφύρια, σχολεία, εκκλησίες, σαράγια, τζαμιά, χαμάμ, αρχοντικά, φάρους, μύλους, λιοτρίβια. Τα έργα τους, σκορπισμένα επί αιώνες σε τόπους κοντινούς, αλλά και σε χώρες μακρινές, μιλούν από μόνα τους για τις αρχιτεκτονικές τους αρετές και την καλλιτεχνική τους αξία. Όλη τους η τέχνη ήταν μία λέξη: αργά. Όσο πιο αργά δούλευαν, τόσο πιο καλοί μαστόροι ήταν. Τραγουδούσαν και σφύριζαν στο πελέκημα για να ξεχνιούνται και να μη βιάζονται. Εργάζονταν ομαδικά, οργανωμένοι σε ομάδες-μπουλούκια, δηλαδή οικοδομικά συνεργεία, που στηρίζονταν στο εθιμικό δίκαιο, σε άγραφους, αυστηρούς κανόνες και σε μια απαράβατη ιεραρχία. Μαθητούδια, τσιράκια, καλφάδες, αρχικαλφάδες, μάστοροι.

Επικεφαλής του μπουλουκιού ήταν ο πρωτομάστορας (αρχιμάστορας), ο οποίος έπρεπε να έχει καταξιωθεί μέσα από την τέχνη του. Για να συνεννοούνται μεταξύ τους και να μην τους καταλαβαίνουν οι εκάστοτε εργοδότες, χρησιμοποιούσαν τη συνθηματική γλώσσα, τα κουδαρίτικα (κούδα=πέτρα). Έκτιζαν με ήθος, φιλότιμο και γνώση και θεμελίωσαν μια γηγενή αρχιτεκτονική αισθητική. Αξιώθηκαν να γίνουν μύθος και δημοτικό τραγούδι. Η αναχώρηση των μπουλουκιών γινόταν συνήθως την άνοιξη και συγκεκριμένα την Καθαρά Δευτέρα και η επιστροφή το φθινόπωρο. Στον τόπο του αποχωρισμού εκτυλίσσονταν σκηνές «αρχαίας τραγωδίας», καθώς μανάδες και γυναικόπαιδα αποχαιρετούσαν τους ξενιτεμένους.

Τα έργα των μαστόρων από τα χωριά του Δήμου Μαστοροχωρίων είναι τόσα πολλά και ποικίλα, ώστε δίκαια έμεινε η φράση ότι αυτοί «έχτισαν τον κόσμο». Η παλαιότερη τεκμηριωμένη αναφορά επώνυμων μαστόρων από τα Μαστοροχώρια ανάγεται στα 1740, σύμφωνα με επιγραφική μαρτυρία σε αρχοντικό της Σιάτιστας, και αφορά μαστόρους από το χωριό Μπλίσδιανη, τη σημερινή Λαγκάδα. Ωστόσο, η τέχνη τους εξελίχτηκε και έφτασε στο απόγειό της τον 19^ο αιώνα. Οι Πυρσογιαννίτες και Βουρμπιανίτες τεχνίτες, η φήμη των οποίων κυριαρχεί στα συγγράμματα, έχτισαν το 1871 το μονότοξο γεφύρι της Κόνιτσας. Έχτισαν επίσης το δίτοξο της Ζέρμας και πολλά τρίτοξα στα Ζαγοροχώρια.

Τα μπουλούκια των μαστόρων έφτιαξαν καταπληκτικά μοναστήρια όπως: την ανακαίνιση της Μονής της Ζέρμας, τη Μονή Στομίου, τη Μονή της Παναγιάς Μολυβδοσκέπαστης. Επίσης, εκκλησίες όπως: του Αγίου Νικολάου Πυρσόγιαννης, του Αρχιμαντρειού και της Μητρόπολης Ιωαννίνων και πλήθος άλλες, καμπαναριά στη Φιλιππιάδα και στη Δημητσάνα, σεράγια πασάδων στο χώρο της Ηπείρου και της Αλβανίας, αρχοντικά, μύλους, φούρνους και πέτρινα πηγάδια, ακόμα και φάρους όπως στο Λουτράκι στο Ηραίο ακρωτήριο. Δεν θα μπορούσαν να λείπουν και από πολλά έργα της Αθήνας στις αρχές του 20^ού αιώνα, όπως είναι η αποπεράτωση του ναού της Παναγιάς Χρυσοσπηλαιώτισσας. Στις ΗΠΑ (Ντιτρόιτ) και στην Περσία μαστόροι από τα Μαστοροχώρια έκαναν εργασίες διάνοιξης σιδηροδρομικών γραμμών ή έκτισαν γέφυρες.

Αυτό που χαρακτηρίζει τα βουνά της περιοχής είναι η ποικιλία του τοπίου. Από τις δασωμένες πλαγιές ως τα αλπικά λιβάδια και από τα χαμηλά φαράγγια έως τις κορυφογραμμές. Η σύνθεση της χλωρίδας της περιοχής είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αριθμό φυτικών ειδών και αποτελεί πόλο έλξης για τους βοτανικούς επιστήμονες.

Έως σήμερα στην περιοχή έχουν βρεθεί 650 είδη που κατανέμονται σε 79 οικογένειες. Μεγάλης επίσης οικολογικής σημασίας είναι τα εκτεταμένα φυσικά ώριμα δάση που παραμένουν ανεπηρέαστα. Αυτό συνέβη διότι έμειναν εκτός εκμετάλλευσης για πολλές δεκαετίες λόγω του φόβου των ναρκοπεδίων και της εγκατάλειψης της περιοχής . Οξιές, μακεδονική δρυς, ανατολικός πλάτανος, μαύρη πεύκη, ελάτη, ρόμπολα είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά είδη των μεγάλων δέντρων που συναντούμε. Στα αλπικά λιβάδια του Γράμμου συναντούμε και την Γκίστοβα ή Αλπική Λίμνη στα 2.350 μ. Είναι η ψηλότερη από κάθε άλλη ορεινή λίμνη στην Ελλάδα και στην οποία ζουν τρία είδη τρίτωνα. Πλούσια είναι η πτηνοπανίδα στην περιοχή, όπου ξεχωρίζουμε 21 αρπακτικά πουλιά (σταυραετός, χρυσαετός, κιρκινέζι κλπ.) δρυοκολάπτες, πετροπέρδικα κ.ά. Επίσης συναντώνται μεγαλύτερα θηλαστικά όπως αγριόγιδο, καφέ αρκούδα, αγριογούρουνα, ζαρκάδια, ελάφια και λύγκες, λύκοι και βίδρες.

Κάθε χωριό κι άλλη ιστορία

Το Ασημοχώρι (Λισκάτσι):

Είναι χτισμένο ανάμεσα σε δύο παραπόταμους του Σαραντάπορου με το μοναδικής ομορφιάς δάσος και φημίζεται για τους μαραγκούς, οι οποίοι εξελίχθηκαν σε φημισμένους σκαλιστάδες με ειδικότητα στις κυκλικές σκάλες. Στην πλατεία του χωριού δεσπόζει το πετρόχτιστο σχολειό. Θεμελιώθηκε το 1907, και η κεντρική εκκλησία της Παναγίας που χτίστηκε το 1877.

Βούρμπιανη:

Οι κάτοικοί του ήταν επίσης ξακουστοί κτιστάδες και ξυλουργοί, που ταξίδεψαν σε όλο τον κόσμο, ενώ διακρίθηκαν και στα γράμματα. Το 1875 ιδρύεται στο χωριό ένα σχολείο που έμελλε να γίνει πρότυπο σχολαρχείο ολόκληρης της επαρχίας Κόνιτσας. Ο επισκέπτης αξίζει να επισκεφθεί και τον Ιερό ναό της Παναγίας με το ξυλόγλυπτο τέμπλο του 16^ου αιώνα. Απαραίτητη μία στάση στην κεντρική πλατεία με τον πλάτανο και τα δύο παραδοσιακά καφενεία.

Δροσοπηγή (Κάντσικο):

Ένα από τα καλύτερα διατηρημένα χωριά του Δήμου. Οι κάτοικοι ήταν κτίστες αλλά επίσης διακρίθηκαν στην αμπελοκαλλιέργεια και στην τέχνη του βαρελά. Σήμερα ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει κοντά στη Δροσοπηγή ένα από τα λίγα γεφύρια που σώθηκαν στο Δήμο και το, μοναδικό στον άνω Σαραντάπορο, πέτρινο γεφύρι της Ζέρμας.

Καστάνιανη:

Είναι από τα πιο ιδιαίτερα για την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία τους Μαστοροχώρια. Ο επισκέπτης αξίζει να περιηγηθεί στα σοκάκια και να θαυμάσει τα πέτρινα σπίτια, τα καλντερίμια, αλλά και την κεντρική πλατεία. Αν είστε τυχεροί και πέσετε πάνω στις εκδηλώσεις του χωριού, θα νιώσετε πρωτόγνωρα. Ο επισκέπτης μπορεί να μείνει στον πέτρινο δημοτικό ξενώνα, ο οποίος διαθέτει τέσσερα δωμάτια και προσφέρει γνήσια μαστοροχωρίτικη φιλοξενία. Οι Καστανιανίτες μαστόροι ήταν ονομαστοί για την τέχνη τους στο πελέκημα και χτίσιμο της πέτρας και έργα τους υπάρχουν διάσπαρτα σε όλη την Ελλάδα.

Κεφαλοχώρι:

Είναι το πιο παραγωγικό χωριό της περιοχής με αρκετούς μόνιμους κατοίκους που σήμερα ασχολούνται κυρίως με την κτηνοτροφία. Το χωριό διαθέτει ταβέρνες, ενώ λειτουργεί ακόμα και νηπιαγωγείο και δημοτικό. Το Κεφαλοχώρι είναι ένα καινούργιο χωριό κτισμένο κοντά στην εθνική οδό, το οποίο δημιουργήθηκε το 1969, όταν οι κάτοικοι αναγκάστηκαν λόγω κατολισθήσεων να εγκαταλείψουν την παλιά Λυκόρραχη.

Λαγκάδα:

Ακόμα ένα γνωστό μαστοροχώρι του οποίου οι κάτοικοι εργάστηκαν ως μάστορες στη Δυτική Θεσσαλία και στη Δυτική Μακεδονία και κυρίως στα αρχοντικά της Σιάτιστας. Σήμερα έχει αρκετούς μόνιμους κατοίκους, ενώ δραστηριοποιούνται και δύο μονάδες υλοτομίας και επεξεργασίας ξύλου, τέσσερις δασικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί και αρκετές κτηνοτροφικές μονάδες.

Οξυά:

Η παλιά της ονομασία είναι Σέλτση. Οι Σελτσιώτες μαστόροι και μαραγκοί ταξίδεψαν και δούλεψαν στην Θεσπρωτία, τη Μακεδονία, την Πάτρα και την Αθήνα, στην Αλβανία, την Περσία, την Αβησσυνία και το Χαρτούμ. Η πολυάριθμη παροικία του Σουδάν πρωτοστάτησε το 1907 στην ίδρυση του Συλλόγου «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης Σέλτσης της Ηπείρου, ο Άγιος Νικόλαος», ο οποίος έφτιαξε ξενώνα, υδροδότησε το χωριό και έχτισε σχολείο. Στην Οξυά βρέθηκαν αρχαία αντικείμενα και διαπιστώθηκε η εγκατάσταση Δωρικών φύλων όπως έδειξαν και τα περισυλλεγέντα όστρακα χειροποίητων γεωμετρικών αγγείων του 9^ου αιώνα π.Χ.

Πλαγιά (Ζέρμα):

Οι κάτοικοί της διέπρεψαν τον 17^ο και 18^ο αιώνα ως μαστόροι αλλά επίσης και στην αγιογραφία. Ταξίδεψαν στο Άγιο Όρος, το Αγρίνιο, τη Θεσσαλία και στην Αλβανία χτίζοντας κτίρια και εκκλησίες. Το πρόβλημα των καθιζήσεων ανάγκασε τους κατοίκους να μετεγκατασταθούν το 1979 στη σημερινή του θέση. Η μεγάλη πλατεία του καινούργιου χωριού φιλοξενεί τους καλοκαιρινούς μήνες θεατρικές και μουσικές εκδηλώσεις. Οι περισσότεροι κάτοικοι σήμερα ασχολούνται με την κτηνοτροφία, ενώ αρκετοί μετακινούνται τους χειμερινούς μήνες στη  Πρέβεζα και Θεσπρωτία.

Πληκάτι:

Χτισμένο στα 1.200 μ. υψόμετρο στους πρόποδες του Γράμμου και μέσα σε καταπράσινο τοπίο, είναι από τα ζωντανά χωριά της περιοχής. Οι κάτοικοι που παραμένουν και τον χειμώνα ασχολούνται κυρίως με κτηνοτροφικές, γεωργικές και οικοδομικές εργασίες. Από το Πληκάτι μπορεί ο επισκέπτης να προσεγγίσει τα λιβάδια του Γράμμου και την κορυφή του, ανακαλύπτοντας την ανεπανάληπτη ομορφιά του.

Πυρσόγιαννη:

Η Πυρσόγιαννη έβγαλε μερικούς από τους πλέον ξακουστούς μαστόρους που ταξίδεψαν σε όλη τη Βαλκανική και έφτασαν μέχρι το Αφγανιστάν. Αξίζει κανείς να περπατήσει στα καλντερίμια και να θαυμάσει τα υπέροχα και επιβλητικά πέτρινα σπίτια καθώς και τις εκκλησίες του χωριού με τα ξυλόγλυπτα τέμπλα. Λίγο παραπάνω από το δημαρχείο, βρίσκεται ο ξενώνας του χωριού. Στο ισόγειό του λειτουργεί εστιατόριο με την οικοδέσποινα να κερνάει καφέ και υπέροχα σπιτικά γλυκά του κουταλιού. Το Μουσείο Ηπειρωτών Μαστόρων που βρίσκεται στη φάση της αποπεράτωσης θα στεγαστεί στο παλιό Δημοτικό Σχολείο. Στόχο έχει να αναδείξει τη λαϊκή αρχιτεκτονική παράδοση των Μαστοροχωρίων.

Χιονιάδες:

Είναι το μοναδικό χωριό από όλα τα Μαστοροχώρια, οι κάτοικοι του οποίου διακρίθηκαν στην τέχνη της αγιογραφίας και της ζωγραφικής. Αγιογράφησαν εκκλησίες σε όλη την Ελλάδα και στα Σκόπια, την Αλβανία και αλλού. Στην ανάδειξη του έργου τους αποσκοπεί η λειτουργία του Μουσείου Χιονιαδιτών Ζωγράφων. Το μουσείο πρόκειται να λειτουργήσει σε πετρόχτιστο κτίριο στο χωριό. Στον ανηφορικό δρόμο που οδηγεί στους Χιονιάδες αξίζει μία στάση στο μικρό πέτρινο μονότοξο γεφύρι, το οποίο χτίστηκε γύρω στα 1800.

Πουρνιά:

Η Πουρνιά είναι όμορφο χωριό με κρύα νερά και δάση οξιάς και πεύκου τριγύρω. Πηγαίνοντας στο χωριό συναντάμε τη μονότοξη πέτρινη γέφυρα. Ακριβώς από πάνω της στο κοίλωμα ενός απότομου βράχου είναι ζωγραφισμένος ο Παντοκράτορας.

Φούρκα:

Είναι ένα ορεινό βλάχικο χωριό που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.330 – 1.410 μέτρων. Η κύρια απασχόληση των κατοίκων είναι η κτηνοτροφία. Σημαντικό από πολιτιστικής απόψεως είναι το λαογραφικό Μουσείο του χωριού, το οποίο περιέχει κυρίως παραδοσιακές στολές της Γυναίκας της Πίνδου. Το χωριό απελευθερώθηκε από τους Τούρκους στις αρχές του 1913. Αργότερα ιστορικά γεγονότα σημάδεψαν την περιοχή στη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου (1940-1941). Εκεί τραυματίστηκε ο συνταγματάρχης Δαβάκης. Στο ένδοξο χώμα της άφησε την τελευταία του πνοή ο υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος. Στα βουνά της οι γυναίκες του χωριού κουβαλούσαν πολεμοφόδια στους φαντάρους που αγωνίζονταν για την λευτεριά.

Αετομιλίτσα (Ντέντσικο):

Το χωριό κατακλύζεται από όμορφα λιβάδια, καταπράσινες πλαγιές και πανύψηλα πεύκα. Βρίσκεται σε υψόμετρο 1600 μ. Χιλιάδες πρόβατα βόσκουν στις χορταριασμένες παρυφές του Γράμμου και τα τυροκομεία δουλεύουν εντατικά και βγάζουν υπέροχα τυριά.

Μη ξεχάσεις το Μολυβδοσκέπαστο:

Εθνικό και θρησκευτικό σύμβολο του Ελληνισμού, το μοναστήρι της Παναγιάς της Μολυβδοσκέπαστης, βρίσκεται στην εσχατιά της χώρας δίπλα στο φυσικό σύνορο με την Αλβανία εκεί όπου ενώνονται οι ποταμοί Αώος, Βοϊδομάτης και Σαραντάπορος. Στο μοναστήρι που παραμένει ζωντανό με την παρουσία τριών μοναχών, οι αγιογραφίες και το ξυλόγλυπτο τέμπλο αλλά και η αρχιτεκτονική και διαρρύθμιση των χώρων μαρτυρούν πάνω από 250 χρόνια ιστορίας.

Τουριστικές επισκέψεις «παντός καιρού»

Όπως καταλαβαίνετε, τα χωριά αυτά δεν είναι κοσμοπολίτικα. Σε κάποια από αυτά υπάρχει ξενώνας με εστιατόριο, ενώ σε άλλα χωριά θα βρείτε καφενείο. Εκεί συνήθως μπορείτε να απολαύσετε μεζέδες μαζί με το παραδοσιακό τσίπουρο της περιοχής.

Στη Μόλιστα αξίζει να σταθείτε στην βρύση του Αγίου Νικολάου που σας καλωσορίζει και βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία κάτω από τις αιωνόβιες βελανιδιές. Αξίζει επίσης να δείτε την υπέροχη θέα προς τον Σαραντάπορο από την Τζιαντόρα, την κορυφή του λόφου λίγο πριν το Γαναδιό, καθώς και το Μοναστήρι των Εισοδίων της Θεοτόκου στο χωριό Μοναστήρι. Η μονή είναι απλή μονόκλιτη βασιλική με επικλινή στέγη και στην είσοδο υπάρχει επιγραφή με την ημερομηνία ανακαίνισης το 1892. Παλιότερα υπήρχε εδώ θαυματουργή εικόνα της Παναγίας η οποία όμως έχει κλαπεί εδώ και αρκετά χρόνια.

Αυτή είναι μια υπέροχη γωνιά της Ελλάδας, άγνωστη σε πολλούς, που αξίζει όμως να την επισκεφθείτε αν σας βγάλει ο δρόμος στην Ήπειρο. Ενδείκνυται για επίσκεψη και χειμώνα και καλοκαίρι, αφού ο τουρίστας μπορεί να κάνει διαφορετικές δραστηριότητες ανάλογα την εποχή.

Όπως είπα και πριν, όλες οι εποχές έχουν την ομορφιά τους. Οι εποχές όμως που κατά την προσωπική μου άποψη πρέπει να επισκεφθείτε την περιοχή για να δείτε τη φύση στα καλύτερά της είναι τα τέλη Οκτωβρίου και τα τέλη Μαΐου. Ειδικά στα τέλη Μαΐου, αν είστε τυχεροί, θα πέσετε πάνω στα καζάνια, οπότε και οι ντόπιοι βγάζουν το τσίπουρο της χρονιάς, γεγονός που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι αφορμή για γλέντι.

Ξενώνες και εστιατόρια μπορείτε να βρείτε στα μεγαλύτερα χωριά, καλό όμως θα είναι να τηλεφωνήσετε πρώτα. Επιπλέον, σε όλα τα καφενεία των χωριών που λειτουργούν, θα βρείτε τοπικό τσίπουρο με μεζέ, γλυκά του κουταλιού και πίτες, ενώ σε ορισμένα χωριά μπορείτε να αγοράσετε και τοπικά προϊόντα.

www.maxmag.gr

Τα επιδόματα που θα δίνει ο νέος ΟΓΑ το 2018 – Η γ΄δόση για το επίδομα τέκνων

Μία σειρά από επιδόματα θα χορηγεί ο νέος ΟΓΑ μετά την μετατροπή του σε Ενιαίο Φορέα Απονομής Επιδομάτων και εκτός από το οικογενειακό επίδομα θα χορηγεί και τα αναπηρικά επιδόματα ενώ  στόχος είναι και η ένταξη του ΚΕΑ στην αρμοδιότητά του Στόχος είναι να θεσμοθετηθούν οι νέες αρμοδιότητες του Οργανισμού, έτσι ώστε από 1.1.18 και μετά, να ξεκινήσει η καταβολή των επιδομάτων από νέα αφετηρία. Στον ΟΓΑ θα ενταχθούν εκτός από τα οικογενειακά επιδόματα, (ενιαίο επίδομα στήριξης τέκνων και ειδικό επίδομα τρίτεκνων – πολύτεκνων οικογενειών), το επίδομα ανασφάλιστων υπερήλικων που ήδη ανήκουν στην αρμοδιότητά του, αλλά και τα αναπηρικά επιδόματα.

 Ο μεγάλος στόχος όμως είναι να καταστεί εφικτό ο νέος ΟΓΑ να αναλάβει και τη λειτουργία του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ). Το συγκεκριμένο πρόγραμμα, επειδή έχει αρκετές ιδιαιτερότητες και απευθύνεται σε πολύ μεγάλο αριθμό πολιτών, εκτιμάται ότι δύσκολα θα καταστεί εφικτό να μεταφερθεί στον ΟΓΑ πριν από το τέλος του 2018.

Ειδικά τα 20 αναπηρικά επιδόματα που θα περάσουν στην ευθύνη του ΟΓΑ αφορούν περίπου 200 χιλ δικαιούχους, ενώ υποβάλλονται κάθε χρόνο άλλες 20.000 αιτήσεις. Κοστολογούνται στα 120 εκατ. ευρώ το δίμηνο ποσό που σημαίνει ότι σε ετήσια βάση προσεγγίζουν τα 720 εκατ. ευρώ.

Αν στο συγκεκριμένο ποσό προστεθούν τα 650 εκατ. ευρώ που είναι η ετήσια δαπάνη για τα οικογενειακά επιδόματα αλλά και το 1 δισ. ευρώ που πρόκειται να ανέλθει η δαπάνη για το ΚΕΑ, τότε ο ΟΓΑ είναι πιθανό από το 2019 και μετά να καλείται να διαχειριστεί σχεδόν 2,4 δισ. ευρώ ετησίως για να καλύπτει παροχές σε επιδόματα σε πολίτες που με χαμηλά εισοδήματα ή με προβλήματα αναπηρίας…

Ήδη οι αρμόδιες υπηρεσίες του Οργανισμού έχουν εντοπίσει προβλήματα που υπάρχουν στη βάση δεδομένων για τους δικαιούχους αναπηρικών επιδομάτων. Για το λόγο αυτό επιχειρείται να ολοκληρωθεί η μηχανογράφηση όλων των δεδομένων, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η ταλαιπωρία των δικαιούχων. Η διοίκηση του Οργανισμού θεωρεί ότι για να επιταχυνθεί η διαδικασία, αλλά και για να γίνει πιο ποιοτική δουλειά, είναι απαραίτητη η πρόσληψη τουλάχιστον δέκα ειδικών στον τομέα της πληροφορικής.

Στο σκέλος αυτό εστιάζεται και η προσπάθεια να υπάρξει άμεση διασύνδεση του ΟΓΑ με όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες που υπάρχουν στο δημόσιο για τους δικαιούχους επιδομάτων. Η διασύνδεση, που έχει ήδη γίνει με την ΑΑΔΕ θα πρέπει να ολοκληρωθεί με το Δημοτολόγιο, με την Αστυνομία και με το Ληξιαρχείο, διαδικασία για την οποία δουλεύουν σε σταθερή βάση οι υπηρεσίες του Οργανισμού.

Η γ΄δόση για το οικογενειακό επίδομα

Κατά 150.000 αυξήθηκαν οι αιτήσεις Α21 για καταβολή οικογενειακών επιδομάτων, που υποβλήθηκαν στον ΟΓΑ, μέσω της φορολογίας εισοδήματος, από την 1η Ιουλίου έως και την περασμένη Παρασκευή, 4 Αυγούστου.

Αμέσως μετά την καταβολή της β’ δόσης του Ενιαίου Επιδόματος Στήριξης Τέκνων και του Ειδικού Επιδόματος Τρίτεκνων – Πολύτεκνων Οικογενειών, παρουσιάστηκε σημαντική αύξηση υποβολής αιτήσεων Α21 στον Οργανισμό. Με δεδομένο ότι η τελευταία πληρωμή αφορούσε 574.505 δικαιούχους, η προσθήκη άλλων 150.000 Α21 σημαίνει ότι ήδη υπάρχουν πάνω από 730.000 οικογένειες που είναι πιθανό να λάβουν τα οικογενειακά επιδόματα, κατά την γ’ δόση καταβολής τους, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες του dikaiologitika news οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΓΑ διαπίστωσαν ότι φέτος η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων Α21 πραγματοποιήθηκε με πολλή μεγαλύτερη ταχύτητα, αλλά και συνέπεια από τους επίδοξους δικαιούχους. Ουσιαστικά, φάνηκε ότι πλέον οι πολίτες έχουν αντιληφθεί σε σημαντικό ποσοστό τον τρόπο χορήγησης των οικογενειακών επιδομάτων και γι’ αυτό καταθέτουν έγκαιρα όλα τα απαιτούμενα έντυπα και δικαιολογητικά. Γι’ αυτό και οι εκκαθαρίσεις των δόσεων από τον ΟΓΑ θα γίνονται επίσης με ταχύτερο και αποδοτικότερο τρόπο σε σχέση με το παρελθόν.

Ο στόχος του ΟΓΑ πάντως παραμένει να είναι να ορίζονται με απόλυτη ακρίβεια οι ημερομηνίες καταβολής των επιδομάτων. Έτσι, θα αποφεύγεται στο μέλλον το φαινόμενο που παρατηρείται σήμερα, να ψάχνουν οι ενδιαφερόμενοι εναγωνίως να μάθουν πότε ακριβώς θα λάβουν την οικονομική στήριξη που τους αναλογεί μέσω των αντίστοιχων επιδομάτων.

dikaiologitika.gr

http://xiromeronews.blogspot.gr

Χρήστος Σπίρτζης. ''Πέφτουν οι υπογραφές για τη «Σιδηροδρομική Εγνατία» την Τετάρτη 6 Σεπτεμβρίου 2017 στη Καβάλα''.

 

Αλέξης Τσίπρας και Μπόικο Μπορίσοφ θα υπογράψουν την ελληνοβουλγαρική συμφωνία

Την ερχόμενη Τετάρτη  6 Σεπτεμβρίου 2017, στην Καβάλα, οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Βουλγαρίας Αλέξης Τσίπρας και Μπόικο Μπορίσοφ θα υπογράψουν τη συμφωνία μεταξύ των δυο χωρών για την επιτάχυνση της κατασκευής της «Σιδηροδρομικής Εγνατίας» όπως δήλωσε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σπίρτζης.

Όπως εξήγησε ο υπουργός μιλώντας στον ραδιοσταθμό "Στο Κόκκινο" πρόκειται για την ενιαία ηλεκτροκίνητη σιδηροδρομική σύνδεση τριών λιμανιών της Βουλγαρίας, της Βάρνας, του Μπουργκάς, το λιμάνι του Δούναβη και των τριών λιμανιών της Βορείου Ελλάδας με τα αντίστοιχα εμπορευματικά κέντρα. Δηλαδή τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα και την Αλεξανδρούπολη.

Μιλάμε, είπε ο κ Σπίρτζης, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήασεων, για νέα χάραξη μεταξύ Θεσσαλονίκης – Καβάλας. «Το λιμάνι της Καβάλας όλα αυτά τα χρόνια αλλά και της Θεσσαλονίκης, δεν συνδέονται με σιδηρόδρομο. Όσο κι αν σας φαίνεται παράξενο, δε συνδέεται ούτε με την Εγνατία. Φτιάξαμε έναν υπέροχο δρόμο, την Εγνατία Οδό και δεν συνδέεται καν με το λιμάνι της Καβάλας, της Θεσσαλονίκης και της Αλεξανδρούπολης».

ΤΡΑΙΝΟΣΕ: Αναστολή ορισμένων τοπικών δρομολογίων τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά www.protothema.gr Παραμονή και ανήμερα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς, θα υπάρξει αναστολή σε κάποια από τα τοπικά δρομολόγια των τρένων και του προαστιακού

Ο κ. Σπίρτζης ανακοίνωσε ότι με το νομοσχέδιο για τις μεταφορές που θα κατατεθεί τις επόμενες μέρες στη Βουλή θα μπουν κανόνες στο θέμα των ταξί και στη λειτουργία ιντερνετικών πλατφόρμων, όπως η Uber.

Εμείς, είπε, «δε θέλουμε ν’ απαγορεύσουμε τις διαδικτυακές πλατφόρμες σε σχέση με τη λειτουργία του ταξί. Πάμε να βάλουμε κανόνες που δε θα επιτρέπουν άλλου είδους κανόνες για τους επαγγελματίες αυτοκινητιστές και άλλου είδους κανόνες για δραστηριότητες που είναι οι αστικές μεταφορές μέσω του διαδικτύου ή μέσω ενός τηλεφωνικού κέντρου».

Πρέπει να υπάρχουν κοινοί κανόνες για όλους, τόνισε ο κ Σπίρτζης. Αυτό που νομοθετούμε, που έχουμε ως εισήγηση, δεν είναι να κλείσει κάποιος ή να μη μπορεί να ξεκινήσει μια τέτοια δραστηριότητα, μπορεί αύριο το Σωματείο Ταξί ή κάποιος επιχειρηματίας να πάει και να πει «εγώ κάνω μια διαδικτυακή πλατφόρμα μ’ αυτή τη δράση». Αλλά, θα θεσπίσουμε ό,τι υπάρχει και για τον άνθρωπο που είναι επαγγελματίας αυτοκινητιστής, θα υπάρχει και γι’ αυτούς. Δε γίνεται δηλαδή χωρίς άδειες ταξί να κάνουν αστικό μεταφορικό έργο όταν εντάσσονται επί της ουσίας στο τουριστικό προϊόν της ενοικίασης αυτοκινήτων – οδηγών, πρόσθεσε ο υπουργός.

Όπως είπε ο κ Σπίρτζης, «οι προηγούμενες κυβερνήσεις άφησαν γκρίζες ζώνες για να μπορεί να καταστρατηγηθεί ο νόμος των αστικών μεταφορών, ο νόμος των ταξί και ν’ αντικατασταθεί από δράσεις ιδιωτικών εταιρειών, χωρίς να υπάρχει καμία προδιαγραφή και χωρίς να υπάρχει και καμία δέσμευση αυτών των ανθρώπων κι αυτών των εταιριών σε σχέση με τις αστικές μεταφορές και συγκοινωνίες».

Δεν ξέρω, πρόσθεσε, γιατί τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας έχουν υιοθετήσει την Uber. Και μεσαία στελέχη της Νέας Δημοκρατίας και πιο νέοι. Αλλά υπάρχουν τα εξής θέματα: Υπάρχει μια εταιρεία, δε με νοιάζει τ’ όνομά της, ή πολλές εταιρείες, που ο νόμος τους έχει δώσει το δικαίωμα να νοικιάζουν αυτοκίνητα με οδηγό.

Αυτό έχει να κάνει με μια άλλη δράση, τη δράση και τη δραστηριότητα που έχουν επαγγελματίες αυτοκινητιστές σε αστικές περιοχές. Δηλαδή τα ταξί που έχουν χτυπηθεί και ιδιαίτερα από τη κρίση, ανέφερε ο κ. Σπίρτζης.

Δείτε το video

www.news.gr