Ανήκει η Πρέβεζα στην Ήπειρο;

[Στο χάρτη υποδεικνύονται οι ομοιότητες και οι αναλογίες Πρέβεζα/Ήπειρος και Ελλάδα/Ευρώπη. Οι δυτικές πλευρές των τριγώνων συμβολίζουν τους θαλάσσιους βατούς ιστορικούς άξονες και οι ανατολικές τους χερσαίους άλλοτε δύσβατους αλλά σήμερα λειτουργικούς - click για μεγέθυνση].

Ανήκει η Ελλάδα στην Ευρώπη;

Για τους παλιότερους Πρεβεζάνους, για εκείνους που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην πόλη μας, πριν αναπτυχθούν οι χερσαίες συγκοινωνίες, η ένταξη της Πρέβεζας στην Ήπειρο ήταν κάτι το θεωρητικό. Οι άνθρωποι μιας ή δύο και περισσότερων γενιών πριν από μας σήμερα είχαν στην κουβέντα τους πιο πολύ τη Βόνιτσα και τη Λευκάδα ή την Πάργα, την Κέρκυρα και την Πάτρα παρά τα κοντινότερα μεσόγεια χωριά του νομού μας και την πρωτεύουσα της Ηπείρου, τα Γιάννινα. Μέχρι πριν λίγα χρόνια γνωρίζαμε Πρεβεζάνους από την περιφέρεια (ύπαιθρο) της Πρέβεζας που μας έλεγαν «πρώτη φορά ήρθα στην Πρέβεζα όταν κατατάχτηκα στρατιώτης» ή «πρώτα φύγαμε για την Αθήνα όπου εγκατασταθήκαμε για δουλειά και μετά ήρθα στην Πρέβεζα για διακοπές».

Αυτή την αίσθηση της μη ένταξης στην Ήπειρο την είχαν οι πρόγονοί μας από παλιά και μάλιστα σε «γεωπολιτικούς» όρους αφού η επιθυμία των Πρεβεζάνων ήταν πάντα να αποτελέσουν μέρος των ενετικών κτήσεων μαζί με την Πάργα και τις Ιονίους Νήσους για να μην είναι εκτεθειμένοι στις τουρκικές ορέξεις. Αυτά φαίνονται καθαρά μετά το «χαλασμό της Πρέβεζας» του 1798, όπως τα περιγράφει σε εργασίες της η συμπατριώτισσά μας Ρόδη Σταμούλη.

Ενώ λοιπόν χαρτογραφικά η Πρέβεζα είναι Ήπειρος, ιστορικά είναι Ιόνιο και Αμβρακικός. Χάρη, μάλιστα στη θαλάσσια λειτουργία της η Πρέβεζα πρόσφερε με το διαμετακομιστικό εμπόριο πλούτο και πολιτισμό στην υπόλοιπη Ήπειρο, αφού εμπορεύματα για τα Γιάννινα ξεφορτώνοντας εδώ και μεταφέρονταν με αραμπάδες στα Γιάννινα μέσω Φιλιππιάδας.

Αυτό που συμβαίνει με την Πρέβεζα και τη Ήπειρο συμβαίνει και με τη Ελλάδα στο σύνολό της σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Ενώ χαρτογραφικά ανήκουμε στην Ήπειρο αυτή, ιστορικά ανήκουμε στη Μεσόγειο της οποίας αποτελούμε ως χώρα, μαζί με την Κύπρο, απογόνους του εντυπωσιακότερου πολιτισμού. Εξάλλου η μακραίωνη ένταξη του Ελληνισμού σε μεγαλύτερους γεωπολιτικούς σχηματισμούς τέτοιους όπως το Βυζάντιο και η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν επέτρεψαν σε κάποιο ελλαδικό μόρφωμα να λάβει μέρος σε συσσώρευση πλούτου και σε «εξευρωπαϊσμό», δια της αποικιοκρατίας. Αυτό συνέβη με μικρές και μεγάλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης, τέτοιες όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και φυσικά η Ισπανία, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία.

Επομένως το «ανήκομεν εις τη Δύσιν» (με την έννοια της Ευρώπης) δεν έχει ιστορικό έρεισμα.

Αυτή η μη υπαγωγή δεν μας υποχρεώνει ιστορικά σε συμπαράσταση στους πληθυσμούς του Τρίτου Κόσμου, παρά μόνο 1) σε καθαρά ανθρωπιστική βάση και 2) από νεο-ευρωπαϊκή ενταξιακή δέσμευση.

Γιάννης Ρέντζος

www.dimosioshoros.wordpress.com