Ο συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος στο Μουσικό Σχολείο Άρτας.ΦΩΤΟ

Την Πέμπτη 27 Φεβρουαρίου, επισκέφτηκε το Μουσικό Σχολείο Άρτας, ο συγγραφέας, ποιητής και στιχουργός Γιάννης Καλπούζος, με αφορμή τη συμμετοχή μουσικού συνόλου του σχολείου στην παρουσίαση του νέου του βιβλίου με τίτλο «Ερᾶν - Βυζαντινά αμαρτήματα», του οποίου η παρουσίαση θα ξεκινήσει από την Άρτα, την Πέμπτη 19 Μαρτίου.

Το σύνολο που θα συμμετέχει στην παρουσίαση του βιβλίου υποδέχτηκε το συγγραφέα με ένα ξεχωριστό μουσικό καλωσόρισμα και στη συνέχεια ο συγγραφέας για δύο ώρες μίλησε στους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου. Μίλησε για τα παιδικά του χρόνια στον τόπο καταγωγής του, στους Μελάτες της Άρτας, για τη σχολική του ζωή, για τον τρόπο συγγραφής του έργου του και απάντησε σε ερωτήσεις μαθητών μας.

Προσιτός, ήρεμος, με αφοπλιστική ειλικρίνεια και αμεσότητα στο λόγο του, δημιούργησε ένα όμορφο κλίμα επικοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων με τα παιδιά.

Μίλησε για τα ποιήματα που έγραψε στην αρχή, για τους στίχους που έγραψε για τραγούδια και τέλος για την ενασχόληση του με το ιστορικό μυθιστόρημα, την έρευνα που κάνει κάθε φορά σε αρχεία και ιστορικές πηγές προκειμένου να συλλέξει στοιχεία για την εποχή στην οποία αναφέρεται και έκανε μία ενδιαφέρουσα παρένθεση προσπαθώντας να ανάψει φωτιά με πριόβολο και ίσκα, για να μας μεταφέρει σε συνθήκες άλλης εποχής.

Απαντώντας σε ερώτηση μαθήτριας, για το αν ξεχωρίζει κάποιο από τα έργα του, αναφέρθηκε στο «Ιμαρέτ» και στο συναισθηματικό δέσιμο που έχει με αυτό το βιβλίο. Έκανε αναφορά στην έννοια της αγνής και άδολης φιλίας ανεξάρτητα από φυλή και θρήσκευμα, που πραγματεύεται στο «Ιμαρέτ», και το κάνει ένα έργο σύγχρονο και επίκαιρο με πολλά μηνύματα. Κάλεσε τους μαθητές να θέτουν υψηλούς στόχους και να κυνηγούν τα όνειρά τους με αισιοδοξία, πολλή δουλειά, πειθαρχία και προγραμματισμό.

Ο λογοτέχνης εμφανώς χαρούμενος και συγκινημένος με την ανταπόκριση των μαθητών, έκλεισε τη συνάντηση με την υπόσχεση να παραμείνουμε δεμένοι με

"Το νερό των ονείρων"

Ήμουν βουνό

ήσουν θάλασσα

κι άλλο τρόπο δεν είχαμε να έλθουμε κοντά.

Έκανες εσύ τα όνειρά σου βροχή και χιόνι

κι έκανα τα όνειρά μου ρέματα και ποτάμια

κι έτσι μένουμε

δεμένοι με το νερό των ονείρων.

Μαζί με το συγγραφέα υποδεχθήκαμε στο σχολείο και την αγαπητή συνάδελφο, φίλη και καθηγήτρια πολλών εκπαιδευτικών του Μουσικού Σχολείου, κυρία Ροδούλα Χατζηστεφανίδου, φιλόλογο, θαυμαστή και λάτρη των έργων του Γιάννη Καλπούζου. Η κυρία Χατζηστεφανίδου μίλησε με θέρμη για το έργο του Γιάννη Καλπούζου, που το γνωρίζει πολύ καλά, γιατί το μελετάει με πολλή αγάπη και σεβασμό. Στη σύντομη ομιλία της κάλεσε τους μαθητές μας να διαβάσουν τα έργα του Γιάννη Καλπούζου και μας πρόσφερε τα «Ιμαρετάκια», διασκευή για το νεανικό-εφηβικό κοινό, του επιτυχημένου μυθιστορήματος «Ιμαρέτ,» (Α΄ μέρος: «Οι δυο φίλοι και ο παππούς Ισμαήλ», Β΄ μέρος: «Φάρσες, πόλεμος και όνειρα»), για τη βιβλιοθήκη του σχολείου μας.

Ευχαριστούμε από καρδιάς τους δύο καλεσμένους μας για την όμορφη εμπειρία που μας χάρισαν με την επίσκεψή τους στο σχολείο μας. Ευχαριστούμε τον Γιάννη Καλπούζο για τη συγκίνηση, τον ενθουσιασμό και την αγάπη για τη λογοτεχνία που εμπνέει μέσα από το λόγο του.

Θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές μας για το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή στη συζήτηση.

Η Διευθύντρια

Ανθούλα Ζιώρη

Oι ξυλογλύπτες (μαστόρια) του Μετσόβου!

Ταξιδεύοντας στο Μέτσοβο ανακαλύπτεις πάντα κάτι καινούργιο, κάτι διαφορετικό από την πλούσια ιστορία του.

Επισκεφτήκαμε μερικά από τα εργαστήρια ξυλογλυπτικής και εκτός από το φωτογραφικό υλικό καταγράψαμε και την ενδιαφέρουσα ιστορία που έχει αυτή η τέχνη.

Ο κ. Βασίλης την ώρα της συνάντησής μας, σκάλιζε» ένα τέμπλο και παράλληλα μου έλεγε πώς ξεκίνησαν όλα

«Το ξύλο είναι υλικό ζωτικής σημασίας για το Μέτσοβο αλλά και υλικό της λαϊκής ξυλοτεχνίας, μιας τέχνης με μεγάλη παράδοση - μού λέει με τη σμιλεμένη από την πείρα φωνή του ενώ το σκαρπέλο «ζωγραφίζει» πάνω στην επιφάνεια του ξύλου.

Στο Μέτσοβο η ξυλογλυπτική τέχνη ξεκίνησε από πολύ παλιά. Η μεγάλη ακμή της μετσοβίτικης λαϊκής τέχνης άρχισε μετά το 1659, με τα εξαιρετικά πολιτικά και εκκλησιαστικά προνόμια, που απέσπασε απ' την Πύλη ο Μετσοβίτης αρχιτσέλιγκας Κύργος Φλόκας και καθιστούσαν το Μέτσοβο αυτόνομη δημοκρατία.

Τότε και η ξυλογλυπτική ξέφυγε απ' τη χειροτεχνία κι ανέβηκε στον χώρο της τέχνης με τα τέμπλα, τους δεσποτικούς θρόνους, τους άμβωνες, τα προσκυνητάρια, τα κουβούκλια των επιταφίων, τ' αναλόγια, τα μανουάλια, τα παγκάρια και τα τόσα άλλα «ειδίσματα» των εκκλησιών, συνεχίστηκε απ' τον 17ο αιώνα ως τα σήμερα, κι έφτασε από γενιά σε γενιά στα χέρια των σημερινών ταλιαδόρων.

Οι «κομπανίες» των ταλιαδόρων του Μετσόβου έφταναν στις πιο μακρινές πόλεις, για ν' αναλάβουν τα σπουδαιότερα έργα της ξυλογλυπτικής και να μεταλαμπαδεύσουν έτσι την τέχνη τους... Απ' τα «τεφτέρια» που κρατούσαν φαίνεται πως είχαν θαυμαστή συντεχνιακή οργάνωση, ενώ απ' τα άλλα βιβλία που κουβαλούσαν συμπεραίνουμε, πως είχαν και μια εκκλησιαστική παιδεία μαζί με τη λαχτάρα στην καρδιά, σαν εκείνους τους κραδασμούς των αγιογράφων, που στον τρουβά τους υπήρχε πάντοτε κάποια «Ερμηνεία της Ζωγραφικής Τέχνης», αλλά και τα «συναξάρια» των αγίων».

Πάντως όλοι δούλευαν με μεράκι και έχοντας το ίδιο πάθος για τη δουλειά, μεγάλοι ή μικρότεροι τεχνίτες, όλοι δούλευαν με το ίδιο πάθος και την ίδια λαχτάρα ομορφιάς. Υπήρχε σε κάθε συντροφιά ο αρχιμάστορας που φιλοτεχνούσε τα σχέδια, σκάλιζε τα δυσκολότερα μέρη και παρακολουθούσε τη δουλειά των άλλων».

Καθώς άκουγα τα λόγια του μάστορα σκεφτόμουν ότι το Μέτσοβο έχει πολύ μεγάλη παράδοση στην ξυλογλυπτική τέχνη και διασώζονται ονόματα περίφημων ξυλόγλυπτων, οι οποίοι ταξίδευαν σ' όλες τις ελληνοκατοικούμενες περιοχές, στα Βαλκάνια αλλά και αλλού.

Μετσοβίτες ξυλογλύπτες όπως ο Ιωάννης Τίτρας, Σεργ. Καλδάρας, Ιω. Μπαρόσιου, Γεωργ. Αθαν. Τσουρέκας, Σπυρ. Δ. Νταφίτσης, Αναστ. Ζενέλης, Τριαντ. Μπελημπάσης, Κώστα Νάκο Κατσώρας, Δημήτριος Πούλιος ή Σιαϊτάνης, Κώτσιος Πούλιος ή Σιαϊτάνης, Ζήσης Πούλιος ή Σιαϊτάνης, Κώστας Νγκιόσανος ή Ντουλμπίος, Κώστας Σιούσιανος ή Ανωτοπίτης, Νικόλαος Γκιώνης, Γιάννης Γκιώνης, Χρήστος Γκιώνης, Γιώργης Γκιώνης είναι τα λίγα ονόματα από τα πολλά μαστόρια της περιοχής που δούλεψαν και δίδαξαν την τέχνη στους άλλους.

Μετσοβίτες ξυλόγλυπτες φιλοτεχνούν ξυλόγλυπτα έργα σε πολλές ελληνοκατοικούμενες περιοχές, από το 1670 και μετά, όπου είναι φτιαγμένο το τέμπλο του Προφήτη Ηλία στον Όλυμπο καθώς και της Μονής Αγίου Νικολάου Μετσόβου (1682).

Τον 18ο αιώνα φιλοτεχνείται από Μετσοβίτες το τέμπλο του ναού Αγίου Δημητρίου Μετσόβου (το 1744 από τα παιδιά του Στέργιου Βαρδάκα) και χρυσώνεται στα 1747 από τον Μετσοβίτη ζωγράφο Στέργιο Πήλια. Στα 1750 οι ταλιαδόροι της οικογένειας Πούλιου ή Σαϊτάνη ή Δίμανου φτιάνουν το τέμπλο της Αγίας Παρασκευής Μετσόβου. Στα 1791 ο Κώστας Μετζοβίτης με τον Κωνσταντίνο Λινοτοπίτη κάνουν το τέμπλο του καθολικού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος του Μεγάλου Μετεώρου, το 1813 Μετσοβίτες (Κώστας και Δημήτρης) χρυσώνουν το τέμπλο στο καθολικό της Μεταμόρφωσης του Χριστού της Μονής του Ντούσκου ή Δούσικου στα Τρίκαλα και το 1814 Μετσοβίτες σκαλίζουν το τέμπλο του ναού Αγίου Χαραλάμπους στη Μονή του Αγίου Στεφάνου Μετεώρων. Το 1835 ο Αναστάσιος Μούσκου ή Μόσχος με την κομπανία του Γιάννη Γκιώνη φτιάχνουν το τέμπλο στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία κοντά στα Σάλωνα, στον Aγιο Γεώργιο Λιβαδειάς, όπου υπογράφει και «Αναστάσιος Μετζοβίτης», το τέμπλο στο Αιτωλικό και στη συνέχεια στη Μακεδονία τέμπλα στη Μολόβιστα, Οχρίδα και Κρούσιοβο. Στα 1839 άλλος Μετσοβίτης ξυλόγλυπτης ο Γιάννης Πασκούλης παραδίδει το τέμπλο του Αγίου Κωνσταντίνου της Φιλιππούπολης κατά το σχέδιο της Βιέννης. Το 1839 ο Δημήτρης και Στέργιος Πέτρης ανακαινίζουν και φιλοτεχνούν και άλλα τέμπλα στην ίδια πόλη αλλά και στο Μέτσοβο. Το 1840 ο Δημήτρης Πέτρης φτιάχνει το τέμπλο της Ολυμπιώτισσας στην Ελασσόνα. Το 1848 ο Αναστασης Μούσκου ή Μόσχος στο Γαλαξίδι φτιάχνει το τέμπλο του Αγίου Νικολάου με την οικογενειακή κομπανία των Γκιώνηδων. Στη Ρούμελη το 1875, φτιάχνουν τέμπλα στο Δομοκό, Πουρνάρι ή Πρινάρι στη συνέχεια, Καλεράρι, Πλόπη, Χουμίργιαννη και 1879 στο Καστρί. Το 1882 στο χωριό Ροβολάρι, στον Aγιο Ιωάννη το Θεολόγο στο χωριό Γιαντζιού, το 1886 το τέμπλο της Υπάτης, 1887 στη Σελίτζιανη και το 1889 στους Κορυσχάδες. Άλλοι σπουδαίοι ταλιαδόροι ήταν μαζί τους ο γιος του Γιώργη Μέρανου, Νικόλαος, ο Κώστας Δημότης με το γιο του, ο Κώστας Νάκου ή Κατσιώρας με το γιο του Γούσιο, ο Ηρακλής και ο Ντάφος Νταφίτσης και ο παλαίμαχος αρχιταλιαδόρος Νικόλας Μπλέτσος. Σπουδαίος ήταν και ο Κύργος Ν. Βίρος. Επίσης μαζί τους στην ίδια κομπανία ήταν και ο Μιχάλης Μπάρσιας και ο γιος του Χρήστος, ο Γιάννης Γκιώνης, ο Βασίλης Πέτρης ή Πέρτσαλης και ο γιος του Νάσης Πέτρης ή Πέρτσαλης ή Γκίζας, ο Νικόλας Μήτσιας, Κωνσταντίνος Δημότης. Επίσης ο Μετσοβίτης ταλιαδόρος Κώστας Νάκου, είχε ταξιδέψει στην Αίγυπτο το 1862 και έφτιαξε το τέμπλο στην εκκλησία του Ευαγγελισμού στην Αλεξάνδρεια και πληρώθηκε από τους Τοσίτσηδες. Εκτός από την Ήπειρο όπου έκαναν και το τέμπλο του ναού Αγίου Γεωργίου στο χωριό Θοδώριανα, τη Θεσσαλία, Μακεδονία, Ρούμελη, Μοριά πηγαίνουν και στο Λιβόρνο της Ιταλίας, όπου στα 1820 οι αδερφοί Τοσίτσα καλούν την οικογενειακή κομπανία του αρχοντομάστορα Γιάννη Γκιώνη να κάνουν το τέμπλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το 1899 ο Γιώργης Μέρανος και ο Γιώργης Τσουρέκας φιλοτεχνούν και το τέμπλο στο ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Βοτονοσίου κατόπιν παραγγελίας του Γ. Αβέρωφ.

Από τον Λεωνίδα Τζέκα

www.eleftheria.gr

Συγγνώμη μάνα που σε έβρισκα πάντα λιγότερη,μια συγκλονιστική εξομολόγηση που θα δακρύσετε!!!

Δεν βρήκα ποτέ το θάρρος να σου πω ότι σε σύγκρινα συχνά μέσα μου με τις άλλες μάνες και σ’ έβρισκα πάντα λιγότερη. Όμως κάτι μου λέει ότι το ήξερες. Σε περίμενα εκεί, στη γωνία, να σε δω να πηγαίνεις για φάουλ για να σου σφυρίξω πριν καν το κάνεις.

 Σε θεωρούσα λίγη.

 Για το πρωινό που ποτέ δεν μου έφτιαξες και με ξεπροβόδιζες αμίλητη βάζοντάς μου λεφτά στην τσέπη. Για τα πιάτα που δεν έπλενες αμέσως μετά τα γεύματά μας, αλλά τα άφηνες εκεί για ώρες κι εμένα μου την έδινε αυτό. Πολύ. Για το φαγητό που περίσσευε κι εσύ το πετούσες στα σκουπίδια γιατί δεν είχες όρεξη να το βάλεις προσεκτικά σε τάπερ και να το αποθηκεύσεις στο ψυγείο. Για το χαρτί της γυμναστικής που πάντα το πήγαινα τελευταίος και μου έκαναν παρατήρηση κι εγώ ντρεπόμουν αλλά δεν μπορούσα να πω τίποτε – γιατί ήμουν αμελής, χωρίς να το θέλω. Για το ρούχο που ήθελα και δεν είχες ποτέ πλυμένο στην ώρα του και το ‘βλεπα για μέρες στο καλάθι με τα άπλυτα, αλλά παρ’ όλα αυτά σε ρωτούσα «το έπλυνες;» για να σε ακούω να μου απαντάς «τώρα θα το πλύνω» κι ας το ήξερα ότι το «τώρα» σου ποτέ δεν ίσχυε. Ήλπιζα στην υπόσχεσή σου απέναντί μου. Κάθε φορά σε συγχωρούσα. Και κάθε φορά με απογοήτευες.

 Δεν ένιωσα ποτέ ξεκούραστα στο σπίτι μας, μάνα.

 Με κούραζε η ακαταστασία του. Τα πεταμένα πράγματα τριγύρω, οι μπερδεμένες κάλτσες στα συρτάρια, το χυμένο αλεύρι στα ντουλάπια. Ένιωθα τόσο σπιτόγατος και συνάμα τόση αποστροφή για το σπίτι μας. Ονειρευόμουν ένα σπίτι με γυαλισμένους πάγκους, ζυμαρικά και αλεύρι τακτοποιημένα σε γυάλινα βάζα, ντουλάπες με μονόχρωμες κρεμάστρες, άρωμα γαρδένιας ανάμεσα και κάλτσες τη μία μέσα στην άλλη. Και αδυνατούσα να καταλάβω γιατί δεν μπορούσαμε να το έχουμε. Σε έβλεπα να κάθεσαι άπραγη και να καπνίζεις ασταμάτητα και ήθελα να εξαφανιστείς. Να εξαφανιστείς για να σταματήσω να διχάζομαι για το αν θα πρέπει να νιώθω περισσότερο οίκτο για μένα, ή για σένα. Θυμήθηκα σήμερα που σου φώναζα «τί κάνεις όλη μέρα, μαμά;» και εσύ μου έλεγες «και μόνο το μαγείρεμα με κουράζει…». Και όντως, δεν έκανες τίποτε, αλλά πάντα μαγείρευες. Κι εγώ ούρλιαζα μέσα μου ότι θα θελα η ζωή μας να ναι πολλά περισσότερα από ένα φαγητό.

 Και σήμερα, που μετράω τα λεφτά και δεν βγαίνουν, που είμαι μόνος στο σπίτι χωρίς έναν άνθρωπο, όπως ήσουν κι εσύ, με ένα σκύλο που περιμένει την φροντίδα μου, που έκανα γεμιστά για να τρώω τρεις μέρες και ο πάγκος της κουζίνας γέμισε άπλυτα, τα παράτησα όλα κι ένιωσα κούραση. Και δεν αντέχω ούτε να διανοηθώ την δική σου.

 Συγγνώμη που δεν κατάλαβα ότι ήσουν άρρωστη, μάνα. 

Συγγνώμη που δεν σε βοήθησα.

 Γράφει ο Νίκος 

themamagers.gr

Κλέφτες… αλόγου!

Οι κλοπές, όπως ανακοινώνονται από την τοπική αστυνομία, σχεδόν σε καθημερινή βάση ποικίλουν!

Συνήθως αφορούν χρήματα, κάρτες, χρυσαφικά και τιμαλφή…

Λίγες φορές καταγράφηκαν περιπτώσεις όπου οι δράστες είχαν αδυναμία στις μέλισσες και έκλεψαν κυψέλες!

Στην περίπτωση των δύο αλλοδαπών που εντοπίστηκαν μετά από δύο περίπου χρόνια τα πράγματα ήταν διαφορετικά!

Στο στόχαστρό τους βρέθηκε κτηνοτροφική εγκατάσταση σε χωριό του Δήμου Ζίτσας. Κι από κει είχαν κλέψει ένα άλογο!

https://www.epiruspost.gr

Το ντοκιμαντέρ για τους Έλληνες βοσκούς που βραβεύτηκε από το Πολυτεχνείο!

Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ για τους Έλληνες βοσκούς, «Στα βουνά του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας» Δείτε το εξαιρετικό ντοκιμαντέρ που είναι αφιερωμένο στους Έλληνες βοσκούς και γυρίστηκε στα βουνά του Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας,το ντοκιμαντέρ πήρε το τρίτο βραβείο στο διαγωνισμό του Μετσόβειου Πολυτεχνείου!

«Κάνε Κουράγιο Ελλάδα Μου»: Η Λαγάνα – Γίγας Με Το Συγκινητικό Μήνυμα

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος ο φούρνος της οικογένειας Κωνσταντινίδη από την Μουσθένη Καβάλας, ετοίμασε μια λαγάνα γίγας.

Αυτή τη φορά όμως, λόγω της έκρυθμης κατάστασης που επικρατεί στα ελληνοτουρκικά σύνορα, θέλησε να στείλει και ένα μήνυμα συμπαράστασης.

«Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου!», γράφει η λαγάνα 1,80 μ. της οικογένειας Κωνσταντινίδη.

Δείτε την φωτογραφία:

http://www.thestival.gr

https://fanpage.gr

Αστυνομική διαταγή έτους 1907 – Θα πέσετε κάτω από τα γέλια!

Το παρακάτω κείμενο είναι ένα ντοκουμέντο. Πρόκειται για την αστυνομική διαταγή που εξέδωσε ο διοικητής του αστυνομικού τμήματος Ματαράγκας Καρδίτσας, στις 8 Δεκεμβρίου 1907, και είναι αποκαλυπτική για τα ήθη της επαρχίας εκείνης της εποχής. 

«Προς απάσας τας αρχάς που διοικούν το χωρίον Ματαράγκα Καρδίτσης:

Δήμαρχο, ιερέα του χωριού, Δάσκαλο και άπαντας τους προύχοντας του χωρίου.

Ήρθα εις Ματαράγκαν κατόπιν διαταγής του διοικητού μου μετά ενός χωροφύλακος προς επιβολήν της τάξεως, από άκρου εις άκρον του χωρίου, άνευ χρονοτριβής και άμεσα.

Διότι προχθές στο σιργιάνη μετά την Θίαν και Ιεράν Λιτουργίαν εν τω ναό όταν έπεζαν τα κλαρίνα και τα όργανα ο Κώστας (ας μην αναφέρο το ονομά του) χόρεβε σινέχεια μπροστά χορίς να αφίνη και τους άλους να χορέψουν μπροστά με κατά συνέπια παραξιγιθήκατε και πλακoθίκατε στο ξίλο με τα παλούκια και τα μαχέρια με αποτέλεσμα και κατά σινέπια να τραβματιστούν πολλοί άνθροποι.

Πάραφτα να εφαρμόσετε απάσας τα εξίς διαταγάς μου:

1) Αν ξανασιμβή τιάφτη πράξης εν τω χωρίο να γνορίζετε ότι θα σας συλλάβω και άνεφ χρονοτριβής αμέσος θα σας κλείσο στη φυλακή. Όταν πέζουν τα κλαρίνα και τα μουσικά όργανα στο σιργιάνη στο πανιγίρη και στο γάμο πρέπη να χορέβουν μπροστά άπαντες που επιθιμούν να χορέψουν και όχι μόνο ο ίδιος άνθροπος. Αφτό είνε γαηδουριά.

2) Μου αναφέρθικε ότι ο γάηδαρος του χαντζόπουλου τον Σεπτέμβριο μπίκε στο καλαμπόκι του Βάϊου (ας μην αναγράψο το επίθετο) και ο Βάϊος εκνεβρίστικε και κάρφοσε τον γάηδαρο με την αξάλη στο ένα καπούλι. Καταλαβένετε ο γάηδαρος δέν είναι όνος αλά ο Βάϊος. Άνεφ πολόν σκέψεον καταλαβένη κανής ότι το κεφάλη δεν έχει μιαλό αλά κολοκιθόσπορο. Απαγορεύετε να ξαναγίνη εκ νέου τέτιο απαράδεκτο ή παρόμιο πράγμα.

3) Πίγα στο μαγαζή για καφέ και από έξο βρομούσε κατρουλιό. Απαγορεύετε νά κατουράτε έξω στον τίχο του μαγαζιού.

4) Απαγορεύετε το βρισίδιν το φονασκίν και εντός του καφενίου το ανεμίζιν διότι είναι χιμόνας και εσθάνετέ τις αποφορά από τι βρόμα. Όστις επιθιμή να ανεμιστή να εξέρχετε έξοθεν του καφενίου.

5) Ίδα πολλές γυνέκες να πιάνουν τη σιγκούνα μετά του υποκαμίσου να το τραβούν πρό το έμπροσθεν να ανίγουν τα πόδια και να ουρούν ορθίος. Το τιούτον είναι απαράδεκτο και πρέπη άνεφ χρονοτριβίς να τις βρακόσετε άπαξ και διαπαντός.

6) Όταν λίαν προίαν πάτε τα γελάδια στο γελαδάρη και γιρίζοντας πρέπη ανιπερθέτος να μαζέβετε τις βονιές των ζώον από το δρόμο, το ίδιο να κάνετε και το βράδη διότι δεν έχη που να πατίση όστις βαδίζη εις τας οδούς του χωρίου. Και εκτός του τιούτου σας χριάζοντε αι βονιές να ζεστένεστε στο μπουχαρί το χιμόνα με τα κρία.

7) Σε κάθε πανιγίρι αποκριές πάσχα και γάμους που βαδίζη καλοντιμένος ο κόσμος πάι στην Εκλισία και μετά χορέβη στα σιργιάνια και στους γάμους πρέπη άπαντα τα σκυλιά να είναι δεμένα διά χονδρόν αλισίδεον και σχινίον προς αποφιγίν ατιχιμάτων εκ τον σκιλοδακομάτων.

8) Να μιν πίνετε πολί ινοπνεμβατόδη ποτά τσίπουρα και ίνους και μετά ξερνοβολάτε και κάνετε χαζαμάρες.

9) Να τιρίσετε άνεφ αντιρίσεος και χρονοτριβής την άνοθεν τάφτην διαταγήν μου άνθροπη σκύλη και γινέκες διότι όπιος συληφθή παραβάτις θα τον σιλάβο θα τον κλίσο στο σχολίο και αλίμονό του θα τον ταράξο και θα τον μαβρίσο στο ξίλο.

Να με σιγχορίτε αν έκανα κάπιο σιντακτικό λάθος καθότι τελίοσα και εγώ την Τρίτη του Δημοτικού σχολίου διότι δεν με έστιλε ο πατέρας μου από το χωρίον εις τιν Λάρισσαν για να μάθο περισσότερα γράματα. Σαν γκαραγκούνις που είμε και εγό καταλαβένετε άπαντες τας γραφάς μου τας οπίας θέλετε δεν θέλετε να τας τιρίσετε ανιπερθέτος».

http://mpampini.blogspot.gr

"Ο Αγάς απ' το Φιλιάτι..." -Της Τασίας Βενέτη

Είχαν περάσει γενιές απ'τον καιρό της Πανούκλας. Όσοι εναπομείναντες είχαν εγκαταλείψει τον μολυσμένο τόπο και είχαν κατέβει στο παρακάτω του βουνού, αναπιάνοντας το χωριό εκ νέου -Σαν γκρεμισμένη αετοφωλιά. Τα κακοχώραφα έμειναν στη μέση της απόστασης, εκεί που ήταν πάντα. Οι παλιές λαχάνιαζαν να φτάσουν απ'το χωράφι στο σπίτι κι οι "τωρινές" λαχάνιαζαν να φτάσουν από το σπίτι στο χωράφι -Αιώνιο λαχάνιασμα - κι ο τόπος, σκλαβωμένος.

Και πάλι ψηλά ήταν το χωριό αλλά όχι τόσο ξώμακρα όσο πριν, από τον Τουρκικό ζυγό. Μιά δυό φορές τον χρόνο, έδιναν την παρουσία τους οι Αγαδο-μπέηδες και μάζευαν τα χαράτσια. Τον Χινόπωρο και την Άνοιξη.

Προχωρημένη άνοιξη και τώρα, και είχαν βγει οι γυναίκες απ'την νύχτα απάνω στο βουνό να τσαπίσουν τα λειψά ισιώματα -όσα τους είχε ταμένα η άγλυκια ζωή.

Απ'τη νύχτα είχαν κινήσει κι οι Τούρκοι απ' το Φιλιάτι για την καθιερωμένη επίσκεψη, στα πανωχώρια της Μουργκάνας.

Δεν είχε βγει ο ήλιος μια οργιά που της ήρθε χαμπέρι με το παιδί μιας γειτόνισσας που έφτασε μπροστά της ιδρωμένο, σαν άλογο σε μάχη - "Ο Αφέντης είπε να πας γλήγορα σπίτι να φτιάσεις φαΐ γιατί έρχεται ο Αγάς απ' το Φιλιάτι!".

Κέρωσε. -Ώ τον κακόνε τον άνθρωπο, την ψυχή του Διάολου, που δεν της τόειπε από δυό μέρες μπροστύτερα να κάμει κουμάντο παρά το άφησε για τελευταία στιγμή, για να την τρέχει, με την ψυχή στο στόμα! Και δεν την βάραινε τόσο η Τουρκιά όσο το βαρύ του χέρι, που έπεφτε καταπελτικό πάνω της κι έτρεμαν τα σπλάχνα της μισολάγγελα, και δεν έβρισκε μέσα της τίποτα να γραπωθεί, ένα παιδί!.. Κι απ'όταν τον είχε ορίσει κι ο Αγάς για μουχτάρη, είχε γίνει ντιπ χειρότερος. Λες κι είχε τουρκέψει πιότερο κι από Τούρκος! Ο φόβος κι ο τρόμος των χωριών απ'όπου πέρναγε για να συλλέξει τον Φόρο. Όπου βρίσκονταν έτρωγε κι έπινε μπέχο, τιμώντας την εξουσία του στο έπακρο.

Τώρα;.. Τί να τους τάιζε, τί!.. Δυο αυγά είχε όλα κι όλα, φυλαγμένα γιαυτόνε, άμα τον έπιανε καμμιά λόξα και χάλευε φαΐ, δίχως να πεινάει! -Κλάψτε με αδερφούλες μου, είπε στις χωριανές, που την κοίταγαν κι αυτές μαρμαρωμένες. Έκαμε τρία βήματα να φύγει, ξαναγύρισε- Ερείπιο ορθό και παραπονεμένο "Τί να τους ταΐσω ώρ' Παναγίτσα μου κι άι-Νικόλα μου!..", και δίνει μια με το τσαπί στο χώμα, σαν να 'θελε να καταφέρει "μια" στην ίδια την απελπισιά της, κι αυτό το βλογημένο στάθηκε με το σκόπι ορθό, που σαν το τράβηξε απ'τα χώματα, "Ούι"! Άρχισαν να τσουλάνε στα πόδια της αυγουλάκια από χελώνες, θησαυρός!

Όλες μαζί χώθηκαν με τα τσαπιά, και σκάψε εδώ κι εκεί, και όπου έβλεπαν χώμα αφρατεμένο, και τα αυγά, "χαλικαριές"! Γέμισε το σακούλι, την ποδιά, έβαλε και στο μαντήλι, κι έφυγε σιακάτω για το χωριό, άνεμος! Άνεμος -άναψε φωτιά στη γωνιά, την έκαψε, έριξε μια κουλούρα να ψηθεί, έμασε χόρτα.. "Άνεμος"! Σαν τα ετοίμασε όλα, παράχωσε και τα τσόφλια στη θράκα .."Στάχτη να γίνετε"..

Μόλις ακούστηκαν τα πατήματα των αλόγων στο μονοπάτι, βγήκε στο κατώφλι να τους υποδεχτεί. Μπροστά ο άντρας της καβάλα με τη μαύρη τη μπερούτσα -ίδιος ο Αρχισάιτανος- και πίσω ο Αγάς, και ένας της φρουράς του . Ξεπέζεψαν και μπήκαν σπίτι. Βρήκαν τον σουφρά γεμάτον -ζεστή κουλούρα και κρασί και χόρτα άγρια βρασμένα, και στο μεγάλο το σινί, πατωσιές οι ομελέτες- φρέσκα αυγουλάκια ολόφρεσκα και λαχταριστά, ανακατωμένα με τυρί και κόκκινο πιπέρι! -Φάτε αφεντάδες! -έκανε μια βαθιά μετάνοια - ..Φάτε .. που να σας φάνε τα όρνια και οι γκρεμοί, να σας φάνε!...

http://katoci.blogspot.com

Λαογραφικά Σημειώματα. Η Μεγάλη Σαρακοστή

Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινάει και η Σαρακοστή

Μιλώντας για τη Μεγάλη Σαρακοστή εννοούμε την πιο σημαντική περίοδο νηστείας στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο. «Δι’ αυτής» προετοιμάζονται οι Χριστιανοί για τη μεγαλύτερη γιορτή του εκκλησιαστικού ημερολογίου, το Πάσχα. Η ονομασία «Μεγάλη Σαρακοστή» προήλθε από το γεγονός ότι διαρκεί -πάνω κάτω- πενήντα μέρες. Ξεκινά την Καθαρή Δευτέρα και ολοκληρώνεται το Μεγάλο Σάββατο. Τη νηστεία αυτή τη «φύλαγαν» απαξάπαντες στο χωριό. Μοναδική εξαίρεση «ο ασθενής και ο οδοιπόρος». 

Ακόμη μιλώντας για «Μεγάλη Σαρακοστή» πρέπει να λάβουμε υπόψη πως τότε δεν υπήρχε η «Πυρηνική» Οικογένεια, όπως σήμερα, μάνα, πατέρας και το πολύ δύο παιδιά, αλλά κυριαρχούσε η «Εκτεταμένη» οικογένεια, δηλαδή στην οικογενειακή στέγη «έμπαιναν» παππούδες, γιαγιάδες, μπαρμπάδες ανύπαντροι κλπ. Με λίγα λόγια πολλοί νοματαίοι, άρα και μεγάλο το πρόβλημα σίτισης κατά τη διάρκεια της νηστείας. «Πώς να ρουπώσ’ η νοικοκυρά τόσα στόματα;»

Νηστεύω σημαίνει πως δεν τρώγω ορισμένες τροφές για θρησκευτικούς λόγους. Σε γενικές γραμμές απαγορεύονται κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά και γενικά «όσα βγάζουν αίμα». Ακόμη απαγορεύεται και το λάδι, αλλά και το κρασί. Ατέλειωτος ο κατάλογος των απαγορευμένων, «άλυτο» σχεδόν το πρόβλημα της νοικοκυράς. «Πώς θα στομώσει τόσα στόματα;» Η επινοητικότητα της νοικοκυράς ήταν χαρακτηριστική. Κάθε μέρα «έβαζε κακάβ’» και γάστρα. Προζμόπ’τες, λαχανόπ’τες, τραχανόπ’τες, μαζί και το ψωμί ανάγκαζαν τη νοικοκυρά ολημερίς σχεδόν να γαστρίζει. Έτσι μέχρι να διαβάσει ο παπάς το «νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες», τη φράση δηλαδή που ακούγεται μετά την Ανάσταση και καλεί όλους τους χριστιανούς να μετάσχουν και να απολαύσουν «της καλής ταύτης και λαμπρής πανηγύρεως», η νοικοκυρά έπρεπε να αυτοσχεδιάζει σε καθημερινή βάση. Και εμείς παιδιά «σταματάγαμε» τη νηστεία μόνο όταν μας έπιανε εκείνο το τσερλοκοπιό που δεν έλεγε να σταματήσει… 

Η ουσία ήταν πως, είτε είχε είτε δεν είχε φαντασία η νοικοκυρά, η νηστεία μετατρέπονταν ενίοτε σε ασιτία. Λάχανα αλευρωμένα, πικραλίδες, ζώχια και ό,τι «εφύετο», καθόσον ο Επιμηθέας «τοὐντεῦθεν τροφὰς ἄλλοις ἄλλας ἐξεπόριζεν, τοῖς μὲν ἐκ γῆς βοτάνην, ἄλλοις δὲ δένδρων καρπούς, τοῖς δὲ ῥίζας», δηλαδή μεταφραζόμενο το χωρίο «ύστερα απ’ αυτό τους προμήθευε τροφές σε άλλα άλλες, σε άλλα χορτάρι από τη γη, σε άλλα καρπούς δέντρων, και σε άλλα ρίζες». (Πλάτωνος Πρωταγόρας) Εκείνα τα καμπρολάχανα είναι αλήθεια πως φύτρωσαν στην κοιλιά μου και από τότε «δεν θέλω να τα βλέπω» και γελάω ασταμάτητα όταν βλέπω πως σερβίρονται σε «εστιατόρια υψηλών γαστρονομικών απαιτήσεων». 

Επίσης, εκεί στα χωριά μας, που στην ουσία η γη «μόνο πέτρες βγάζει » απαγορεύονταν ακόμη και το λάδι αφού το φυτικό λίπος του ελαιολάδου, που συνήθως αποκαλείται καλό λίπος, βοηθά στην παραγωγή της τεστοστερόνης που αυτή με τη σειρά της είναι συνδεδεμένη με την σεξουαλική ορμή και των δύο φύλων. Βέβαια πρέπει να διευκρινίσουμε πως στο ερώτημα, αν έπρεπε να απέχει το ζευγάρι από σεξουαλική επαφή, δεν λύθηκε ακόμη. Σίγουρα απαγορεύονταν, εάν επρόκειτο για επαφή (φασμάκωμα λεγόταν αυτού του είδους η επαφή) εκτός δηλαδή ιερολογημένου γάμου. Εάν επρόκειτο για επαφή ύπανδρων (είτε άντρας είτε γυναίκα) τότε μάλλον επιτρεπόταν. Φαίνεται ακόμη πως αυτού του είδους η νηστεία λειτουργούσε ευεργετικά για τις σχέσεις μεταξύ άνδρα και γυναίκας. Με το τέλος της νηστείας ένα ζευγάρι που «ενήστευεν σεξουαλικώς», απείχε δηλαδή από τα σεξουαλικά του καθήκοντα, αύξανε πολλαπλώς την απόλαυση της ερωτικής τους συνεύρεσης. 

Ο άγιος «Αυνάν» ήταν παντελώς αποδιωγμένος…

Χρήστος Α. Τούμπουρος

Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα επιτήρησης καταρροϊκού πυρετού του αιγοπροβάτου

Την απόφαση για το πρόγραμμα, η ισχύς του οποίου ξεκίνησε από τις αρχές του έτους, υπέγραψαν ο Μάκης Βορίδης και η Φωτεινή Αραμπατζή.

Μεταξύ άλλων η απόφαση που δημοσιεύτηκε στην διαύγεια αναφέρει ότι στο πλαίσιο της ενεργητικής επιτήρησης, οι υπεύθυνοι όλων των εκμεταλλεύσεων βοοειδών και αιγοπροβάτων της Χώρας, συμμετέχουν υποχρεωτικά στη δειγματοληψία, όταν αυτό τους ζητηθεί από τις Αρμόδιες Κτηνιατρικές Αρχές, και υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις τους για την εφαρμογή του παρόντος Προγράμματος.

Στην Κοινή Υπουργική Απόφαση για την έγκριση του προγράμματος οικονομικών αποζημιώσεων και ενισχύσεων, που προκύπτουν από την επιβολή κτηνιατρικών μέτρων εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου, για κάθε έτος, προβλέπεται η επιχορήγηση των εκτροφέων βοοειδών ή/και αιγοπροβάτων, οι οποίοι εντάσσονται στο εθνικό πρόγραμμα επιτήρησης του 9 Καταρροϊκού Πυρετού και διαθέτουν ζώα ως μάρτυρες στα οποία διενεργείται τακτική αιμοληψία μέσα στο έτος για εργαστηριακό έλεγχο για τη νόσο, με σκοπό την εφαρμογή της ενεργητικής επιτήρησης.

Σε περίπτωση ζώων, τα οποία υπόκεινται σε λιγότερες δειγματοληψίες κατ' έτος από αυτές που προβλέπουν οι κείμενες εθνικές διατάξεις, η προβλεπόμενη επιχορήγηση μειώνεται ανάλογα με τον υπολειπόμενο αριθμό δειγματοληψιών που θα έπρεπε να είχαν πραγματοποιηθεί

Στο πλαίσιο της κλινικής και επιδημιολογικής διερεύνησης υποψίας ή/και επιβεβαιωμένου κρούσματος Καταρροϊκού Πυρετού, οι υπεύθυνοι όλων των εκμεταλλεύσεων βοοειδών ή/και αιγοπροβάτων της Χώρας συμμετέχουν υποχρεωτικά στη δειγματοληψία, όταν αυτό τους ζητηθεί από τις Αρμόδιες Κτηνιατρικές Αρχές.

Καμία επιχορήγηση δεν καταβάλλεται στις περιπτώσεις τυχαίων ή έκτακτων δειγματοληψιών για τον έλεγχο του Καταρροϊκού Πυρετού. Ειδικότερα, είναι υποχρεωμένοι: (α) Nα ενημερώνουν εγκαίρως (μέσα σε διάστημα λιγότερο των 24 ωρών) τις Τοπικές Κτηνιατρικές Αρχές σε κάθε περίπτωση: -βοοειδούς ή προβάτου ή αίγας ή άλλου ευαίσθητου στη νόσο είδους ζώου που εμφανίζει ύποπτα κλινικά συμπτώματα, για διεξαγωγή περαιτέρω κλινικής και εργαστηριακής διερεύνησης, -βλάβης ή απώλειας της εντομοπαγίδας που είναι εγκατεστημένη στην εκτροφή τους. (β) Nα διατηρούν στον ατομικό φάκελο της εκτροφής όλα τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων που διενεργούνται σε ζώα της εκμετάλλευσής τους και, παράλληλα, να ενημερώνουν το μητρώο της εκμετάλλευσης για οποιεσδήποτε μεταβολές στον πληθυσμό της μονάδας εκτροφής. (γ) Nα συμμορφώνονται με τα περιοριστικά και άλλα μέτρα που επιβάλλονται στην εκτροφή τους, στην περίπτωση υποψίας, οροθετικότητας, ορομεταροπής και ανίχνευσης του ιού του Καταρροϊκού Πυρετού.

https://www.agrotypos.gr

Πότε αλλάζει η ώρα και πότε καταργείται

Μάρτιος και οδεύουμε σιγά σιγά στην άνοιξη. Κι αυτό που θα μας βάλει για τα καλά στην ομορφότερη εποχή του χρόνου είναι η αλλαγή ώρας.

Όπως κάθε χρόνο, τα ξημερώματα της τελευταίας Κυριακής του Μαρτίου, τίθεται σε εφαρμογή η θερινή ώρα και βάζουμε τους δείκτες των ρολογιών μας μία ώρα μπροστά.

Φέτος, αυτή η Κυριακή είναι στις 29 Μαρτίου. Η επόμενη αλλαγή ώρας, θα πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο (του 2020) και ενδεχομένως και το Μάρτιο του 2021. Η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει αποφασίσει την κατάργηση της αλλαγής ώρας το 2021.

Πότε καταργείται η αλλαγή ώρας

Υπερψηφίστηκε στην ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο ο τερματισμός της αλλαγής της ώρας από χειμερινή σε εαρινή από το 2021. Πιο συγκεκριμένα, με ψήφους 410 υπέρ και 192 κατά η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού («TRAN») για τη διακοπή του ισχύοντος συστήματος εξαμηνιαίων αλλαγών της ώρας, μεταξύ της εποχής του καλοκαιριού και του χειμώνα.

H αλλαγή ώρας πρέπει να σταματήσει την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου 2021 για τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θέλουν να διατηρήσουν μόνιμα τη θερινή ώρα, ενώ για τα κράτη - μέλη που επιθυμούν τη χειμερινή ώρα, η αλλαγή θα γίνει την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς. Οι χώρες έχουν περιθώριο μέχρι τον Απρίλιο του 2020 να αποφασίσουν ποια ώρα θα κρατήσουν.

https://www.epiruspost.gr

77 Χρόνια μετά...Κομμένο.

Γράφει η Κατερίνα Σχισμένου.

Πέρασαν 77 χρόνια αφ΄ότου η περιοχή μας έζησε τις πιο τραγικές και αιματοβαμμένες στιγμές της στη σύγχρονη ιστορία. Τη σφαγή του Κομμένου στις 16 Αυγούστου το 1943 με 317 θύματα εκ των οποίων τα 97 ήταν βρέφη και παιδιά. Συζητώντας με τον πρόεδρο της μαρτυρικής κοινότητας του Κομμένου Δημήτριο Δήμο έχουμε να προσθέσουμε μια μικρή ακόμη καταγραφή σ΄αυτή την τόσο τραγική ιστορία που κουβαλούν οι άνθρωποι μαζί τους συχνά μέχρι το τέλος της ζωής τους. Και τότε καταθέτουν τον πραγματικό τους πόνο πριν πάνε να βρούνε την υπόλοιπη οικογένειά τους, που τους περιμένει υπομονετικά τόσα χρόνια μετά, 77 χρόνια μετά όπως λένε και οι ίδιοι.

Το Κομμένο βρίσκεται νοτιοδυτικά του νομού της Άρτας, εκεί όπου εκβάλλει ο Άραχθος στον Αμβρακικό κόλπο, εκεί που την τραγική μέρα στις 16 Αυγούστου γράφτηκε άλλη μια σκοτεινή σελίδα της ιστορίας της βαρβαρότητας και του παράλογο του πολέμου, του κάθε πολέμου. 317  σκοτώθηκαν, φονεύτηκαν, κάηκαν, κατακρεουργήθηκαν με απίστευτο μένος που κανένας δεν ξέρει από πού μπορεί να πηγάζει αυτή η βία προς τον άνθρωπο. Αυτοί που κρύφτηκαν, που δεν πνίγηκαν έφτασαν στο χωριό Μπούκα και μετά από τρείς μέρες πήγαν πάλι στο χωριό τους ν΄αντικρύσουν όχι μόνο το πρόσωπο και το θάνατο, το πιο σκοτεινό του πρόσωπο αλλά και το πλιάτσικο στα σπίτια τους από διπλανά χωριά, τη φρίκη, ο πόλεμος... Άυγουστος, ζέστη, τα πτώματα σε αποσύνθεση, παραμορφωμένα, λεηλασία ηθική, σωματική υλική, τα πάντα ισοπεδωμένα. Βρήκαν όμως το θάρρος να συνεχίσουν, να θάψουν τους νεκρούς τους, όπου αυτοί κείτονταν. Στις αυλές των σπιτιών, τάφοι μπροστά στα σπίτια, ο θάνατος να τους καλημερίζει καθημερινά.

Έτσι και η οικογένεια του Πέτρου Κολιοκώτση θάβει τους οικείους της στην αυλή του σπιτιού τους. Ο Πέτρος τότε έντεκα χρονών κλαίει σιωπηλά, γιατί ο πόνος, ο μεγάλος πόνος είναι πάντα αθόρυβος γιατί είναι μόνιμος. Ο αγαπημένος του παππούς, θάβεται στην αυλή του σπιτιού μιας και οι νεκροί ήταν τόσοι πολλοί που θάβονται όπου κείτονταν. Μετά από τρία χρόνια θα γίνει η εκταφή τους, όταν η ζωή έχει πάρει τους κάποιους φυσιολογικούς της ρυθμούς έστω και στα δύσκολα μετεμφυλιακά χρόνια, όπου ακόμη το μίσος και η σκληρότητα επιβιώνουν. Στη εκταφή, στο κρανίο του παππού του σφηνωμένη μια σφαίρα. Αυτή θα την πάρει και ας είναι ακόμη μικρό παιδί, θα την φυλάξει για πάντα, μέχρι το τέλος της ζωής του, που καταλαβαίνοντας τον ερχομό του θανάτου θα την παραδώσει στον πρόεδρο του χωριού του με απόλυτη εμπιστοσύνη και θάρρος, Δημήτριο Δήμο, για να αποτελέσει μέρος των εκθεμάτων του μουσείου του χωριού του. Μαζί με ένα σημείωμα. Αυτο που βάραινε και θα βάραινε για πάντα την καρδιά του και τη συνείδησή του. Μια ιστορική μαρτυρία, μια μικρή ρωγμή στην οδύνη και τον πόνο μιας γενιάς που έπρεπε να ζήσει με μια σιωπή και ένα συλλογικό τραύμα χωρίς να καταφέρει να το επεξεργαστεί.Ένα αναπάντητο γιατί; Μέσα από τις στάχτες και το αίμα γεννήθηκε όμως η ελπίδα και η ζωή. Ξανάγινε ένα χωριό, ξαναγεννήθηκε η μνήμη όσο κι αν πονά.Υπήρξαν κι αυτοί που σεβάστηκαν τον προσωπικό και συλλογικό πόνο, γιατί ήταν δικός τους και είχαν την αξιοπρέπεια να συμπορευτούν μαζί του σιωπηλά. Ούτε να τον εκθέσουν, ούτε να τον χρυσοπουλήσουν, ούτε να τον μετατρέψουν σε προϊόν προς κατανάλωση και κέρδος. Ο μεγάλος πόνος εξάλλου είναι σιωπηλός και βουβός, δεν μιλάει και δεν πουλιέται.

Είναι και θα είναι μέγιστο χρέος μας, χρέος του ανθρώπου πρωτίστως η αλήθεια και το φως. Κανείς δεν πρέπει να σταματήσει να μοχθεί και να αγωνίζεται για τη δικαίωση ενός τόπου που το αίμα θα βρίσκεται πάντοτε στις ρίζες κάθε δέντρου, κάθε σπιτιού, κάθε αυλής. Η ιστορία συνεχώς αναδύεται και θα προχωρά και η Γερμανία έχει χρέος, να αποδεχτεί και να δικαιώσει ακόμη και 77 χρόνια μετά. Η μνήμη τριγυρνά στον τόπο της και έχει πάντοτε μια αίσθηση απώλειας, γιατί δεν είναι μόνο το αποτύπωμα του παρελθόντος πάνω μας. Είναι αυτό που φυλάει ό,τι είναι σημαντικό μέσα μας, από τις πιο βαθιές ελπίδες έως και τους πιο βαθιούς φόβους μας. Είναι η ταυτότητά μας στο μέλλον.

Κατερίνα Σχισμένου

ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ. 76 χρόνια από την ιστορική συμφωνία της Πλάκας

Οι οργανώσεις ΕΛΑΣ, ΕΚΚΑ, ΕΔΕΣ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην πολεμούν μεταξύ τους και να πολεμούν τον εχθρό από κοινού και χωριστά

Η συμφωνία της Πλάκας – Μυρόφυλλου ή συμφωνία Μυρόφυλλου – Πλάκας ήταν η ειρηνευτική συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ των δύο κυριοτέρων ελληνικών και ταυτόχρονα αντιμαχομένων αντιστασιακών οργανώσεων, των ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ, στις 29 Φεβρουαρίου του 1944, την περίοδο που η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη υπό γερμανο-βουλγαρική κατοχή, στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο 

Σκοπός – σύσκεψη

Σκοπός της συμφωνίας αυτής ήταν κυρίως να δοθεί ένα τέλος στον εμφύλιο σπαραγμό που είχε προηγηθεί κατά το τελευταίο τετράμηνο. Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στην υπογραφή της, ξεκίνησαν επίσημα στις 19 Φεβρουαρίου, στο χωριό Μυρόφυλλο Τρικάλων, εξ ου και η ονομασία της συμφωνίας, με την συμμετοχή αντιπροσώπων των ΕΛΑΣ, ΕΔΕΣ και ΕΚΚΑ καθώς και την παρουσία μελών της συμμαχικής στρατιωτικής αποστολής στην

Ελλάδα, που εκπροσωπούσαν το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής καθώς και την ελληνική Στρατιωτική Διοίκηση του Καΐρου. Μέλη της σύσκεψης Συγκεκριμένα, στις διαπραγματεύσεις αυτές εκ μέρους του ΕΛΑΣ συμμετείχε τριμελής επιτροπή που συγκροτούσαν οι Στέφανος Σαράφης, το στέλεχος του ΚΚΕ, Πέτρος Ρούσσος, ως πολιτικός εκπρόσωπος (ΚΚΕ), και ο Μπάμπης Κλάρας, αδελφός του Άρη Βελουχιώτη, ως γραμματέας της αντιπροσωπείας. Την τριμελή αντιπροσωπεία του ΕΔΕΣ αποτελούσαν ο Κομνηνός Πυρομάγλου, ο αντισυνταγματάρχης ιππικού Πέτρος Νικολόπουλος και ο υπολοχαγός Νίκος Βεργέτης ως γραμματέας της αντιπροσωπείας. Εκ μέρους της ΕΚΚΑ συμμετείχαν ο Δημήτριος Ψαρρός και ο Γεώργιος Καρτάλης. Και τέλος, ο Αμερικανός ταγματάρχης Ουάινς, ως εκπρόσωπος του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής (ΣΜΑ) και ο Άγγλος συνταγματάρχης Κρίστοφερ Γουντχάους ως εκπρόσωπος τόσο του ΣΜΑ όσο και της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης, και κατ΄ ουσία της ελεύθερης ελληνικής κυβέρνησης, οι οποίοι συμμετείχαν στις συζητήσεις μόνο επί στρατιωτικών θεμάτων.Καθήκοντα συντονιστή στη σύσκεψη εκτελούσε ο Γεώργιος Καρτάλης. Όταν λίγο πριν την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έγινε η μεταφορά της έδρας της σύσκεψης από το Μυρόφυλλο στην Πλάκα του Αράχθου στη σύσκεψη παρευρέθη και ο Ναπολέων Ζέρβας.

Τι προέβλεπε η συμφωνία

Η συμφωνία αυτή συνοπτικά προέβλεπε τα εξής:

α) κατάπαυση εχθροπραξιών ΕΛΑΣ-ΕΔΕΣ

β) διατήρηση των εδαφών που κατείχαν κατά την ημέρα της συμφωνίας

γ) κοινή τους δράση εναντίον του κατακτητή

δ) μικτή επιτροπή που θα επέβλεπε την εφαρμογή της συμφωνίας

ε) απελευθέρωση κρατουμένων και ομήρων

στ) ανεφοδιασμό για όλες τις αντιστασιακές οργανώσεις

ζ) καταδίκη των ταγμάτων ασφαλείας και της κατοχικής κυβέρνησης Ράλλη

Στην συμφωνία υπήρχε και ένας μυστικός όρος ο οποίος προέβλεπε ότι όλες οι αντιστασιακές οργανώσεις όφειλαν να συνδράμουν στο περίφημο συμμαχικό σχέδιο "κιβωτός του Νώε", που αφορούσε όλες εκείνες τις στρατιωτικές ενέργειες που θα επέτρεπαν στην εξόριστη Ελληνική κυβέρνηση να επιστρέψει αναίμακτα στην Αθήνα μετά την -διαφαινόμενη εκείνη την εποχή- αποχώρηση των Γερμανών.Αναμφίβολα ο αρχιτέκτων της συμφωνίας ήταν ο Chris Woodhouse, αρχηγός της Συμμαχικής αποστολής στην Ελλάδα που χειρίστηκε με έξυπνο τρόπο τους φόβους και της ανασφάλειες όσων συμμετείχαν στην διάσκεψη, καθοδηγώντας τους αντιπροσώπους του ΕΔΕΣ και της ΕΚΚΑ σε κοινό μέτωπο κατά του ΕΑΜ. Επίσης πολύ σημαντική ήταν η παρουσία του Καρτάλη που κατάφερε με ευστροφία και κατάλληλους χειρισμούς να μην αναλωθεί η συνδιάσκεψη με άσκοπες συζητήσεις για το παρελθόν, αλλά να επικεντρωθεί στα ζητήματα που θα έχτιζαν μια πιθανή συμφωνία. Επίσης η μη συμμετοχή του Άρη Βελουχιώτη στην συνδιάσκεψη πρέπει να θεωρηθεί μάλλον ως χειρονομία του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ για να βρεθεί συμβιβαστική λύση.

Αποτίμηση της συμφωνίας

Η συμφωνία Μυροφύλλου - Πλάκας μπορεί φαινομενικά να μοιάζει ασήμαντη μπροστά στα όσα ακολούθησαν με την βίαιη διάλυση της ΕΚΚΑ, την δολοφονία του Ψαρρού και την ίδρυση της ΠΕΕΑ, όμως κατά την γνώμη μας αυτό δεν ισχύει. Αντιθέτως υπήρξε σημαντική γιατί ουσιαστικά διέσωσε τον ΕΔΕΣ από μια πλήρη εξόντωση του από τον ισχυρότερο ΕΛΑΣ, παγίδευσε τον ΕΛΑΣ εξαναγκάζοντας τον σε συμμετοχή στην "κιβωτό του Νώε", ενώ αποτέλεσε μια γέφυρα για την συνδιάσκεψη του Λιβάνου που ακολούθησε. Η συμφωνία ευνοούσε τον ΕΔΕΣ καθώς δεν συγχώνευε τις αντιστασιακές οργανώσεις υπό κοινή ηγεσία όπως επιθυμούσε η ηγεσία του ΕΛΑΣ για να απορροφήσει τις άλλες δύο οργανώσεις. Σύμφωνα με τον Chris Woodhouse η συμφωνία Μυροφύλλου - Πλάκας αποτελεί τον πρώτο κρίκο στην αλυσίδα των πολύ σημαντικών συμφωνιών του Λιβάνου και της Καζέρτας που οδήγησαν το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στον τελικό συμβιβασμό. Σύμφωνα με τον Ευάγγελο Αβέρωφ η συμφωνία αυτή αποτέλεσε την βάση όλων των συμφωνιών που ακολούθησαν και που επέτρεψαν στην εξόριστη κυβέρνηση να επιστρέψει αναίμακτα στην Ελλάδα.

https://epirusgate.blogspot.com

Το γάλα, η καρδάρα, το γλείψιμο και το χύσιμο..

 Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

Από την εποχή που βουλευτής τις επισκέφτηκε τα Τζουμέρκα και υποσχέθηκε στους κατοίκους, σ’ ένα Τζουμερκοχώρι, ότι "θα βάλει σωλήνες σ’ όλη τη δημοσιά για να πηγαίνει το γάλα στην Πλάκα και να το παίρνει ο έμπορος", άκουγα για γάλα και με έπιανε ο "όξω από ‘δώ". Και δεν έλεγε να με αφήσει, γιατί ένιωθα ένοχος που δεν πήρα κανένα στούμπο και να του το φουσκώσω στην κούτρα του και να τη ματζιάσω για να μάθ’ να απολάει τέτοιες ρουμποστίνες και να κοροϊδεύει τον κοσμάκη. Και θυμάμαι ακόμα τον μπάρμπα Κώστα που κάποτε του είχα εκμυστηρευτεί αυτή την επιθυμία αλλά δεν μπόρεσα ποτέ γιατί, όπως μού είπε, «άλλοι φωνάζουν κι άλλοι γλείφουν». Το είπε αλλά δεν το κατάλαβα. «Το γάλα, η καρδάρα, το γλείψιμο και το χύσιμο». Ήταν και λίγο φιλόσοφος ο μπάρμπας και άστα να πάνε.

Κάποτε που τον ρώτησα γιατί δεν έχει τιμή το γάλα μού απάντησε. «Έτσι που ήρθαν τα πράγματα, ανεψιέ, ο κόσμος έφυγε και τα χρόνια πέρασαν. Ούτε γάλατα κι ούτε γαργάλατα πια. Σιωπή. Πάει η εποχή που αλωμάνισα όλο το βουνό με τη θειά σου». Τα είπε και κούρνιασε στο καλύβι του, δεν πρόλαβε να φάει και τη σύνταξη του ΟΓΑ, ένα χρόνο μόνο την πήρε και μάλλον πνίγηκε από το χρήμα και πάει καλιά του. Δεν θέλω να το φανταστώ τι θα έλεγε τώρα που ο τόπος έγινε «έρμα μαντριά γεμάτα λύκ’ς». Και δεν ξέρω τι θα έλεγε, αν του απήγγειλα το άσμα: «Κι ήταν τα στήθη σου/άσπρα σαν τα γάλατα/μου τα ‘δειχνες και μού ‘λεγες/γαργάλατα, γαργάλατα». Τι θα μού απαντούσε. Μάλλον «πάμε να φύγουμε ανεψιέ γιατί κατέβηκαν τα γάλατα, μας έπιασαν τα ζουμιά». Θα έβαζε και τα παράγωγά του. Παράγωγα δια της χούφτας δοκιμαζόμενα…

Και να είναι μόνο αυτά; Κι άλλα παράγωγα παρακμής που σήμερα μας έζωσαν και μας έπνιξαν, τα ζουμιά της όποιας κωλοτούμπας. Βόθροι υπερχείλισαν και τα λύματα «έκοψαν κατά διαόλ’» και κοντεύουμε όλοι να πνιγούμε μέσα σε «γαλατένιους δυσώδεις αφρούς». Μια μπόχα μουλιασμένη λερώνει ανθρώπους και ψυχές. Και η βρώμα απέπνιξε δυσσωδώς κάθε έννοια αρετής. «Ναι, μεν, αλλά, όταν και εφόσον, εάν και επειδάν, ότε και οπότε διαβάσουμε, θα γνωστοποιήσουμε την άποψή μας και θα τοποθετηθούμε αρμοδίως, προκειμένου ο λαός να έχει πλήρη και σαφή γνώση της θέσης μας, η οποία εκχέεται από τον αγώνα και την αγωνία μας για το καλό του τόπου». Και στη συνέχεια «βαράτε πολεμάρχοι» και μετά τους ανακαλούμε, για να διασυρθούμε όχι εμείς, αλλά η υπόληψη τίνων; Πάντως όχι των τέτοιων και των αποαυτών που πιστεύουν στο δημοκρατικό πολίτευμα. Και πήραμε τις φούρλες και βαράμε για να βγάλουμε το ξινόγαλο. «Εκεί που είσαι ήμουνα και εκεί που είμαι θάρθεις». Αυτός είναι ο κανόνας. Το σύστημα επιτάσσει. Εναλλάξ και επί τα αυτά. Μία σου και δυο μου.

«Τάξε μανούλα μ’ τάματα σ’ όλα τα μοναστήρια». Κι αν δεν τα κάνεις «επιβάλλεται η τάξις δια των χημικών και των κροτίδων». Είσοδος στο μαντρί ή χημικό στο καυκί. «Βάρτα να τ’ αρμέξουμε». Άσχετο αν ο λαϊκισμός και οι επικοινωνιακές ταχτικές δεν παράγουν φιλολαϊκή πολιτική, αλλά κουτόχορτο. Άσχετο, αν οι εναπομείναντες, χειροκροτητές, τυμπανοκρούστες, συναγελαζόμενοι, χωρίς σκέψη, χωρίς αιδώ και χωρίς τσίπα που πουλάνε αγοραίο πατριωτισμό και εθνικοφροσύνη διαιρούν και προσβλέπουν… Και οι άλλοι «αραχτοί και λάιτ» έφαγαν το βραστόγαλο και ρεκλιάστηκαν στον ύπνο. Γέμισε ο τόπος από τους αδιάφορους και αλλοτριωμένους ανθρώπους που «πάντα βιαστικοί μέσα στους άσκοπους δρόμους προφασιζόμενοι κάποιο μεγάλο σκοπό» (Μανόλης Αναγνωστάκης), ανήμποροι να νιώσουν τον συνάνθρωπό τους και την ανάπτυξη, αφού σε κάθε γωνιά ανοίγει και ένα ενεχυροδανειστήριο ή νυχάδικο…

Άντε καλές Απόκριες. Ας μασκαρευτούμε μια φορά, έστω, το χρόνο. Ας βγάλουμε τις προσωπίδες μας.

Χρήστος Α. Τούμπουρος