(Με
αφορμή όσα συνέβησαν στην Άγναντα
πρόσφατα, η Κατερίνα Σχισμένου, Φιλόλογος,
έγραψε τα ακόλουθα)
Της
Κατερίνας Σχισμένου
«Εγὼ
μὲν ὁ
αὐτός ειμί καὶ
οὐκ ἐξίσταμαι
...» είχε πει κάποτε,
δια στόματος Θουκυδίδη, ο μεγάλος
πολιτικός Περικλής, όταν οι Αθηναίοι
τόσο εύκολα- αφού ταλαιπωρήθηκαν σ’
έναν παρανοϊκό εμφύλιο πόλεμο, ενώ οι
ίδιοι τον επέλεξαν- τελικά τον κατηγόρησαν,
λόγω της ήττας, που έβλεπαν να
έρχεται.
Λίγοι
εμμένουν και υπερασπίζονται τη γνώμη
τους, όταν αυτή πλησιάζει σε άκρα γκρεμών,
έτοιμοι να πηδήξουν μέσα στο ηφαίστειο,
σαν τον Εμπεδοκλή. Λίγοι πλέον με
εμφανή χαρακτηριστικά ήθους μπορούν
να υπερασπιστούν τα λόγια που εκστομίζουν.
Βέβαια τα λόγια είναι πουλιά και τα
πουλιά πετάνε σ’ ελεύθερους ουρανούς
και σύννεφα αφού εγκαταλείψουν τη
φωλιά τους, όμως, πάλι λίγες φορές αυτή
η φωλιά έχει σταθερά ερείσματα και όχι
σαθρό υπόβαθρο να καταρρεύσει, όταν ο
άνεμος ρωτά, το ‘πες ή δεν το πες;
Και
τότε έρχεται όπως και τονίζει ο μεγάλος
Αλεξανδρινός..."Σε μερικούς ανθρώπους
έρχεται μια μέρα-που πρέπει το μεγάλο
Ναι ή το μεγάλο Όχι-να πούνε." Φανερώνεται
αμέσως όποιος τόχει-έτοιμο μέσα του το
Ναι, και λέγοντας το πέρα-πηγαίνει στην
τιμή και στην πεποίθησί του….
Τι
λέω; Τι μουρμουρίζω; Τι μουγκρίζω; Και
τι ξαμολάω; Αναλόγως φυσικά με την
ιδιότητα. Αν είσαι βόδι, μουγκρίζεις,
αν είσαι μύγα φτύνεις, αν είσαι κουνούπι
τσιμπάς και αν είσαι Περικλής
μεγαλουργείς…. Έχεις το πλαίσιο της
δημοκρατίας, όπου μπορείς να υποστηρίξεις
πως η γη είναι τετράγωνη- έως στρογγυλή,
όχι πια με το φόβο να καείς σε μεσαιωνικά
καζάνια και φωτιές ιεροεξεταστών-
κατάκτηση του ελληνικού πνεύματος.
Έχεις
τη δυνατότητα να εκφρασθείς το ίδιο-
λόγω πάλι της ισονομίας, ισότητας και
δικαιοσύνης, αφού αυτό το πολίτευμα
υπηρετείς, αλλά άλλο η δημοκρατία στην
Ελλάδα όπου πέθαινες για το ήθος σου
και την λαμπρότητα του πνεύματός σου
και άλλη η ρωμαϊκή διάσταση του αυτοκράτορα
και αυλοκολάκων που πάλι ο Αλεξανδρινός
με το μεγάλο του ποίημα Δαρείος ανατολικής
χροιάς μας περιέγραψε... «Και νάταν μόνο
αναβολή, πάλι καλά. Αλλά να δούμε αν
έχουμε κι ασφάλεια στην Aμισό. Δεν είναι
πολιτεία εκτάκτως οχυρή...»
Έχεις
μια γνώμη ή πολλές σε κάθε συρταράκι;
Μια αναλόγως την περίσταση και την
πονηρή περίπτωση; Είσαι Ανατολή ή Δύση,
παραμύθι ή λόγος, ανδρικού ήθους ή
μειράκιον, καθαρού πνεύματος ή υπερμεγεθών
βούρλων που αναπτύσσονται σε λάσπες
και λιμνάζοντα νερά; Άλλο το ‘πα κι άλλο
το ξείπα, άλλο ο όμορφος κόσμος ηθικός
αγγελικά πλασμένος κι άλλο η διαφάνεια
και ο πόνος του να υπερασπίζεσαι και να
μάχεσαι γι όσα λες. Φαντάσου να έλεγε
και να ξέλεγε ο Σωκράτης που έμεινε
παρέα με το κώνειο, ο Καποδίστριας παρέα
με τη δολοφονία, ο Τζορντάνο Μπρούνο με
την πυρά...Να κάψεις δε σημαίνει πως
διαψεύδεις.
Αγαπάς
το φως ή το λυκόφως που όλα βρίσκονται
αγκαλιά σε μια γλυκιά ροζ αχλή σαν αυτή
που σκορπούν τα παραμύθια της Χαλιμάς
και κοιμούνται τα παιδιά στις μητρικές
αγκαλιές ευτυχισμένα... Υπηρετείς το
λαό σου μικρό η μεγάλο πληθυσμιακά –δεν
έχει σημασία ή τον όχλο της σκέψης σου
και χάνεσαι στον λαβύρινθο του ψέματός
σου μην μπορώντας να σ’ αγαπήσει
μια Αριάδνη και να σου χαρίσει ένα μίτο
μπας και δεις μια χαραμάδα φως;
Αγαπάς
τον Περικλή ή τον Νέρωνα και καις την
πόλη σου για να δοξάσεις με τη συνοδεία
της λύρας την ματαιοδοξία και άγνοιά
σου;
Είσαι εσύ
ένα μεγάλο ναι ή ένα μεγάλο όχι ή ένα
μεγάλο Τίποτα….
Καλωσορίζουμε τον Σεπτέμβριο, τον μήνα που σημαίνει για μικρούς και
μεγάλους το τέλος της ξενοιασιάς και των καλοκαιρινών διακοπών. Καλωσορίζουμε το
μήνα που θα ανταμώσουμε ξανά, για να συνεχίσουμε όλοι μαζί το υπέροχο ταξίδι μας
στην ιδιαίτερη πατρίδα μας την ΗΠΕΙΡΟ!
Έσωσε ο καιρός να ανταμωθούμε Ηπειρώτισσες και Ηπειρώτες, φίλες και
φίλοι της Ένωσής μας ξεκούραστοι από τις διακοπές μας, με περισσή αγάπη και
όρεξη για δημιουργία, γιατί έχουμε πολλά να κάνουμε.
Ραντεβού την Τετάρτη 13 Σεπτέμβρη 2017 στις 7:30 μ.μ στα γραφεία μας!!!
Για 5η συνεχόμενη χρονιά θα πραγματοποιηθεί και φέτος η Πανελλήνια Γενική
Έκεθεση Άρτας από τις 27 Σεπτεμβρίου έως 3 Οκτωβρίου 2017.
Διοργανώνεται στο Εκθεσιακό Κέντρο της Άρτας «ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΓΙΑΣ», από την
«Αρταίων Δημοτική Ανώνυμη Εταιρεία ΟΤΑ» και με την αιγίδα του Δήμου Αρταίων σε
συνδιοργάνωση με το Επιμελητήριο Άρτας, τον Εμπορικό Σύλλογο Άρτας, τον Σύλλογο
Εστίασης Άρτας και την Ομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Άρτας.
Η Έκθεση θα είναι ανοικτή για το κοινό: 10:30 π.μ. έως 14.00 μ.μ. και 17.30
έως 10.30μ.μ.
Η έκθεση πραγματοποιείται παράλληλα με το παραδοσιακό παζάρι
(εμποροπανήγυρη) και κάθε χρόνο ο αριθμός των επισκεπτών αυξάνεται ραγδαία.
Πέρυσι ξεπέρασε τις 80.000, κάτι που δημιουργεί προϋποθέσεις για ΣΙΓΟΥΡΗ
ΕΠΙΤΥΧΙΑ στην διαφήμιση και προβολή των υπηρεσιών και των προϊόντων σας.
Με στόχο να ισχυροποιήσει περισσότερο το brandτ ης
πανελλαδικώς η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΡΤΑΣ θα αναπτύξει φέτος ένα
ολοκληρωμένο πρόγραμμα επικοινωνίας με πολλές συντονισμένες προωθητικές
ενέργειες σε τηλεόραση, ραδιόφωνο, έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.
Στόχος της φετινής διοργάνωσης είναι να επικεντρωθεί στην ανάδειξη και την
προώθηση νέων ιδεών και καινοτόμων προϊόντων, καθώς και στην τόνωση της αγοράς
με την σύναψη εμπορικών συμφωνιών.
Εκθέτες και εκθέματα:
Καινοτόμες υπηρεσίες, προϊόντα Τεχνολογίας, Ενεργειακά προϊόντα, εταιρείες
τεχνολογίας και παροχής υπηρεσιών, Τοπικά και παραδοσιακά προϊόντα, είδη
διατροφής κ.α.
Κόστος συμμετοχής
To κόστος ανέρχεται σε 40 €
/ m2 συν ΦΠΑ
24%
Ελάχιστη επιφάνεια ενοικίασης 12m2.
* Παρέχεται έκπτωση 20% σε εκθέτες από το Νομό Άρτας
* Παρέχεται έκπτωση 20% σε όλους τους εκθέτες που θα καταβάλουν το
50% του συνολικού ποσού προς ενοικιάσει σύμφωνα με τα τ.μ, έως την Παρασκευή
8/9/2017.
Σας ενημερώνουμε ότι τα μαθήματα Ηπειρώτικων χορών του
Συλλόγου μας, θα ξεκινήσουν την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου 2017 στις 18:30',
Αγίας Τριάδος και 25η οδός, Ελληνικό
Ο Δήμος Ζηρού, στo
πλαίσιo του Νόμου 4483/2017
(ΦΕΚ 107/31-07-2017 τεύχος Α΄) «Ρυθμίσεις
σχετικές με την οργάνωση, τη λειτουργία,
τα οικονομικά και το προσωπικό των
Ο.Τ.Α. – Ρυθμίσεις οφειλών προς Ο.Τ.Α. α΄
βαθμού», ανακοινώνει ότι :
Με το άρθρο 52 του Ν.
4483/2017 δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης
οφειλών προς το Δήμο που έχουν βεβαιωθεί
ή που θα βεβαιωθούν έως και δύο (2) μήνες
από την έναρξη ισχύος του Νόμου.
Στην παρούσα ρύθμιση υπάγονται το σύνολο
των βεβαιωμένων οφειλών μέχρι και
30/09/2017, ρυθμίζονται και καταβάλλονται
με απαλλαγή ή κατά ποσοστό από τις κατά
Κ.Ε.Δ.Ε προσαυξήσεις και τόκους εκπρόθεσμης
καταβολής, καθώς και από τα πρόστιμα
λόγω εκπρόθεσμης καταβολής ή μη υποβολής
ή ανακριβούς δήλωσης ή λόγω μη καταβολής
τέλους.
Οι οφειλές ρυθμίζονται ως εξής:
Αριθμός
Δόσεων Ποσοστό απαλλαγής
προσαυξήσεων-τόκων:
Εφάπαξ 100%
2 έως
24 80%
25 έως 48 70%
49 έως 72 60%
73 έως 100 50%
Οι δόσεις είναι
μηνιαίες και ισόποσες, πλην της τελευταίας
που μπορεί να είναι και μικρότερη των
υπολοίπων. Κάθε δόση, πλην της τελευταίας,
δεν μπορεί να είναι μικρότερη των είκοσι
ευρώ (20 €).
Για την υπαγωγή στη
ρύθμιση του ανωτέρω Nόμου
πρέπει να καταβληθεί η πρώτη δόση εντός
τριών (3) εργάσιμων ημερών από την
ημερομηνία της αίτησης υπαγωγής στη
ρύθμιση. Οι επόμενες δόσεις καταβάλλονται
έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα των
επόμενων μηνών από την ημερομηνία της
αίτησης υπαγωγής στη ρύθμιση.
Η
καθυστέρηση καταβολής δόσης συνεπάγεται
την επιβάρυνση αυτής με μηνιαία προσαύξηση
5% επί του ποσού της δόσης από την επομένη
της ημέρας που όφειλε αυτή να καταβληθεί.
Η ρύθμιση
της οφειλής καταργείται, με συνέπεια
την υποχρεωτική άμεση καταβολή του
υπολοίπου της οφειλής, σύμφωνα με τα
στοιχεία της αρχικής βεβαίωσης και την
άμεση επιδίωξη της είσπραξής του με όλα
τα προβλεπόμενα από την ισχύουσα
νομοθεσία μέτρα, εάν ο οφειλέτης δεν
καταβάλλει τρεις (3) συνεχόμενες δόσεις
ή καθυστερήσει την καταβολή της τελευταίας
δόσης για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο
των τριών (3) μηνών.
Για περισσότερες
πληροφορίες οι δημότες μπορούν να
επικοινωνούν
με το αρμόδιο τμήμα τηςΟικονομικής
Υπηρεσίας του Δήμου Ζηρού Τηλ
: 2683360622, 2683360628 (Φιλιππιάδα) & 2683360505,
2683360500 (Θεσπρωτικό).
Οι τοποτηρητές της λαϊκής ψυχής και ρυθμού που χρόνια κυκλοφορούσαν στα
ορεινά της Ηπείρου παίζοντας σε πανηγύρια και γλέντια σε γάμους και σε
γιορτές…
Άνθρωποι αγνοί με το ρυθμό στο αίμα και την ψυχή τους βγαλμένο μέσα από
κρήνες και πηγές από ανάσες ανέμων και θροϊσματα δασών.
Ένα βιολί κι ένα λαούτο και μια φωνή ένας κελαηδισμός από πτυχές άγνωστες και
μακρινές από πάθη ενός ολόκληρου λαού, που συνόδευε τη νύφη, τραγουδούσε τη
φεγγαροπρόσωπη-μικρή φεγγαροπρόσωπη, του ήλιου θυγατέρα, συ μ’έκανες κι αρνήθηκα
και μάνα και πατέρα, για κρυφά ερωτικά πάθη- Ξύπνα περδικομάτα μου ,κι`ήρθα στο
μαχαλά σου.xρυσά στολίδια σου φερα ,να πλέξεις στα μαλλιά σου. , μαντατοφόροι
ενός άλλου πολιτισμού -για μαύρα μάτια χάνομαι για καστανά πεθαίνω γι’ αυτά τα
καταγάλανα σχίζω τη γη και μπαίνω….που έχει σβήσει ή έστω ψυχορραγεί μέσα από
κακές απομιμήσεις και κακοφωνίες με μικρές πάντοτε εξαιρέσεις.
Από την εποχή της επαναστάσεως, που εκδιωγμένοι οπλαρχηγοί μετατρέπονταν σε
οργανοπαίχτες για να ζήσουν, «ήρθαμε να παίξουμε»έλεγαν. «Δε θέλουμε» απαντούσαν
κι έκαναν να τους διώξουν. Τότε εκείνοι έδειχναν τα καριοφίλια τους: «θα
παίξουμε». Και έπαιζαν. Όπως έλεγαν τότε, έπαιζαν «στανικώς», δηλαδή με το
στανιό. Με την απειλή των όπλων έπαιζαν συνέχεια το «λαγιαρνί» και «γιομάτο» κι
έπειτα μάζευαν τα χρήματα, την αμοιβή τους. Ποιος τολμούσε να μιλήσει. Η λαϊκή
παροιμία «Το λαγιαρνί και το γιομάτο και τα λεφτά στο πιάτο» είναι η απάντηση
των οργανοπαικτών εκείνων, στις εύλογες διαμαρτυρίες των ακροατών, για το ότι
δεν ήξεραν τίποτα άλλο να παίξουν. Το ελληνικό κράτος του Όθωνα που μετέτρεψε
οπλαρχηγούς σε μουσικούς. Λαϊκές δυνατές ψυχές που τριγυρνούσαν τραγουδώντας την
δική τους απελευθέρωση αφού απελευθέρωσαν τον τόπο τους, στάχτες και δάφνες της
ιστορίας μας.
Επίσης τα όργανα που έπαιζαν μέχρι τέλη του περασμένου αιώνα αλλά και μέχρι
το 1940, ήταν τα έγχορδα, τα μπουράς, μπαγλαμάς, βουζούκι (καμία σχέση με το
σημερινό μπουζούκι), λιογκάρι, όλα της ίδιας μουσικής οικογένειας, αλλά με
παραλλαγές στις χορδές, στα διαστήματα, οπότε και στον ήχο, το πνευστό νάϊ που
έμοιαζε με τη τζαμάρα, αλλά ήταν πολύ γλυκόλαλο, όπως μας αναφέρει ο δάσκαλος
της παραδοσιακής Μουσικής Χρήστος Ζώτος, το ντέφι μεγάλο σαν ταψί, που κρατούσε
τον χρόνο (νιχό) και το οποίο σήμερα έχει εξαφανιστεί απ τις κομπανίες, με
εξαίρεση αυτούς που επιμένουν παραδοσιακά.
Όλοι οι λαϊκοί οργανοπαίχτες ήταν πρακτικοί και αυτοδίδακτοι ή μαθήτευαν
κοντά σε άλλους μουσικούς, αρκετοί οργανοπαίχτες έπαιζαν περισσότερα από ένα
όργανα. Έπαιζαν άλλα όργανα σε κλειστούς και άλλα σε ανοιχτούς χώρους. Οι
περισσότεροι οργανοπαίχτες είχαν τη μουσική ως δεύτερη δουλειά. Ένας λόγος που
αρχίζουν να εκλείπουν οι παλιοί οργανοπαίχτες είναι ότι δεν υπάρχουν
αντικαταστάτες τους. Τα παιδιά των περισσότερων μουσικών δεν ακολουθούν το
επάγγελμα του πατέρα τους με αποτέλεσμα να διακόπτεται η μουσική συνέχεια που
συναντούσαμε σε προηγούμενες δεκαετίες. Αλλάζουν οι συνθήκες διαβίωσης, αρχίζει
να εκλείπει ο παραδοσιακός γάμος το παραδοσιακό πανηγύρι και γιορτή, οι λαϊκές
εκδηλώσεις.
Στη δεκαετία του 1970 ενώ από τη μια μεριά εγκαταλείπουμε τις παραδόσεις για
να ακολουθήσουμε τον σύγχρονο τρόπο ζωής, από την άλλη έχουμε μια στροφή προς τη
λαογραφία και το φολκλόρ. Σε κάθε επαρχιακή πόλη δημιουργούνται πολιτιστικοί
σύλλογοι με παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα, αρχίζουν να ερευνώνται οι
παραδοσιακές στολές του κάθε τόπου καθώς και η παραδοσιακή μουσική. Όλα αυτά
στην αρχή ως μια προσπάθεια διάσωσης και αργότερα ως μια προσπάθεια προβολής του
κάθε τόπου μέσα από την πολιτιστική του παράδοση όπως κι εμείς….
Κάποιοι διασώζουν τις μεγάλες αυτές λαϊκές ψυχές και τέχνη όπως– το
ντοκιμαντέρ δια χειρός και ψυχής του Βασίλη Γκανιάτσα. Άλλα χάνονται και
ξεχνιούνται…εξαφανίζονται άλλα διασώζονται μ΄αυτόν τον τρόπο και εμείς έχουμε
σήμερα τη χαρά να τ΄απολαύσουμε από αυτόν τον μεγάλο καλλιτέχνη του μικρού μας
δυστυχώς τόπου. Είναι λίγες οι αυθεντικά μεγάλες προσπάθειες που γίνονται και
γι΄αυτό βγαίνουν και ως ειλικρινείς καταθέσεις τέχνης.
Είναι σημαντικά αυτά τα ντοκουμέντα αν και η αξία τους γίνεται δύσκολα
κατανοητή ίσως λόγω πνευματικού ελλείμματος ή άγνοιας.
Γεμίσματα στις εκδηλώσεις μας και προσωπική προβολή καλοκαιρινής σύναξεως
κάτω απ΄τ αστέρια με θέα την πανσέληνο….
Φέξε ψηλά και χαμηλά
γιατί είναι λάσπες και νερά.
Απ την άλλη….
Πολλοί καιροί με δέρνουνε
μα οι κλώνοι μου δε σπούνε
γιατί ‘χω ρίζες
δυνατές
στη γη και με κρατούνε…..
Έτσι είναι και το δημοτικό τραγούδι η δημοτική μας μουσική και
παράδοση…καιροί βάναυσοι και δύσκολοι, καιροί κρίσης και απόκρισης με κλώνους
δυνατούς και βαθιές ρίζες…..
Ιδιαίτερα στη Ροδαυγή στην πλατεία αλλά και σε εξωκκλήσια ακούγονταν σε
γιορτές και πανηγύρια ακόμη και δύο κομπανίες. Με τη βοήθεια της κυρίας Θεοδώρας
Γιολδάση αναζητήσαμε μερικούς παλιούς οργανοπαίκτες όπως, Διαμάντης Χριστόφορος
κλαρίνο, Αναστασίου Βασίλης βιολί, Θοδωρής Κώστας ντέφι, Κίτσιος Παντελής βιολί,
Κίτσιος Γιάννης κλαρίνο, Κίτσιος Τάκης κιθάρα, Μάρης Γιώργος βιολί, Μάρης
Μιλτιάδης κιθάρα, Κώστας Γιαννούλας ντέφι, Πλαστήρας Νίκος και Γιάννης φλογέρα
που έφτιαχναν μόνοι τους στο βουνό, Βασίλης Μάνος ντέφι, Γιώργος Μάνος βιολί,
Γραμματικός Κώστας κιθάρα, Μπαρτζώκας Πέτρος ακορντεόν και κιθάρα, Σαφαρίκας
Βασίλης ακορντεόν, Κώστας Κωσταγιάννης ντέφι, Γιώργος Σπύρου κλαρίνο….
Σήμερα πολλοί είναι και οι νέοι που ασχολούνται με τη μουσική ή και τη
σπουδάζουν, Πλαστήρας Ηλίας κλαρίνο, Γεραγόρης Βασίλης κλαρίνο, Δαμιανός
Ρουτσάκος κιθάρα, Γεραγόρης Κώστας ντέφι.
Βάλια Κάλντα. Κοιλάδα μάγισσα, πλανεύτρα, ή ένας μικρός παράδεισος επί της
γης; Αν αφεθείς έστω για λίγο, σίγουρα θα σε πλανέψει. Αυτός ο τόπος αποπνέει
ένα μυστήριο, μια αύρα πρωτόγνωρη. Μοιάζει με μια κιβωτό ζωής που λειτουργεί με
τους δικούς της κανόνες. Εκεί που όλα βυθίζονται στη σιωπή, την ίδια στιγμή,
νιώθεις να σε προκαλούν, να σου φωνάζουν…
Βρέθηκα εδώ μια γλυκιά ηλιόλουστη ημέρα του Ιουνίου, αφήνοντας πίσω μου όσα
με καθηλώνουν. Κι όπως έστρεψα το βλέμμα ολόγυρα το σώμα αλάφρυνε…
Ήταν αυτή η έξαρση του χορού ανάμεσα στο νερό και την βλάστηση; Στα χρώματα
και τις μυρωδιές; Στους ήχους που διατρέχουν τις πλαγιές, τα διάσελα και τα
ρυάκια; Στις κορυφές που βλέπουν πέρα απ΄τον άνεμο;
Όπως και να έχει η Ζεστή Κοιλάδα, με την βλάχικη ονομασία Βάλια Κάλντα, θα σε
κάνει να πιστέψεις πως βρίσκεσαι λίγο πιο σιμά στον ήλιο. Κι ας υπάρχουν βάθη
της που δεν τα ανιχνεύει καν ο ήλιος.
Οι πύλες του ...παραδείσου
Ως η καρδιά ενός ευρύτερου οικοσυστήματος, ο Εθνικός Δρυμός της Πίνδου, η
Βάλια Κάλντα συγκεντρώνει το ενδιαφέρον χιλιάδων επισκεπτών. Παρόλα αυτά,
ευτυχώς, παραμένει ακόμη αμόλυντη στον στενό της πυρήνα.
Ο επισκέπτης μπορεί να την προσεγγίσει είτε από τον νομό Ιωαννίνων μέσω
της επαρχιακής οδού Μετσόβου-Μηλιάς-Γρεβενών και της επαρχιακής οδού προς τα
χωριά Γρεβενήτι, Φλαμπουράρι και Βωβούσα, είτε από το νομό Γρεβενών μέσω της
επαρχιακής οδού Γρεβενών – Μαυραναίων – Περιβολίου και της επαρχιακής οδού
Γρεβενών – Κρανιάς – Μηλιάς – Μετσόβου.
Εμείς επιλέξαμε την πιο πρόσφορη, φθάνοντας στο δρυμό από τα ορεινά
βλαχοχώρια του νομού Γρεβενών με τελευταίο σταθμό το πανέμορφο Περιβόλι. Στο
δρόμο μας ανταμώσαμε γαλαζοπράσινους ποταμούς και επιβλητικά πέτρινα γεφύρια,
φαράγγια και κρυστάλλινους καταρράκτες. Συλλέξαμε αμέτρητες εικόνες κι
υποταχθήκαμε στην μαγεία τους…
Και να ‘μαστε τώρα μέσα σε ένα όχημα 4Χ4 με αφετηρία το Περιβόλι, που
απέχειμόλις 12 χιλιόμετρα από τον πυρήνα του Δρυμού και κατεύθυνση το
Αρκουδόρεμα και την Βάλια Κάλντα. Βγαίνοντας από το χωριό, στρίβουμε αριστερά κι
αρχίζει η ανάβαση. Όσο ανεβαίνουμε η πυκνή βλάστηση υποχωρεί και οι γυμνές
πλαγιές δίνουν την αίσθηση του αλπικού τοπίου.
Τα παλιά χρόνια εδώ πάνω ζούσαν 80.000 αιγοπρόβατα καταστρέφοντας κάθε ίχνος
βλάστησης. Από το 1966, οπότε η Πίνδος κηρύχτηκε με διάταγμα Εθνικός Δρυμός, το
κράτος ελέγχει την βόσκηση και την υλοτόμηση. Ευτυχώς η βόσκηση έχει περιοριστεί
εκτός της περιφερειακής ζώνης, καθώς η συνέχισή της θα μετέτρεπε την Ζεστή
Κοιλάδα σε έναν απέραντο γυμνό βοσκότοπο.
Απέναντί μας ορθώνεται η κορυφή του Αυγού (2177 μέτρα ύψος). Εδώ βρίσκεται
μια από τις τρεις λίμνες του δρυμού, οι άλλες δύο βρίσκονται στην κορυφή της
Φλέγκας, (2159 μέτρα ύψος), απέναντι από το Αρκουδόρεμα.
Σε λίγη ώρα βρισκόμαστε στα 1600 μέτρα υψόμετρο, στη θέση Σταυρός. Μια πρώτη
στάση για να θαυμάσουμε την πανοραμική θέα. Από εδώ μπορείς να δεις τα βουνά της
Δυτικής Μακεδονίας να σμίγουν με τα βουνά της Ηπείρου. Ο εθνικός δρυμός της
Πίνδου, βρίσκεται κατά το μεγαλύτερο τμήμα του στο νομό Γρεβενών, ενώ ένα
μικρότερο τμήμα απλώνεται στο νομό Ιωαννίνων.
Το Αρκουδόρεμα
Από το διάσελο του Σταυρού, αρχίζει η κάθοδος προς το Αρκουδόρεμα,
ακολουθώντας την χωμάτινη, νεροφαγωμένη σε πολλά σημεία της, δασική
διαδρομή.
Στην αρχή τα μάτια βυθίζονται σε ένα πράσινο πέλαγος από οξιές. Η εικόνα
εναλλάσσεται με το δάσος των κωνοφόρων. Μαύρη και λευκόδερμη πεύκη, το ονομαστό
Ρόμπολο. Κορμοί γυμνοί, σε μια σπάνια συμμετρία, ξεχύνονται από τις πλαγιές,
ευθυτενείς και ατέλειωτοι, θαρρείς πως οι κορφές τους θα αγγίξουν τον
ουρανό.
Το δάσος διαδέχονται διάκενα, μικρά και μεγάλα, κατάφυτα από πυξάρια. Ένα
θάμνο με μαλακή ρίζα, από την οποία οι βοσκοί κατασκευάζουν το καμπυλωτό πάνω
μέρος της γκλίτσας.
Φθάνουμε στο περίφημο Αρκουδόρεμα που σχηματίζεται από το ποταμάκι Ζεστό και
το Σαλιατούρας ρέμα.
Ο Απόστολος Διανέλλος δασοπόνος και οικοξεναγός είναι ήδη εδώ και μας δίνει
τη δική του εκδοχή για την ονομασία του ρέματος.
«Άνθρωποι και αρκούδες έπιναν νερό από το ίδιο ρέμα. Ανατολικά στην κοιλάδα,
όπου είχε αραιή δασοκάλυψη ζούσαν οι άνθρωποι και στα δυτικά με την πυκνή
δασοκάλυψη οι αρκούδες. Οι κοινές συναντήσεις ήταν πολλές. Έτσι οιάνθρωποι το
ονόμασαν Αρκουδόρεμα και οι αρκούδες… ανθρωπόρεμα».
Αυτό το ήρεμο ζεστό ρεματάκι τον χειμώνα αλλάζει όψη. Μεταμορφώνεται σε ένα
πολύβουο άγριο ρέμα που τα νερά του καταλήγουν στον ποταμό Αώο.
Κιβωτός ζωής
Η Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε υψόμετρο 1400 μέτρων, ενώ τα βουνά που την
περικλείουν ξεπερνούν σε ύψος τα 2000 μέτρα. Ονομάζεται Ζεστή Κοιλάδα (βλάχικο
τοπωνύμιο Βάλια Κάλντα) γιατί εμφανίζει σημαντικές θερμοκρασιακές διακυμάνσεις
στη διάρκεια του 24ώρου με υψηλές θερμοκρασίες την ημέρα χωρίς νέφωση και πολύ
χαμηλές τη νύχτα.
Η συνολική έκταση του Δρυμού φθάνει τα 70.000 στρέμματα. Ο πυρήνας, δηλαδή το
Εθνικό Πάρκο είναι 33.600 στρέμματα. Μέσα στον πυρήνα απαγορεύεται η
κατασκήνωση, το άναμμα φωτιάς, η κυκλοφορία των οχημάτων και φυσικά το κυνήγι.
Επιτρέπεται μόνον το περπάτημα και η παραμονή από την ανατολή έως την δύση του
ηλίου.
Ο Εθνικός Δρυμός της Πίνδου δεν είναι απλώς ένα όμορφο δάσος. Πρόκειται για
ένα οικοσύστημα που συνδυάζει το τοπίο υψηλής αισθητικής και γεωμορφολογικής
αξίας με τον βιότοπο μεγάλης ποικιλίας χλωρίδας και πανίδας σε εθνική και
πανευρωπαϊκή κλίμακα. Είναι προστατευόμενη περιοχή, ενταγμένη στο Πανευρωπαϊκό
Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών «Φύση 2000» (Νatoura 2000).
Εδώ έχουν καταγραφεί 415 είδη δένδρων, θάμνων και λουλουδιών καθώς και μια
σπάνια μυκοχλωρίδα με 86 είδη μανιταριών. Ανάμεσα σε αυτά η Ραμάρια, (Ramaria
sp), η μορχέλα (Morchella escoulenta)η φαγώσιμη, η Μυκήνη (Mycena sp) και το
σπάνιας ομορφιάς Amanita mouskaria, ένα δηλητηριώδες πορτοκαλί μανιτάρι γνωστό
ως ζουρλομανίταρο. Στην Κοιλάδα διαβιούν 78 είδη πουλιών, ανάμεσά τους σπάνια
αρπακτικά, όπως ο γύπας, ο χρυσογέρακας και ο βασιλαετός. Ο βασιλιάς όμως της
Βάλιας Κάλντα είναι η καφετιά αρκούδα, ένα από τα πλέον απειλούμενα είδη
πανίδας. Η αρκούδα κοιμάται βαθιά όταν έχει βαρύ χειμώνα στην καρδιά του δρυμού,
ψηλά πάνω από το Αρκουδόρεμα. Την Άνοιξη αρχίζει την περιπλάνησή της για την
ανεύρεση τροφής. Τρέφεται με χόρτακαι καρπούς του δάσους, αλλά όταν υπάρχει
έλλειψη τροφής επιτίθεται σε οικόσιτα ζώα, τα οποία βρίσκει αφύλακτα.
Μετακινείται σε μεγάλες αποστάσεις και όπως υποστηρίζουν οι ντόπιοι, μπορεί σε
ένα βράδυ να αλλάξει τομέα. Στην Κοιλάδα έχουν βρει καταφύγιο επίσης ο
αγριόγατος, το αγριόγιδο, η βίδρα, χιλιάδες λαγοί και αγριόχηροι, λύκοι,
ζαρκάδια, ελάφια, σκίουροι, αρπακτικά και αποδημητικά πουλιά ασπροπάριους.
Η πεζοπορία
Συναρπαστική είναι και η πεζοπορία μας στο δάσος με τον Απόστολο Διανέλλο. Σε
οδηγεί με ασφάλεια, ώστε να αφεθείς στη μαγεία του χωρίς ανεπιθύμητες
περιπέτειες. Ταυτόχρονα σου αποκαλύπτει τα μυστικά του: Πώς να μετράς την ηλικία
των δέντρων από τα κλαδιά, τα δαχτυλίδια και την διάμετρο του κορμού τους. Να
αποκρυπτογραφείς πληροφορίες για τις κλιματολογικές συνθήκες. Να
προσανατολίζεσαι σωστά και να εντοπίζεις τον βορρά από την θέση που έχουν τα
βρύα στα δέντρα. Να ξεχωρίζεις τα τοξικά και δηλητηριώδη από τα μη τοξικά άτομα
του δάσους.
Διασκεδάσαμε με τις μικρές πονηριές που επιστρατεύουν διάφορα ερπετά και
αμφίβια όπως σαύρες και βατραχάκια προκειμένου να επιβιώσουν. Όπως ο Βομβητής,
ένα βατραχάκι που όταν νιώθει τον κίνδυνο γυρίζει ανάποδα αποκαλύπτοντας την
κίτρινη κοιλιά του ως ένδειξη …τοξικότητας. Τόσο ο Βομβητής, όσο και ο Τρίτωνας
ο αλπικός, σώζονται από τα αρπακτικά λόγω της τοξικής βλέννης που καλύπτει το
σώμα τους.
Είδαμε άρρωστα δέντρα και τους «γιατρούς του δάσους» εν δράσει. Αλλά και
πεσμένα, νεκρά δέντρα που η φύση τα έχει μεταμορφώσει σε τέχνη. Ατελείωτα τα
μυστήρια του δάσους και των ατόμων του.
Μάθαμε ακόμα πως και οι σπόροι μπορεί να έχουν φτερά. Για παράδειγμα ο σπόρος
από το κουκουνάρι χάρις σε αυτό το φτερό καταφέρνει να πετάξει μακριά, να
επιβιώσει και να γλυτώσει από τον ανταγωνισμό της μαμάς του!
Μα πιο πολύ μείναμε έκθαμβοι από τη μεγαλοπρέπεια που αποπνέουν τα σχεδόν
αθάνατα Ρόμπολα. Τα υπεραιωνόβια δέντρα της Βάλια Κάλντα που ζουν 250, 500 και
1000 χρόνια! Οι άνθρωποι ευχόμαστε μεταξύ μας ο ένας στον άλλο «να τα
εκατοστήσεις», ή «να τα χιλιάσεις», τα δένδρα άραγε μεταξύ τους θα λένε «να
ζήσεις σαν τα Ρόμπολα»;
Κι ύστερα από την συλλογή πληροφοριών και μαγικών εικόνων ήρθε η ώρα της
σιωπής… Μια ανάσα από το Αρκουδόρεμα, κλείνεις τα μάτια και αφήνεσαι…
Στο στροβίλισμα του αέρα ανάμεσα στις πευκοβελόνες και τα πυξάρια. Στις υγρές
νότες που κυλούν στο ποτάμι. Στην αύρα που διατρέχει τις πλαγιές της Φλέγκας.
Στο μακρόσυρτο τικ τακ του ακούραστου δρυοκολάπτη.
Στο θαύμα της ζωής, ένα μυστικό που κρατά καλά φυλαγμένο μέσα της η Ζεστή
Κοιλάδα. Και σου αποκαλύπτεται. Αρκεί να θες να το δεις…
Ότι απέμεινε από τη καμένη εκκλησία του Αγίου
Νικολάου στους Ασπραγγέλους Ζαγορίου
στέκεται εκεί για να μας θυμίζει μια ακόμη θηριωδία που διέπραξαν οι γερμανοί
Ναζί στην περιοχή μας. Ήταν 15 Ιουλίου του 1943 όταν το μαρτυρικό αυτό χωριό
του Ζαγορίου πυρπολήθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Ναζί, οι οποίοι
σκότωσαν και ένα αντρόγυνο.
Η
ιδέα ανήκει στον Up Drons, που κατάγεται
από την περιοχή.. Για την υλοποίηση
χρειάστηκε συνεργασία. Το αποτέλεσμα
μοναδικό.
Το
ομορφότερο ξημέρωμα υπό τους ήχους
παραδοσιακής μουσικής, στα νερά της
λίμνης Παμβώτιδας.
Πολύτιμοι
συνεργάτες και βοηθοί για να γίνουν τα
γυρίσματα, σε μία ώρα δύσκολη αλλά και
μαγική ο πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας
Νήσου Άρης Λιούμπος και ο λεμβούχος
Πέτρος Ματσούκης.
Ο
Γαβρίλης Τότσικας στο κλαρίνο και ο
Σπύρος Χάσκος στο ντέφι... Σαν να αιωρούνται
στη λίμνη.. Η μουσική τους γίνεται λυγμός
και ο Up Drones, καταγράφει ένα ακόμη μοναδικό
βίντεο.
