Η τελευταία Πρωτοχρονιά στη Μικρά Ασία

Ογδόντα έξι χρόνια από την Τελευταία Πρωτοχρονιά της Μικρασίας, την Πρωτοχρονιά του μοιραίου έτους 1922, ας στρώσουμε τη θύμησή της με ροδανθούς και υάκινθους, αφήνοντας τη φαντασία να μας σεργιανίσει σε παρα­δείσους χαμένους αλλά όχι ξεχασμένους: το Αϊβαλί, τα Αλάτσατα, το Αδραμύτιο και τοΑίδίνι∙ τα Βουρλά, το Δικελί, την Έφεσο και τον Τσεσμέ∙ τη Μενεμένη και τα Μουδανιά∙ το Μαρμαρίσι και τα Μοσχονήσια∙ την Προύσα, την Πάνορμο και την Πέργαμο∙ τη Σινώ­πη, τη Σαμψούντα και την Τραπεζούντα∙ τις Φώκιες και τη Σμύρνη, το “Διαμάντι της Ανατολής”, το “Στέμμα της Ιωνίας” την “πόλη του θρύλου και του πόνου”…

Η Σμύρνη, η “γκιαούρ Ισμίρ”, υποδέχεται την Πρωτοχρονιά του ’22 με ευχές στα αρμενικά, τα ιταλικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ολλανδικά και κυρίως στα ελληνικά, αφού η συντριπτική πλειο­ψηφία είναι Έλληνες. Η Σμύρνη με τα τριάντα σχολεία (: την Ευαγγελική Σχολή, το Κε­ντρικό Παρθεναγωγείο, το Ομήρειο Ίδρυμα κλπ,), με τα τέλεια οργανωμένα νοσοκομεία (με πρώτο και καλύτερο το Γκραικικόν) και τους αρρώστους που καταφθάνουν από παντού για να θεραπευτούν, με τα δραστήρια φιλανθρωπικά της ιδρύματα (: το Άσυλο των Αστέγων, το Λαϊκό Κέντρο, το Ορφανοτρο­φείο, τη Φιλόπτωχη Αδελφότητα, το Ταμείο Φτωχών, την Αδελφότητα “Ευσέβεια”, το Σύλλογο Κυριών κ.ά.), με τους δημιουργικούς πνευματικούς συλλόγους της (όπως ο Φι­λολογικός Σύλλογος “Όμηρος”, ο Καλλιτεχνικός, ο δημοσιογραφικός κ,ά,), με τα αθλη­τικά σωματεία της (όπως ο Πανιώνιος και ο Απόλλων) και τις λέσχες της, που συγκέντρωναν όλη την “εκλεκτή κοινωνία”, με τα πολυτελή θέατρα (όπως η Νέα Σκηνή, το Θέατρο Σμύρνης, το Σπόρτιγκ Κλαμπ, το Κράιμερ ή το Γκαίυ) και τους δώδεκα κινηματογρά­φους της, με τις κατάμεστες τράπεζες…και προπαντός η ονειροπόλα Σμύρνη με τον απελευθερωτικό ελληνικό στρατό και με τις δεκαέξι πανέμορ­φες ορθόδοξες εκκλησίες της υποδέχεται τον Αϊ-Βασίλη και τον καινούριο χρόνο….

Η μητρόπολη Αγία Φωτεινή λαμποκοπά μέσα κι έξω. Ο επιβλητικός μητροπολίτης Χρυ­σόστομος με τα χρυσά άμφια και την πατερίτσα του αστράφτει σαν αληθινός βυζαντινός αυτοκράτορας πάνω στο θρόνο του. Το βλέμμα του όμως είναι βυθισμένο στοχαστικά και ανήσυχα στο μέλλον. Λαλεί χαρμόσυνα το πανύψηλο καμπαναριό της Αγίας Φωτεινής καθώς το μεγάλο βαυαρικό ρολόι του δείχνει ακριβώς 12 κι αντιλαλούν οι καμπάνες των άλλων εκκλησιών απ’ την πόλη και τα μαγευτικά περίχωρά της: το Κορδελλιό, το Αλάμπεη και την Παπασκάλα∙ τα Πετρωτά, την Αγία Τριάδα και το Μερσικλή∙ το Βαϊρακλή και το Δραγάτς∙ το Καρατάσι και το Σαλαγανό∙ την Καλλιθέα(Καραντίνα), την Ενόπη (Γκιοζ Τεπές) και τη Μυρακτή (Κοκάρ-Γιαλή)∙ το Βουρνόβα, το Χατζηλάρ και το Βουνάβασι∙ τον Παράδεισο, το Βουτζά και το Σεβδήκιοϊ…

«Τα στενά της σοκάκια, οι φαντασμαγορικοί βερχανέδες της, τα αρχαϊκά της σπίτια, τα καφασωτά παράθυρα, τα αιώνια μπαλκόνια, οι μιναρέδες, τα ψηλά κωδωνοστάσια, οι τρούλοι της, τα σαχνισίδια της μέσα στο τρεμουλιαστό φως των φαναριών της έδιναν στην πόλη μια εντύπωση έντονα ειδυλλιακή, κάποιο μυστικισμό…»(2) πάντοτε. Μέσα όμως στη νύχτα της παραμονής της Πρωτοχρονιάς του ’22 οι μιναρέδες και τα κωδωνοστάσια έμοιαζαν να αποκρεμιούνται σ’ ένα αγκάλιασμα ερωτικό ή θανατηφόρο – δεν ήξερες!

«Το Και, το Παραλλέλι, η Μπελαβίστα, οι Βερχανέδες, οι Μεγάλες Ταβέρνες, το Μπουλβάρ-Αλιότι, ο Κουλές, τα Τράσα (…), τα βαποράκια του Κορδελλιού, το τραμ της πλακόστρωτης προκυμαίας που το ‘σερναν άλογα, τα κατάμεστα με εύθυμο κόσμο κέντρα, τα μονά ζυγά φιστίκια, τα “πολιτάκια” με τα σαντούρια, όλα έμοιαζαν σαν εύθυμες κτυπητές κορδέλες που έπλεκαν ένα χαρωπό γαϊτανάκι. Και μέσα σ’ αυτά η μητέρα να μπαινοβγαίνει με τα παιδιά στα καταστήματα και ν’ αγοράζει τη χαρά του περιττού μέσα σε μεγάλα και μικρά πακέτα…».(3)

Άσε τι γινόταν με τη βασιλόπιτα. «Η νοικοκυρά έβαζε μέσα το φλουρί. Η ίδια σχεδίαζε δικέφαλους αητούς και διάφορα πλουμιά με καρεφύλλια και μύγδαλα [Συνή­θως πατούσε στη μέση μια ρομβοειδή σφραγίδα με το δικέφαλο αητό, απ' αυτές που σκά­λιζαν οι μοναχοί στο Άγιο Όρος]. Η ίδια σκαρίφιζε με ζυμάρι τη χρονολογία. Σαν τρελά μπαινόβγαιναν τα παιδιά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Πότε θα ‘ρθει η ώρα να κό­ψουν την πίτα… Να δουν σε ποιον θα πέσει το φλουρί… Πότε θα μοιράσουν τα ρεγάλα και τους μποναμάδες… Κι οι μεγάλοι αγωνιούσαν για τα ρεγάλα. Ήξεραν ότι όλα ήταν αγο­ρασμένα απ’ του Ξενόπουλου, απ’ τον Μπον Μαρσέ, απ’ τα μεγάλα καταστήματα της Σμύρνης. Πάνω στο στρογγυλό τραπέζι της τραπεζαρίας, η γελένη γεμάτη καρύδια, μύ­γδαλα, φουντούκια, “μάνα του Ουρανού”, κουκουνάρια, σταφίδες, σύκα, κουρμάδες, δα­μάσκηνα, λεμπλεμπούδες. Στη μέση ένα αναμμένο κερί, και τα παιδιά να μπαινοβγαί­νουν, να γεμίζουν τις τσέπες και να μασουλίζουν. Δε σταματούσαν τα κάλαντα και οι ευ­χές στην ξώπορτα…».(4)

Βέβαια, «κάθε παλιά Σμυρνιά, την παραμονή στον εσπερινό, έστελνε στον εφημέριο της ενορίας το κόνισμα του Αγίου Βασιλείου με τον άρτον για το Ύψωμα. Και την άλλη μέρα, ξωλείτουργα ο παπάς ήθελε να πάει στο σπίτι να ψάλει το Απολυτίκιον και το Μεγαλυνά­ριον του Αγίου: “Τον ουρανοφάντορα του Χριστού…”. Η νοικοκυρά κρατούσε μια άσπρη πετσέτα ανοιχτή και ο παπάς βαστώντας τον άρτον τον ύψωνε εκ τρίτου αναφωνών: “Μέγα το όνομα…”. “Της Αγίας Τριάδος”, συμπλήρωνε η οικοδέσποινα. “Πάτερ όσιε, βοήθει τους δούλους σου”, ξανάλεγε ο παπάς κι έκοβε ανάλογες μερίδες, ευλογία για τους εορτάζοντας… Στο Γιαμανλάρ νταγ το πρωί της Πρωτοχρονιάς, όταν ξυπνούσαν οι άνθρωποι, ήθελε να κοιτάξουν το βουνό και να ευχηθούν: “Να είναι στερεωμένοι όλο το χρόνο”. Αν το βουνό ήταν χιονισμένο, αυτό σήμαινε ότι ο χρόνος θα τους ήταν ευτυχισμένος…».(5)

Παρόμοιες σκηνές εκτυλίσσονται παντού…

Στην Κρήνη (Τσεσμές), μετά το κόψιμο και το μοίρασμα της πίτας, άφηναν όλα τα κομμά­τια της πάνω στο τραπέζι μαζί με γλυκά και νερό, για να κατέβει τη νύχτα ο Αϊ-Βασίλης να φάει και να ξεδιψάσει.(6) Επίσης , έσφαζαν στο κατώφλι της πόρτας μια κόττα ή ένα διάνο “για το καλό”.(7)

Στη Χίο της Βιθυνίας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ο νοικοκύ­ρης κάρφωνε ένα κλαδάκι ελιάς πάνω στη βασιλόπιτα, που ακουμπούσαν όρθια στον τοίχο και λειτουργούσε ως ειδώλιο του Αϊ-Βασίλη. Πάνω στο κλαδάκι όλα τα μέλη κρεμούσαν τα χρυσά τους (βραχιόλια, αλυσίδες, σκουλαρίκια, δακτυλίδια κ.ά.) και τα άφηναν εκεί όλη τη νύχτα, για να τους φέρει ο Αϊ-Βασίλης ευτυχία.(8)

Στις Κυδωνίες (Αϊβαλί) η νοικοκυρά σχημάτιζε με ένα πιρούνι πάνω στην πίτα ένα σταυρό “τσιμπιστό”, για να… βγαίνουν τα μάτια των εχθρών και να μην τους γλωσσοτρώνε, ενώ με ένα κλειδί έκαναν διάφορα πλουμιά για να “κλειδώνεται” το στόμα των εχθρών. (9) Εξάλλου, όποιος κέρδιζε το φλουρί δεν το έπαιρνε. Το εξαγόραζε η νοικοκυρά, γιατί ήταν γρουσουζιά να φύγει από το σπίτι.(10)

Στον Πόντο τοποθετούσαν στο εικονοστάσι έξι κλαδιά ελιάς και έξι δάφνης με την ευχή: “ήρθε καλοχρονιά, ας πάει κακοχρονιά”. Επίσης τα κορίτσια έριχναν στη θάλασσα στάρι και αλάτι και έφερναν στο σπίτι θαλασσινό νερό με βότσαλα, που σκόρπιζαν στα δωμάτια, για να έχουν αφθονία αγαθών. Στη Σινώπη, ειδικότερα, κάθε Πρωτοχρονιά κάρφωναν πάνω από το τζάκι ένα νέο κλαδί ελιάς, για να τους δίνει νέα ζωή (11), ενώ όποιος έβρισκε το φλουρί έπρεπε να πάει πρωί πρωί στη βρύση να αφήσει ένα κομμάτι πίτα αλειμμένο με μέλι και βούτυρο, για να εξευμενίσει το στοιχειό που κατοικούσε σ’ αυτή, και να φέρει στο σπίτι ένα κουβά “αγιοβασιλιώτικο νερό” για ανανέωση. (12)

Στα Κοτύωρα καλό σημάδι για την οικογένεια ήταν να πέσει το νόμισμα στην Παναγία, που της “μελετούσαν” και το πρώτο κομμάτι. (l3)

Στην Κασταμονή, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οι νοικοκυρές εκτός από τη βασι­λόπιτα ετοίμαζαν και τον αϊβασιλιώτικο χαλβά και μάλιστα με ιδιαίτερη φροντίδα, γιατί από την επιτυχία του εξαρτούσαν την τύχη της χρονιάς. Μετά τον Εσπερινό, τέσσερις ομάδες μαθητών με λευκούς χιτώνες, γαρνιρισμένους με θαλασσί χρώμα και με πολύχρω­μα φαναράκια στα χέρια επισκέπτονταν όλα τα σπίτια. Τα κεράσματα ήταν ρακί και μεζέ­δες για τους μεγάλους και ξηροί καρποί ή φρούτα για τους μαθητές. Με τα χρήματα που εισέπρατταν κάλυπταν έξοδα του σχολείου…(14)

Έτσι έγιναν όλα, όπως κάθε χρόνο, την Πρωτοχρονιά του 1922. Όμως, μήπως δε σταύ­ρωσαν την πίτα “τρις” με το μαχαίρι; Μήπως δε “μελέτησαν” σωστά τα κομμάτια της; Μήπως δεν πάτησαν σωστά πάνω της τη σφραγίδα και ο δικέφαλος αποτυπώθηκε μονοκέ­φαλος ή ακέφαλος; Μήπως το “φλουράκι” το κέρδισε το Τουρκάκι που παραστεκόταν ή του το “μαρτύρησε” το πονηρό Φραγκάκι; Μήπως δεν πέτυχε ο αϊβασιλιώτικος χαλβάς της Κασταμονίτισσας; Μήπως ξέχασαν να ανανεώσουν τα παλιά κλαδιά ελιάς και δάφνης στα εικονοστάσια τους; Ή μήπως το πρωί της Πρωτοχρονιάς του ’22 πυκνή ομίχλη έκρυβε τη θέα του αχιόνιστου Γιαμανλάρ Νταγ; Μήπως, πάλι, έπιασαν κάποιες κατάρες των Λε­βαντίνων εμπόρων που είχαν θησαυρίσει κάτω απ’ το παλιό τουρκικό καθεστώς των διο­μολογήσεων και τώρα έβλεπαν ότι δεν μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τους Έλληνες; Ή μήπως πίσω απ’ τα καφάσια των παραθύρων τα κατακόκκινα από λύσσα μάτια των Τούρκων “μάτιαζαν” το Ελληνικό στοιχείο, που ζούσε το όνειρο της Ανάστασης; Δεν μπορεί, κά­ποιο κακό σημάδι θα είδαν οι Μικρασιάτες την παραμονή ή ανήμερα της Πρωτοχρονιάς!…

Την Πρωτοχρονιά του 1922 η τραγωδία του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας βρί­σκεται σε κορύφωση. Όλα όμως έγιναν όπως κάθε χρόνο στη “Βασιλίδα της Ιωνίας” και τα περίχωρά της. Γιατί, όπως γράφει ο Η. Βενέζης, «Η καταιγίδα, η καταστροφή πλησία­ζαν. Εμείς ήμαστε τότε σχεδόν παιδιά, δεν είχαμε νου και μάτια να δούμε. Αλλά οι πατέρες μας, που είχαν και τα δυο, δεν ήθελαν να δουν. Δεν είχαν μήτε φαντασία. Η ζωή των ελληνικών κοινοτήτων συνεχιζόταν μέσα σε μιαν ατμόσφαιρα ευφορίας – που είναι χαρακτηριστική των απελπισμένων καταστάσεων…».(12) Για κάποιους ασφαλώς στα παρασκήνια ή και στις κερκίδες του παγκόσμιου αυτού θεάτρου όλα αυτά είναι απλώς στοιχεία τραγικής ειρωνείας, αφού το ξέρουν ή το φαντάζονται ότι πρόκειται για την τελευταία Πρωτοχρο­νιά των Ελλήνων στη Μικρά Ασία.

Το τελευταίο, βέβαια, επεισόδιο της τραγωδίας (η «κα­ταστροφή», η «έξοδος») θα παιχτεί «επί σκηνής» τον Αύγουστο του ίδιου έτους…

Από τότε οι Ελληνομικρασιάτες, μπορεί να μετρούσαν όπως όλοι οι χριστιανοί το χρόνο με αφετη­ρία τη Γέννηση του Χριστού, ως πρόσφυγες όμως αναμετρούσαν το χρόνο με αφετηρία την αποφράδα εκείνη μέρα του Αυγούστου που οι πύρινες γλώσσες έζωσαν θανατηφόρα τον Ελληνι­σμό της Μικρασίας, αφανίζοντας ένα μεγάλο κομμάτι του και ξεριζώνοντας το υπόλοιπο από τα χώματα όπου για τριάντα ολόκληρους αιώνες ζούσε και δημιουργούσε έργα θαυ­μαστά. Γι’ αυτό και η βασιλόπιτά τους ουσιαστικά ήταν συνδυασμός του “εορτα­στικού” άρτου και του “μελίπηκτου” των αρχαίων προσφορών προς τους θεούς και προς τους νεκρούς αντίστοιχα!…

Υ.Γ. Πριν από 15 χρόνια, παρουσιάζοντας τα έθιμα αυτά στην εκδήλωση κοπής της πίτας του ενιαίου τότε Συλλόγου Μικρασιατών Ρεθύμνου στο Δημαρχείο της πόλης μας, είχα προτείνει να κόβονται δύο βασιλόπιτες, όπως ήταν το έθιμο στην Αρτάκη της Κυζίκου(15): μια «ανεβατή», αφιερωμένη στο Χριστό, τον Αϊ-Βασίλη και τους οικείους και μία «λειπανάβατη», αφιερωμένη στους νεκρούς μας, θαμμένους και άταφους. Πράγματι οι Μικρασιάτες του Ρεθύμνου δεν άργησαν να κόβουν δύο πίτες∙ όχι, όμως, κατά το έθιμο της Κυζίκου αλλά κατά τις ε-πιτα-γές του διχασμού, που του επέτρεψαν να τους κάνει “ποδαρικό”!!…

Ι) Ισαβέλλα Μαλόβρουββα, «Σμύρνη, Διαμάντι της Ανατολής. Περιοδεία φαντασίας στην παλαιά Σμύρνη», Μικρασιατικά Χρονικά, τόμος Α’, σελ. 181-184. 2) Διδώ Σωτηρίου, Οι νεκροί περιμένουν, σελ. 54. 3) lφιγένεια Χρυσοχόου, Ξεριζωμένη Γενιά, σελ. 394. 4) Σωκράτης Ρωνάς, «Λαϊκό Μηνολόγιο Σμύρνης», Μικρασιατικά Χρονικά, τόμος Ζ’, σελ. 310. 5) Δημ. Λουκάτος, ” Το έθιμο της Βασιλόπιτας”, Μικρασιατικά Χρονικά, Τόμος Ι΄, σελ. 121. 6) Δημ. Λουκάτος, ό.π., σελ. 123. 7) Γεώργιος Μέγας, Ελληνικαί εορταί και έθιμα λαϊκής λατρείας, Αθήνα 1956, σελ. 61. 8 ) Δημ. Λουκάτος, ό.π., σελ. 124. 9) Γ. Μέγας, ό.π., σελ. 60-61. 10) Δημ. Λουκάτος, ό.π., σελ. 125. 11) Γ. Μέγας, ό.π., σελ. 72. 12) Γ. Μέγας, ό.π., σελ. 70. 13) Λύσανδρος Θεοδωρίδης, «Η Παραμονή του Αγίου Βασιλείου εις Κασταμονήν», Μικρασιατικά Χρονικά, τόμος Β’, σελ. 172. 14) Ηλίας Βενέζης, Μικρασία, Χαίρε, σελ. 37-38. 15) Δημ. Λουκάτος, ό.π., σελ. 108.

www.agonigrammi.com

Γιώργος Καμίνης. ''Στην Αθήνα φαίνεται η κρίση όλης της χώρας''.

∆εν περιγράφει την Αθήνα µε µαύρο - άσπρο, κι ας βιώνει η πόλη, όπως και η χώρα, από τις πιο δύσκολες περιόδους. Κλείνοντας ένα χρόνο στην ηγεσία του ∆ήµου Αθηναίων, ο κ. Γ. Καµίνης µιλάει στο «Βήµα» για την πεποίθησή του ότι οι υποβαθµισµένες γειτονιές µπορούν να ζωντανέψουν και να γίνουν... Πορτοµπέλο και Ντόκλαντς. Μάλιστα ο δήµαρχος Αθηναίων καλεί επενδυτές να ρισκάρουν, λέγοντας ότι «εγώ θα επένδυα στην Αθήνα». Αρνείται τις αιτιάσεις ότι είναι αυτοδιοικητικός εκπρόσωπος της µνηµονιακής πολιτικής ενώ λέει ότι νιώθει «µια εκλεκτική συγγένεια µε τον Λουκά Παπαδήµο». Ο κ. Καµίνης αφήνει ανοιχτή την... πόρτα στο ενδεχόµενο να περάσει στην κεντρική πολιτική σκηνή. Προσώρας, επιµένει ότι «η Αθήνα είναι κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά όχι πασαρέλα…». Ρίχνει έµµεσες βολές κατά του «Καλλικράτη», ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει ταµπού µε τους ιδιώτες στη διαχείριση των σκουπιδιών και προαναγγέλλει ότι θα παραδώσει σύντοµα το νοµοσχέδιο για τις διαδηλώσεις στους αρχηγούς των κοµµάτων. 

Ενα χρόνο μετά την εκλογή σας, ποια πρωτοβουλία που πήρατε θα λέγατε ότι έχει αποδώσει καρπούς; 

«Εξοικονόµηση πόρων, εξορθολογισµός δαπανών, διεύρυνση της κοινωνικής πολιτικής του δήµου. Περιορίσαµε κατά 25% - 30% τις δαπάνες, κάναµε συγχωνεύσεις νοµικών προσώπων. Στόχος είναι ο δήµος να αποκτήσει επιτελική λειτουργία. 

Γιατί έφυγα από την Κοτζιά; Ηρθα στη Λιοσίων για να είµαι κοντά στις υπηρεσίες. Επιδιώκουµε ο δήµος, που είναι ο εγκέφαλος και ο βραχίονας για να αλλάξει η πόλη, να γίνει πρότυπο χρηστής διοίκησης. Ποτέ αυτός ο δήµος δεν ήταν πρότυπο χρηστής διακυβέρνησης». 

Υπάρχει κάποια παρέμβαση που δεν κάνατε και το έχετε μετανιώσει; «∆εν έχει προχωρήσει ο συνήγορος του δηµότη. Οµως, το απόλυτο επαγγελµατικό ασυµβίβαστο που απαιτεί η θέση, η αυξηµένη πλειοψηφία και η µυστικότητα της ψήφου στο δηµοτικό συµβούλιο, που ορίζει ο νόµος, αποθαρρύνουν επαγγελµατίες να αναλάβουν το ρίσκο της υποψηφιότητας». 

Στις πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις σας αναπτύχθηκε αντιπαράθεση με τον κ. Παπουτσή για το κέντρο της Αθήνας. 

«∆εν υπάρχει καµία αντιδικία και κυρίως προσωπική. ∆εν το αντέχει η Αθήνα. Ο δήµαρχος οφείλει να τονίζει ποια είναι τα προβλήµατα, να επισηµαίνει τα ελλείµµατα πολιτικής ή εφαρµογής µέτρων. Τι; Να µην πω ότι δεν υπάρχει συγκεκριµένη µεταναστευτική πολιτική αντιµετώπισης των παράνοµης µετανάστευσης;». 

Θεωρείτε ότι δεν υπάρχει μεταναστευτική πολιτική; 

«∆εν υπάρχει µεταναστευτική πολιτική γιατί µας έχει πάρει από κάτω η παράνοµη µετανάστευση. Είναι διάτρητα τα σύνορα. Επίσης, δόθηκαν εκατοµµύρια ευρώ από την ΕΕ για εθελοντική επιστροφή µεταναστών και για κέντρα υποδοχής, που δεν έχουν απορροφηθεί. Είδατε να έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια κέντρα υποδοχής; Ολους τους στέλνουν στη χοάνη της Αθήνας. Επίσης, πώς να φρενάρεις το οργανωµένο έγκληµα; Το παρεµπόριο ή φρενάρεται στην είσοδο της χώρας, στο τελωνείο, ή αλλιώς θα κυνηγάµε τον τελευταίο κρίκο, τον άνθρωπο που τρέχει µε τον µπόγο στην πλάτη. Το ίδιο συµβαίνει µε τη διακίνηση ναρκωτικών και την πορνεία». 

Ομως οι επισημάνσεις δεν ενδιαφέρουν τον πολίτη που βλέπει τη ζωή του να χειροτερεύει... 

«Στην Αθήνα καθρεφτίζεται όλη η κρίση που διέρχεται η χώρα. Στις γειτονιές, στο κέντρο της Αθήνας, βλέπουµε να υπάρχει µια επέκταση της οργανωµένης εγκληµατικότητας – πορνεία, εµπόριο ναρκωτικών, παρεµπόριο. ∆εν είναι κάτι που προέκυψε... χθες. Οφείλεται στο ότι δεν παίρνονται αποφάσεις και συνεχώς τα προβλήµατα µπαίνουν κάτω από το χαλί. Οµως οι υποβαθµισµένες γειτονιές µπορούν να ζωντανέψουν. Τόσο υποβαθµισµένα ήταν κάποτε το Πορτοµπέλο και τα Ντόκλαντς. Οι τιµές πέφτουν στο κέντρο. Υπάρχει χώρος για ιδιωτικές επενδύσεις. Αυτό που χρειάζεται είναι ένας ευφυέστερος δήµος και επενδυτές που θα ρισκάρουν. Εγώ, πάντως, θα επένδυα στην Αθήνα». 

Πιστεύετε ότι ο κ. Παπαδήμος θα προχωρήσει το νομοσχέδιοομπρέλα για παρεμβάσεις στο κέντρο της Αθήνας; 

«Επαναβεβαιώθηκε στη σύσκεψη της περασµένης Τετάρτης. Εχω τη διαβεβαίωση του κ. Παπαδήµου ότι το θέλει. Εµείς είµαστε έτοιµοι να το “τρέξουµε”. Εχουµε ετοιµάσει επιµέρους διατάξεις και ρυθµίσεις τις οποίες θα διαµορφώσει µια νοµοπαρασκευαστική επιτροπή υπό τον υπουργό Επικρατείας, τον κ. Σταυρόπουλο». 

Ποια είναι η γνώμη σας για τον Λουκά Παπαδήμο; 

«Νιώθω µια εκλεκτική συγγένεια µε τον Λουκά Παπαδήµο. Μπήκε στην κυβέρνηση για να βοηθήσει. Γι’ αυτό πρέπει να έχει την ανεπιφύλακτη στήριξη από τις δυνάµεις που µετέχουν στην κυβέρνηση, και οι οποίες πρέπει να κάνουν στην µπάντα τις επιµέρους διαφωνίες τους. Αυτή τη στιγµή η χώρα κινδυνεύει. Εκτός και αν κάποιος επενδύει στο χάος». 

Η αντιπολίτευση στον uni0394ήμο Αθηναίων σάς κατηγορεί για αυτοδιοικητικό εκπρόσωπο της μνημονιακής πολιτικής... 

«Αυτά είναι ανοησίες. Και µας έχουν κοστίσει πολλαπλά αυτές οι αντιλήψεις εδώ και χρόνια. Γιατί µετατράπηκε ο δήµος σε προπύργιο κυβερνητικών ή αντικυβερνητικών πολιτικών αντί οι εµπλεκόµενοι στα δηµοτικά πράγµατα να κάνουν τη δουλειά τους, όντας βέβαια πολιτικά ενεργοί». 

Εχετε μιλήσει για υπεράριθμο προσωπικό στον δήμο. Αληθεύει ότι όταν πήγατε στο υπουργείο Εσωτερικών ταχθήκατε υπέρ της απομάκρυνσης 2.000 εργαζομένων; 

«Ουδέποτε συνέβη κάτι τέτοιο µε τα περί αποµάκρυνσης εργαζοµένων. Στον ∆ήµο Αθηναίων εργάζονται συνολικά περίπου 10.000 άτοµα. Αλλού υπάρχει δυναµικό που περισσεύει και αλλού χρειάζονται επιπλέον δυνάµεις, όπως άλλωστε συµβαίνει και στον υπόλοιπο δηµόσιο τοµέα».

Εφεδρεία, απολύσεις, μετατάξεις περιλαμβάνονται στο μέλλον για τον δήμο; 

«Ο δήµος επιδιώκει να αξιοποιεί προσωπικό και όχι να το περικόπτει. Εφέτος τις χριστουγεννιάτικες γιορτές τις οργάνωσε ο δήµος αυτοδύναµα µε 200.000 ευρώ, αξιοποιήσαµε το προσωπικό µας. Πέρυσι δόθηκε σε εταιρείες η οργάνωση του εορταστικού προγράµµατος και είχε δεκαπλάσιο κόστος. Οσο για την εφεδρεία, πολύ κακό για το τίποτα... Μας κόστισε πολύ. Η εφεδρεία ξανάφερε τον εφιάλτη των σκουπιδιών. Για να δούµε τελικά ότι 15 εργαζόµενοι έµπαιναν στην εφεδρεία. Οπότε προς τι αυτή η ιστορία; Ο θεσµός των µετατάξεων θα µπορούσε να λειτουργήσει. Πάντως, όλα θα έπρεπε να έχουν γίνει από την αρχή ορθολογικά στη δηµόσια διοίκηση. Τώρα, αφού ούτε αξιολόγηση των εργαζοµένων έγινε ποτέ, ούτε οι πραγµατικές ανάγκες καταγράφηκαν, καταφεύγουν στα “κουρέµατα” και στις προκρούστειες λύσεις». 

Εκπέμπετε δυσαρέσκεια για τον «Καλλικράτη»... 

«Ο Καλλικράτης είναι ένα νοµοθέτηµα για το οποίο έχει έρθει η ώρα της αποτίµησής του και των όποιων προβληµάτων δηµιουργεί». 

Θα αναλάβουν τη διαχείριση απορριμμάτων ιδιώτες; 

«∆εν έχω κανένα ταµπού µε τους ιδιώτες. Ο σχεδιασµός και ο έλεγχος στη λειτουργία του όποιου συστήµατος διαχείρισης απορριµµάτων πρέπει να αποτελεί ευθύνη του δήµου. Για την υλοποίηση κριτήριο πρέπει να αποτελεί ποια είναι η αποτελεσµατικότερη λύση, είτε αυτή είναι αυτοδύναµη δηµοτική λειτουργία είτε σύµπραξη µε ιδιώτες». 

Το κέντρο πεθαίνει γιατί γίνονται κινητοποιήσεις και κλείνουν δρόμοι ή γιατί έχει εξαερωθεί η αγοραστική δύναμη του κόσμου; 

«Ο κόσµος δεν κατεβαίνει στο κέντρο, κυρίως, λόγω οικονοµικής δυσπραγίας. Ωστόσο, δεν φταίει µόνο αυτό. Προχθές πήγα σε µεγάλο εµπορικό κέντρο και ήταν φίσκα, ακόµη και αν ο κόσµος δεν ψώνιζε τόσο πολύ...Οι άναρχες διαδηλώσεις των 50-100 ατόµων στους δρόµους του κέντρου έχουν επιδεινώσει εδώ και καιρό την κατάσταση. Και οι πολιτικοί το αποσιωπούσαν». 

Σας έχει περάσει από το μυαλό να κάνετε κάποια στιγμή το βήμα για την κεντρική πολιτική σκηνή; «∆εν έχω κλείσει ακόµη ούτε καν έναν χρόνο στον ∆ήµο Αθηναίων και έχω πολλή δουλειά µπροστά µου. Αφήστε που πιστεύω ότι η Αθήνα είναι κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά όχι πασαρέλα». 

www.tovima.gr

ΚΑΡΟΛΟΣ ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ: «Το 2012 είτε θα πετύχουμε, είτε θα αποτύχουμε οριστικά».

Την αναγκαία συναίνεση όλων μελών της κυβέρνησης, όλων των κομμάτων, των διαμορφωτών της κοινής γνώμης, των συνδικαλιστών, του πνευματικού κόσμου, των επιχειρηματιών και των κρατικών λειτουργών, με τον ίδιο να την εγγυάται προσωπικά για να βγει η Ελλάδα από την κρίση, επισημαίνει στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Με ξεκάθαρο τρόπο, ο κ. Κάρολος Παπούλιας, τονίζει ότι «το 2012 είτε θα πετύχουμε είτε θα αποτύχουμε οριστικά», ενώ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. «Τα μέτρα λιτότητας και η υπερφορολόγηση μισθωτών και συνταξιούχων δεν αποτελούν μονόδρομο. Λιτότητα χωρίς αξιοπρέπεια σημαίνει διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής», υπογραμμίζει.

Εκτιμά ως σημαντικό βήμα τον σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμου που δεν πρέπει να μείνει μετέωρο, όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, και συμπληρώνει: «Το μέτωπο εναντίον της εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη πρέπει να είναι αρραγές, γιατί έχουμε χρέος να αποτρέψουμε μια εθνική καταστροφή - με αφόρητες συνέπειες ιδιαίτερα για τους αδύναμους». Δυστυχώς, όπως αναφέρει, στην ευρωζώνη κυριαρχεί η αντίληψη ότι η περιοριστική πολιτική είναι η απάντηση στην κρίση.

Ειδικότερα, επισημαίνει την ανάγκη πάταξης της φοροδιαφυγής, ως ζήτημα εθνικής επιβίωσης και τη δημιουργία ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου για την προστασία των αδύναμων, που θα εξασφαλιστεί μόνο όταν οι έχοντες αντιμετωπιστούν με όρους ισονομίας και ισοπολιτείας.

«Δεν πιστεύω ότι η ισορροπία των αριθμών φέρνει την ευτυχία των λαών. Η λύση βρίσκεται στην ανάπτυξη και στην απασχόληση. Γι' αυτό είναι κρίσιμο να επιδείξουμε άμεσα αποτελέσματα. Μόνο έτσι, θα μπορέσουμε με αξιώσεις να διεκδικήσουμε από τους εταίρους μας τη βελτίωση του προγράμματος προσαρμογής και αναπτυξιακή βοήθεια για να βγούμε από την ύφεση», υπογραμμίζει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ευχόμενος προς όλες τις Ελληνίδες και τους Έλληνες, τους στρατιώτες μας, σε εκείνους που δουλεύουν στα νοσοκομεία και σε όσους νοσηλεύονται, στους ναυτικούς μας, σε κάθε συμπολίτη μας που δεν μετέχει στη γιορτή.

Καταλήγοντας απευθύνεται στους συμπατριώτες μας που ζουν στο εξωτερικό και νοσταλγούν μια πατρίδα που συχνά τους πληγώνει.

http://parakalamoscity.blogspot.com

Καταρρέουν μισθοί και ωράρια εργασίας

Εικόνα κατάρρευσης παρουσιάζουν οι μισθοί και οι εργασιακές σχέσεις (ωράριο εργασίας, κλαδικές συμβάσεις, επιδόματα) τους τελευταίους μήνες, με αποκορύφωμα τουλάχιστον 1.500 επιχειρήσεις (αύξηση 600% σε σχέση με πέρυσι) να έχουν καταγγελθεί ότι δεν έχουν ακόμη καταβάλει το Δώρο των Χριστουγέννων (νόμιμη ημερομηνία καταβολής 21 Δεκεμβρίου), ενώ πολλαπλάσιες είναι οι καταγγελίες για μη καταβολή δεδουλευμένων για τους τελευταίους 2 έως 8 μήνες, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που συνέλεξε το ΣΕΠΕ και δημοσίευσε η "Αυγή" την περασμένη Τετάρτη.

Η κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας (επίσημο ποσοστό 17,8%, πραγματικό 21% και με προοπτική, σύμφωνα με το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, να φθάσει το εφιαλτικό 28%, δηλαδή σχεδόν 1,5 εκατομμύριο ανέργους το 2012) συνοδεύεται από δραματικές αλλαγές στην αγορά εργασίας. Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του ΣΕΠΕ (Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας) επιβεβαιώνουν πλήρη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, καθώς το πρώτο εννεάμηνο του 2011, σε αντιστοιχία με την ίδια περίοδο πέρυσι, η μερική απασχόληση σημείωσε αύξηση κατά 100% και η εκ περιτροπής εργασία κατά 300%, οδηγώντας έτσι σε δραματική μείωση και τους μισθούς.

Εργαζόμενοι με πλήρη απασχόληση αποδέχονται υπό την απειλή της απόλυσης εργασία 4, 3 ή ακόμα και 1 ημέρας την εβδομάδα με αντίστοιχη μείωση των μισθών τους, αν και σε αρκετές περιπτώσεις οι πραγματικές ώρες εργασίας που καλείται να δουλέψει κάποιος εργαζόμενος ίσως είναι και περισσότερες του οκταώρου, ασχέτως του τι έχει συνομολογηθεί σε μια ατομική σύμβαση εργασίας.

Κατάρρευση της πλήρους απασχόλησης.

Επιπλέον, όπως καταδεικνύουν τα στοιχεία του ΣΕΠΕ, μία στις δύο μετατροπές συμβάσεων από πλήρη σε εκ περιτροπής εργασία γίνεται με μονομερή απόφαση του εργοδότη, ενώ σε αρκετές περιοχές (π.χ. Αττική) οι νέες προσλήψεις είναι μοιρασμένες μεταξύ πλήρους και ευέλικτης απασχόλησης. Ωστόσο, στον Νομό Θεσσαλονίκης, οι ευέλικτες σχέσεις εργασίας υπερτερούν, καθώς το άθροισμα των νέων προσλήψεων μερικής και εκ περιτροπής εργασίας φθάνει τις 24.806 έναντι 18.756 προσλήψεων πλήρους απασχόλησης.

Είναι ακόμα ενδεικτικό ότι:

* Το 2009 οι συμβάσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης αντιπροσώπευαν το 79% των νέων συμβάσεων, το 2010 αντιπροσώπευαν το 66,9% και το πρώτο εννεάμηνο του 2011 μόλις το 58,92%.

* Οι συμβάσεις πλήρους απασχόλησης των προηγούμενων ετών που μετατράπηκαν στη διάρκεια του 2011 είναι αυξημένες κατά 102,46% όσον αφορά τη μερική απασχόληση και 307,44% για την εκ περιτροπής απασχόληση, κατόπιν συμφωνίας με τους εργαζομένους. Πρωτοφανή αύξηση της τάξης του 1.192,39% παρουσιάζει η εκ περιτροπής εργασία με μονομερή απόφαση του εργοδότη σε σχέση με τις αντίστοιχες του 2010.

* Το 2010 μετατράπηκαν 26.253 συμβάσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης σε άλλες μορφές ευέλικτων συμβάσεων εργασίας. Ο αριθμός αυτός είναι κατά 54,6% αυξημένος σε σχέση με το 2009. Ήδη τους εννιά πρώτους μήνες του 2011 έχουν μετατραπεί 42.488 συμβάσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης είτε σε συμβάσεις μερικής είτε σε συμβάσεις εκ περιτροπής εργασίας.

Φθηνοί οι νέοι, απολύονται οι μεγαλύτεροι...

* Οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα (μέσω της υπογραφής επιχειρησιακών ή ατομικών συμβάσεων) υπολογίζεται ότι έχουν υποχωρήσει κατά μέσον όρο πάνω από 25% (από 8% έως 20%, υπολογίζει με επίσημα στοιχεία το ΣΕΠΕ), ενώ το 70% των επιχειρήσεων, είτε έχουν προχωρήσει σε μείωση μισθών είτε όχι, καθυστερούν την καταβολή των δεδουλευμένων στους εργαζόμενους.

* Η τρόικα έχει απαιτήσει για την εκταμίευση της 7ης δόσης να μειωθούν οι κατώτατοι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και οι εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές. Το υπουργείο Εργασίας έχει δεσμευτεί ότι από τις πρώτες ημέρες του νέου χρόνου θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις μεταξύ των "κοινωνικών εταίρων" για μείωση των μισθών (σ.σ.: την Τετάρτη η ΓΣΕΕ επισκέπτεται τον πρωθυπουργό Λ. Παπαδήμο διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται να συζητήσει τέτοιο θέμα), ενώ θα προωθήσει σε δύο δόσεις μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Από την πλευρά του ο ΣΕΒ έχει διαμηνύσει, προφανώς ενόψει διαπραγματεύσεων για περαιτέρω ευελιξία (!) στη αγορά εργασίας, τονίζοντας επίσης ότι το μέσο κόστος εργασίας στη χώρα μας, παρά τις σημαντικές μειώσεις, παραμένει υψηλό, στοχεύοντας έτσι (και) στους κατώτατους μισθούς.

* Πάντως το υπουργείο Εργασίας προώθησε λίγο πριν φύγει το 2011 εγκύκλιο για την πρόσληψη και απασχόληση (για διετή εργασιακή εμπειρία) νέων ηλικίας 18 - 25 ετών με μειωμένους έως 20% μισθούς σε σχέση με τις αμοιβές που προβλέπουν είτε η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας είτε οι κλαδικές ομοιοεπαγγελματικές και οι επιχειρησιακές συμβάσεις.

Η αμοιβή των νέων πέφτει έτσι στα 601 ευρώ μεικτά ή 490 καθαρά (έναντι των 751 ευρώ που παραμένει το κατώφλι της ΕΓΣΣΕ). Οι επιχειρήσεις που αναμένεται να σπεύσουν να επωφεληθούν δεν θα πρέπει να έχουν προχωρήσει σε απολύσεις το τελευταίο τρίμηνο, ωστόσο εξαιρούνται οι οικειοθελείς αποχωρήσεις, γεγονός που αναμένεται να τροφοδοτήσει κύμα νέων "αποχωρήσεων" παλαιών και ακριβών εργαζομένων και αντικατάστασή τους από φθηνούς νέους εργαζόμενους.

www.avgi.gr

Το 2011 από το Α ώς το Ω

Υπάρχουν δύο ειδών χρονιές: Εκείνες που κυριαρχούνται από μερικά μεγάλα γεγονότα κι εκείνες που είναι υπερβολικά πλούσιες σε γεγονότα. Είναι σαφές ότι το 2011 ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Γιατί μπορεί τα γεγονότα της Αραβικής Άνοιξης να κυριάρχησαν, αλλά δεν ήταν τα μόνα. Τα διάφορα κινήματα "Καταλάβετε" από τη Μαδρίτη ώς τη Νέα Υόρκη, παράλληλα με την εξαπλούμενη λιτότητα σε όλη την Ευρώπη, οι πρωτόγνωρες (για τα βρετανικά δεδομένα) διαδηλώσεις των νέων στις βρετανικές πόλεις, η σφαγή από τον Μπρέιβικ στη Νορβηγία, η φυσική και πυρηνική καταστροφή σε μια από τις πιο προηγμένες τεχνολογικά χώρες του κόσμου, στην Ιαπωνία, η υποβάθμιση, για πρώτη φορά στην ιστορία τους, των ΗΠΑ, από έναν οίκο αξιολόγησης ήταν μερικά από τα γεγονότα που σημάδεψαν τη χρονιά που έφυγε. Από το Α ώς το Ω, λοιπόν, όλα τα γεγονότα που έγιναν πρωτοσέλιδα τους περασμένους δώδεκα μήνες.

Αραβική Άνοιξη: Η αρχή έγινε με την Τυνησία και τη "βελούδινη" ανατροπή του προέδρου Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Άλι στις 14 Ιανουαρίου. Είχε προηγηθεί, στις 17 Δεκεμβρίου του 2010, η αυτοπυρπόληση του νεαρού πλανόδιου μανάβη Μοχάμεντ Μπουζίζι, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την αυθαίρετη συμπεριφορά των αρχών απέναντί του. Ο πανίσχυρος έως εκείνη τη στιγμή πρόεδρος δεν μπορούσε να φανταστεί ότι, σε λιγότερο από έναν μήνα, μόλις που θα πρόφταινε να εγκαταλείψει το προεδρικό μέγαρο, πριν εισβάλουν σε αυτό οι διαδηλωτές... Όπως άλλωστε και ο ομόλογός του της Αιγύπτου δεν φανταζόταν ότι οι διαδηλώσεις που ξεκινούσαν στις 25 Ιανουαρίου, στην πλατεία Ταχρίρ του Καΐρου, θα τον οδηγούσαν στις 11 Φεβρουαρίου να παραδώσει τα ηνία της εξουσίας, ύστερα από 30 χρόνια, στο στρατιωτικό συμβούλιο, που κυβερνά έως σήμερα... Στις υπό εξέλιξη βουλευτικές εκλογές, που διεξάγονται σε τρεις φάσεις, πρώτη δύναμη, όπως αναμενόταν άλλωστε, αναδεικνύονται οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι. Το λιγότερο αναμενόμενο ήταν η δεύτερη θέση των σαλαφιστών του κόμματος Αλ Νουρ: οι σχέσεις των δύο κομμάτων θα είναι καθοριστικές για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης. Οι στρατηγοί του Στρατιωτικού Συμβουλίου αναμένεται να παίξουν καταλυτικό ρόλο: έχουν υποσχεθεί ότι θα παραδώσουν την εξουσία τον Ιούνιο, αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα ότι αυτό θα συμβεί...

Βρετανία - διαδηλώσεις νέων: Η εικόνα των «ταραχών» το 2011 δεν ήρθε από την πλατεία Συντάγματος, αλλά από το Τότεναμ του Λονδίνου, όπου ξεχείλισαν τον Αύγουστο η οργή και η απελπισία των νέων. Στη Γηραιά Αλβιόνα η κρίση, που δεν έχει σταματήσει ούτε λεπτό μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008, έχει πλήξει κυρίως τη νεολαία, με την ανεργία να περιθωριοποιεί σχεδόν έναν στους τέσσερις νέους, με τα κοινωνικά επιδόματα να έχουν ψαλιδιστεί ή και καταργηθεί, με τα δίδακτρα τα πανεπιστήμια να έχουν εκτοξευτεί σε απαγορευτικά ύψη για πλατιά στρώματα των νεαρών Βρετανών, με τα περισσότερα κέντρα νεολαίας να έχουν βάλει λουκέτο. Επί μία εβδομάδα καίγονταν τα προάστια του Λονδίνου -και άλλων βρετανικών πόλεων- ενώ η αστυνομία έκανε επίδειξη πυγμής και ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον... διακοπές. Ο απολογισμός ήταν ένας νεκρός, εκατοντάδες τραυματίες, χιλιάδες συλλήψεις, ακόμη και νεαρών γύρω στα 14. Η καταστολή έκανε τη δουλειά της, οι ταραχές σταμάτησαν, αλλά τα βρετανικά προάστια συνεχίζουν να «βράζουν», με την επόμενη έκρηξη να είναι θέμα χρόνου.

Γαλλογερμανικός άξονας: Το 2011 διαμορφώθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της ευρωπαϊκής ενοποίησης ένα άτυπο όργανο, το οποίο δημοσίως συνεδρίασε τέσσερις φορές. Αυτό αποτελούνταν από όλα τα θεσμικά όργανα της Ευρωζώνης και τους ηγέτες της Γαλλίας και της Γερμανίας. Και η σύγκλισή του έφτασε να θεωρείται αυτονόητη, καθώς, ακόμη και με σφιγμένα τα δόντια, όλοι περίμεναν από τον γαλλογερμανικό άξονα να βρει τη λύση στην κρίση. Η γαλλογερμανική... πρωτοπορία δεν είχε πάντα αρνητικό άρωμα στην Ευρώπη. Πολλές φορές τις τελευταίες δεκαετίες το Παρίσι και η Βόννη -μετέπειτα το Βερολίνο- τραβούσαν μπροστά και οι άλλοι ακολουθούσαν. Ποτέ όμως δεν ένοιωθαν κομπάρσοι, όπως σήμερα. Κατά τη διάρκεια του 2011 φάνηκε πως μοναδικός συνομιλητής της σιδηράς καγκελαρίου Μέρκελ -ή «μαντάμ νον»- ήταν ο Γάλλος πρόεδρος Σαρκοζί. Για μήνες, μάλιστα, φάνηκε να επιβάλλει τους όρους του, με εξαίρεση την επιμονή της Μέρκελ για συμμετοχή των ιδιωτών στο κόστος διάσωσης των κλυδωνιζόμενων χωρών της Ευρωζώνης (το περιβόητο PSI). Στο τέλος, η κατάσταση αντιστράφηκε. Η Μέρκελ «πέρασε» σχεδόν το σύνολο των απόψεών της -δημοσιονομική πειθαρχία, φρένο χρέους, αυτόματες κυρώσεις στους παραβάτες, «οροφή» στους πόρους των μηχανισμών διάσωσης κ.λπ.- και αποδέχτηκε να πάρει πίσω το αίτημα για τη συμμετοχή των ιδιωτών. Οι λοιποί εταίροι ήταν ουσιαστικά απόντες σ' αυτή τη μαραθώνια διαπραγμάτευση.

ΔΝΤ: Σίγουρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα προτιμούσε να βρισκόταν στο προσκήνιο της επικαιρότητας τη χρονιά που φεύγει για λόγους που άπτονται των στόχων και των πολιτικών του. Τίποτε δεν προϊδέαζε για τα όσα θα λάμβαναν χώρα στη σουίτα 2806 του ξενοδοχείου "Σοφιτέλ" της Νέας Υόρκης, στις 14 Μαΐου, αναστατώνοντας και τον διεθνή οργανισμό και τη γαλλική πολιτική σκηνή... Το μόνο σίγουρο είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε η Εισαγγελία της Νέας Υόρκης, υπό τον Σάιρους Βανς τον νεότερο: ότι υπήρξε μεν σεξουαλική επαφή, αλλά κανείς, πλην των δύο πρωταγωνιστών, δεν μπορεί να πει αν ήταν προϊόν συναίνεσης ή εξαναγκασμού. Οι τίτλοι τέλους στην πολύκροτη υπόθεση, που έκοψε πρόωρα το νήμα των προεδρικών φιλοδοξιών εκείνου που σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις ήταν το φαβορί για τις προεδρικές εκλογές της άνοιξης φέτος, έπεσαν στις 22 Αυγούστου. Είχαν περάσει 101 ημέρες από το βράδυ που ο Στρος Καν, σιδεροδέσμιος, οδηγείτο, μετά από μια νύκτα στο αστυνομικό τμήμα, ως... κοινός θνητός, στο δικαστήριο και μετά στις φυλακές Ράικερς της Νέας Υόρκης. Θα ξανάβρισκε την ελευθερία του στις 20 Μαΐου, με την καταβολή εγγύησης 6 εκατομμυρίων δολαρίων. Στο μεταξύ είχε παραιτηθεί από επικεφαλής του ΔΝΤ -θέση που κατέλαβε η Κριστίν Λαγκάρντ, μέχρι πρότινος υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας. Σήμερα, ο DSK, προσπαθώντας να επουλώσει τις πληγές και -ποιος ξέρει;- να προετοιμάσει το έδαφος για την επιστροφή του στην πολιτική, αφήνει ανοικτό και το ενδεχόμενο της πλεκτάνης...

Ερντογάν: Το τέλος της χρονιάς επεφύλασσε μια δυσάρεστη έκπληξη για τον Τούρκο πρωθυπουργό: ένα πρόβλημα υγείας στο στομάχι που τον κράτησε αρκετές ημέρες μακριά από τα καθήκοντά του και για το οποίο επισήμως δεν ανακοινώθηκε τίποτε. Ωστόσο το 2011 ήταν μια καλή χρονιά για τον Ερντογάν, που είναι στην εξουσία από το 2002: το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης επικράτησε στις εκλογές του Ιουνίου με 50%, χωρίς ωστόσο να αποσπάσει τα 2/3 των βουλευτικών εδρών που είναι απαραίτητες για να προχωρήσει μόνο του σε μεταρρύθμιση του συντάγματος των στρατιωτικών του 1982 (πήρε 325 επί συνόλου 550, υπολειπόμενο μόλις πέντε εδρών για την απόλυτη πλειοψηφία). Στις εκλογές του 2007 είχε πάρει 46,5% ωστόσο φέτος, λόγω του εκλογικού νόμου, οι έδρες που απέσπασε ήσαν λιγότερες. Ο Ρ.Τ. Ερντογάν, προεκλογικά, εξήρε τα οικονομικά αποτελέσματα της διακυβέρνησής του - ανάπτυξη της τάξης του 8,9% και πληθωρισμός στο 6%. Ωστόσο όλο και περισσότεροι, δημοσιογράφοι, διανοούμενοι, καταγγέλλουν τον αυταρχισμό του ίδιου του Ερντογάν. Ο ίδιος υπόσχεται ότι η συνταγματική μεταρρύθμιση, για την οποία χρειάζεται πλέον συμμάχους, θα είναι προς δημοκρατικότερη κατεύθυνση. Το 2012 θα κριθεί του λόγου το αληθές...

Ζωές που χάνονται κατά χιλιάδες λόγω του συνεχιζόμενου λιμού στη Σομαλία: Ένας άγνωστος πόλεμος μαίνεται εδώ και χρόνια στη Σομαλία, ενάντια στους κατοίκους των δυτικών επαρχιών της χώρας από τις ισλαμικές παραστρατιωτικές οργανώσεις των Αλ Σαμπάμπ. Στον πόλεμο αυτό εμπλέκονται κατά καιρούς και οι γείτονες -τα προηγούμενα χρόνια η Αιθιοπία, εδώ και δυο μήνες η Κένυα- σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσουν την... εξαγωγή του στο έδαφός τους. Η Σομαλία, η διαλυμένη χώρα στην ανατολική Αφρική, όμως, εκτός από πεδίο πολέμου είναι και χώρα λιμού, με μισό εκατομμύριο ανθρώπους να απειλούνται άμεσα από την πείνα -κι όχι «απλά» να πέφτουν για ύπνο νηστικοί. Ο συνδυασμός του πολέμου και της περσινής ξηρασίας έχει καταστρέψει όλες τις σοδειές του 2011, οι περισσότεροι κάτοικοι των δυτικών επαρχιών έχουν εγκαταλείψει τα χωριά τους και ζουν σε στρατόπεδα προσφύγων, όπου περιμένουν να επιβιώσουν από την ανθρωπιστική βοήθεια, που φτάνει με το σταγονόμετρο, κυρίως επειδή την μπλοκάρουν οι παραστρατιωτικοί. Η Σομαλία του 2011 είναι η Μπιάφρα της δεκαετίας του 1970, με τα ίδια τεράστια μάτια και τις πρησμένες κοιλιές των παιδιών. Η μόνη διαφορά της είναι ότι το δράμα της δεν φτάνει στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων του υπόλοιπου κόσμου, που είναι απορροφημένος από τη δική του κρίση.

ΗΠΑ: Για πρώτη φορά υποβάθμιση της αμερικανικής οικονομίας. Τον Αύγουστο του 2011 βρέθηκε πολύ πιο κοντά από την Ελλάδα στο χείλος της χρεωκοπίας η πάλαι ποτέ μοναδική απομείνασα υπερδύναμη, οι Ηνωμένες Πολιτείες. Με το δημόσιο χρέος τους να έχει ξεπεράσει τα 15 τρισεκατομμύρια δολάρια, με τους Ρεπουμπλικάνους να «φρενάρουν» στο Κογκρέσο τον όποιο σχεδιασμό της κυβέρνησης Ομπάμα για τη διαχείριση του χρέους, οι ΗΠΑ κράτησαν τις αγορές με κομμένη την ανάσα. Και ένας από τους τρεις οίκους αξιολόγησης, ο Standard & Poor's, αποφάσισε να υποβαθμίσει τη μέχρι τότε άριστη πιστοληπτική ικανότητα της ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη. Ωστόσο, χάρη στην κρίση των άλλων, η υποβάθμιση δεν είχε ολέθριες επιπτώσεις στο κόστος νέου δανεισμού των ΗΠΑ, οι επενδυτές συνέχισαν να αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα και δη με περισσότερο... ενθουσιασμό από πριν. Οπότε και η νέα απειλή, αυτή τη φορά από τον οίκο Fitch για υποβάθμιση εντός διετίας, που εκτοξεύτηκε στο τέλος της χρονιάς, μοιάζει για την ώρα με άσφαιρη βολή.

Θαπατέρο: Μια ευνοϊκή συγκυρία τον ανέδειξε στην πρωθυπουργία: η αηδία των ψηφοφόρων για την προσπάθεια του δεξιού Λαϊκού Κόμματος να την παραπλανήσει ρίχνοντας στη βασκική ΕΤΑ την ευθύνη για το μακελειό στους σιδηροδρομικούς σταθμούς της Μαδρίτης το 2004. Τον προηγούμενο μήνα αποχαιρέτησε την εξουσία εξαιτίας μιας αρνητικής συγκυρίας -της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών επιθέσεων των αγορών εναντίον της χώρας του. Με την οικονομία βυθισμένη σε μια πρωτοφανή ύφεση και την ανεργία σκαρφαλωμένη στο 21%, οι Ισπανοί τιμώρησαν με την ψήφο τους το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα οδηγώντας το στο χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα της μεταπολίτευσης. Το παράδοξο είναι ότι στράφηκαν και πάλι στο Λαϊκό Κόμμα, που υπόσχεται ακόμη αγριότερα μέτρα λιτότητας για να βγάλει τη χώρα από την κρίση. Συγκεκριμένα ο νέος πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι υποσχέθηκε μια "θεραπεία-σοκ" για την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων του Δημοσίου που θα ζήλευε ακόμη και η Μάργκαρετ Θάτσερ. Κάνοντας ποδαρικό στο νέο κοινοβούλιο, εξήγγειλε περικοπές ύψους 16,5 δισεκατομμυρίων, φοροαπαλλαγές για τις επιχειρήσεις και σαρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας.

Ιταλία: Τελικά δεν ήταν η σωρεία των σκανδάλων, οικονομικών και άλλων ροζ... αισθησιακών, που απασχόλησαν τα πρωτοσέλιδα του ιταλικού αλλά και του διεθνούς Τύπου, που έριξαν τον Καβαλιέρε από τον πρωθυπουργικό θώκο. Αλλά η... οικονομική κρίση στην Ευρωζώνη. Συγκεκριμένα οι πιέσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών για όλο και περισσότερες μεταρρυθμίσεις προκειμένου η Ιταλία να ευθυγραμμιστεί με τον «χρυσό κανόνα», γερμανικής έμπνευσης, περί δημοσιονομικής «αρετής», έφεραν αποτέλεσμα: στις 13 Νοεμβρίου ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι εγκατέλειπε από μια πίσω πόρτα το Κιρινάλιο (το προεδρικό μέγαρο) στη Ρώμη, υπό τα γιουχαΐσματα αλλά και τις ζητωκραυγές των συγκεντρωμένων πολιτών. Πέντε ημέρες πριν είχε ανακοινώσει την παραίτησή του από την πρωθυπουργία. Η παραίτησή του έκλεισε μια περίοδο είκοσι ετών, που σημαδεύτηκε από σωρεία σκανδάλων και λαϊκιστικής πολιτικής. Λίγοι είναι αυτοί στους οποίους θα λείψει...

Κίρχνερ: Το όνομα είναι του εκλιπόντος συζύγου της, αλλά η Κριστίνα Φερνάντες απέδειξε πολύ σύντομα ότι είναι κάθε άλλο παρά ετερόφωτη περίπτωση διαψεύδοντας όσους ήθελαν να την παρομοιάσουν με την Εβίτα Περόν. Το απέδειξε πρώτα από όλα με πολιτικές μεταρρυθμίσεις κόντρα στο κυρίαρχο ρεύμα, όπως η επανεθνικοποίηση του συνταξιοδοτικού συστήματος της Αργεντινής που οι "καλοί μαθητές" του ΔΝΤ είχαν ιδιωτικοποιήσει στα χρόνια της παντοδυναμίας του νεοφιλελευθερισμού. Και το απέδειξε ξανά τον Οκτώβριο, όταν επανεξελέγη πανηγυρικά στην προεδρία αυξάνοντας σημαντικά τα εκλογικά ποσοστά της. Η Φερνάντες έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα που εξελέγη άμεσα πρόεδρος της Αργεντινής. Πιστώνεται ήδη υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και σημαντικές κοινωνικές παροχές προς τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, που αποτελούσαν πάντα την εκλογική πελατεία των περονιστών.

Λιβύη: Από τις μέχρι σήμερα εξεγέρσεις, αυτή ενάντια στο καθεστώς Καντάφι ξεχωρίζει για δύο λόγους: τη νατοϊκή επέμβαση και το τραγικό τέλος του Λίβυου προέδρου. Στις 20 Οκτωβρίου το λιντσάρισμα σχεδόν του τέως πανίσχυρου άνδρα της χώρας στη γενέτειρά του, τη Σύρτη, σήμανε το τέλος της Λιβύης όπως την είχε οικοδομήσει ο Καντάφι μετά το πραξικόπημα του 1969 και την ανατροπή του βασιλιά Ιντρίς καθώς και το τέλος της νατοϊκής επέμβασης που είχε ξεκινήσει υπό την αιγίδα του Σ.Α. του ΟΗΕ και το «πράσινο φως», σε πρώτη φάση, του Αραβικού Συνδέσμου τον Μάρτιο φέτος προκειμένου να «προστατευθούν οι άμαχοι». Ωστόσο σύντομα η αποστολή, όπου πρωταγωνίστησαν Βρετανία και Γαλλία, μετά από μια σύντομη πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ, «διολίσθησε» προς την υποστήριξη της μίας από τις δύο πλευρές -εκείνης των εξεγερθέντων-, σε κάτι που έμοιαζε περισσότερο με εμφύλιο πόλεμο. Η επικράτηση των εξεγερθέντων της Βεγγάζης, με τη ΝΑΤΟϊκή βοήθεια, ανοίγει νέο κεφάλαιο σε μια χώρα όπου η φυλετική παράμετρος, καταπιεσμένη υπό τον Καντάφι, έρχεται στο προσκήνιο. Πλέον η μεταβατική κυβέρνηση που ορκίστηκε στα τέλη Νοεμβρίου έχει τιτάνιο έργο μπροστά της: πρώτα τον αφοπλισμό των πολλών δεκάδων παραστρατιωτικών ομάδων, με φυλετικά χαρακτηριστικά, που μπορούν να τινάξουν στον αέρα την ενότητα της χώρας, και κατόπιν τη διεξαγωγή εκλογών για την ανάδειξη καταστατικής εθνοσυνέλευσης. Και τα δύο καθήκοντα προδιαγράφονται εξαιρετικά δύσκολα...

Μπιν Λάντεν: Η ανακοίνωση, στις 2 Μαΐου, του θανάτου του Οσάμα Μπιν Λάντεν από τον Αμερικανό πρόεδρο Μπάρακ Ομπάμα σε ειδικό διάγγελμά του προς τον αμερικανικό λαό έβαλε μεν τέλος σε μια καταδίωξη δέκα ετών, αλλά προκάλεσε νέα, αναπάντητα μέχρι σήμερα, ερωτήματα. Όπως, για παράδειγμα, πώς ήταν δυνατόν να κρύβεται ο πιο καταζητούμενος τρομοκράτης από τις ΗΠΑ σε απόσταση αναπνοής από τη στρατιωτική ακαδημία στην πόλη Αμποταμπάντ, 50 χιλιόμετρα βόρεια του Ισλαμαμπάντ, μια περιοχή που οι ειδικές αμερικανικές δυνάμεις είχαν θέσει στο μικροσκόπιό τους από τον Αύγουστο του 2010. Τι γνώριζαν, αν γνώριζαν, οι πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες; Γιατί οι Αμερικανοί κομάντο της ομάδας SEAL προτίμησαν να σκοτώσουν επί τόπου τον Μπιν Λάντεν και όχι να τον αιχμαλωτίσουν; Το μόνο βέβαιο είναι ότι τούτα τα ερωτήματα διόλου δεν απασχόλησαν τους Αμερικανούς που βγήκαν στην Τάιμς Σκουέρ της Νέας Υόρκης να πανηγυρίσουν για τον θάνατο του υπ' αριθμόν 1 καταζητούμενου από την Ουάσιγκτον. Σκηνές χαράς για τον υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες θάνατο ενός ανθρώπου που θα είχε πολλά να πει για τις σχέσεις του με σκοτεινά κέντρα εξουσίας εντός κι εκτός ΗΠΑ, στο Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία, τη Σομαλία, το Αφγανιστάν...

Νορβηγία-Μπρέιβικ: Ο Ιούλιος του 2011 θα περάσει στην ιστορία της μακρινής Νορβηγίας ως ένας από τους σκοτεινότερους μήνες της. Η χώρα συγκλονίστηκε από ένα απίστευτο μακελειό στο νησάκι Οτόγια, όπου ένας νέος «σταυροφόρος» κήρυξε με τον βαρύ οπλισμό του τον πόλεμο ενάντια στο Ισλάμ σκοτώνοντας ντουζίνες Νορβηγούς κατασκηνωτές στο αντίστοιχο φεστιβάλ νεολαίας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Το έγκλημα του Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ ήταν μοναδικό. Με απάνθρωπη ψυχραιμία σχεδίαζε επί χρόνια τη μαζική δολοφονία, ως «όχημα» για να δημοσιοποιηθεί στα πέρατα της Γης το μανιφέστο του, ένα παρανοϊκό συνονθύλευμα ακροδεξιών φοβικών «αρχών», ενάντια στην πολυπολιτισμική κοινωνία, ενάντια στο Ισλάμ, ενάντια στις «σκοτεινές δυνάμεις» που απειλούν την άρια Ευρώπη. Και σίγουρα τα κατάφερε, όχι μόνο να σκοτώσει δεκάδες αθώους, αλλά και να μάθει όλος ο κόσμος, μέσω των αδηφάγων μέσων ενημέρωσης, τις απόψεις του. Προφανώς ο Μπρέιβικ περιφρονούσε βαθύτατα την -αξιοζήλευτη για τον υπόλοιπο κόσμο- πορεία που ακολούθησε μεταπολεμικά η Νορβηγία και ήθελε να την ανατρέψει με ένα λουτρό αίματος. Για την ώρα, πάντως, φαίνεται ότι αυτό δεν το κατάφερε.

Ξενοφοβία, νεοναζί στη Γερμανία: Το μόνο που κατάφερε το 2011 να παραμερίσει από την πρώτη θέση της επικαιρότητας την κρίση στη Γερμανία ήταν μια αποκάλυψη, που ανάγκασε την καγκελάριο Μέρκελ να εκφράσει δημόσια την ντροπή της. Πρόκειται για την αποκάλυψη ενός δικτύου ακροδεξιάς τρομοκρατίας. Δυο άντρες και μια γυναίκα, οι πρώτοι αυτόχειρες, η δεύτερη τώρα πια υπό κράτηση, κατάφεραν επί 13 χρόνια να σκοτώσουν τουλάχιστον 10 άτομα -ξένους ιδιοκτήτες μικρομάγαζων και μια αστυνομικό-, να ληστέψουν τράπεζες, να βάλουν βόμβες, χωρίς να τους εντοπίσει κανείς. Το ότι οι διωκτικές αρχές και οι μυστικές υπηρεσίες απέτυχαν επί 13 συναπτά έτη να εξιχνιάσουν τα εγκλήματα του νεοναζιστικού τρίο- και των πολλών βοηθών του- εγείρει πολύ δυσάρεστα ερωτήματα. Είναι το γερμανικό κράτος «τυφλό από το δεξί μάτι», όπως εδώ και χρόνια το κατηγορούν ακόμη και μέλη του γερμανικού κοινοβουλίου; Τι χρειάζονται οι εκατοντάδες πληροφοριοδότες των μυστικών υπηρεσιών εντός των ακροδεξιών ομάδων; Μήπως απλώς χρησιμοποιούν τα λεφτά των φορολογουμένων που τους δίνουν για να ενισχύουν τις ομάδες νεοναζί, όπως έχουν παραδεχτεί κάποιοι από αυτούς;

Οccupy Wall Street: Ποιοι είναι αυτοί οι αναιδείς νεαροί που υποστηρίζουν ότι η αδικία, η εκμετάλλευση και η καταπίεση δεν ευδοκιμούν μόνο σε καθεστώτα τριτοκοσμικών χωρών όπως της Αιγύπτου αλλά επιδιώκουν να μετατρέψουν τη Μέκκα του αμερικανικού καπιταλισμού σε πλατεία Ταχρίρ; Τον λόγο έχουν οι ίδιοι: "Όπως τα αδέλφια μας στις Αίγυπτο, Ελλάδα, Ισπανία και Ισλανδία, σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε την τακτική μαζικών καταλήψεων της Αραβικής Άνοιξης για να αποκαταστήσουμε τη δημοκρατία στην Αμερική... Είμαστε το 99%, που δεν ανεχόμαστε πια την απληστία και διαφθορά του 1%". Έπειτα από ένα διστακτικό ξεκίνημα, στα μέσα Σεπτεμβρίου το κίνημα γιγαντώθηκε με εντυπωσιακές πορείες στο κέντρο του Μανχάταν και εξαπλώθηκε σε κάθε γωνιά των ΗΠΑ με τις καταλήψεις να ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια. Ακόμη και ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Μάικλ Μπλούμπεργκ παραδέχτηκε τελικά ότι η σύγκριση με τις αραβικές εξεγέρσεις δεν ήταν και τόσο εξωφρενική: "Έχουμε πολλά παιδιά που αποφοιτούν και δεν μπορούν να βρουν δουλειά. Αυτό συνέβη στο Κάιρο. Αυτό συνέβη στη Μαδρίτη. Δεν θέλουμε και εδώ τέτοιου είδους ταραχές". Κάποιοι όμως τις θέλουν. Και δεν είναι πια το 1%.

Παλαιστίνιοι: Στην έδρα της UNESCO στο Παρίσι κυματίζει πια η παλαιστινιακή σημαία δίπλα στις σημαίες των υπολοίπων κρατών - μελών. Ήταν μια διπλωματική νίκη με τεράστια σημασία για την προσπάθεια των Παλαιστινίων να αποκτήσουν το δικό τους κράτος. Κάτι που απέδειξαν και οι οργισμένες αντιδράσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ που τιμώρησαν τον διεθνή οργανισμό για την αναγνώριση των Παλαιστινίων διακόπτοντας τη χρηματοδότησή τους προς την υπηρεσία η οποία ανέρχεται σε 80 εκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο και ισοδυναμεί με το 22% των ετήσιων εσόδων της. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανησυχεί -δικαιολογημένα- ότι η αναγνώριση από την UNESCO αποτελεί απλώς το πρώτο βήμα και θα ακολουθήσουν μια σειρά ακόμη υπηρεσίες του ΟΗΕ με τελικό προορισμό το Συμβούλιο Ασφαλείας. Οι ασφυκτικές πιέσεις της αμερικανικής διπλωματικής μηχανής δεν απέτρεψαν πάντως 107 χώρες από το να υποστηρίξουν την παλαιστινιακή υποψηφιότητα. Για την ιστορία, στο πλευρό των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην ψηφοφορία τάχθηκαν η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Γερμανία, η Τσεχία, η Λιθουανία, η Ολλανδία, η Σουηδία, ο Παναμάς και ορισμένα μικρά νησιωτικά κράτη του νοτίου Ειρηνικού.

Ρωσία: Κάτι έχει σίγουρα αρχίσει να αλλάζει. Η εντεινόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια για τη δωδεκαετή "διαχειριζόμενη δημοκρατία" του Βλαντίμιρ Πούτιν δεν αποτυπώθηκε φέτος μόνο στην απώλεια 15 ποσοστιαίων μονάδων στα εκλογικά ποσοστά και στη συρρίκνωση της κοινοβουλευτικής δύναμης της άλλοτε παντοδύναμης "Ενωμένης Ρωσίας". Αποτυπώθηκε κυρίως στο πρωτοφανές κύμα διαμαρτυρίας που προκάλεσε η, όχι και τόσο πρωτοφανής, νοθεία που σημάδεψε τις βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου. Εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσοι κατέβηκαν στους δρόμους φωνάζοντας αντικυβερνητικά συνθήματα. Σε μια προσπάθεια να αφοπλίσει πολιτικά την αντιπολίτευση ο Πούτιν κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι επιδιώκει να προκαλέσει στη Ρωσία μια "χρωματιστή επανάσταση" στα πρότυπα του Καυκάσου. Υποστήριξε ότι δεκάδες εκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν γι' αυτόν τον λόγο και ότι το σήμα για τις κινητοποιήσεις της αντιπολίτευσης δόθηκε με τις δηλώσεις της επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Χίλαρι Κλίντον. Κατά τα άλλα έδειξε πόσο λίγο ανησυχεί για το κύμα αμφισβήτησης καταθέτοντας την αίτηση υποψηφιότητάς του για τις προεδρικές εκλογές του Μαρτίου. Πολύ περισσότεροι όμως γνωρίζουν τώρα ότι ο βασιλιάς -ή ο τσάρος στην περίπτωσή του- είναι πια γυμνός.

Συρία: Η εξέγερση κατά του Μπασάρ Αλ Άσαντ, που ξεκίνησε τον Μάρτιο από την πόλη Χομς, δεν λέει να κοπάσει. Και όχι μόνο αυτό. Έχει επεκταθεί σε πολλές μεγάλες πόλεις της χώρας ενώ άγνωστος παραμένει ο αριθμός των λιποτακτών του στρατού, ο οποίος παραμένει πιστός στον Άσαντ. Ο τελευταίος μοιάζει τον τελευταίο καιρό να παίζει συνειδητά διπλό παιχνίδι: προς τα διεθνή ΜΜΕ να εμφανίζεται περίπου αποστασιοποιημένος από τη βάρβαρη καταστολή που εφαρμόζει ο στρατός, ισχυριζόμενος πως δεν τον διοικεί αυτός, ενώ στο εσωτερικό είναι πλέον φανερό ότι έχει επιλέξει την οδό της προπαγάνδας και της βίας, με αποτέλεσμα οι νεκροί, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Νάβι Πιλάι, να ξεπερνούν τις 5.000, μεταξύ τους και 300 παιδιά, ενώ περίπου 14.000 άτομα έχουν ριχθεί στις φυλακές και 12.000 έχουν εγκαταλείψει τη χώρα... Την ίδια στιγμή το Σ.Α. αδυνατεί να βγάλει κάποια απόφαση λόγω της σθεναρής αντίδρασης Μόσχας και Πεκίνου...

Ταχρίρ: Η πλατεία Ελευθερίας στο Κάιρο συνεχίζει να είναι στο επίκεντρο της δημοσιότητας, καθώς, μετά την ανατροπή του προέδρου Μουμπάρακ τον περασμένο Φεβρουάριο, σήμερα οι διαδηλωτές έχουν επανέλθει, ζητώντας αυτή τη φορά την αποχώρηση των στρατηγών του Στρατιωτικού Συμβουλίου από την εξουσία. Όμως τούτη τη φορά, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη πριν από δέκα μήνες, η αντίδραση των στρατιωτικών δεν ήταν ήπια -το αντίθετο μάλιστα. Οι στρατιωτικές δυνάμεις έκαναν χρήση όπλων και μπαστουνιών σπέρνοντας τον θάνατο, τραυματίζοντας και μη διστάζοντας να ξυλοκοπήσουν ακόμη και γυναίκες. Οι εικόνες της νεαρής διαδηλώτριας την οποία ξεγύμνωσαν οι άνδρες ασφαλείας, αφήνοντάς τη με το σουτιέν, έκαναν τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας σοκ εντός και εκτός Αιγύπτου. Οι στρατιωτικοί έστειλαν το σαφές μήνυμά τους, ότι δηλαδή θα αποχωρήσουν όταν το θελήσουν -έχουν ανακοινώσει ότι θα το κάνουν τον Ιούνιο. Ωστόσο οι διαδηλωτές, που ανήκουν φιλελεύθερο, δημοκρατικό στρατόπεδο (όχι στους ισλαμιστές), δεν φαίνονται διατεθειμένοι να υποχωρήσουν... Ίσως πάντως η βία εναντίον τους να ήταν πολύ λιγότερη αν στις υπό εξέλιξη εκλογές το στρατόπεδο των δημοκρατικών είχε αποσπάσει καλύτερα αποτελέσματα. Αντιθέτως, στους δύο πρώτους γύρους, σάρωσαν οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι και οι σαλαφιστές του κόμματος Αλ Νουρ. Η δημοκρατία στην Αίγυπτο, η οποία δεν τη γνώρισε ποτέ, κάνει τα πρώτα της δύσκολα βήματα...

Υεμένη: Η χώρα που εδώ και χρόνια σπαράσσεται από φυλετικές διαμάχες, στις οποίες ήλθε πρόσφατα να προστεθεί και η εξέγερση κατά του προέδρου Σάλεχ, έχει αποκτήσει εδώ και λίγο καιρό πρόσωπο. Πρόκειται για την ακτιβίστρια Ταουακούλ Κάρμαν, που βραβεύθηκε μαζί με δύο άλλες γυναίκες (την πρόεδρο και μια ακτιβίστρια της Λιβερίας), με το φετινό Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Το βραβείο αυτό είναι η πρώτη θετική διεθνής αναγνώριση για την όμορφη χώρα, της οποίας το όνομα έχει συνδεθεί με την τρομοκρατία της Αλ Κάιντα. Η Κάρμαν, που ονομάζεται και "η κόρη της Υεμένης", ήταν μεταξύ των διαδηλωτών που είχαν κατασκηνώσει στην Πλατεία της Αλλαγής, μπροστά από το πανεπιστήμιο της Σανάα, ζητώντας την αποχώρηση του επί τριάντα χρόνια προέδρου της χώρας. "Είμαι πολύ περήφανη για το βραβείο και αισθάνομαι ότι όλες οι προσπάθειές μας έκαναν τη διαφορά. Είναι ένα βραβείο για την Υεμένη, τους νέους και τις γυναίκες της", είπε η Κάρμαν, η οποία παρατήρησε, αναφερόμενη στις νίκες των ισλαμιστών στην Τυνησία και την Αίγυπτο, ότι "ακόμη και τα πιο ριζοσπαστικά κινήματα μπορούν να αλλάξουν αν πάρουν μέρος σε μια πολιτική διαδικασία", υπογραμμίζοντας τη σημασία "αυτά τα κόμματα να έχουν πειστεί για τις αξίες του μοντερνισμού, της δημοκρατίας, που είναι οι πραγματικές αρχές των αραβικών επαναστάσεων".

Φουκουσίμα: Η πυρηνική βιομηχανία ετοιμαζόταν να γιορτάσει τη συμπλήρωση 25 χρόνων από την τραγωδία του Τσέρνομπιλ με μια μεγαλειώδη καμπάνια που θα έπειθε την κοινή γνώμη για την ασφάλεια της πυρηνικής ενέργειας. Το Τσέρνομπιλ ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό που οφειλόταν στην απαρχαιωμένη τεχνολογία μιας υπερδύναμης που τότε κατέρρεε, ήταν το βασικό επιχείρημα. Δυστυχώς, μαζί του το γιγαντιαίο τσουνάμι της 11ης Μαρτίου σάρωσε και χιλιάδες ζωές, κτήρια και υποδομές προκαλώντας τη μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της μεταπολεμικής Ιαπωνίας. Συντρίμμια εκτός των άλλων έγινε και ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά εργοστάσια της χώρας -εκείνο της Φουκουσίμα. Η διαρροή ραδιενέργειας από τους έξι αντιδραστήρες του στους μήνες που ακολούθησαν ξεπέρασαν κατά πολύ την αντίστοιχη του Τσέρνομπιλ, με ανυπολόγιστες ακόμη συνέπειες για την ανθρωπότητα. Οι διαβεβαιώσεις πρόσφατα της ιαπωνικής κυβέρνησης ότι το πυρηνικό ατύχημα θα πρέπει να θεωρείται επισήμως λήξαν καθησύχασαν ελάχιστους. Και φυσικά άφησαν εντελώς ασυγκίνητους τους περίπου 80.000 κατοίκους της ευρύτερης περιοχής γύρω από το εργοστάσιο που δεν θα επιστρέψουν ποτέ στα σπίτια τους.

Χρέος ευρωπαϊκό: Τα νούμερα είναι αστρονομικά και η κρίση τα κάνει ακόμη μεγαλύτερα. Υποτίθεται ότι η Ευρωζώνη βασίστηκε στο περιβόητο Σύμφωνο Σταθερότητας, το οποίο επέβαλε μεταξύ άλλων τα κράτη μέλη του κλαμπ να περιορίζουν το δημόσιο χρέος τους κάτω από το 60% του ΑΕΠ τους. Η Ευρωζώνη «μανούλα» στις διασταλτικές ερμηνείες των κανόνων που η ίδια έθετε, μέχρι το 2008 ουδέποτε ασχολήθηκε με το χρέος των μελών της, ούτε καν αυτό της Ιταλίας, που ήταν εξ αρχής το μεγαλύτερο. Μετά το 2008, πάλι, ακόμη και οι χώρες που τηρούσαν τους κανόνες -για παράδειγμα η Ιρλανδία, η Ισπανία, ακόμη και η «συνετή» Γερμανία- αναγκάστηκαν να τους παραβιάσουν καθώς δανείστηκαν δισεκατομμύρια αφενός για να σώσουν τις τράπεζες από τους μετασεισμούς της Lehman Brothers, αφετέρου για να αναθερμάνουν την οικονομία που βυθίστηκε σε επικίνδυνη ύφεση. Το αποτέλεσμα ήταν να αυξηθεί το δημόσιο χρέος όλων πέραν των ορίων και ως πραγματικό νούμερο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κι αυτό το χρέος τώρα έχει γίνει θηλιά στον λαιμό των χωρών της Ευρωζώνης.

Ψίχουλα για όλο και περισσότερους Ευρωπαίους: Δεν είναι μόνο η Ελλάδα που ανά μήνα -σε κάποιες περιπτώσεις ανά εβδομάδα- βλέπει όλο το 2011 την όποια κυβέρνησή της να αποφασίζει νέα μέτρα λιτότητας. Το φάντασμα της λιτότητας πλανάται πάνω από όλη την Ευρώπη. Μόνο το τελευταίο τρίμηνο παρουσίασαν νέα πακέτα λιτότητας ενταγμένα στους προϋπολογισμούς του 2012 η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, η Βρετανία, η Πορτογαλία, η Ουγγαρία. Ίσως ο μοναδικός προϋπολογισμός που δεν περιλαμβάνει νέα μέτρα είναι ο γερμανικός -κι αυτός σε επίπεδο ομοσπονδίας και όχι κρατιδίων, εκ των οποίων τα μισά είναι βαθύτατα χρεωμένα. Βέβαια, η Γερμανία είναι σε πρόγραμμα λιτότητας εδώ και μια δεκαετία - και η κυβέρνηση Μέρκελ δεν είχε τα περιθώρια να συνεχίσει το ίδιο βιολί. Παντού η λιτότητα πάει αντάμα με αλλαγές στις εργασιακές σχέσεις -προς το πιο... ευέλικτο και φιλελεύθερο- και με αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης. Αυτό το τελευταίο έχει μεν νόημα σε μια ήπειρο που γερνάει, αλλά δεν συνοδεύεται με τη δημιουργία θέσεων εργασίας γι' αυτούς που υποχρεώνονται να παρατείνουν τον εργασιακό βίο τους.

Ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του πλανήτη -κλιματική υπερθέρμανση- Ντέρμπαν: Κανείς δεν μπορεί να διαχειριστεί δυο τεράστιες κρίσεις ταυτόχρονα. Ούτε καν σε επίπεδο συνειδητοποίησής τους. Από τότε που κλιμακώνεται και παίρνει χαρακτηριστικά τέλους εποχής η οικονομική κρίση, τουλάχιστον στη δική μας πλευρά του κόσμου, έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα η άλλη κρίση -αυτή του παγκόσμιου κλίματος. Μπορεί οι άνθρωποι στο Κιριμπάτι ή το Τουβαλού στην άλλη πλευρά της Γης να ζουν το δικό τους τέλος εποχής, καθώς οι χώρες τους απειλούνται με εξαφάνιση από την άνοδο της επιφάνειας του Ειρηνικού, όμως οι κάτοικοι της Αθήνας ή της Μαδρίτης δεν έχουν το κουράγιο ούτε να σκεφτούν την καταστροφή του πλανήτη στο μέλλον, καθώς παλεύουν να αποτρέψουν την καταστροφή της ζωής τους εδώ και τώρα.

Γι' αυτό και το ενδιαφέρον για τη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα που έγινε τον Δεκέμβριο στο Ντέρμπαν, στη Νότια Αφρική, ήταν εξαιρετικά περιορισμένο, αν και η αποστολή της δεν ήταν τίποτε λιγότερο από την επίτευξη ενός συμβιβασμού μεταξύ των ενεργοβόρων χωρών της Γης, ώστε να φρενάρει στοιχειωδώς η υπερθέρμανση του πλανήτη. Ο συμβιβασμός δεν επιτεύχθηκε, στο Ντέρμπαν χάθηκε ένας ακόμη γύρος στη μάχη για την προστασία του πλανήτη. Οπότε τα φουγάρα, τα αυτοκίνητα, τα σπίτια θα συνεχίζουν να κάνουν όλο και πιο ζεστή την ατμόσφαιρα, οι πάγοι θα συνεχίζουν να λιώνουν, το επίπεδο των θαλασσών να ανεβαίνει -και να εξαφανίζει μακρινές ατόλες και αργότερα λιγότερο μακρινές παραλιακές εκτάσεις- και τα περιβόητα «ακραία καιρικά φαινόμενα» να κάνουν όλο και πιο συχνά την εμφάνισή τους.

Ακόμη κι αν γλιτώσουμε από την οικονομική κρίση, δεν θα καταφέρουμε για να αποτρέψουμε την άλλη, την κλιματική.

www.avgi.gr

2011. Έτος απόγνωσης.

Η χρονιά που λήγει ήταν φρικτή για τους εργαζόμενους και τους λαούς, όχι μόνον στη χώρα μας, αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Με πολιορκητικό κριό την κρίση δημόσιου χρέους, οι χρηματοπιστωτικοί τομείς υπονομεύουν και αποδομούν το κοινωνικό κράτος, τις εργασιακές σχέσεις, την απασχόληση, χωρίς όμως εξ αυτού να βελτιώνεται ούτε η εξυπηρέτηση του χρέους ούτε και η απόδοση της οικονομίας. Οι τράπεζες μετέφεραν τα χρέη τους στα κράτη, υποχρέωσαν τα κράτη να τις διασώσουν με χρήμα των φορολογουμένων και σήμερα αξιώνουν από αυτά τη λιτότητα, με αναπόφευκτη συνέπεια την ύφεση, την ανεργία μεγάλης κλίμακος, την αποδόμηση των εργασιακών και κοινωνικών συστημάτων.

Πρόκειται για αρπακτική επέλαση του χρήματος εις βάρος των εργαζόμενων, που όμως υποσκάπτει ακόμη και τα θεμέλια της δικής του αποδοτικότητος. Η αρπακτικότητα του χρήματος στο παρόν υπονομεύει τη διευρυνόμενη αναπαραγωγή του στο μέλλον. Το εικονικό χρήμα, που ευθύνεται για την κρίση του 2008, έχει επανέλθει και αξιώνει την προνομιακή διάσωσή του, εις βάρος πάντα των εργαζομένων και της πραγματικής οικονομίας. Ενώ επιβάλλεται άμεση οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη, μείωση των ανισοτήτων, εν τούτοις το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο επιβάλλει σήμερα ακόμη πιο βαθιά ανισότητα και αδικία, με αποτέλεσμα την εξάλειψη κάθε ορατότητος ακόμη και για το άμεσο μέλλον.

Ωστόσο, η χρονιά που λήγει δεν ήταν μόνον απελπιστική, αλλά αποδείχθηκε παράλληλα και ελπιδοφόρα, στο μέτρο που αναδείχθηκαν νέες μορφές αντίστασης και πάλης, νέα κοινωνικά υποκείμενα, που έχουν απεμπλακεί από τη συστημική πειθαρχία. Συνειδητοποιείται σήμερα ότι τα πολιτικά συστήματα δεν ήταν παρά τρόπος μαντρώματος και έλεγχου των κοινωνικών αντιδράσεων. Το γεγονός του 2011 ήταν η ανάδειξη της κοινωνικής ανυποληψίας των πολιτικών συστημάτων. Με τη σπίθα που ξεκίνησε από τις αραβικές χώρες και μεταδόθηκε ταχύτατα στις πλατείες της Ευρώπης, της Αμερικής και της Βρετανίας, φάνηκε πλέον καθαρά ότι μπορεί μεν οι κοινωνικές κατακτήσεις να είναι ευάλωτες, αλλά είναι ακόμη πιο ευάλωτος ο κοινωνικός και πολιτικός έλεγχος των νέων κινημάτων.

Από το 2011 ξεκίνησε μια αντίστροφη μέτρηση, που ουδείς γνωρίζει πού θα φθάσει, με κύριο χαρακτηριστικό τις νεανικές κινητοποιήσεις, αντιμέτωπες με ολόκληρο το πολιτικό και οικονομικό σύστημα. Όταν μεγάλα αμερικανικά περιοδικά αποτίουν φόρο τιμής στους «ανώνυμους διαδηλωτές» είτε από τη βόρειο Αφρική είτε από τις ΗΠΑ, την Ισπανία και την Ελλάδα, τότε είναι πολύ πιθανό ότι κάτι πραγματικά καινούργιο έχει αρχίσει να παίζει στον απελπιστικό ορίζοντα της εποχής μας. Εκτός από την καταγγελία της ταξικής οικονομικής διαχείρισης με καταστροφικές συνέπειες για όλες τις πλευρές, επισημαίνεται σήμερα επίσης βαθύ έλλειμμα δημοκρατίας, ισοπολιτείας, με δραματικές αντινεανικές συνέπειες. Το 2012 η απόγνωση θα βαθύνει ακόμη περισσότερο, αλλά, όπως φαίνεται, θα αναδειχθούν επίσης ακόμη περισσότερο οι νέες μορφές κοινωνικής αντίστασης και πάλης για ένα μέλλον πολύ διαφορετικό από αυτά που μέχρι σήμερα έχουμε βιώσει.

Του Κώστα Βεργόπουλου.

www.avgi.gr

''Κούρεμα γουλί'' στο βιοτικό επίπεδο μας το 2012.

Με μία σειρά δυσάρεστων μέτρων ξεκινά το 2012, χαρακτηριστικό ως προς το τι θα επακολουθήσει για ολόκληρη την χρονιά. Άλλωστε το ποδαρικό θα κάνουν στις 16 Ιανουαρίου οι επικεφαλής της τρόικας.

Με δυσμενή εξωτερικό περίγυρο (το 2012 θα είναι για την Ευρώπη χρονιά είτε "χαμένη" σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Reuters, με βάση προβλέψεις οικονομολόγων, ή ακόμη και "οπισθοδρόμησης": ήδη η Βραζιλία εκτόπισε την Βρετανία από την 6η θέση στην παγκόσμια οικονομία και οι προβλέψεις θέλουν τις BRIC, να κερδίζουν σταθερά έδαφος έναντι της Ευρωζώνης) και με προβληματική την κατάσταση στο εσωτερικό (δημοσιονομικές αστοχίες του 2011 και κάκιστη ψυχολογία, όπως καταμαρτυρεί λ.χ. και το ΙΟΒΕ), οι οιωνοί για το νέο έτος είναι κακοί.

Τα δυσμενή σενάρια, παρά τη συμφωνία της 26ης Οκτωβρίου, αναπαράγονται διαρκώς, με τελευταίο κρούσμα το δημοσίευμα της Wall Street Journal, βάσει του οποίου: "Η Ελλάδα ωθείται σε μια ιστορική χρεωκοπία και θα είναι η πρώτη ανεπτυγμένη χώρα που δεν θα πληρώσει τα χρέη της... Και η τελευταία λύση που επιλέχθηκε για την Ελλάδα είναι ξανά σε λάθος κατεύθυνση και οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη χρεωκοπία".

Ακόμη όμως και στο "καλό σενάριο", το 2012 θα είναι έτος γενικευμένου κουρέματος: από το "κούρεμα" που θα συνοδεύει το PSI και τη νέα δανειακή σύμβαση μέχρι "κούρεμα" σε αποδοχές εργαζομένων, σε επικουρικές συντάξεις, σε αφορολόγητο, σε φοροαπαλλαγές, σε διαθέσιμο -μετά τον φόρο- εισόδημα, σε κάλυψη του συστήματος υγείας και εν γένει σε "κούρεμα επιπέδου ζωής".

Καθώς η απαισιοδοξία των αναλυτών συνοδεύεται και από επικρίσεις για τους ιθύνοντες της Ευρωζώνης (γενικεύεται η κατακραυγή ακόμη και τεχνοκρατών εναντίον Βρυξελλών, Φρανκφούρτης και Βερολίνου και τις οδηγίες τους για την καταπολέμηση της κρίσης χρέους και της ύφεσης), καθίσταται ολοφάνερο πως η χώρα μας δεν θα βγει από τον φαύλο κύκλο «ελλείμματα - ύφεση - φόροι / λιτότητα» αν ακολουθηθεί η συνταγή της προηγούμενης διετίας, δηλαδή της υφεσιακής μνημονιακής πολιτικής, αλλά θα αποδειχθεί η ίδια μια μαύρη τρύπα με εξαιρετικά αμφίβολη την παραμονή της στην Ευρωζώνη, ειδικά όταν η τελευταία θα περάσει πολύ δύσκολες ημέρες.

Χαρακτηριστική είναι η πρόβλεψη της Ernst & Young για εξαιρετικά μεγάλη πιθανότητα ήπιας ύφεσης στην Ευρωζώνη το α' εξάμηνο του 2012 και πρόβλεψη για μόλις 0,1% αύξηση του ΑΕΠ για το 2012. Μάλιστα, η Pimco (το μεγαλύτερο fund διαχείρισης ομολόγων παγκοσμίως) κάνει ένα βήμα παραπέρα προβλέποντας ότι το 2012 θα στιγματιστεί από νέα haircut, ακόμη και από χρεωκοπίες στο εσωτερικό της Ευρωζώνης.

Η εγκατάλειψη όμως της μνημονιακής πολιτικής δεν αρκεί για τη διαδικασία εξόδου από την ύφεση. Οι κοινοτικοί επισημαίνουν για παράδειγμα τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το ΕΣΠΑ. Όπως αναφέρουν, με την αύξηση στο 95% της κοινοτικής συμμετοχής στα προγράμματα του ΕΣΠΑ, θα πρέπει να επιδιωχθεί η άμεση χρηματοδότηση έργων που έως το τέλος του 2015 να έχουν δημιουργήσει 100.000 νέες θέσεις εργασίας και για τον λόγο αυτόν θα πρέπει να παρακολουθηθούν στενότατα.

Το 2012 ανοίγει για την ελληνική οικονομία με τρόπο πολύ χαρακτηριστικό ως προς το τι θα επακολουθήσει για ολόκληρη την χρονιά -και όχι μόνο γι' αυτήν: 16 Ιανουαρίου αναμένονται οι επικεφαλής της τρόικας Πόουλ Τόμσεν (ΔΝΤ) Ματίας Μορς (Κομισιόν) και Κλάους Μαζούχ (EKT). Στην ατζέντα των επαφών θα μπουν μία σειρά δυσάρεστα μέτρα.

Αν κάτι θα χαρακτηρίσει ακόμη τη ζωή 5,5 εκατ. συνταξιούχων, αυτοαπασχολούμενων και ιδιοκτητών ακινήτων το 2012, αυτό θα είναι και οι έκτακτες εισφορές και οι φόροι που θα επιβληθούν, καθώς, όπως προβλέπει ο προϋπολογισμός, τα έσοδα από τους φόρους στα εισοδήματα των φυσικών προσώπων, την περιουσία και την κατανάλωση πετρελαίου θα αυξηθούν το επόμενο έτος κατά 7,34 δισ. ευρώ και συγκεκριμένα:

* Μείωση του βασικού αφορολογήτου στα 5.000 ευρώ.

* Αύξηση της μηνιαίας παρακράτησης φόρου εισοδήματος από τους μισθούς και τις συντάξεις.

* Παρακράτηση στην «ειδική εισφορά αλληλεγγύης» που επιβάλλεται με συντελεστές 1%-4% σε ετήσια εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ, από τις αποδοχές των μισθωτών και των συνταξιούχων, μαζί με τον φόρο μισθωτών υπηρεσιών.

* Αύξηση προκαταβολής φόρου εισοδήματος των φυσικών προσώπων.

* Αύξηση του τέλους επιτηδεύματος.

Το 2012 ξεκινά όμως και με ένα άλλο μείζον θέμα να βρίσκεται σε εξέλιξη, αυτό του PSI. Αυτό βρίσκεται στην «κόψη του ξυραφιού», καθώς οι βασικοί παίκτες (Δημόσιο, ξένες τράπεζες, ελληνικές τράπεζες, κερδοσκοπικά funds) έχουν αποκλίνοντα συμφέροντα.

Το Δημόσιο προσήλθε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κάνοντας λόγο για χαμηλό κουπόνι και υψηλό haircut, οι ξένες τράπεζες επιδιώκουν μεγάλο haircut αλλά και υψηλό επιτόκιο, τα funds τηρούν μια στάση που χαρακτηρίζεται περισσότερο "κερδοσκοπική" και πιέζουν για το μικρότερο δυνατό "κούρεμα", ενώ από την πλευρά τους οι ελληνικές τράπεζες εστιάζουν στο να αποφευχθεί η έκδοση κοινών μετοχών από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αλλά τουναντίον να ανατεθούν πρωτοβουλίες στο EFSF ή να εκδοθούν προνομιούχες από το ΤΧΣ.

www.avgi.gr

Του χρειαζόταν του Αη Βασίλη, μιά τέτοια εναλλαγή θέσης.

ΕΥΧΟΜΑΙ...

...ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ, ΨΥΧΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ, ΤΟΛΜΗ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΝΑ...

...ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

http://www.eset.com