ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ
Η Εταιρεία Βυζαντινών και Ιστορικών Μελετών Νομού Πρέβεζας τιμά και αναδεικνύει το διαχρονικό έθιμο του Σαββάτου του Λαζάρου, ένα από τα πιο ζωντανά και συγκινητικά στοιχεία της λαϊκής μας παράδοσης. Το Σάββατο του Λαζάρου, προάγγελος της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης, συνδέεται άρρηκτα με το έθιμο της «Λαζαριάς» ή όπως είναι ευρύτερα γνωστό, το «λένε τον Λάζαρο». Από τα παλαιότερα χρόνια έως και σήμερα, κυρίως παιδιά, αλλά και μεγαλύτεροι σε ορισμένες περιοχές, περιδιαβαίνουν τις γειτονιές και τα σπίτια, κρατώντας καλαθάκια στολισμένα με λουλούδια και τραγουδώντας τα κάλαντα του Λαζάρου. Τα τραγούδια αυτά, με βαθιές ρίζες στη βυζαντινή υμνολογία και τη λαϊκή ποίηση, αφηγούνται την Ανάσταση του Λαζάρου και προετοιμάζουν πνευματικά την κοινότητα για το κορυφαίο γεγονός της Ορθοδοξίας. Η πράξη της περιήγησης από σπίτι σε σπίτι δεν αποτελεί μόνο μια εορταστική συνήθεια, αλλά και μια μορφή κοινωνικής συνοχής, καθώς φέρνει κοντά τους ανθρώπους, ενισχύει τους δεσμούς της κοινότητας και μεταδίδει από γενιά σε γενιά τις αξίες της πίστης και της παράδοσης. Ιδιαίτερα στην περιοχή της Πρέβεζας, το έθιμο διατηρείται με σεβασμό και αυθεντικότητα, αποτελώντας ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η συμμετοχή των παιδιών, το μοίρασμα συμβολικών δώρων από τους νοικοκύρηδες και η αναβίωση των παλαιών μελωδιών συνθέτουν μια εικόνα που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν. Η Εταιρεία μας υπογραμμίζει τη σημασία της διατήρησης και ενίσχυσης τέτοιων εθίμων, τα οποία δεν αποτελούν απλώς λαογραφικά κατάλοιπα, αλλά ζωντανές εκφράσεις της ιστορικής μνήμης και της συλλογικής ταυτότητας του τόπου μας. Μέσα από δράσεις καταγραφής, μελέτης και προβολής, επιδιώκουμε τη συνέχιση αυτής της πολύτιμης παράδοσης, ώστε το μήνυμα του Λαζάρου να εξακολουθεί να αντηχεί στις γειτονιές της Πρέβεζας και στις καρδιές των ανθρώπων.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι παραδοσιακοί στίχοι του εθίμου, οι οποίοι αποτυπώνουν με γλαφυρό τρόπο το θρησκευτικό και αφηγηματικό περιεχόμενο της ημέρας:
<<Καλώς μας ήρθε ο Λάζαρος, του φέτου και του χρόνου, με τα άσπρα, με τα κόκκινα και με τα λουλουδάτα!
Σήμερα έρχεται ο Χριστός, ο επουράνιος Θεός από την πόλη Βηθανία, Μάρθα κλαίει και Μαρία, Λάζαρο τον αδερφό της, φίλο και αγαπητό της, την ημέρα την Τετάρτη, κίνησε ο Χριστός για να ΄ρθει, και ευρήκε τη Μαρία έξω από τη Βηθανία και εμπρός του γονατίζει και τα πόδια του φιλεί.
Αν ερχόσουνα Χριστέ μου δεν θα πέθαινε ο αδερφός μου μα κι εγώ τώρα πιστεύω και καλότατα εξεύρω.
Πες μας Λάζαρε τι είδες, εις τον Άδη που επήγες.
Είδα πόνους, είδα θρήνους, είδα βάσανα και τρόμους, δώστε μου λίγο νεράκι, να ξεπλύνω το φαρμάκι και μην με ρωτάτε>>.
Οι στίχοι αυτοί αποτελούν χαρακτηριστικό δείγμα της λαϊκής υμνογραφίας που συνοδεύει το έθιμο του Λαζάρου, καθώς μέσα από την αφηγηματική τους μορφή παρουσιάζουν το γεγονός της ανάστασης του Λαζάρου, τη συνάντηση με τον Χριστό και τον διάλογο που αναδεικνύει το μήνυμα της πίστης και της ελπίδας απέναντι στον θάνατο. Παράλληλα, η επαναληπτική τους δομή και η ποιητική τους μορφή διευκολύνουν τη μνήμη και τη μετάδοση της παράδοσης από γενιά σε γενιά, ενισχύοντας τον συμβολικό και κοινοτικό χαρακτήρα του εθίμου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου