Τα σχολεία ανοίγουν . (Τότε και Τώρα. Για γέλια και για κλάματα)

                                              Γράφει Ο Χρίστος Α. Τούμπουρος

Είθισται, όταν ανοίγουν τα Σχολεία κάθε Σεπτέμβρη- «λέω όταν…»- οι μεγαλύτεροι, ίσως και γεροντότεροι, να δίνουν συμβουλές στα νιάτα μας, στη μαθητιώσα νεολαία-πόθεν αρύονται αυτό το δικαίωμα, εγώ ποτέ δεν κατάλαβα-, γιατί, τέλος πάντων προβαίνουν σ’  αυτή την αυθαιρεσία, κανείς μέχρι τώρα δεν απολογήθηκε στους μαθητές. Και να οι συμβουλές, οι παραινέσεις και οι προτροπές, το μπούχτισμα και το φούσκωμα των μαθητών, που ενίοτε αγανακτούν και παθαίνουν πηρακρανίαση.

Γι’ αυτό και εγώ, χωρίς την άδειά τους φυσικά, σκασίλα που έχουν να ακούν εμένα, (και καλά κάνουν), θα γυρίσω πολλά χρόνια πίσω, θα πραγματοποιήσω αληθινή καταβύθιση στη μνήμη μου, θα πάω στα μαθητικά μου χρόνια, χρόνια που τα σημάδεψε η «εθνοσωτήριος επανάσταση» τόσο,  ώστε να βαράν ακόμα στα αφτιά μου τα λαλούτα με το  «Γιώργο Παπαδόπουλε, κράτα τα κλειδιά, κράτα τα γερά».   

Εκείνη, η τελευταία χρονιά στο Γυμνάσιο Αγνάντων, η χρονιά της αποφοίτησης σε όλους μάς έμεινε αξέχαστη. Ζήσαμε τραγελαφικές καταστάσεις. Τώρα που αναπολώ όλα αυτά τα γεγονότα, για πολλά γελάω και για άλλα αγανακτώ. Κάθε βδομάδα θα είχαμε φιέστες… για την «Εθνοσωτήριο Επανάσταση», για την Πολεμική Αρετή των Ελλήνων, για τους Άλκιμους και για όλα τα σουργελοειδή – χουντοειδή κατασκευάσματα που επιδίωκαν τον ευνουχισμό της σκέψης της μαθητιώσας νεολαίας.  Ομιλίες επί ομιλιών το ανάγνωσμα.  Άλλες στο σχολείο και άλλες στην κεντρική πλατεία του χωριού. Δέσμιοι και πέρα από  κάθε ιδεολογική τους τοποθέτηση οι περισσότεροι καθηγητές, γιατί υπήρχαν και κάτι χουντάρες άλλο πράμα- εκφωνούσαν «βαρυσήμαντες» ομιλίες για όλα αυτά...

Εμείς από την πλευρά μας είχαμε προαποφασίσει σε ποια σχολή θα δίναμε εξετάσεις. Οι βαθμοί του σχολείου δεν συνυπολογίζονταν και συνεπώς, διαβάζαμε, όσο διαβάζαμε, τα τέσσερα μαθηματάκια μας. Τα υπόλοιπα… «Τρία πουλάκια κάθονταν και βάραγαν ταμπάκο».

Πολλοί καθηγητές το ήξεραν αυτό και λειτουργούσαν με αυτή τη λογική. Ο Μαθηματικός μάλιστα την πρώτη ημέρα μας χώρισε σε «αυτούς που θα πάνε για θετικές επιστήμες» και σε «αυτούς που θα πάνε για θεωρητικές επιστήμες». Μας έδωσε και τα θέματα τον Φεβρουάριο, αλλά εμείς οι της Θεωρητικής φτιάχναμε μπαούτες στην κόλλα.

Ο φιλόλογος, ο κυρ Τάκης, μας χώρισε και αυτός. Οι της Θεωρητικής και οι της Θετικής. Όσοι πήγαιναν για θεωρητικές σπουδές  υπέφεραν όλο το χρόνο. Οι υπόλοιποι την ψιλοέβγαλαν καλά.  Τζάμι την έβγαλε ο Γιώργος, ο οποίος δήλωσε ότι θα πάει μετανάστης στη Γερμανία. Δεν τον εξέτασε ποτέ.  Ούτε μια φορά.

-Ντροπή σας, βρε σκερβελέδες. Το παιδί αγωνίζεται, θα γίνει μετανάστης. Εσείς έχετε παχυδερμία. Ουδόλως κοκκινίζετε.  Ντροπή σας…

(«Το Γυμνάσιον αυστηρότατα συντεταγμένον και πειθαρχημένον» οδηγείται «εις τον Καθεδρικόν ναόν»)

                                         ▪ ▪  ▪

Όπως είναι γνωστό , η σχολική εβδομάδα είναι πέντε ημέρες.  Εμείς κάναμε μάθημα τέσσερις. Την  Τετάρτη, κάθε Τετάρτη γινόταν το απίστευτο.

το πρόγραμμα είχε ως εξής:

Πρώτη ώρα: Αρχαία Ελληνικά

Δεύτερη ώρα: Μαθηματικά

Τρίτη ώρα: Φυσική

Τέταρτη και πέμπτη ώρα: Έκθεση

Έκτη ώρα:  Θρησκευτικά.

Ερχόταν καμαρωτός- καμαρωτός ο κυρ Τάκης την πρώτη ώρα.

-Τι έχουμε σήμερα;

-Έκθεση κύριε καθηγητά.

-Λοιπόν, θα γράψουμε μια Έκθεση. Θα ακολουθήσουμε τις οδηγίες ενός μεγάλου παιδαγωγού, ο οποίος είπε πως, αν θέλει ο καθηγητής να διαπιστώσει, αν οι μαθητές αφομοίωσαν το μάθημα να τους αφήσει να γράψουν μόνοι τους.  Γι’ αυτό θα γράψετε μόνοι σας, σήμερα την Έκθεση.

Έγραφε και το θέμα στον πίνακα και έφευγες για το καφενείο.  Θα γυρνούσε την Τέταρτη ώρα.  Φυσική και Μαθηματικά που είχαμε δεύτερη και τρίτη ώρα  απαγορευόταν να μπει καθηγητής στην Τάξη. Τα παιδιά γράφουν Έκθεση.

 Την τέταρτη ώρα ερχόταν ο κυρ Τάκης.

-Τι έχουμε;

-Έκθεση κύριε καθηγητά.

-Έκθεση; Την κάναμε. Να φύγετε.

εμείς, όπου φύγει - φύγει.  Έψαχνε να μας βρει ο Θεολόγος, για να κάνει μάθημα.

Έτσι, την Τετάρτη για μας ήταν μια μέρα αργίας.

μα δεν ήταν μόνο αυτό. Είχαμε και τη Δευτέρα.

Είχαμε σπάσει ένα τζάμι. Ο επιστάτης του Σχολείου, πάντοτε επιμελής και προσεκτικός, έβαζε ένα χοντρό χαρτί. Δεν έβαζε τζάμι. Θα το  τοποθετούσε την Άνοιξη, γιατί τώρα από τις βροχές ήταν φουσκωμένα τα ξύλα. Εμείς, το είχαμε πρόγραμμα. Ο πρώτος που θα έμπαινε μέσα στην Τάξη τη Δευτέρα, έπρεπε να βγάλει το χαρτί.

Μόλις το έβλεπε ο κυρ Τάκης , έβαζε τις φωνές. «Μωρέ θα πουντιάσουμε. Τι για ένα τζάμι θα αρρωστήσουνε; Να φύγετε». Και φεύγαμε…

Αυτό έγινε μέχρι τον Μάρτιο, οπότε το πήρε χαμπάρι ο Γυμνασιάρχης και μπήκε μια μέρα με τις πάντες μέσα και έριξε αποβολή ακόμα και στον επιστάτη!

Με τέτοια και με άλλα πολλά, πέρασε η χρονιά. Φτάσαμε αισίως τον Ιούνιο. Γενικές Απολυτήριες Εξετάσεις. Είχαμε την πληροφορία- τι πληροφορία, το είχαμε επιβεβαιώσει στις εξετάσεις του Φεβρουαρίου- ότι ο Γυμνασιάρχης, Φυσικός, δεν διορθώνει τα γραπτά. Γι’ αυτό και οι περισσότεροι είχαμε διαβάσει όλες κι όλες πέντε σελίδες. Τίποτε παραπάνω. Οι υπόλοιποι-επιμελείς όντες, διαβασμένοι κάργα-αγωνιούσαν, αν θα γράψουν καλά!

Ήρθε η μέρα της Φυσικής.  Ήταν προαποφασισμένο. Θα γράφαμε ό,τι ξέραμε, αλλά έπρεπε να γεμίσουμε πέντε σελίδες.

Ο Αλέκος δεν είχε διαβάσει τίποτε. Πότε άλλωστε να διάβαζε, αφού σε καθημερινή σχεδόν βάση δούλευε. Έφτιαχναν το σπίτι του, που είχε πέσει από το σεισμό.

Τι, θα γράψω, έλεγε και ξανάλεγε. ..

Η υπαγόρευση των θεμάτων ήταν ιεροτελεστία! Έπρεπε να συμμετέχουν όλοι οι καθηγητές. Αναβάλλετε η εκφώνηση των θεμάτων.

«Κύριοι. Αναβάλλεται η υπαγόρευσις των θεμάτων. Αδήριτη καθίσταται η ανάγκη αν περατωθεί η εξέτασις, πρώτα στις υπόλοιπες τάξεις. Δια τούτο οφείλετε να εξέλθετε της αιθούσης, ησύχως, ησύχως και να παραμείνετε στο προαύλιο μέχρι νεωτέρας». Πέρασαν δύο ολόκληρες ώρες. Χτύπησε το κουδούνι και μπήκαμε στην αίθουσα.

«Παιδιά θα χωριστείτε σε τέσσερις ομάδες. Κάθε ομάδα θα διαγωνιστεί σε διαφορετική αίθουσα. Μόλις εκφωνηθούν τα  θέματα, θα πάτε στην αίθουσα που θα σας πω», ήταν τα λόγια του Φιλόλογου, μόνιμου συνοδού του κ. Γυμνασιάρχη.

Κι άρχισε. «Εσείς οι οκτώ θα πάτε στην Α1, εσείς θα πάτε στην Β1, εσείς…».

Είχε δοθεί η εντολή. Έπρεπε να γίνει η διάσπαση, γιατί φοβούνταν ο κ. Γυμνασιάρχης, μήπως αντιγράψουμε!

Η δική μας ομάδα θα διαγωνιζόταν στη Γ1 αίθουσα. Εικοσιπέντε θρανία είχε η αίθουσα αυτή. Κάθε τρία θρανία και ένας μαθητής! Πώς να αντιγράψουμε;

Κάποια στιγμή ήρθε και ο κ. Γυμνασιάρχης. Φυσικά δεν ήρθε μόνος του. Πομπή ολόκληρη.  Μπροστά αυτός και πίσω όλοι οι καθηγητές.  Όλοι, εκτός από τον κυρ Τάκη. Αυτός δεν επιτηρούσε ποτέ. Διαφωνούσε. Τα θεωρούσε αντιπαιδαγωγικά μέσα αυτά.

«Η εξέταση αυτού του είδους αποβαίνει για τους μαθητές Ιερή Εξέταση! Δεν μαθαίνονται τα γράμματα με βασανιστήρια…»

Τα είπε και έφυγε για το καφενείο.  Ήταν η ώρα να πιει το τέταρτο κονιάκ.

Άρχισε η εκφώνηση των θεμάτων.

Ζήτημα πρώτον: Κατακόρυφος βολή

Ζήτημα δεύτερον: Απλούν Εκκρεμές.  Αυτά ήταν τα θεωρητικά θέματα.

Αρχίσαμε να γράφουμε. Ό,τι ήξερε ο καθένας. Γράφαμε, γράφαμε, ασταμάτητα. Ο Αλέκος μόνο είχε πρόβλημα.  Ακίνητος παρέμεινε στη θέση του, για μια τουλάχιστον ώρα.

Ο Θεολόγος τον κοίταζε συνεχώς. Φοβόταν μήπως αντιγράψει.

Κάποτε πήγε κοντά του και τον ρώτησε ειρωνικά.: «Τι έγινε παιδί μου; Δεν έχεις καμιά έμπνευση;»  Ο Αλέκος δεν απάντησε, παρά μόνοι είπε μέσα του: «Έχω και παραέχω έμπνευση. Κάτσε και θα δεις…»

Κι άρχισε να γράφει.

Ζήτημα 1^ον . Κατακόρυφος Βολή

«Είναι ένα είδος βολής. Εκτός αυτής έχουμε και την πλαγία και την οριζοντία. Κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο χρησιμοποιήθηκαν άπαντα τα είδη των βολών καλύτερη όμως ευστοχία είχε η Κατακόρυφος Βολή.  Έτσι, το 1941 καθόντουσαν οι Ιταλοί, έξω από τα Ιωάννινα εις το ηρωικόν Μπιζάνι, γύρω από ένα καζάνι και έτρωγαν μακαρόνια. Τότε, πέρασε με το αεροπλάνο ο ήρωας της αεροπορίας Συνταγματάρχης Κωστάκος εβομβάρδισε με κατακόρυφο Βολή, έπεσε η βόμβα μέσα στο καζάνι και οι Ιταλοί λερώθηκαν από τα μακαρόνια».

Θέμα  2^ον: Απλούν εκκρεμές

«Βάζουμε  μία βελόνα στον τοίχο και δένουμε το εκκρεμές με σπάγκο. Τότε, το εκκρεμές κινείται τη επιδράσει ηλεκτρικού ρεύματος.»  

Έγραψε και άλλα πολλά προκειμένου να συμπληρώσει τις πέντε σελίδες.

Μη με ρωτήσει κανείς, αν διορθώθηκαν τα γραπτά. Εγώ ομολογώ ότι πρώτη φορά είδα άνθρωπο να βγάζει αφρούς από το στόμα. Και ήταν  ο Γυμνασιάρχης.

Και μια λεπτομέρεια. Το γραπτό αυτό-original- βρίσκεται στα χέρια μου.  Είχε φτάσει στη Λειβαδιά. Εκεί βρισκόταν για πολλά χρόνια στα χέρια ενός άλλου καθηγητή μας. Τον έπεισα και.. πήρα το θησαυρό…

Καλή χρονιά, λοιπόν και κανένας νέος δεν πρέπει να δέχεται καμιά συμβουλή από τους πρεσβυτέρους. Δεν είμαστε ικανοί. Το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να εφαρμόσουμε το αξίωμα: «Μούγκα στη Στρούγκα».