Παρασκευή 31 Ιουλίου 2026

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ UNESCO ΠΡΕΒΕΖΑΣ. Λαογραφικό Μουσείο Μπαμπίνης - Κιβωτός Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς

 

Ο Όμιλος για την UNESCO Πρέβεζας αναγνωρίζει, τιμά και αναδεικνύει πρωτοβουλίες που υπηρετούν τη διατήρηση, την προστασία και την προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει το σημαντικό έργο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Χριστόδουλος Παμπλέκης» στη Μπαμπίνη Αιτωλοακαρνανίας, μέσα από τη δημιουργία και λειτουργία του Λαογραφικού Μουσείου του χωριού.

Το Λαογραφικό Μουσείο Μπαμπίνης αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα της δύναμης της τοπικής κοινωνίας, όταν αυτή ενώνεται με κοινό όραμα τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας του τόπου της. Δεν αποτελεί απλώς έναν χώρο έκθεσης παλαιών αντικειμένων, αλλά έναν ζωντανό χώρο συνάντησης του παρελθόντος με το παρόν, μια πραγματική κιβωτό μνήμης για τις νεότερες και τις επόμενες γενιές.

Η δημιουργία του μουσείου γεννήθηκε από το όραμα ανθρώπων που πίστεψαν ότι η καθημερινότητα, οι αγώνες, οι παραδόσεις και οι αξίες των προηγούμενων γενεών δεν πρέπει να χαθούν στη λήθη του χρόνου. Το κτήριο που σήμερα στεγάζει το μουσείο, μια παλιά αποθήκη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μπαμπίνης, κατασκευής του 1963, μεταμορφώθηκε μέσα από μια μακρόχρονη και επίπονη προσπάθεια σε έναν χώρο πολιτισμού, ιστορικής αναφοράς και συλλογικής μνήμης.

Από το 2006 έως σήμερα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Χριστόδουλος Παμπλέκης», με τη συμπαράσταση των κατοίκων και όλων όσοι αγαπούν τη Μπαμπίνη, εργάστηκε ακούραστα για την αποκατάσταση και αναβάθμιση του κτηρίου. Με περιορισμένα οικονομικά μέσα, αλλά με πλούσιο απόθεμα εθελοντισμού, αγάπης και ανιδιοτελούς προσφοράς, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις, αποκατάσταση του κτηρίου, τοποθέτηση νέων κουφωμάτων, ηλεκτροδότηση, καθαρισμοί, βαψίματα, διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων και δημιουργία των απαραίτητων υποδομών για τη λειτουργία του μουσείου.

Η αξία αυτής της προσπάθειας δεν βρίσκεται μόνο στο τελικό αποτέλεσμα, αλλά κυρίως στον τρόπο με τον οποίο αυτό επιτεύχθηκε. Οι κάτοικοι της Μπαμπίνης έγιναν οι ίδιοι θεματοφύλακες της ιστορίας τους. Άνοιξαν τα σπίτια τους, προσέφεραν οικογενειακά κειμήλια και αντικείμενα που συνδέονται με την καθημερινή ζωή, την εργασία και τις συνήθειες των ανθρώπων του τόπου, διασφαλίζοντας ότι η συλλογική μνήμη θα παραμείνει ζωντανή. Σημαντική υπήρξε, παράλληλα, και η συμβολή ανθρώπων με καταγωγή από τη Μπαμπίνη, καθώς και φίλων του μουσείου και κατοίκων άλλων περιοχών, οι οποίοι προσέφεραν αντικείμενα και κειμήλια που εμπλούτισαν τις συλλογές του, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διάσωση και ανάδειξη της ευρύτερης λαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Οι συλλογές του μουσείου αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια της λαϊκής παράδοσης της Μπαμπίνης και ευρύτερα της Αιτωλοακαρνανίας. Γεωργικά εργαλεία, αντικείμενα κτηνοτροφίας, εργαλεία καπνοκαλλιέργειας, αργαλειοί, υφαντά, παραδοσιακά σκεύη, ενδυμασίες και αντικείμενα σχολικής ζωής συνθέτουν την εικόνα μιας εποχής όπου η αυτάρκεια, η οικογενειακή συνεργασία και η αρμονική σχέση του ανθρώπου με τη γη αποτελούσαν βασικά στοιχεία της κοινωνικής ζωής.

Η πολιτιστική αξία των εκθεμάτων υπερβαίνει τα όρια ενός χωριού. Τα αντικείμενα αυτά αφηγούνται έναν ολόκληρο τρόπο ζωής που χαρακτήρισε την ελληνική ύπαιθρο και ιδιαίτερα την περιοχή του Ξηρομέρου. Αποτελούν πολύτιμες μαρτυρίες της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς διασώζουν τεχνικές, γνώσεις, επαγγέλματα, έθιμα και παραδόσεις που μεταφέρθηκαν από γενιά σε γενιά.

Η Μπαμπίνη, ένας τόπος με ιδιαίτερη πνευματική και πολιτιστική παρουσία, γνωστή για την εργατικότητα και την καλλιέργεια των ανθρώπων της, συνεχίζει μέσα από το μουσείο της να αναδεικνύει την ταυτότητα και την ιστορική της φυσιογνωμία. Η αγροτική ζωή, η κτηνοτροφία, η αμπελουργία, η συλλογή βελανιδιού, η καπνοκαλλιέργεια, η υφαντική, η κεντητική και η ξυλοτεχνία αποτελούν κεφάλαια μιας πολύτιμης κληρονομιάς που αξίζει να διασωθεί και να μεταδοθεί.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στην Επιτροπή Διαχείρισης του Μουσείου και στον Πρόεδρό της, Στρατηγό ε.α. κ. Πέτρο Χρυσικό, για τη συνεχή προσπάθεια οργάνωσης, καταγραφής και ανάδειξης των συλλογών, καθώς και για την προσωπική του συμβολή στην ενημέρωση και ξενάγηση των επισκεπτών.

Στο πλαίσιο της αποστολής του για την ανάδειξη αξιόλογων πολιτιστικών δράσεων, ο Όμιλος για την UNESCO Πρέβεζας είχε την ιδιαίτερη χαρά να επισκεφθεί το Λαογραφικό Μουσείο Μπαμπίνης. Ομάδα του Ομίλου, με επικεφαλής τον Πρόεδρο κ. Ευάγγελο Κατσίμπρα, ξεναγήθηκε στους χώρους του μουσείου και γνώρισε από κοντά τον πλούτο των συλλογών, αλλά και το σημαντικό έργο που έχει επιτελεστεί για τη δημιουργία και τη λειτουργία του.

Η επίσκεψη αυτή αποτέλεσε μια ξεχωριστή εμπειρία. Τα μέλη του Ομίλου εντυπωσιάστηκαν τόσο από την αυθεντικότητα, την πληρότητα και την ιστορική αξία των εκθεμάτων, όσο και από τη θερμή φιλοξενία, την ευγένεια και την αγάπη με την οποία τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου «Χριστόδουλος Παμπλέκης» υποδέχθηκαν και ξενάγησαν τους επισκέπτες. Η επαφή με τα αντικείμενα και τις ιστορίες που αυτά μεταφέρουν ανέδειξε ακόμη περισσότερο τη σημασία του έργου που επιτελείται στη Μπαμπίνη.

Το Λαογραφικό Μουσείο Μπαμπίνης αποτελεί ένα παράδειγμα πολιτιστικής δράσης που βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη. Μέσα από την καταγραφή προφορικών μαρτυριών, τη συλλογή ιστορικών στοιχείων, την τεκμηρίωση και τη διοργάνωση πολιτιστικών δράσεων, συνεχίζει να υπηρετεί τον βασικό σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε, τη σύνδεση του ανθρώπου με τις ρίζες του.

Ο Όμιλος για την UNESCO Πρέβεζας συγχαίρει τον Πολιτιστικό Σύλλογο «Χριστόδουλος Παμπλέκης» και όλους όσοι συνέβαλαν σε αυτό το σπουδαίο έργο. Η προσπάθειά τους αποτελεί φωτεινό παράδειγμα εθελοντισμού, κοινωνικής συνοχής και σεβασμού προς την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν αποτελεί μόνο υποχρέωση απέναντι στο παρελθόν είναι ευθύνη απέναντι στο μέλλον. Το Λαογραφικό Μουσείο Μπαμπίνης αποτελεί μια πολύτιμη παρακαταθήκη, έναν χώρο όπου η παράδοση συνεχίζει να ζει, να εμπνέει και να μεταδίδεται στις νέες γενιές.

Το παράπονο του τσοπάνου ,που τον κελάηδησε με το κλαρίνο του ο αείμνηστος Τάσος Χαλκιάς. ΒΙΝΤΕΟ


Γράφει ο Πέτρος Γ. Μόκας

Το παράπονο του τσοπάνου είναι τίτλος ποιμενικού σκοπού, που τον κελάηδησε ανεπανάληπτα με το κλαρίνο του ο αείμνηστος Τάσος Χαλκιάς. Προφανώς αναφέρεται στο παράπονο του τσοπανόπουλου που βλέπει τα μάτια της αγαπητικιάς του στραμμένα στην πόλη και την εύκολη ζωή, και προσπαθεί να το ξεπεράσει λαλώντας γλυκά τη φλογέρα του. Εμένα, όμως, το παράπονό μου είναι άλλο: αυτό της αξιοπρέπειας, της ευσυνειδησίας και της αναγνώρισης από την κοινωνία, που, δυστυχώς, έχουν πάρει το κατήφορο, χάριν του άμεσου κέρδους και του υλισμού, δηλαδή αυτό που έλεγε ο αγράμματος πατέρας μου, Γιωργούλας Μόκας, κουνώντας λυπημένα το κεφάλι του, πως η κοινωνία κατάντησε «το τι φάγωμεν, το τι πιώμεν, διότι αύριο αποθνήσκομεν». Πολλές φορές μου θύμιζε πως ο άνθρωπος «ου βρώσην και πώσην εστί, αλλά πνεύμα και ζωή».


Αφορμή να γράψω για το παράπονό μου είναι ένα βιβλίο του Υπουργείου Παιδείας, που διδάσκονται οι μαθητές της Β’ ΕΠΑΛ, και η θεματολογία του αναφέρεται στην ζωική παραγωγή. Στο κεφάλαιο ‘ελληνικές φυλές προβάτων’ μετά λύπης μου διαπιστώνω ότι η φυλή με την οποία μεγαλούργησαν οι πρόγονοί μου, και την οποία συνεχίζω ακόμη κι εγώ σήμερα, δεν αναφέρεται πουθενά!
Γνωρίζουν οι κύριοι καθηγητάδες που συνέγραψαν το βιβλίο πως εδώ στους Καλαρρύτες και το Συρράκο Ιωαννίνων, τα δύο ιστορικά κεφαλοχώρια, κατά τον 18ο και 19ο αιώνα άκμαζε η κτηνοτροφία, αριθμώντας 100.000 πρόβατα, όλα καλαρρύτικης φυλής (μπούτσικα); Ότι τα επεξεργασμένα προϊόντα τους (τυροκομικά, υφαντά, δέρματα) κατέκλυζαν τις αγορές της Βαλκανικής και της Μεσογείου; Ο Μέγας Ναπολέων γνώριζε από που προέρχονταν οι κάπες που αγόραζε για τον στρατό του, οι ίδιοι γνωρίζουν τίποτα για τα περασμένα μεγαλεία των τσελιγκάτων; Πού είναι, λοιπόν, το πνεύμα; Γι’ αυτό, λαοί που ξεχνούν την ιστορία και την παράδοσή τους, δεν έχουν μέλλον.

Πού είναι η αναφορά τους στην υγιή μορφή κτηνοτροφίας και στην παραγωγή ποιοτικών προϊόντων για τη διασφάλιση της καλής υγιεινής στους ανθρώπους; Το γνωρίζουν ότι το γάλα από τα καλαρρύτικα πρόβατα είναι το καλύτερο της αγοράς και το κρέας τους, πλούσιο σε Ω3 λιπαρά οξέα, βραβεύτηκε με την πρώτη θέση σε διαγωνισμό που διεξήχθη στις Βρυξέλλες πριν μερικά χρόνια; Πού είναι, λοιπόν, η προώθηση της εκτατικής κτηνοτροφίας και η βελτίωση των βοσκοτόπων, ώστε να παραχθούν καθαρά προϊόντα; Για ποιότητα ουδέν σχόλιον. 
Θα σας αναφέρω ένα μικρό παράδειγμα. Όλοι γνωρίζουμε ότι «το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία». Ωστόσο, εκεί στην μικρή Αβάνα, παρά το γενικά κατηγορηματικό κλίμα για το κάπνισμα και υπό το άγριο βλέμμα των Ηνωμένων Πολιτειών, κατάφεραν να κάνουν γνωστά τα πούρα τους σε όλο τον κόσμο! Κι εμείς ντρεπόμαστε να παρουσιάσουμε το καλό ελληνικό γάλα, αυτό το αγαθό του Θεού που δίδεται στους αρρώστους ως βάλσαμο, για να γιάνουν. Γιατί; Λόγω μικρής ποσότητας; Καμία μέριμνα.

Αντιθέτως, οι συγγραφείς του βιβλίου προτείνουν –άκουσον - άκουσον- να ταΐσουμε τα ζώα μας με τα κρεατάλευρα, τα πτεράλευρα και τα αιματάλευρα, δηλαδή αυτή την χολέρα που πετάνε στα σφαγεία! Έλεος πια, σκυλιά εκτρέφουμε; Βέβαια, δεν θα τους βάλω όλους σε ένα τσουβάλι. Υπάρχουν και άνθρωποι ευαισθητοποιημένοι, όπως οι κ. Μπιζέλης, Σκούφος και Αρσένος, αλλά...φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Την ίδια ευθύνη έχουν και οι πολιτικοί μας, από τον μικρότερο ως το μεγαλύτερο. Αλλά αυτοί έχουν σημαντικότερη δουλειά να κάνουν, το ποιος θα κρατήσει περισσότερο καιρό την καρέκλα. Κι όσο για τους τσοπάνηδες, αφήστε τους να φωνάζουν. Ούτως ή άλλως, δεν μπορούν να κατέβουν σε διαδηλώσεις, διότι, αν αφήσουν τα πρόβατα, ως γνωστόν, τα τρώει ο λύκος, ο οποίος, μάλιστα, θεωρείται σημαντικότερος, γι’ αυτό και προστατεύεται. Εδώ που τα λέμε, δεν τους κοστίζει και τίποτα, αφού άλλοι τον ταΐζουν!

Κι όλα αυτά όχι γιατί σας εκλιπαρώ να με βοηθήσετε. Έχω μάθει να στηρίζομαι στα πόδια μου και να επιβιώνω. Αλλά κρούω τον κώδωνα της αφύπνισης. Με παρέα τον σταυραετό του Κώστα Κρυστάλλη σας κοιτάζω αφ’ υψηλού, απ’ της Πίνδου τις κορφές, κι αν θέλετε μαθήματα ευσυνειδησίας, σας περιμένω στο καραούλι!
http://mpampini.blogspot.com

Απολαύστε το βίντεο
Τάσος Χαλκιάς - Το Παράπονο του Τσομπάνου


http://romiazirou.blogspot.com

Πέμπτη 30 Ιουλίου 2026

Δύο χρόνια χωρίς τον Ναπολέοντα Δάμο. Συγκινητικό βίντεο από την κηδεία του μεγάλου κλαρινίστα Ναπολέοντα Δάμου. ΑΘΑΝΑΤΟΣ!!!!


Το μοιρολόγι αυτό το έπαιξε στο Δημοτικό θέατρο Ηλιούπολης, όταν  ο Σύλλογος Ηπειρωτών Ηλιούπολης ανέβασε το έργο του Χρήστου Τούμπουρου " Είναι βαριά η ξενιτιά". 

Ο Ναπολέων Δάμος γεννήθηκε στα Κούρεντα, χωριό που απέχει 40 χιλιόμετρα από τα Γιάννενα. Από πολύ μικρός ασχολήθηκε με τη μουσική, ξεκινώντας πρώτα με το ντέφι και ύστερα με το λαγούτο, όργανα τα οποία υπήρχαν στην οικογένειά του.

Οι ηπειρώτικες μελωδίες και οι ρυθμοί ηχούσαν και αποτυπώνονταν στο αυτί του μικρού τότε Ναπολέοντα στα γλέντια και τα πανηγύρια του χωριού, αλλά και πολύ συχνά μέσα στην ίδια την οικογένεια του, αφού ο πατέρας του Γιώργος έπαιζε βιολί, ενώ ο θείος του Κώστας ντέφι. Έπαιξε κοντά στον πατέρα του με τις κομπανίες του Κώστα Μάτζιου, του Νίκου Καλύβα, του Κίτσου και του Γιάννη Χαρισιάδη. Τότε ήταν που εντυπωσιάστηκε από τα παιξίματα του Κίτσου Χαρισιάδη, ενός από τους καλύτερους Ηπειρώτες κλαρινίστες που πέρασαν ποτέ. Το πάθος του για το κλαρίνο άρχισε να φουντώνει, κι έτσι μ' ένα παλιό κλαρίνο Ντο ξεκίνησε αυτοδίδακτα στην αρχή να σχηματίζει απλές μελωδίες, ιδίως έπειτα από κάποιο γλέντι, γάμο ή πανηγύρι, απ' όπου γυρνώντας στο σπίτι άφηνε το ντέφι κι έπιανε το κλαρίνο, έχοντας φρέσκιες τις μελωδίες στο αυτί του........... Ο Ναπολέων ανήκει σ΄εκείνη την κατηγορία των μουσικών που διαθέτουν δικό τους -προσωπικό- ύφος, χαρακτήρα και ταυτότητα στο παίξιμό τους. Είναι η κατηγορία, που για τον ακροατή το παίξιμο είναι αναγνωρίσιμο όποιο τραγούδι κι άν παίξει, όποια κι αν είναι η περιοχή προέλευσής του.

Βίντεο από την κηδεία του.  (Βιντεοσκόπηση-Παναγιώτης Ανυφαντής)


“Μάνα με κουτούπωσε”.


 Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

“Το παιδί ορφανεύει από μάνα και όχι από πατέρα”. Αυτό μου είπαν πολλοί, όταν ορφάνεψα μικρός, πολύ μικρός και “άνογος”. Νόμιζα πως με παρηγορούσαν. Τότε δεν κατάλαβα τίποτε. Στην πορεία όμως αναλογιζόμενος τον αγώνα της μάνας μου, “να μας μεγαλώσ’’, πολλά κατάλαβα. Κατάλαβα πολλά που αφορούσαν την ίδια τη μάνα μου και τις μανάδες όλου του κόσμου. Αλήθεια χρειάστηκαν χρόνια, αρκετά χρόνια για να διαβάσω και να κατανοήσω τον ποιητή. “Και ένα τέταρτο μητέρας αρκεί για δέκα ζωές και πάλι κάτι θα περισσέψει”. Οδυσσέας Ελύτης, Εκ του Πλησίον.

Είναι γνωστό πως η μάνα επιδρά καθολικά στην ανάπτυξη και τη διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού της. Η μάνα με την εν γένει συμπεριφορά της. Ενίοτε αυτή η επίδραση είναι τέτοια που ο γιος της γίνεται “παιδί της μάνας του”. Μοιάζει δηλαδή η συμπεριφορά του με αυτή της μητέρας του. Και αυτή η ομοιότης μπορεί να είναι απόλυτα καθοριστική. Ιδιαίτερα, αν η μάνα τυχαίνει να είναι και πεθερά και έχει παιδί “ύπνο” ε, τότε, “θα της αργάσουν της νύφης το τομάρ’!” Μιλούμε πάντοτε για πεθερές που “έχουν το διάολο μέσα τους!” Τότε και τώρα...

Αν η μάνα τον έμαθε να μην υπολογίζει τίποτε, “να μην σιουράει” και να μην ορρωδεί σε τίποτε, τότε αυτός “είναι ικανός να πουλήσει και τη μάνα του”. Έμπορος όπλων, σιδήρου, τυροκομικών...Έμπορος συνείδησης! Το θέμα είναι πόσα θα οικονομήσει... Τα παραδείγματα πλείστα. Τότε και τώρα...

Η απληστία και η ανυπομονησία του γαμπρού. Καθόμασταν βραδάκι στο καφενείο του χωριού. Διεξάγονταν αληθινή τσιπροκατάνυξη. Ξαφνικά βλέπουμε να περνάει με το αυτοκίνητό του ο μελλούμενος γαμπρός του χωριού. Έτσι θεωρούσαμε όλους τους γαμπρούς. Καλοδεχούμενος στο χωριό. Την Κυριακή θα γινόταν ο γάμος. Ούτε που σταμάτησε να μας χαιρετίσει, ανέπτυξε μεγάλη ταχύτητα “αδειάζοντας” πάνω μας όλα τα καυσαέρια...Στην παρέα μας ήταν και ο μπάρμπα Κώστας, ο πεθερός. Ντροπιάστηκε είναι αλήθεια ο άνθρωπος. Το μόνο που είπε ήταν. “Μια στιγμή παιδιά, ξαναγυρνάω”. Έφυγε και ξαναγύρισε σε είκοσι λεπτά. Προηγουμένως είχε φύγει και ο γαμπρός και μάλιστα μας έκανε εντύπωση η ταχύτητα που ανέπτυξε. “Σφαίρα το αυτοκίνητο πέρασε από μπροστά μας!”. Ο μπάρμπα Κώστας γύρισε αμπουριασμένος. “Φουρτούνα αστροπελέκι!” Κάποιος από μας τον ρώτησε. 

- Τι έγινε μπάρμπα;
-Τι θέλ’ς να γίν; Ήρθε ο μουστερής και μου ζήτησε να του δώσω από σήμερα την προίκα. 
-Και τι του απάντησες;
-Τι, τη θέλ’ς; Να τη δείξεις στη μάνα του; Ναι, μου είπε και τον ξαπόστειλα. Τού είπα την Κυριακή στην εκκλησία. 
Και απευθυνόμενος σε μένα μου είπε. “ Όσο θα ψέλνει ο παπάς, εσύ θα μετράς τα λεφτά. Μην τα μετρήσεις μπροστά στη μάνα του. Θα σε κλέψ’ φουκαρά μ’”.
Και αυτό έγινε. Τα μέτρησα. Λίρες και χαρτονομίσματα τρεις φορές μέχρι να τελειώσει το Μυστήριο. Παραλίγο να χαλάσει ο γάμος, γιατί ήθελε ο γαμπρός να δείξει την προίκα στη μάνα του από την Παρασκευή. 
Η μάνα, λοιπόν, παντού. Κι ούτε πρόκειται να φέρει αντίρρηση στο γιόκα της. Σπάνιες οι περιπτώσεις. Μια από αυτές είναι και η ακόλουθη, όταν ο γιόκας της, εξαιρετικός μούκακας, βρέθηκε σε πολύ δύσκολη θέση από την τσαχπίνα, ναζιάρα αλλά και πρακτική γυναίκα του. Να λάβουνε υπόψη πως τα σπίτια παλιά στα χωριά ήταν χωρισμένα με τους περίφημους τσιατμάδες. (Το χώρισμα των δωματίων του σπιτιού με κατάλληλο πλέξιμο ευλύγιστων κλωναριών από ξύλα ελατίσια) και επομένως δεν μπορούσε να γίνει καθόλου λόγος για ηχητική μόνωση. Κάποια στιγμή βρέθηκαν σε σεξουαλική έξαρση. Ο γιος δυσκολευόμενος από τις κινήσεις της γυναίκας του, φώναξε δυνατά. “Μάνα μου, τι έπαθα απόψε. Με κουτούπωσε...” Η μάνα που “κοιμόταν” στο διπλανό δωμάτιο είχε το μάτι κάγκελο και το αυτί λύκου καψαλού, δεν κρατήθηκε. “Μπα σε καλό σου παιδάκι μ’. Δεν μπορώ να κάνω τίποτε. Άστην καλά το πάει το βιολί. Ξέρ’ αυτή”.



Χρήστος Α. Τούμπουρος

Ορφανή από 5 Ετών/ Την Πάντρεψαν στα 17 – Δεν Ήξερα Τίποτα | Η Κυρά Κατίνα Θυμάται

 Ορφανή από 5 Ετών – Η Συγκλονιστική Ζωή της Κυρά Κατίνας.

Στον ιστορικό Άγιο Πέτρο Κυνουρίας συναντήσαμε την κυρά Κατίνα, 89 ετών, και ακούσαμε μια συγκλονιστική ιστορία ζωής. Ορφανή από την ηλικία των πέντε ετών, θυμάται τη γερμανική Κατοχή, την απώλεια του πατέρα της, τη φτώχεια, τη δουλειά από παιδί, τον γάμο στα 17, τα παλιά έθιμα, τα τραγούδια, την οικογένεια και την ξενιτιά. Μια αυθεντική μαρτυρία από την ορεινή Αρκαδία και ένα πολύτιμο κομμάτι της μνήμης της Ελλάδας, με ένα απλό αλλά σπουδαίο μήνυμα: «Δεν θέλω πολλά πλούτη. Θέλω υγεία και αγάπη».

Παραγωγή: Greek Village Life


Τετάρτη 29 Ιουλίου 2026

ΟΠΕΚΕΠΕ, ΥΠΑΑΤ Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ οι πληρωμές του ΟΠΕΚΕΠΕ μετά το 2023, ποιες ενισχύσεις θα ελεγχθούν

 Ομάδα ελέγχου για την παρακολούθηση της υλοποίησης των συστάσεων που προέκυψαν από τους τακτικούς ελέγχους της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) συγκροτείται στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), σύμφωνα με την σχετική απόφαση που δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια.

Ο έλεγχος θα αφορά την πορεία συμμόρφωσης με τα ευρήματα και τις συστάσεις της ΕΔΕΛ σχετικά με βασικές παρεμβάσεις του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-2027.

Η διαδικασία εντάσσεται στο πλαίσιο των ελέγχων για την ορθή διαχείριση και αξιοποίηση των πόρων των ευρωπαϊκών γεωργικών ταμείων ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ, κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι πληρωμές για την συμπληρωματική αναδιανεμητική εισοδηματική στήριξη για τη βιωσιμότητα, η συμπληρωματική εισοδηματική στήριξη των γεωργών νεαρής ηλικίας, καθώς και οι ενισχύσεις προς γεωργούς σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα (εξισωτική αποζημίωση).

Συγκεκριμένα η απόφαση αναφέρει την σύσταση και συγκρότηση Ομάδας Ελέγχου για τη διενέργεια ελέγχου παρακολούθησης της υλοποίησης των συστάσεων των ευρημάτων που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο των τακτικών ελέγχων της ΕΔΕΛ, αναφορικά με τις παρεμβάσεις:

α) «Συμπληρωματική αναδιανεμητική εισοδηματική στήριξη για τη βιωσιμότητα» Π1-29 και «Συμπληρωματική εισοδηματική στήριξη των γεωργών νεαρής ηλικίας» Π1-30 και

β) «Ενισχύσεις σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα» Π3-71, του Στρατηγικού Σχεδίου (ΣΣ) Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ελλάδας 2023-2027, στον Φορέα Διακυβέρνησης «Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» και σε λοιπές εμπλεκόμενες Υπηρεσίες, στο πλαίσιο των ταμείων ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ, της Προγραμματικής Περιόδου (ΠΠ) 2023 – 2027.

Ο έλεγχος θα διενεργηθεί κατά το χρονικό διάστημα από 23.7.2026 έως και τις 15.9.2026, στην έδρα της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) του φορέα «Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ)» και στην έδρα της Διεύθυνσης Γ΄ Πιστοποίησης δαπανών ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων (ΓΔΕΣΠ), του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην Αθήνα.

Η Ομάδα Ελέγχου θα εξετάσει τα αποδεικτικά στοιχεία και τα έγγραφα τεκμηρίωσης που θα προσκομίσει ο Οργανισμός Πληρωμών, ώστε να αξιολογηθεί ο βαθμός υλοποίησης των διορθωτικών ενεργειών που ανέλαβε ο ανωτέρω φορέας, σε ανταπόκριση στις συστάσεις των ευρημάτων της Έκθεσης Ελέγχου και ειδικότερα:

α) η επαλήθευση της πλήρους, μερικής ή μη υλοποίησης κάθε σύστασης,
β) η αξιολόγηση της επάρκειας και αποτελεσματικότητας των διορθωτικών μέτρων που ελήφθησαν,
γ) η εκτίμηση τυχόν υπολειπόμενων κινδύνων ή ανεπαρκειών,
δ) η επικαιροποίηση της κατάστασης των υφιστάμενων ευρημάτων και συστάσεων ή/και των προθεσμιών υλοποίησης και
ε) η διατύπωση, εφόσον κριθεί αναγκαίο, νέων ευρημάτων και συστάσεων.

Παϊσιάδης Σταύρος

Η αποκοπή......


Γράφει ο Χρήστος Α. Τούμπουρος

- Μη μ’ ζαγκανιέσαι ντιπ. Θα φωνάξω τους εκτιμητάδες και θα αποκόψουν τη ζημιά. Αλλιώς θα τα πούμε στον Κατή. 
-Καλά θα κάν’ς. Να ησυχάσουμε. Δεν θα μας απαυτώσεις κιόλας… Να αποκόψουν τη ζημιά και θα δούμε…

Αυτά άκουγες, πάνω κάτω, σε μόνιμη βάση στο Καφενείο του χωριού. Το αποκόβω και η αποκοπή σε παρέλαση. Είναι βέβαια πολύσημη η λέξη αποκόβω. Καταρχάς σημαίνει αφαιρώ κάτι, ένα τμήμα από το σώμα που ανήκει. Επίσης, μπορεί να σημαίνει ότι σταματώ το θηλασμό, (σε βρέφη και κατσίκια), με συνώνυμο το απογαλακτίζω. Μεταφορικά παίρνει την έννοια του απομακρύνω κάποιον από το χώρο του κοκ. Ακόμα ενίοτε παίρνει και την έννοια του αποσπώ. «Αποκόπηκε το κατσίκ’ απ’ το κοπάδ’…». Καμία σχέση με στρατιωτικούς κι ούτε και με στρατιωτικές περιγραφές και ειδήσεις στο Τζουμέρκο. «Απέκοψαν την εμπροσθοφυλακή από το στράτευμα». 

Εκεί όμως που ήταν να γελάει κάποιος ένα μήνα συνέχεια ήταν όταν γίνονταν κάποιο προξενιό.
-Τι, να σ’ πω. Παιδί μαξούμ’. Δεν αποκόπ’κε ακόμα απ’ το γάλα τ’ς μάνας της. 
-Τι μαξούμ’, θεια Χρήσταινα. Αυτή κοντεύει τα τριάντα. Σαν τα παλιοσαρ’σμένα άλογα. 
-Δεν θα τόλεγα. Ώριμη γυναίκα, για σπίτ’ κι όχ’ για το «άειστε ιδέστε. Απ’ το β’ζί τ’ς μάνας της». 
Κυρίως όμως η αποκοπή είχε σχέση με υπαίτια «αγροτική καταστροφή». Τα κτήματα «υπέφεραν» από τις ζημιές που έκαναν τα γιδοπρόβατα. Ειδικότερα όταν κατέβαιναν κοπάδια κοπάδια για τα χειμαδιά. Τότε στην πραγματικότητα «έπεφτε περονόσπορος». Έπρεπε πρώτα πρώτα να αποφύγουν τα μαλώματα και τα δικαστήρια. «Δεν έχουν χαΐρ’ αυτά. Σε βάρος μας θα βγουν». Μερικοί, λοιπόν, σώφρονες γέροντες «αναλάμβαναν το συμβιβασμό, δηλαδή την εξωδικαστική διευθέτηση της υπόθεσης». (Χρήστος Παπακίτσος, Από την Τζουμερκιώτικη Λαλιά στη Λαϊκή μας Παράδοση ). Οι πραγματογνώμονες ήταν δύο άτομα σεβαστά και συνετά κατά κανόνα κοινής αποδοχής, οι οποίοι μαζί με τον Αγροφύλακα της περιοχής «πήγαιναν επί τόπου» στο κτήμα για να αποκόψουν τη ζημιά. Επακολουθούσε η συμφωνία ή όχι του κατόχου των γιδοπροβάτων και του κτηματία. Εάν συμφωνούσαν, έχει καλώς. Εάν όχι, θα πήγαιναν στα δικαστήρια. Η διαδικασία αυτή είχες σχέση με την εθελοντική προσφορά. 
Εκτός της εθελοντικής προσφοράς υπήρχε και ο νομοθετημένος θεσμός των εκτιμητών για τις αγροτικές ζημίες. Ο θεσμός αυτός λειτουργούσε στην έδρα κάθε Ειρηνοδικείου με τον τίτλο «Εποπτικό Συμβούλιο Αγροφυλακής». Πρόεδρος ήταν ο Ειρηνοδίκης της περιοχής. Το Κοινοτικό Συμβούλιο έκανε πρόταση και το Εποπτικό Συμβούλιο Αγροφυλακής διόριζε τους πραγματογνώμονες-εκτιμητές που θα απόκοβαν τη ζημιά. Τι να εκτιμήσουν, τι να αποκόψουν και τι να δώσει ο ένας και να πάρει ο άλλος. «Αμούρες κατσαρές θα πάρ’ς», είπε κάποτε η θεια Ρίνα στον μπάρμπα Χρήστο. «Τον τζιόκο μ’ θα πάρ’ς». Και όταν την ρώτησαν γιατί έδωσε την αφοπλιστική απάντηση. «Δεν πήγαν το δ’κό μ’ το χωράφ’ στα δικά σ’ τα κατσίκια». Της είχε ανεβεί η πίεση στα ύψη και έλεγε άλλα αντί άλλων. Μετά από λίγες μέρες πέθανε η κακομοίρα. «Τη βάρεσε αστραπή» είπαν. «Είχε φαρφατιάσ’ το πρόσωπό τ’ς. Όλο φωτιά. Κατακκόκιν’ ήταν». Δεν ήξεραν τότε ούτε πίεση και περισσότερο δεν υπήρχαν πιεσόμετρα κι ούτε αντιυπερτασικά χάπια. 
Κάποτε στον μπάρμπα Νικόλα είχε δώσει ο γιατρός ένα κουτί αντιυπερτασικά χάπια. Αυτός σαν έκοψε επάνω για το βουνό, σταμάτησε στην Κρύα Βρύσ’ για να πιεί κρύο νεράκι. Έβγαλε και τα χάπια-ένα του είπε ο γιατρός να παίρνει την ημέρα- αλλά αυτός τα ήπιε όλα. Ρεκλιάστηκε. Τον βρήκαν εκεί ντίπ κούτσουρο καταής. Όταν συνήλθε, είπε. «Τι να μου έκανε εμένα ένα χάπ’. Σαν σπ’ρί από φακί ήταν. Χορταιν’ς μ’ αυτά; Τα ήπια όλα κατ’ αποκοπή και ησύχασα…».



Χρήστος  Α. Τούμπουρος

Τα 8 Ψέματα της Πάμφτωχης Μάνας μου. Είναι Αδύνατον να μην Δακρύσετε…


Σίγουρα η αγάπη που νιώθει μία μάνα για το παιδί της, δεν συγκρίνεται με κανένα άλλο είδος αγάπης.
Παρά τις όποιες δυσκολίες και τα εμπόδια, οι μανάδες πάντα καταφέρνουν να βάλουν πρώτα τα παιδιά τους, ακόμη και αν οι ίδιες καταλήξουν…τελευταίες. Στην ιστορία που ακολουθεί… μια μητέρα έπρεπε να πει αρκετά ψέματα στο γιο της για να τον μεγαλώσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και τώρα που αποκαλύφθηκε η αλήθεια, η ιστορία της έγινε παγκοσμίως γνωστή.
Έχετε κάνει ποτέ κάτι παρόμοιο για τα παιδιά σας ή θα το κάνατε αν χρειαζόταν; Αν πιστεύετε ότι οι μητέρες αξίζουν μόνο σεβασμό και θαυμασμό, διαβάστε την παρακάτω ιστορία και θα αλλάξετε γνώμη….
Η ιστορία ξεκίνησε όταν ήμουν παιδί. Η οικογένειά μου ήταν πολύ φτωχή και ποτέ δεν είχαμε αρκετό φαγητό. Η μητέρα μου πάντα μου έδινε το δικό της πιάτο κι έλεγε «Φάε αυτό το ρύζι γιε μου εγώ δεν πεινάω». Αυτό ήταν το πρώτο ψέμα της μητέρας μου.
Καθώς μεγάλωνα, η μητέρα μου περνούσε τον ελεύθερο χρόνο της, ψαρεύοντας σε ένα ποτάμι. Έτσι από τα ψάρια που έπιανε, θα μπορούσε να μου προσφέρει ένα καλύτερο φαγητό για την ανάπτυξή μου. Καθώς έτρωγα, κάθονταν δίπλα μου και έτρωγε και αυτή ότι κρέας έμενε στα κόκαλα. Όταν της πρόσφερα από το φαγητό μου, έλεγε «Φάε το φαγητό σου γιε μου, δεν μου αρέσουν εμένα τα ψάρια»..
Αυτό ήταν το δεύτερο ψέμα…
Αργότερα για να μπορέσω να σπουδάσω, έψαξε και βρήκε μία δεύτερη δουλειά. Ανακύκλωνε παλιά κουτιά από χαρτόνι και αυτό της έδινε κάποια επιπλέον χρήματα για να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Ένα χειμωνιάτικο βράδυ ξύπνησα και την βρήκα με ένα μικρό κερί να δουλεύει ακόμη. Της είπα να έρθει για ύπνο, αλλά μου απάντησε πως δεν είναι κουρασμένη. Αυτό ήταν το τρίτο της ψέμα…
Όταν έφτασαν οι τελικές εξετάσεις ζήτησε άδεια από τη δουλειά της για να με συνοδεύσει. με περίμενε μέσα στη ζέστη για ώρες και όταν τελείωσα ήρθε κοντά μου και μου έφερε ένα μπουκάλι με κρύο νερό. Την είδα κουρασμένη και εξαντλημένη και της είπα να το πιει εκείνη. Η απάντησή της ήταν «Δεν διψάω γιε μου, πιες το εσύ να δροσιστείς». Αυτό ήταν το τέταρτο ψέμα της μητέρας μου…
Μετά το θάνατο του πατέρα μου, η μητέρα μου έπρεπε να βρει τρόπο να καλύψει τις ανάγκες μας. Η κατάσταση της οικογένειάς μας χειροτέρευε και δυστυχώς όλα τα βάρη περνούσαν από πάνω της. Κάποιοι γείτονες της έλεγαν ότι πρέπει να παντρευτεί ξανά και να φτιάξει τη ζωή της από την αρχή. Αυτή όμως έλεγε«Δεν είμαι εγώ για τέτοια, είμαι μεγάλη γυναίκα με παιδί και δεν χρειάζομαι την αγάπη κανενός». Αυτό ήταν το πέμπτο ψέμα της μητέρας μου…
Αφού τελείωσα τις σπουδές μου και έπιασα δουλειά, ήταν ώρα για τη μητέρα μου να ξεκουραστεί, αλλά δεν ήθελε. Πήγαινε κάθε μέρα στη λαϊκή αγορά και πουλούσε κάποια λαχανικά για να καλύπτει τις δικές της ανάγκες. Εγώ δούλευα μακρυά και κάθε μήνα με το που έπαιρνα το μισθό μου, της ετοίμαζα ένα δέμα με τρόφιμα και διάφορα καλούδια, της έβαζα και ένα φάκελο με λεφτά και της τα έστελνα. Αυτή όμως τις περισσότερες φορές, κρατούσε τα πάντα εκτός από τα λεφτά. Με την πρώτη ευκαιρία μου τα έστελνε πίσω και μου έγραφε «Αγόρι μου δεν χρειάζομαι χρήματα, δόξα τον Θεό έχω αρκετά για να ζήσω. Κράτησε τα εσύ που είσαι νέος και έχεις ανάγκες». Αυτό ήταν το έκτο της ψέμα…
Μετά από 3 χρόνια δουλειάς και μεταπτυχιακών σπουδών, μία μεγάλη εταιρεία εμφανίστηκε στο δρόμο μου, η οποία με προσέλαβε με πολύ καλό μισθό και μου χρηματοδότησε το διδακτορικό που πάντα ονειρευόμουν. Τότε γύρισα και είπα στη μητέρα μου ότι η τύχη μας χαμογέλασε. Της ζήτησα να έρθει μαζί μου, να σταματήσει να δουλεύει και επιτέλους να απολαύσει και αυτή κάποιες στιγμές από τη ζωή της. Εκείνη όμως μου είπε, «Άσε με γιε μου στον τόπο μου, εγώ είμαι μια χαρά, κοίτα να κάνεις εσύ τη ζωή σου καλύτερη και μην κοιτάς εμένα». Αυτό ήταν το έβδομο ψέμα που μου είπε…
Στα γεράματά της απέκτησε καρκίνο στο στομάχι. Σε εμένα όμως δεν είπε τίποτα. Μία μέρα όμως αποφάσισα να πάω την δω χωρίς να την προειδοποιήσω. Όταν μπήκα στο σπίτι αμέσως κατάλαβα ότι κάτι δεν πάει καλά… Γερασμένη και εξασθενημένη καθόταν στο κρεβάτι, προσπαθούσε να γελάσει αλλά φαινόταν ότι έκανε υπερπροσπάθεια. Καθώς με κοιτούσε, με έπιασαν τα κλάματα, δεν άντεξα…
Τότε γύρισε και μου είπε «Γιε μου μην κλαις και μην στεναχωριέσαι, εγώ είμαι μια χαρά» και μου κράτησε το χέρι. Αυτό ήταν το όγδοο ψέμα της κι εκείνη τη στιγμή έκλεισε τα μάτια της για πάντα…”

 olagiatingunaika.gr

Τρίτη 28 Ιουλίου 2026

Λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας και των Λειψάνων του Αγίου Παντελεήμονος στη Βόνιτσα.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ

Το απόγευμα της 27ης Ιουλίου 2026, στην πόλη της Βόνιτσας, τελέστηκε με κάθε εκκλησιαστική τάξη και με τη μεγάλη συμμετοχή πλήθους πιστών ο πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός στον πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος.

Της ιεράς ακολουθίας χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, πλαισιούμενος από κληρικούς της Ιεράς Μητροπόλεως, οι οποίοι προσέδωσαν ιδιαίτερη λαμπρότητα στην πανήγυρη.

Ακολούθησε η πάνδημη λιτάνευση της ιεράς εικόνας και των χαριτοβρύτων λειψάνων του Αγίου Παντελεήμονος στους κεντρικούς δρόμους της Βόνιτσας, με τη συμμετοχή των τοπικών αρχών, εκπροσώπων φορέων και πλήθους ευσεβών χριστιανών, οι οποίοι συνόδευσαν με ευλάβεια την ιερή πομπή.

Έμπροσθεν του Δημαρχείου Βόνιτσας τελέστηκε η ακολουθία της αρτοκλασίας, ενώ ο Σεβασμιώτατος κ. Δαμασκηνός κήρυξε τον θείο λόγο, αναφερόμενος στη ζωή, το μαρτύριο και το διαχρονικό μήνυμα πίστεως, αγάπης και θυσίας του Αγίου Παντελεήμονος, προτρέποντας τους πιστούς να παραμένουν σταθεροί στις αξίες της Ορθόδοξης πίστης και της χριστιανικής ζωής.

Η πανηγυρική αυτή εκδήλωση αποτέλεσε μία ακόμη λαμπρή μαρτυρία της ζωντανής εκκλησιαστικής παράδοσης και της βαθιάς ευλάβειας του λαού της Βόνιτσας προς τον προστάτη και έφορό της, Άγιο Παντελεήμονα.