Οι ''ιπτάμενες σταχτοπούτες'' προσγειώνονται στα 580 ευρώ. Οι άλλοτε καλοπληρωμένες δουλειές της αεροσυνοδού και του ιπτάμενου φροντιστή απαιτούν να είναι απαιτητικές, αλλά οι αμοιβές εξαερώθηκαν.

Τέσσερις τα ξημερώματα, μπροστά στον καθρέφτη του μικρού διαμερίσματος που καταφέρνει να νοικιάζει με τη βοήθεια των γονιών της, επιτηρεί με ύφος λοχία τον εαυτό της: οι γόβες καλογυαλισμένες, η στολή φρεσκοσιδερωμένη, το μακιγιάζ χωρίς υπερβολές. 

«Αν είσαι 22 χρόνων και χωρίς πολλές παραστάσεις, εντυπωσιάζεσαι εύκολα. Αργά ή γρήγορα βλέπεις ότι κάτω από το περιτύλιγμα υπάρχει μισθός πείνας» Είναι μία από τις εκατοντάδες Ελληνίδες αεροσυνοδούς που ανήκουν στη γενιά των 580 ευρώ. 

«Αυτός είναι ο βασικός. Μαζί με τις ώρες πτήσης μπορεί να φτάσεις τα 750 ευρώ. Τώρα το καλοκαίρι οι μισθοί μας ανεβαίνουν λίγο γιατί αυξάνονται οι πτήσεις και έχουμε περισσότερες διανυκτερεύσεις», λέει η Χ. (η σύμβασή της τής απαγορεύει να αναφερθεί δημόσια σε οποιοδήποτε ζήτημα αφορά την αεροπορική εταιρεία όπου εργάζεται). Για κάθε ώρα πτήσης πληρώνεται με 4 ευρώ. «Πόσες ώρες πέταξες αυτό τον μήνα;», τη ρωτάμε. «Περίπου 100». 

«Ηξερα ότι οι χρυσές εποχές έχουν περάσει, ότι θα είμαι χαμηλόμισθη, σε ένα πόστο απαιτητικό και δύσκολο. Οι γονείς μου ζουν στην επαρχία και είχαν ενδοιασμούς. "Καλύτερα να γίνεις σερβιτόρα στη... γη", μου έλεγε ο πατέρας μου. Σήμερα βλέπουν πόσο με γεμίζει αυτή η δουλειά. Υπάρχουν μπροστά σου ευκαιρίες ανέλιξης και πιστεύω ότι τα χρήματα θα έρθουν στην ώρα τους. Το περιτύλιγμα αυτής της δουλειάς ξεγελάει πολλές κοπέλες. Αυτές εγκαταλείπουν γρήγορα», ισχυρίζεται η Χ. 

«Δεν βγαίνω».

Λίγα λεπτά πριν, σκυμμένη με το κεφάλι στο πάτωμα, σχημάτισε με κινήσεις ταχυδακτυλουργού σε χρόνο dt έναν σινιόν κότσο. Τελευταίος έλεγχος της βαλίτσας, που περιέχει όλα όσα πρέπει να έχει μαζί της σε κάθε πτήση ακολουθώντας πιστά τους κανονισμούς της εταιρείας: εφεδρική στολή και γόβες, μια πολιτική περιβολή και το manual του ταξιδιού. «Και δεύτερο λιπ-γκλος», λέει κλείνοντας το φερμουάρ της συρόμενης αποσκευής της, η οποία τα τελευταία τρία χρόνια έχει διαγράψει χιλιάδες μίλια στο χάρτη της Ευρώπης. 

Οι απολαβές της επαρκούν συνήθως για να πληρώσει «ρεύμα, νερό και το μισό νοίκι. Το χειμώνα, που πληρώνομαι λιγότερο, βοηθούν και οι γονείς, αλλιώς δεν βγαίνω», λέει η ίδια. Πριν από λίγο καιρό, «μερικές φορές μάς πήγαιναν σε πεντάστερα ξενοδοχεία. Ετυχε ένα βράδυ να τρώω σε τέτοιο ξενοδοχείο στη Ρόδο και ήξερα ότι στο σπίτι έχω μόνο μακαρόνια», λέει γελώντας. 

Μεσούσης της κρίσεως, οι περισσότερες διανυκτερεύσεις στον τόπο προορισμού έχουν κοπεί, με αποτέλεσμα το πλήρωμα να παραμένει μες στο αεροσκάφος ώς την επόμενη πτήση. «Παλιά, μας πήγαιναν σε ξενοδοχεία. Τώρα περιμένουμε έξι και εφτά ώρες στο αεροπλάνο», λέει μια άλλη αεροσυνοδός, που εργάζεται στην ίδια αεροπορική εταιρεία. Τις προάλλες, μετά την προσγείωση στο Τελ Αβίβ, «μείναμε μέσα, όπως κάθε φορά. Κάνουμε τις καθαριότητες και έπειτα κοιμόμαστε στις θέσεις», λέει η ίδια. 

«Καθαρό αέρα δεν αναπνέουμε. Στη γη δεν πατάμε επί 12-14 ώρες τη μέρα! Εκτός από τα ρεπό», λέει η ίδια. «Προσγειώνεσαι και λες: "Θεέ μου, τι δουλειά κάνω και για πόσο λίγα χρήματα..."», συμπληρώνει η Χ. 

«Θέλετε να φτάσετε... κυριολεκτικά ψηλά στη ζωή σας; Να βγείτε από το αδιέξοδο της οικονομικής κρίσης; Να γίνετε ένας αληθινός πολίτης του κόσμου; Να γνωρίσετε τόπους μαγικούς, ακόμη πιο μαγικούς ανθρώπους, και να ζήσετε μια ζωή άνετη και συναρπαστική;». Μ' αυτά τα ερωτήματα, το διαφημιστικό φυλλάδιο του εκπαιδευτικού κέντρου ΙΑΤΑ στην Ελλάδα φιλοδοξεί να προσελκύσει επίδοξες αεροσυνοδούς. «Φυσικά οι σπουδαστές μας προσανατολίζονται για εργασία εκτός Ελλάδος», διευκρινίζει ο διευθύνων σύμβουλος του κέντρου Τριαντάφυλλος Φερελής. 

«Μπορεί η χώρα μας να έχει πολλά αεροδρόμια, δεν έχει όμως αεροπορική βιομηχανία», επισημαίνει. Σύμφωνα με τον ίδιο, «ένα ισχυρό δυναμικό έχει συσσωρευτεί στην Ασία και στα Αραβικά Εμιράτα. Προς τα εκεί φεύγουν οι απόφοιτοί μας, το 80% των οποίων έχει αποκατασταθεί επαγγελματικά. Οταν υπάρχουν χώρες που παραγγέλνουν 14 αεροσκάφη χωρητικότητας 800 ατόμων, με 37 μέλη πληρώματος το καθένα, δυστυχώς η Ελλάδα, με τα μόλις 60 αεροσκάφη, δεν αποτελεί επιλογή για να ξεκινήσεις καριέρα», τονίζει ο ίδιος. 

«Η πιστοποίηση της ΙΑΤΑ συνιστά ένα επιπλέον εφόδιο», συνεχίζει, ενώ παρατηρεί ότι «τον τελευταίο καιρό οι αεροπορικές εταιρείες ζητούν άντρες». Σε ένα άλλο τμήμα εκπαίδευσης αεροσυνοδών, του New York College, οι απόφοιτες λαμβάνουν την πιστοποιημένη εκπαίδευση του αεροπορικού οργανισμού HATS για ιπτάμενες συνοδούς και φροντιστές. «Η εκπαίδευση μιας αεροσυνοδού κοστίζει στην εταιρεία. Οι αεροπορικές εταιρείες απαλλάσσονται από αυτά τα έξοδα επιλέγοντας αποφοίτους με εκπαίδευση από τη δική μας σχολή», λέει η υπεύθυνη του τμήματος, το οποίο υπόσχεται ένα «εισιτήριο για το συναρπαστικό κόσμο των κορυφαίων αεροπορικών εταιρειών». Η Ρ. δεν είχε πτυχίο αεροσυνοδού, ωστόσο βρήκε αμέσως δουλειά σε ελληνικές αερογραμμές. «Στην αρχή την ψωνίζεις. Ιδιαιτερα αν είσαι νέα, παίρνουν τα μυαλά σου αέρα...». 

«Δεν άντεξα».

«Ο λόγος για τον οποίο παραιτήθηκα ήταν τα χρήματα», συνεχίζει η Ρ., η οποία μέχρι πριν από λίγο καιρό συνόδευε τους επιβάτες στα ταξίδια τους ανά την Ευρώπη. «Δεν άντεξα άλλο να δουλεύω με ασταθές πρόγραμμα, χωρίς ρεπό, χωρίς γιορτές, για ανύπαρκτο μισθό». Σήμερα εργάζεται ως μάνατζερ σε πολυεθνική εταιρεία, ενώ στο βιογραφικό της συμπεριλαμβάνονται η εκπαίδευση φωτιάς, καπνού και επιβίωσης στο νερό και η προσφορά πρώτων βοηθειών. 

«Αφού γίνεις δεκτή, περνάς ένα μήνα εκπαίδευση. Εγώ εκπαιδεύτηκα στη Γερμανία. Η εκπαίδευση που λαμβάνουμε είναι καλή, περιλαμβάνει από αεροπορικά, αγγλικά και ψυχολογία επιβατών (πώς θα ξεχωρίζεις τους επιβάτες που αγχώνονται) έως εξάσκηση σε προσομοιωτές. Διαρκεί ένα μήνα και τα πάντα είναι πληρωμένα, από διαμονή μέχρι φαγητό, όμως είσαι ανασφάλιστος και φυσικά δεν πληρώνεσαι», λέει η Ρ. 

«Αν είσαι 22-23 ετών και χωρίς πολλές παραστάσεις, εντυπωσιάζεσαι πολύ εύκολα. Ξενοδοχεία, ταξίδια, εξουσία, κόσμος, γνωριμίες, νέες φίλες. Ανεβάζεις στο facebook φωτογραφίες στη Ρώμη, στο Παρίσι, στο Λονδίνο, νομίζεις ότι έπιασες την καλή. Αργά ή γρήγορα, ανοίγει το περιτύλιγμα και βλέπεις ότι μέσα υπάρχει ένας μισθός πείνας». 

«Ο μισθός μιας αεροσυνοδού δεν είναι σταθερός, οι διανυκτερεύσεις, που παλαιότερα ανέβαζαν τον μισθό, έχουν μειωθεί. Μπορεί να έχεις μια τετρασκελή πτήση, για παράδειγμα Αθήνα - Θεσσαλονίκη, Θεσσαλονίκη - Μόναχο, Μόναχο - Θεσσαλονίκη, Θεσσαλονίκη - Ρόδο, Ρόδο - Αθήνα, με μία διανυκτέρευση στη Ρόδο». Η ίδια παραιτήθηκε με σκοπό να χτυπήσει την πόρτα κάποιας ξένης εταιρείας. 

«Ξέρεις πώς είναι αυτά. Συναντιόμαστε στο αεροδρόμιο με άλλες αεροσυνοδούς που δουλεύουν σε ξένες εταιρείες και μας λένε ότι παίρνουν 2.500-3.000 το μήνα, ότι έχουν φοβερά προνόμια. Και συγκρίνεις τον εαυτό σου, που είσαι με 3 και 60, και λες "δεν πάει άλλο". Στην Ελλάδα οι συνθήκες εργασίας μιας αεροσυνοδού είναι ντροπιαστικές», λέει η ίδια και συνεχίζει: «Οσα μου είχαν πει οι εκπρόσωποι της εταιρείας, λίγο πριν προσληφθώ, ήταν μια φούσκα που έσκασε γρήγορα. Μπαίνεις ενθουσιώδης στο επάγγελμα, όταν όμως ξεκινάς κάθε μέρα από τον Πειραιά και πας στην Παιανία, για να ενημερωθείς για την πτήση της ημέρας και πρέπει να είσαι "στην πένα", δύο ώρες πριν φτάσουν οι επιβάτες, ενώ βάζεις σε κίνδυνο την υγεία σου και χαλάς το βιολογικό σου ρολόι, λες ότι δεν αξίζει για 600 ευρώ να γίνω σούπερμαν. Ποιος σούπερμαν δηλαδή... Ιπτάμενη σταχτοπούτα...». 

Αλλος κόσμος σε ξένες εταιρείες

«Στα 31 μου, ενώ κάποια περίοδο της ζωής μου έκανα τέσσερις δουλειές ταυτόχρονα για να τα βγάλω πέρα, έμεινα άνεργη. Δεν είχα την πολυτέλεια να με ζουν οι γονείς μου. Τότε σκέφτηκα ότι αυτός είναι ένας τρόπος να γνωρίσω τον κόσμο, να αποταμιεύω παράλληλα και να βοηθάω τους δικούς μου, αλλά και να ζω αξιοπρεπώς.

Η Ασπασία Κωτούλα στους καταρράκτες του Νιαγάρα Ακουσα λοιπόν ότι η Etihad Airways έψαχνε κόσμο και πήγα στην ημέρα ακρόασης», λέει από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής η Ασπασία Κωτούλα. Ηταν μία από τις 10 Ελληνίδες αεροσυνοδούς που επελέγησαν ανάμεσα σε 3.000 από εκπροσώπους των αραβικών αερογραμμών. «Είχα μελετήσει μέχρι και τον τρόπο που φοράνε το τσιμπιδάκι στα μαλλιά. Είχα προετοιμαστεί καλά», συνεχίζει η ίδια. «Οταν με επέλεξαν, έστειλα αμέσως βιογραφικό και φωτογραφία στις ελληνικές αεροπορικές εταιρείες. Δεν μου απάντησαν ποτέ. 

Οι εταιρείες στην Ελλάδα προτιμούν πολύ νεαρά κορίτσια, αρκετά από τα οποία τα παρατούν. Κλείνουν την πόρτα σε εμάς, τις μεγαλύτερες, που ξέρουμε τι σημαίνει σκληρή δουλειά και έχουμε επαγγελματικές φιλοδοξίες». Πριν από ένα χρόνο απογειώθηκε στο Αμπου Ντάμπι. 

«Εχεις ένα lifestyle διαφορετικό, το οποίο δεν μπορείς να κάνεις στην Ελλάδα. Κατ' αρχάς ο μισθός μου, αφορολόγητος, ξεπερνά τα 2.000 ευρώ. Δικαιούμαι bonus από τα ετήσια κέρδη της εταιρείας και πολλά προνόμια, ανάμεσα στα οποία δωρεάν σπίτι 180 τ.μ. με πληρωμένους λογαριασμούς, γυμναστήριο, πισίνα, δωρεάν μεταφορικά από και προς το αεροδρόμιο, ιατρική περίθαλψη, μεγάλες εκπτώσεις σε εισιτήρια. Μιλάμε πλέον για ζωή με απίστευτες ανέσεις». Από τις απολαβές της, «περισσότερα από τα μισά τα στέλνω στην Ελλάδα, στους γονείς μου και στο σπίτι». 

Με ενθουσιασμό περιγράφει ότι «γυρίζεις και γνωρίζεις όλον τον κόσμο, ανοίγει το μυαλό σου, ελευθερώνεται το πνεύμα σου. Το ότι θα δουλέψω 8 ώρες δεν με απασχολεί καθόλου σε σχέση με το ότι θα είμαι τουρίστας 48 ώρες κάπου, χωρίς υποχρεώσεις, πρόγραμμα και περιορισμούς. Το ότι έχεις ένα πρόβλημα και λες, όπως πολλοί Ελληνες φίλοι μου, "θέλω να φύγω κάπου μακριά", μπορείς να το κάνεις, αναπόφευκτα. Κλαις σε μια γωνιά του κόσμου και όχι στη γωνιά του δωματίου σου». 

www.enet.gr